MARCH 30–APRIL 5, 2026
EDWƐNE 76 Kɛzi Ɛte Nganeɛ Ɛ?
Ka Nɔhalɛ Ne Wɔ Adenle Kɛnlɛma Zo
“ Gyihova, Nyamenle mɔɔ ka nɔhalɛ.”—EDW. 31:5.
BODANE
Ɔbamaa yɛanwu kɛzi yɛbaha nɔhalɛ nee kɛzi yɛbaha Baebolo nu nɔhalɛ ne anwo edwɛkɛ yɛahile awie mɔ wɔ adenle mɔɔ ɔbaboa bɛ la azo la.
1. Duzu a ɔwɔ kɛ yɛyɛ amaa yɛaboka Gyihova abusua ne anwo a?
SAA yɛyia awie mɔɔ sonle Gyihova la wɔ mekɛ mɔɔ limoa la a, kpuya mɔɔ yɛta yɛbiza yɛ nwo la anu ko a le kɛ, “Kɛzi ɛnwunle nɔhalɛ ne ɛ?” Bie mɔ bua kɛ “bɛtetele bɛ wɔ nɔhalɛ ne anu.” Bie mɔ noko ka kɛ kenlensa ye ala a “bɛra nɔhalɛ ne anu a.” Yɛbua edwɛkɛ ne wɔ zɔhane adenle ne mɔ azo ɔluakɛ nɔhalɛ ne mɔɔ wɔ Nyamenle Edwɛkɛ ne anu la ka yɛ ɛbɛlabɔlɛ kɔsɔɔti. Duzu ati ɔ? Ɔluakɛ yɛze kɛ amaa yɛahola yɛaboka Gyihova abusua ne anwo la, kyesɛ yɛmaa ɔda ali kɛ yɛkulo nɔhalɛ ne yɛɛ yɛfa yɛbɔ yɛ ɛbɛla. Ɛhye kile kɛ ɔwɔ kɛ yɛdi nɔhalɛ wɔ yɛ edwɛkɛhanlɛ nee yɛ nyɛleɛ nu.—Edw. 15:1-3.
2. (a) Kɛzi ɛnee menli ze Gyisɛse ɛ? (b) Kɛzi ɛnee nɔhalɛ ne mɔɔ Gyisɛse hilehilele la baha menli ɛ?
2 Gyisɛse hanle nɔhalɛ dahuu. Ɛnee ye agbɔvolɛ bɔbɔ ze ye kɛ ɔka nɔhalɛ ɔnva nwo kɛ ɛnee bɛ nye ɛnlie ye edwɛkɛ ne anwo la. (Mat. 22:16) Gyisɛse hanle kɛzi menli bayɛ bɛ nyɛleɛ wɔ nɔhalɛ ne anwo la anwo edwɛkɛ kɛ: “Menvale mgbakyemgbakyenu membale, ralɛ nrenyia badwazo atia ye papa, na ralɛ raalɛ adwazo atia ye mame, na agyalɛ raalɛ adwazo atia ye ase.” (Mat. 10:35) Tɛ kɛ ɛnee Gyisɛse kulo kɛ menli dwazo tia ye edwɛkɛ ne, emomu ɛnee ɔze kɛ mɔɔ bazi la ɛne. (Mat. 23:37) Ɛnee ɔze kɛ ye edwɛkɛ ne bamaa menli mɔɔ wɔ ewiade la anu ahyɛ nwiɔ—bɛdabɛ mɔɔ bɛkulo Baebolo nu nɔhalɛ ne yɛɛ bɛdabɛ noko mɔɔ bɛngulo la.—2 Tɛs. 2:9-11.
3. Duzu a yɛbazuzu nwo wɔ edwɛkɛ ɛhye anu a?
3 Yɛbɔ mɔdenle biala kɛ yɛbaha nɔhalɛ dahuu kɛ mɔɔ Gyisɛse yɛle la, saa bɔbɔ ɔnrɛmaa menli ɛnrɛhulo yɛ edwɛkɛ a. Eza yɛka nɔhalɛ mɔɔ wɔ Baebolo ne anu la yɛkile menli, ɔnva nwo kɛ bie mɔ anye ɛnrɛlie nwo la. Asoo ɛhye kile kɛ ɔnle kɛ yɛdwenle kɛzi yɛka edwɛkɛ bie anzɛɛ mekɛ mɔɔ yɛfa yɛka la anwo ɔ? Kyɛkyɛ! Wɔ edwɛkɛ ɛhye anu, yɛbalimoa yɛabua kpuya ɛhye: Nienwu a yɛbahola yɛanwu nɔhalɛ ne a? Yɛwie a yɛbabua kpuya ɛhye mɔ noko: Duzu ati a ɔwɔ kɛ yɛka nɔhalɛ a? Adenle boni a ɔwɔ kɛ yɛdua zo yɛka nɔhalɛ ne mɔɔ wɔ Baebolo ne anu la yɛkile awie mɔ a? Mekɛ boni a ɔwɔ kɛ yɛka nɔhalɛ ne a? Kpuya ɛhye mɔ anwo mualɛ ne baboa yɛ yeamaa yɛanyia anyuhɔlɛ wɔ kɛzi yɛbamaa yɛ nye ala ɛkɛ na yɛanwu mekɛ kpalɛ mɔɔ ɔwɔ kɛ yɛka Baebolo ne anu nɔhalɛ ne yɛkile awie mɔ la anu.
