MGBAVOLƐ NEE MBƐLƐRA BIZA KƐ
Kɛ Ɔkɛyɛ Na Meahola Meali Adwelie Kpalɛ Ɛ?
Wɔ edwɛkɛ ɛhye anu
Duzu ati a ɔwɔ kɛ ɛ nee menli tendɛ a?
Bie mɔ ka kɛ saa ɛ nee menli ɛlɛtendɛ a ɔyɛ se, noko saa ɛlɛtese awie a ɔnyɛ se.
“Ɛ nee awie ɛlɛtendɛ a, ɛngola ɛngakyi anzɛɛ ɛnkyikyi mɔɔ wɔha la kɛ mɔɔ ɛlɛtɛse awie a ɛbayɛ la.”—Anna.
“Texting le kɛ edwɛkɛ mɔɔ wɔha na bɛhye la, noko saa ɛ nee awie ɛlɛtendɛ a ɔle kɛ ɛgyi menli nyunlu ɛlɛka edwɛkɛ la. Ɔti saa me nee awie ɛlɛdi adwelie a, ‘Medwenle kɛ ɔkɛyɛ na meanga edwɛkɛ ɛtane la anwo!’”—Jean.
Noko ɔdwu mekɛ ne bie a ɔwɔ kɛ ɛ nee awie tendɛ. Kɛ neazo la, saa ɛkulo kɛ ɛnyia agɔnwolɛma fofolɛ, ɛnyia gyima anzɛɛ ɛ nee awie mɔɔ ɛkulo ye la tu a ɔwɔ kɛ ɛnwu kɛzi bɛdi adwelie la.
Noko, ɔnle kɛ ɛsulo kɛ ɛ nee awie badɛndɛ. Saa ɛse nyiane bɔbɔ a ɛbahola wɔazukoa ye ɛyɛlɛ.
“Ɔyɛ a yɛ muala yɛyɛ nvonleɛ wɔ yɛ ɛdendɛlɛ nu mɔɔ maa yɛ ti si aze a. Anrɛɛ fa edwɛkɛ ne bie yɛ ɛzelekɛ.”—Neal.
Kɛzi bɛbɔ adwelielilɛ bo la
Biza kpuya. Dwenle edwɛkɛ mɔɔ menli anye balie nwo la anwo, na fa bɔ adwelielilɛ ne abo. Kɛ neazo la:
“Ɛdule adenle kenlensa ye ɔ?”
“Wɛbsaete ɛhye le kɛnlɛma. Wɔhɔ zolɛ ɛlɛ ɔ?”
“Wɔde kɛ . . . ?”
Ɛbahola noko wɔaha debie mɔɔ ɛ nee ahenle bɛ mu nwiɔ bɛze na bɛ nye die nwo la anwo edwɛkɛ. Kɛ neazo la, ɛ nee ahenle kɔ sukulu anzɛɛ bɛyɛ gyima wɔ ɛleka ko ɔ? Biza debie mɔɔ bɛ mu nwiɔ bɛ nye die nwo la anwo kpuya.
“Dwenle kpuya mɔɔ fale ninyɛne mɔɔ ɛ nye die nwo kpalɛ mɔɔ ɛkulo kɛ ɛnyia nwolɛ mualɛ la anwo.”—Maritza.
Nea boɛ: Nea na wɔambiza ahenle kpuya dɔɔnwo somaa. Eza mmabiza kpuya mɔɔ bamaa yeaze nyiane la. Kpuya le kɛ “Duzu debie a ka wɔ ɛzulolɛ kpalɛ a?” anzɛɛ “Kɛmɔti a dahuu ɛwula tɛladeɛ kɔla buluwu a?” bahola amaa ahenle ati azi aze. Kpuya ne mɔɔ tɔ zo nwiɔ la bayɛ kɛ ɛlɛtendɛ wɔatia ye la!
