Kapitulo 23

Lawas Nonoten so Agew nen Jehova

1. (a) Sanen naaralan yon inmuna a say kililiktar a manlapud saray sulit-na-puso ed sayan mundo so asingger la, panon so inkiwas yo? (b) Antoran tepet nipaakar ed saya so nepeg tayon seryoson imanoen?

ANDI-DUARUWAN sakey ed saray inmunan bengatlan naaralan yo a manlapud panagaral na Biblia et say kililiktar a manlapud saray sulit na puso ed bilay diad peles a sistema na bengabengatla so asingger la. (Lucas 21:28) Namoria yo a say gagala na Dios et say interon dalin so magmaliw a Paraiso. Say krimen, bakal, sakit tan patey so naandi la, tan anggan saray inad-aron inaatey so manbilay lamet. Agaylan makapaligsay-puson ilalo! Say inkaasingger na satan ya amin so indanet na ebidensya a say agnanengneng a kiwawala nen Kristo bilang manuley ya Ari so ginmapo nen 1914 K.P. tan nanlapulad saman et sikatayo la so walad kaunoran iran agew na sayan marelmeng a mundo. Kasin say ontan a pikakabat so amawala na impamasimbalo ed bilay yo? Kasin say dalan na bilay yo so peteg a mangipapatnag na kumbiksion a say “agew nen Jehova” so asingger la?

2. (a) Kapigan so isabi na “agew nen Jehova”? (b) Panon a say katuaan ya ag-imparungtal nen Jehova so “agew odino oras” so nansumpal a makagungguna?

² Malinlinew ya ipapanengneng na Kasulatan a say “kapolian” ya akanengneng ed inggapo na kiwawala nen Kristo so makanengneng met ed “baleg ya agew nen Jehova” a pangidapoan to na panangukom a sumpad amin a mangaagamil na ag-inkatunong. (Mateo 24:34; Sofonias 1:14-2:3) Satan a “kapolian” so andukey la ed saray taon. Balet ta ag-ituturo na Biblia so eksakton petsa sano si Jesu-Kristo so onsabi a bilang manamatey nen Jehova a sumpad mangaraldalin a sistema na bengabengatla nen Satanas. “Nipaakar ed satan ya agew odino oras anggapo so mikabat, nisaray angheles ed tawen nisay Anak, noagta say Ama,” kuan nen Jesus. (Marcos 13:32) Saya so apaneknekan a makagunggunan tuloy. Diad anton dalan? Tinmulong a mangipatnag ed no anto so wala ed kapusoan na totoo. No wala so anggan siopan peteg ya agmangaaro ed si Jehova, sikara so manisip a mangiguntang ed “agew” to diad kaisipan da tan sikara so onarap ed saray panangusil ed sekular a getma na puso ra. Abobonan nen Jehova bilang ariripen to lambengat iraman so tuan mangaaro ed sikato tan mangipapanengneng ed satan diad panlilingkor da ed sikaton sigpot-kamarerwa, anggaman kapigan so isabi na anggaan na marelmeng a sistema. Say abobon na Dios tan say Anak to so anggapo ed saraman so malainemem odino nankaduan kanonotan.​—Apocalipsis 3:16; Salmo 37:4; 1 Juan 5:3.

3. Anto so imbaga nen Jesus a bilang panalwar ed sikatayo diad sayan pamaakaran?

³ Diad pamasakbay ed saray manangaro ed si Jehova, inkuan nen Jesus: “Mansiansia manbantay, mansiansian aliing, ta agyo kabat no kapigan so aturon panaon.” (Marcos 13:33-37) Papasesegen to itayon ag-abuloyan so panangan tan kakainum odino “kapagaan na bilay” a manayakup a tuloy na imano tayo pian nabalang tayo so pakanengneng ed inkaseryoso na panaon.​—Lucas 21:34-36; Mateo 24:37-42.

4. A singa impaliwawa nen Pedro, anto so itarok na “agew nen Jehova”?

⁴ Saginonor, sinimbawa nen apostol Pedro so amin a walaan na tuan pananisia a ‘manalagar tan lawas nonoten so kiwawala na agew nen Jehova, a ditan et saray katawenan a niiyan ed apuy so natunaw tan saray elemento so natunaw ed mabiskeg a petang.’ Say inkaasinger na “agew nen Jehova” so sakey a katuaan ya anggapo ed sikatayo so manleglemew. Say nanengneng a ginogobiernon katawenan tan marelmeng a sosyedad na too so magano lan salatan na “balon katawenan tan balon dalin” a gagawaen na Dios, tan amin ya “elemento” a kaiba na peles a minumundon sistema​—say independentin awawey to, say imoral tan minamateryalistikon dalan na bilay to​—so nitarok ed panganggaan diad makaderal a petang na “agew nen Jehova.” (2 Pedro 3:10-13) Nakaukolan tayo so mansiansian alerto, a sikakabat a sarayan mananenyeg-mundon nagawa so nayarin onggapo ed anggan anton kasikmat.​—Mateo 24:44.

