Ɛzinzalɛ Arane YINTANƐTE ZO MBULUKUZIELƐLEKA
Ɛzinzalɛ Arane
YINTANƐTE ZO MBULUKUZIELƐLEKA
Nzema
@
  • ɛ
  • ɔ
  • Ɛ
  • Ɔ
  • BAEBOLO
  • MBULUKU
  • DEBIEZUKOALƐ
  • ijwyp edwɛkɛ 124
  • Kɛ Ɔkɛyɛ Na Meahola Meali Adwelie Kpalɛ Ɛ?

Vidio biala ɛnle foa ɛhye

Mmafa ɛya vidio ne angola ambuke

  • Kɛ Ɔkɛyɛ Na Meahola Meali Adwelie Kpalɛ Ɛ?
  • Mgbavolɛ Nee Mbɛlɛra Biza Kɛ
  • Edwɛkɛtile Ngyikyi
  • Edwɛkɛ Mɔɔ Nee Ye Le Ko
  • Duzu ati a ɔwɔ kɛ ɛ nee menli tendɛ a?
  • Kɛzi bɛbɔ adwelielilɛ bo la
  • Kɛzi Ɛbanyia Anyuhɔlɛ Wɔ Adawubɔlɛ Nu La
    Nyia Teokelase Ɛzonlenlɛ Sukulu Ndetelɛ Zo Nvasoɛ
  • Yɛbɔ Mɔdenle Yɛnyia Anyuhɔlɛ Wɔ Daselɛlilɛ Nu​—Bɔ Adawubɔlɛ Bo Amaa Wɔali Daselɛ Wɔ Mekɛ Mɔɔ Ɛnle Daselɛlilɛ Nu
    Yɛ Belemgbunlililɛ Gyima—2014
  • Dwenle Awie Mɔ Anwo
    Kulo Menli—Maa Bɛyɛ Ɛdoavolɛma
  • Fi Ahonle Nu Tendɛ
    Kulo Menli—Maa Bɛyɛ Ɛdoavolɛma
Nea Dɔɔnwo
Mgbavolɛ Nee Mbɛlɛra Biza Kɛ
ijwyp edwɛkɛ 124
Kakula kpavolɛ bie nee ɔ gɔnwo mɔ bie ɛlɛdi adwelie wɔ mekɛ mɔɔ bɛlɛdi ewiazo aleɛ wɔ sukulu la.

MGBAVOLƐ NEE MBƐLƐRA BIZA KƐ

Kɛ Ɔkɛyɛ Na Meahola Meali Adwelie Kpalɛ Ɛ?

Wɔ edwɛkɛ ɛhye anu

  • Duzu ati a ɔwɔ kɛ ɛ nee menli tendɛ a?

  • Kɛzi bɛbɔ adwelielilɛ bo la

  • Mɔɔ ɛ tipɛnema ka la

Duzu ati a ɔwɔ kɛ ɛ nee menli tendɛ a?

Bie mɔ ka kɛ saa ɛ nee menli ɛlɛtendɛ a ɔyɛ se, noko saa ɛlɛtese awie a ɔnyɛ se.

“Ɛ nee awie ɛlɛtendɛ a, ɛngola ɛngakyi anzɛɛ ɛnkyikyi mɔɔ wɔha la kɛ mɔɔ ɛlɛtɛse awie a ɛbayɛ la.”​—Anna.

“Texting le kɛ edwɛkɛ mɔɔ wɔha na bɛhye la, noko saa ɛ nee awie ɛlɛtendɛ a ɔle kɛ ɛgyi menli nyunlu ɛlɛka edwɛkɛ la. Ɔti saa me nee awie ɛlɛdi adwelie a, ‘Medwenle kɛ ɔkɛyɛ na meanga edwɛkɛ ɛtane la anwo!’”​—Jean.

Noko ɔdwu mekɛ ne bie a ɔwɔ kɛ ɛ nee awie tendɛ. Kɛ neazo la, saa ɛkulo kɛ ɛnyia agɔnwolɛma fofolɛ, ɛnyia gyima anzɛɛ ɛ nee awie mɔɔ ɛkulo ye la tu a ɔwɔ kɛ ɛnwu kɛzi bɛdi adwelie la.

Noko, ɔnle kɛ ɛsulo kɛ ɛ nee awie badɛndɛ. Saa ɛse nyiane bɔbɔ a ɛbahola wɔazukoa ye ɛyɛlɛ.

Kɛnlaneɛ.

Nzuzulɛ: Mmamaa ɔgyegye wɔ kɛ ɛbayɛ nvonleɛ. Ɛlɛsukoa kɛzi bɛdi adwelie a ɔle kɛ ɛlɛsukoa basekɛ ɛhanlɛ la. Ɔyɛ a “ɛbadɔ aze,” noko saa ɛkɔ zo ɛsukoa a ɛbanwu ɔ nye zo kpalɛ na ɛ nye balie ye ɛhanlɛ nwo!

“Ɔyɛ a yɛ muala yɛyɛ nvonleɛ wɔ yɛ ɛdendɛlɛ nu mɔɔ maa yɛ ti si aze a. Anrɛɛ fa edwɛkɛ ne bie yɛ ɛzelekɛ.”​—Neal.