Saa ɛbiza kpuya ɛwie na ɛkile wɔ adwenle wɔ nwo wɔ mekɛ mɔɔ ahenle mɔɔ ɛbizale ye la ɛtɛyele ɔ nloa la a, ɔbagyegye ye. Maa ɔyɛ adwelielilɛ, mmamaa ɔyɛ kɛ ɛlɛbizebiza ye edwɛkɛ ala.
Ɛ nee awie ɛlɛtendɛ a asoo ɛmaa ɔyɛ kɛ ɛlɛbizebiza ye kpuya ɔ?
Baebolo ngyinlazo: “Sonla ahonle nu nzuzulɛ le kɛ azule mɔɔ le kuma la, noko sonla mɔɔ lɛ adwenlenunwunlɛ la sa bie.”—Mrɛlɛbulɛ 20:5.
Tie edwɛkɛ kpalɛ. Saa ɛbahola wɔali adwelie kpalɛ a ɔwɔ kɛ ɛtie edwɛkɛ kpalɛ ɛtɛla kɛ ɛbadendɛ dɔɔnwo.
“Mebɔ mɔdenle kɛ mebazukoa debie ko meavi ahenle mɔɔ me nee ye ɛlɛdi adwelie ne la ɛkɛ. Akee menea kɛ mebahakye mɔɔ ɔhanle la, amaa meahola meabiza nwolɛ kpuya bieko yeava yeadoa adwelielilɛ ne azo mekɛ fofolɛ.”—Tamara.
Nea boɛ: Mmafa edwɛkɛ bieko mɔɔ ɔwɔ kɛ ɛka la ɛgyegye ɛ nwo. Saa ɛtie ahenle kpalɛ a, ɛbanwu edwɛkɛ mɔɔ ɔwɔ kɛ ɛka a.
Baebolo ngyinlazo: “Ɔwɔ kɛ awie biala yɛ ye ndɛ tie edwɛkɛ, ɔmmapele ɔ nwo ɔtendɛ.”—Gyemise 1:19.
Kile kɛ ɛ nye die ahenle anwo. Saa ɛ nye die ahenle mɔɔ ɛ nee ye ɛlɛdi adwelie la anwo a, adwelielilɛ ne bayɛ anyelielɛ.
“Saa ahenle mɔɔ ɛ nee ye ɛlɛdi adwelie la nwu kɛ ɛ nye die mɔɔ ɔlɛka la anwo a, adwelielilɛ ne bayɛ anyelielɛ ɔnva nwo kɛ bie a ko anloa bavo yeaha edwɛkɛ mɔɔ ɔnle kpalɛ la.”—Marie.
Nea boɛ: Mmabiza ye edwɛkɛ mɔɔ bamaa ɔ ti azi aze la. Saa ɛkanvo ye kɛ wɔ tɛladeɛ ne le kɛnlɛma kpalɛ. Ɛdɔle ye ɛzɛ?” a, ɛbamaa ɔ ti azi aze!
Baebolo ngyinlazo: “Bɛmmadwenle bɛ ngomekye bɛ boɛyɛlɛ nwo, emomu bɛdwenle awie mɔ noko ɛdeɛ nwo.”—Felepaema 2:4.
Kɛzi ɔwɔ kɛ ɛdwula adwelielilɛ ne ɛ? Kpavolɛ bie mɔɔ bɛfɛlɛ ye Jordan la ka kɛ, “Fa yɛ wɔ bodane kɛ ɛbaha edwɛkɛ kpalɛ wɔava wɔadwula adwelielilɛ ne. Saa ɛka edwɛkɛ le kɛ, ‘Me nye ɛlie kɛ me nee wɔ ɛdendɛ’ a anzɛɛ ‘Medie medi kɛ ninyɛne bahɔ boɛ amaa wɔ ɛnɛ’ a, ɔnrɛyɛ se kɛ ɛyia ahenle mekɛ fofolɛ a bɛbali adwelie.”
Ɛ nee awie ɛlɛtendɛ a asoo ɛmaa ɔyɛ kɛ ɛlɛbizebiza ye kpuya ɔ?