Sibabantay ed Saray Nagagawan Manusumpal na Tanda

5. (a) Diad anton kalaknab a say ebat nen Jesus ed tepet a nikurit ed Mateo 24:3 so onaplika ed anggaan na Judion sistema? (b) Antoran kabiangan na ebat to so mangiteen na imano ed saray nagagawa a nanlapulad 1914 K.P. a manpatuloy?

⁵ Nagkalautla ed panaon a pambibilayan tayo, nepeg a sikatayo so sikakabat a maong ed saray detalye na atugyop a tandan pangibiigan ed “kaunoran iran agew,” odino say “konklusyon na sistema na bengabengatla.” Pian nabasan duga so tanda, nepeg a lawas nonoten a sanen inebatan nen Jesus so tepet na saray babangatan to a singa nikurit ed Mateo 24:3, arum ya imbaga to so inmaplika ed anggaan na Judion sistema nen inmunan siglo, ingen say manunan aplikasyon so dinmampot ed mas arawi nen say saman. Say dineskribe to ed bersikulo 4 ya anggad 22 so walaan na melag-kalaknab a kasumpalan ed baetan na 33 tan 70 K.P. Ingen say propesiya so walaan na manunan kasumpalan to ed agew tayo tan tandaan to so panaon nanlapulad 1914 K.P. a bilang panaon na “kiwawala [nen Kristo] tan ed konklusyon na sistema na bengabengatla.” (Ontan met ed Marcos 13:5-20 tan Lucas 21:8-24) Ibabaga na Mateo 24:23-28 ed no anto so nagawa a manlapud 70 K.P. a manpatuloy ya anggad panaon na kiwawala nen Kristo. (Ontan met ed Marcos 13:21-23) No nipaakar ed saray nagawgawan adeskribe a manlapud Mateo 24:29 ya anggad sampot na kapitulo 25, saraya so mangituturo ed panaon a nanlapulad 1914 K.P.​—Ontan met ed Marcos 13:24-37 tan Lucas 21:25-36.

6. (a) Akin a sikatayo so personal ya alisto ed no panon a saray kaplesan a nagagawa so manusumpal “ed tanda”? (b) Ebatan iray tepet ed sampot na sayan parapo a mangipanengneng no panon a “say tanda” so nasusumpal nanlapulad 1914.

⁶ Nepeg a sikatayo so personal a maimano ed kaplesan a nagagawan manusumpal “ed tanda.” Say panangisiglaot tayo ed sarayan nagagawa ed propesiya na Biblia so ontulong ed sikatayon “lawas mannonot” ed agew nen Jehova. Gawaen to itayo met a nasagyat sano manpasakbay ed arum diad inkaasinger na “agew na panangibales ed biang na Dios tayo.” (Isaias 61:1, 2) Sinononot ed sarayan getma, repasoen so onggendan iran nengneng “na tanda.”

Diad anton nikadkaduman dalan a say nipasakbay ya italindeg na ‘nasyon a sumpad nasyon tan panarian a sumpad panarian’ so asumpal a nanlapud 1914 K.P.? Anto so agawa anggan diad saray agano niran bulan ya angarum ed kasumpalan?

Diad anton kalaknab a saray kakisiran ed tagano so angapekta ed dalin anggaman ed sientipikon pikakabat ed koma-20 siglo?

Kasin peteg a wala so pidumaan ed inkabetbet na yegyeg ed nambabangil a pasen nanlapulad 1914 K.P.?

Nen 1918 anton salot so anigway na dakel a bilay nen say guerra mundial? Anggaman ed pikakabat ed medikal, anto niran sakit so siansia nin epidemiko ed kalaknab?

Anton ebidensya so nanengneng yo a saray totoo so peteg a napupunaw ed takot, a singa nipasakbay ed Lucas 21:26?

Anto so mangumbinse ed sikayo a saray kipapasen ya adeskribe ed 2 Timoteo 3:1-5 so aliwa lambengatlan dalan na bilay a gendagendat noagta sikara so ombabaleg ed makapakebbiew a biskeg legan a manasingger itayo ed kasampotan na kaunoran iran agew?

Panangibiig ed Totoo

7. (a) Anton arum a nagawa, ya adeskribe ed Mateo 13:36-43, so insiglaot nen Jesus ed sistema na bengabengatla? (b) Anto so kabaliksan na satan ya ilustrasyon?