Kɛzi bɛbɔ adwelielilɛ bo la

  • Biza kpuya. Dwenle edwɛkɛ mɔɔ menli anye balie nwo la anwo, na fa bɔ adwelielilɛ ne abo. Kɛ neazo la:

    “Ɛdule adenle kenlensa ye ɔ?”

    “Wɛbsaete ɛhye le kɛnlɛma. Wɔhɔ zolɛ ɛlɛ ɔ?”

    “Wɔde kɛ . . . ?”

    Ɛbahola noko wɔaha debie mɔɔ ɛ nee ahenle bɛ mu nwiɔ bɛze na bɛ nye die nwo la anwo edwɛkɛ. Kɛ neazo la, ɛ nee ahenle kɔ sukulu anzɛɛ bɛyɛ gyima wɔ ɛleka ko ɔ? Biza debie mɔɔ bɛ mu nwiɔ bɛ nye die nwo la anwo kpuya.

    Mgbavolɛ nwiɔ ɛlɛdi adwelie wɔ mekɛ mɔɔ bɛlɛdi aleɛ la. Nvoninli ne kile kɛ bɛlɛka bɔlo ɛbɔlɛ nwo edwɛkɛ.

    “Dwenle kpuya mɔɔ fale ninyɛne mɔɔ ɛ nye die nwo kpalɛ mɔɔ ɛkulo kɛ ɛnyia nwolɛ mualɛ la anwo.”​—Maritza.

    Kɛnlaneɛ.

    Nzuzulɛ: Ɛbahola wɔava kpuya le kɛ mɔɔ yɛha nwolɛ edwɛkɛ wɔ anwuma ɛkɛ ne la bie wɔabɔ adwelielilɛ bo. Saa ɔkɛyɛ boɛ a biza kpuya mɔɔ ye nyelebɛnloa ɛnrɛyɛ ɛhɛe anzɛɛ kyɛkyɛ la. Kpuya le kɛ “Vidio ne foa boni a ɛ nye liele nwolɛ kpalɛ a?” bamaa ahenle adendɛ dɔɔnwo adɛla kɛ ɛbabiza ye kɛ “Ɛ nye liele vidio ne anwo ɔ? la.”

    Nea boɛ: Nea na wɔambiza ahenle kpuya dɔɔnwo somaa. Eza mmabiza kpuya mɔɔ bamaa yeaze nyiane la. Kpuya le kɛ “Duzu debie a ka wɔ ɛzulolɛ kpalɛ a?” anzɛɛ “Kɛmɔti a dahuu ɛwula tɛladeɛ kɔla buluwu a?” bahola amaa ahenle ati azi aze. Kpuya ne mɔɔ tɔ zo nwiɔ la bayɛ kɛ ɛlɛtendɛ wɔatia ye la!

    Saa ɛbiza kpuya ɛwie na ɛkile wɔ adwenle wɔ nwo wɔ mekɛ mɔɔ ahenle mɔɔ ɛbizale ye la ɛtɛyele ɔ nloa la a, ɔbagyegye ye. Maa ɔyɛ adwelielilɛ, mmamaa ɔyɛ kɛ ɛlɛbizebiza ye edwɛkɛ ala.

    Kpavolɛ bie wula kpolisima tɛladeɛ na ɔlɛkɛlɛ debie wɔ kɛlata zo. Kakula nrenyia bie mɔɔ gyi ɔ nyunlu la ahonle ɛdu yɛɛ wienyi bie ɛlɛta ɔ nyunlu.

    Ɛ nee awie ɛlɛtendɛ a asoo ɛmaa ɔyɛ kɛ ɛlɛbizebiza ye kpuya ɔ?

    Baebolo ngyinlazo: “Sonla ahonle nu nzuzulɛ le kɛ azule mɔɔ le kuma la, noko sonla mɔɔ lɛ adwenlenunwunlɛ la sa bie.”​—Mrɛlɛbulɛ 20:5.

  • Tie edwɛkɛ kpalɛ. Saa ɛbahola wɔali adwelie kpalɛ a ɔwɔ kɛ ɛtie edwɛkɛ kpalɛ ɛtɛla kɛ ɛbadendɛ dɔɔnwo.

    “Mebɔ mɔdenle kɛ mebazukoa debie ko meavi ahenle mɔɔ me nee ye ɛlɛdi adwelie ne la ɛkɛ. Akee menea kɛ mebahakye mɔɔ ɔhanle la, amaa meahola meabiza nwolɛ kpuya bieko yeava yeadoa adwelielilɛ ne azo mekɛ fofolɛ.”​—Tamara.

    Kɛnlaneɛ.