⁷ Wala met niray nikadkaduman nagawgawan matalona ya insiglaot nen Jesus ed konklusyon na sistema na bengabengatla. Sakey ed saraya et say panangibiig ed “saray anak na panarian” a manlapud “saray anak na marelmeng.” Saya so sinalita nen Jesus ed parabolo to nipaakar ed uma na trigo a nansibuagan na kabusol na sisanyas. Say “trigo” ed ilustrasyon to so mangirerepresenta ed saray tuan alanaan a Kristianos. Saray “sisanyas” so alig-alig a Kristianos. Diad konklusyon na sistema na bengabengatla saray “sisanyas”​—saraman so mangibabagan Kristianos balet ta pinaneknekan da so inkasikaran “ananak na marelmeng” lapud sikara so pinmeket ed mundo a say Diablo so manuley​—so nibibiig a manlapud “saray anak na panarian [na Dios]” tan atandaan a para ed kadederal. (Mateo 13:36-43) Kasin saya so peteg ya agawa?

8. (a) Kayari na Guerra Mundial I, anton baleg a panangibiig ed amin a mangibabagan Kristianos so nagagawa? (b) Panon a saray tuan alanaan a Kristianos so mangiter na ebidensya a sikara, peteg, so “ananak na panarian”?

⁸ Kayari na Guerra Mundial I, peteg, a wala so baleg a panangibiig ed amin a totoon mangibabagan Kristianos diad duaran klase: (1) Say klero na Kakristianoan tan saray patumbok da, a manusuportan mabiskeg ed Liga na Nasyons (natan et Nasyones Unidas), legan a sikara nin siansia so ompepeket a malet ed nasyonalismo ra. (2) Say relatibon pigaran tuan alanaan a Kristianos na saman a kayari-bakal a panaon, ya angiter na sigpot a pananuporta ra ed Mesianicon Panarian na Dios. Diad pirmin pananuporta ra ed saray gobierno na mundo a bilang paraan ed pakagamor na kareenan tan kaligenan, say ununan klase so nanggawan malinew a sikara so aliwan tuan Kristianos. (Juan 17:16) Diad piduma, saray ariripen nen Jehova so dugan angipakabat a say Liga na Nasyones a bilang say modernon-agew so “makapadimlan bengatla a manggawa na pankibalatar,” ya atukoy ed Mateo 24:15. Diad impangipanengneng da na inkasikaran tuan “ananak na panarian [na Dios],” ginawa ra so panangipulong ed “sayan maong a balita na panarian . . . ed amin a panaayaman a dalin.” (Mateo 24:14) Tekep na antoran resulta?

9. Anto so inmunan nansumpalan na sayan kimey na panangipulong-ed-Panarian?

⁹ Ununa, wala so panagtipon ed nakdaan na “saray pinili,” alanaan-na-espiritun Kristianos. Anggaman malaknab a nikaykayat ed limog na nasyones, a singa no diad “apatiran dagem,” diad leksab na anghelikon panangiwanwan et sikara so nitarok ed pankakasakey diad organisasyon.​—Mateo 24:31.

10. (a) Panon a say malaknab a panangibiig a kimey so nagagawa, tan mitukoyan ed anton propesiya? (b) Anto so tandaan na kasusumpalan na sarayan propesiya?

¹⁰ Insan, a singa impasakbay nen Jesus, inggapo ton pambibiiganen so totoo ed amin a nasyones, “a singa say pastol et ibiig toray karnero a manlapud saray kanding.” Sayan kimey, ya ididirihe nen Kristo a manlapud mangatatawen a trono to, so mantutultuloy ya anggad natan, tan sikayo a personal so apektaen na satan. Say karaklan ed katooan so angidepak ed Panarian na Dios tan saray alanaan-na-espiritun “ananak” tan sirin et sikara so nigana ed “andi-anggaan a kapegpeg” diad patey. Anggaman kuan, diad arum et innatnat na Katawan so imbitasyon a manawir ed mangaraldalin ya ayaman na Panarian to, tekep na panmoria ed andi-anggaan a bilay. Saray ontan a malakarneron totoo so angikasakey na inkasikara ed alanaan iran “ananak na panarian,” anggaman saraya so puntirya na maruksan panamasegsegang. (Mateo 25:31-36) Sitotoor a tutulongan da ran mangipapalapag ed makanan mensahe na Panarian. Sakey a baleg ya ulop a manbilang na minilmilyon so mibibiang ed sayan kimey. Say mensahe na Panarian so narerengel ed saray kasampotan na dalin. Anto so tandaan na sarayan nagagawgawa? A sikatayo la so asingger a tuloy ed anggaan na “kaunoran iran agew” tan say “agew nen Jehova” so asingsingger la.

Anto So Manatalaran ed Arapen?