    Nzuzulɛ: Saa ɛnnwu edwɛkɛ bieko mɔɔ ɛka a, mmamaa ɔgyegye wɔ. Dwenle ninyɛne mɔɔ ɛbɔ wɔ ɛyia la anwo. Ɛwɔ sukulu ɔ? Gyima nu ɔ? Anzɛɛ ɛleka gyɛne ɔ? Ɛbahola wɔaha ninyɛne mɔɔ wɔ ɛleka mɔɔ ɛwɔ la anwo edwɛkɛ. Kɛ neazo la, ɛbahola wɔabiza ɛ gɔnwo mɔɔ ɛ nee ye yɛ gyima la kɛ, “Ɛpɛ adenle tendenle kolaa na wɔara gyima dahuu ɔ?”

    Nea boɛ: Mmafa edwɛkɛ bieko mɔɔ ɔwɔ kɛ ɛka la ɛgyegye ɛ nwo. Saa ɛtie ahenle kpalɛ a, ɛbanwu edwɛkɛ mɔɔ ɔwɔ kɛ ɛka a.

    Baebolo ngyinlazo: “Ɔwɔ kɛ awie biala yɛ ye ndɛ tie edwɛkɛ, ɔmmapele ɔ nwo ɔtendɛ.”​—Gyemise 1:19.

  • Kile kɛ ɛ nye die ahenle anwo. Saa ɛ nye die ahenle mɔɔ ɛ nee ye ɛlɛdi adwelie la anwo a, adwelielilɛ ne bayɛ anyelielɛ.

    Ngakula mraalɛ nwiɔ de ebia zo wɔ alienwo ɛlɛnea bɛ nyunlu. Bɛ nuhua ko ɛlɛtie ɔ gɔnwo ne mɔɔ ɛlɛtendɛ la.

    “Saa ahenle mɔɔ ɛ nee ye ɛlɛdi adwelie la nwu kɛ ɛ nye die mɔɔ ɔlɛka la anwo a, adwelielilɛ ne bayɛ anyelielɛ ɔnva nwo kɛ bie a ko anloa bavo yeaha edwɛkɛ mɔɔ ɔnle kpalɛ la.”​—Marie.

    Kɛnlaneɛ.

    Nzuzulɛ: Fi ahonle nu kanvo ye, na akee biza ye kpuya bieko. Neazo ɛne, “Wɔ tɛladeɛ ne le kɛnlɛma kpalɛ. Ɛdɔle ye ni?”

    Nea boɛ: Mmabiza ye edwɛkɛ mɔɔ bamaa ɔ ti azi aze la. Saa ɛkanvo ye kɛ wɔ tɛladeɛ ne le kɛnlɛma kpalɛ. Ɛdɔle ye ɛzɛ?” a, ɛbamaa ɔ ti azi aze!

    Baebolo ngyinlazo: “Bɛmmadwenle bɛ ngomekye bɛ boɛyɛlɛ nwo, emomu bɛdwenle awie mɔ noko ɛdeɛ nwo.”​—Felepaema 2:4.

Kɛzi ɔwɔ kɛ ɛdwula adwelielilɛ ne ɛ? Kpavolɛ bie mɔɔ bɛfɛlɛ ye Jordan la ka kɛ, “Fa yɛ wɔ bodane kɛ ɛbaha edwɛkɛ kpalɛ wɔava wɔadwula adwelielilɛ ne. Saa ɛka edwɛkɛ le kɛ, ‘Me nye ɛlie kɛ me nee wɔ ɛdendɛ’ a anzɛɛ ‘Medie medi kɛ ninyɛne bahɔ boɛ amaa wɔ ɛnɛ’ a, ɔnrɛyɛ se kɛ ɛyia ahenle mekɛ fofolɛ a bɛbali adwelie.”

Mɔɔ ɛ tipɛnema ka la

  • Bethel.

    “Adwelielilɛ le kɛ aneɛ fofolɛ ɛzukoalɛ la. Mɔlebɛbo ne ɔbayɛ se, noko saa ɛbɔ mɔdenle na ɛkɔ zo ɛsukoa a, ɛbanwu ɔ nye zo kpalɛ.”​—Bethel.

  • Isaac.

    “Saa ɛ nee awie ɛlɛtendɛ a, anrɛɛ tie ye kpalɛ. Nea ɔ nyunlu. Ɔyɛ a fa ɛ ti die zo fa kile kɛ ɛ nee ye yɛ adwenle. Sele. Saa menli nwu kɛ ɛtie bɛ a bɛ nye die kpalɛ.”​—Isaac.

  • Kate.

    “Ɛnee me nee menli ɛlɛtendɛ a mese nyiane. Kɛkala bɔbɔ ɔtɛwiele kɔ. Noko saa mekile kɛ me nye die ahenle anwo kpalɛ a, ɔboa me kpalɛ na ɔmmaa mendwenle nyiane mɔɔ mese la anwo.”​—Kate.

Ɛ nee awie ɛlɛtendɛ a asoo ɛmaa ɔyɛ kɛ ɛlɛbizebiza ye kpuya ɔ?

    Nzema Mbuluku Ngakyile (1982-2026)
    Fi Nu
    Kɔ Nu
    • Nzema
    • Fa Nwa Awie
    • Mɔɔ ɛkulo
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Nwolɛ Mɛla
    • Fealeranu Edwɛkɛ
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Kɔ Nu
    Fa Nwa Awie