11. Kasin wala so nagkalalon kimey na panangipulong a nagawa sakbay ya onsabi so “agew nen Jehova”?

¹¹ Kasin wala niray propesiyan nasumpal sakbay ya onggapo so baleg tan makapataktakot ya agew nen Jehova? On! Say panangibiig ed totoo nisesengeg ed salisalan na Panarian so agni asumpal. Diad arum iran pasen ya akasagmak ed dakel iran taon na mabiskeg ya isusumpa, wala la natan so ondarakel ya ulop na saray balon babangatan. Tan anggan diad saray pasen ya ipupulisay na totoo so maong a balita, say inkahustisya tan panangasi nen Jehova so nitatandoro diad pangiiter tayo na pantasi. Sirin, mantultuloy ed kimey! Sikatayo so pinaseguroan nen Jesus a, sano nasumpal, “say anggaan so onsabi.”​—Mateo 24:14.

12. (a) Singa nipanengneng ed 1 Tesalonica 5:2, 3, anton makatantandan nagawa so nagawa ni? (b) Anto so kabaliksan na satan ed sikatayo?

¹² Sananey a nikadkaduman tuloy a propesiya na Biblia so mangipapasakbay: “Kapiganman ya ibabaga ra: ‘Kareenan tan kaligenan!’ insan biglan kadederal so tampol ya onsabi ed sikara a singa pasakit na sakey a biin malukon; tan sikara so agmakaliktar.” (1 Tesalonica 5:2, 3) No anto so nengneng na satan a panangiyabawag ed “kareenan tan kaligenan” so nanengneng tayo ni. Balet seguradon agto kabaliksan a saray papangulo na mundo so tuan makaresolbe ed saray problema na katooan. Saramay “lawas sinononot” ed agew nen Jehova so ag-apalikdo ed satan a panangiyabawag. Kabat da a, tampol kayari to, “biglan kadederal” so onsabi.

13. Antoran nagawgawa so tampol ya ontumbok ed panangiyabawag na “kareenan tan kaligenan,” tan diad anton oksuyan?

¹³ Ununa, a singa ipapanengneng na Kasulatan, saray mapulitikon manuley, ed sankagloboan, so ompuliktar a sumpad Babilonia a Baleg, say sankamundoan ya imperyo na palson relihyon, tan deralen to. (Apocalipsis 17:15, 16) Peteg a makatantanda a say managbusol ya awawey nagkalautla’d saray relihyon na Kakristianoan so mangipapatnag la natan ed inkasikara. Saray gobierno a walaan na mabiskeg iran ley a sumpad-relihyon so mangaagamil la na mabiskeg ya impluensya ed Nasyones Unidas, tan say kalapagan a mismo ed tradisyonal iran relihyoson daldalin a wala ed baleg a bilang so mangikakaindan ed relihyon na saray atateng da. Anto so kabaliksan na satan ya amin? A say pankibalatar na amin a palson relihyon so asingger la. Kayari to, sano saray mapangayan nasyones so ompuliktar, ed sigpot a biskeg, a sumpad saraman so mangitatandoro ed inkasoberano nen Jehova, say madibinon sanok so ombasig a sumpad saray mapulitikan gobierno tan diad saray managsuporta ra, a mansumpal ed sigpot a kadederal dan amin. Kaunoran, si Satanas a mismo a pati saray demonyos to so nibantak ed kaaralman, sigpot a nipuger a manlapud panangimpluensya ed katooan. Saya so peteg ya “agew nen Jehova,” say agew a sano say ngaran to so nitandoro.​—Ezequiel 38:18, 22, 23; Apocalipsis 19:11-20:3.

14. Akin ya aliwan makabat so pangikatunongan a say agew nen Jehova so arawi ni?

¹⁴ Sikato so onsabin eksakto ed panaon, unong ed eskedyul na Dios. Agmanabala. (Habacuc 2:3) Nodnonoten, say inkaderal na Jerusalem nen 70 K.P. so sinmabin maples, sanen saman so ag-inilaloan na saray Judios, sanen inisip dan linmabas la so kaatapan. Tan anto so nipaakar ed kadaanan a Babilonia? Saman so mabiskeg, matalek, asalimbengan ed saray angkakabaleg a bakor. Balet ta nagba ed sakey a labi. Ontan, met, “biglan kadederal” so onsabi ed peles a marelmeng a sistema. No satan so nagawa, komon ta sikatayo so naromog a mankakasakey diad tuan panagdayew, a “lawas nonoten” so agew nen Jehova.

Repason Diskusyon

● Akin a makana so lawas “pannonot” ed agew nen Jehova? Panon so pakapanggawa tayo ed satan?

● Panon a sikatayo so personal a naapektaan diad nagagawan panangibiig ed totoo?

● Anto ni so manatalaran ed arapen sakbay ya onggapo so agew nen Jehova? Sirin anto so nepeg tayon personal a gagawaen?