NIENWU A YƐBAHOLA YƐANWU NƆHALƐ NE A?
4. Duzu ati a yɛbahola yɛaha kɛ Gyihova ɛkɛ a nɔhalɛ vi a?
4 Gyihova ɛkɛ a nɔhalɛ vi a. Mɔɔ ɔka biala la le nɔhalɛ. Kɛ neazo la, edwɛkɛ biala mɔ ɔka ɔkile yɛ wɔ kpalɛ nee ɛtane nwo la le nɔhalɛ. (Edw. 19:9; 119:142, 151) Kenle bie nwo edwɛkɛ biala mɔɔ ɔka la ba nu. (Aye. 55:10, 11) Ɔdi ye ɛwɔkɛ zo dahuu. (Nɔm. 23:19) Nɔhalɛ nu, Nyamenle ɛngola ɛmbɔ adalɛ! (Hib. 6:18) Ɛhye ati a bɛfɛlɛ Gyihova “Nyamenle mɔɔ ka nɔhalɛ” la.—Edw. 31:5.
5. Duzu ati a ɔnyɛ se kɛ yɛbanwu ‘Nyamenle ne mɔɔ ka nɔhalɛ’ la ɛ? Kilehile nu. (Gyima ne 17:27)
5 Ɔnva nwo edwɛkɛ mɔɔ menli ka la, ɔnyɛ se kɛ yɛbanwu Gyihova, “Nyamenle mɔɔ ka nɔhalɛ” la. Daselɛ mɔɔ kile kɛ ɔwɔ ɛkɛ la ɛbɔ yɛ ɛyia. (Wlo. 1:20) Mɔɔ Pɔɔlo ɛlɛtendɛ ahile menli ekpunli bie mɔɔ bɛle Gilikima mɔɔ bɛzukoa nwoma bɛhɔ moa mɔɔ bɛwɔ Atɛnse la, ɔhanle kɛ Nyamenle kulo kɛ ‘yɛnwu ye’ na “ɔ nee yɛ nuhua ko biala avinli anwa.” (Kenga Gyima ne 17:27.) Nɔhalɛ nu, Gyihova twe menli mɔɔ bɛbɛlɛ bɛ nwo aze mɔɔ bɛlɛkpondɛ nɔhalɛ ne la.—Dwɔn 6:44.
6. Nɔhalɛ mɔɔ wɔ Baebolo ne anu la bie mɔ a le boni, na duzu ati a ɛ nye die nwo kɛ wɔnwu zɔhane nɔhalɛ ne mɔ a?
6 Adenle ko mɔɔ yɛbalua zo yɛanwu Gyihova la a le kɛ yɛbazukoa Baebolo ne. Nyamenle a vale ye sunsum nwuanzanwuanza ne boale bɛ maanle bɛhɛlɛle a. (2 Pita 1:20, 21) Ɔti debie biala mɔɔ wɔ Baebolo ne anu la le nɔhalɛ na yɛkola yɛfa yɛ nwo yɛto zo. Kɛ neazo la, yɛbahola yɛalie mɔɔ ɔka ye wɔ kɛzi bɛbɔle anwuma nee aze nee kɛzi ngoane bɔle ɔ bo wɔ azɛlɛ ye azo anwo la yɛali. (Gyn. 1:1, 26) Yɛbahola yɛalie mɔɔ ɔka ɔfale deɛmɔti yɛ muala yɛyɛ ɛtane nee deɛmɔti yɛnwu amaneɛ dɔɔnwo na yɛwu la anwo la yɛali. (Wlo. 5:12; 6:23) Saa Gyihova ka kɛ ɔbalua ɔ Ra ne anwo zo yeayɛ ninyɛne mɔɔ Seetan, “adalɛ kɔsɔɔti bɛ ze” ne ɛzɛkye ye la boɛ a, yɛbahola yɛalie yɛali bɔkɔɔ. (Dwɔn 8:44; Wlo. 16:20) Eza yɛbahola yɛava yɛ nwo yɛado Baebolo nu ɛwɔkɛ mɔɔ se Gyisɛse bazɛkye amumuyɛma, ɔbadunwue mowuamra, ɔbamaa azɛlɛ ne ayɛ paladaese na yeaboa yɛ yeamaa yɛali munli la azo. (Dwɔn 11:25, 26; 1 Dwɔn 3:8) Nea nwolɛ adenle mɔɔ Gyihova ɛmaa yɛnyia a! Yehilehile yɛ ɔ nwo nɔhalɛ ne yɛɛ yemaa yɛ nwolɛ adenle kɛ yɛhilehile awie mɔ noko.—Mat. 28:19, 20.
DEƐMƆTI ƆWƆ KƐ YƐKA NƆHALƐ LA
7-8. Asoo deɛmɔti yɛka nɔhalɛ la anwo hyia ɔ? Maa neazo. (Maake 3:11, 12) (Eza nea nvoninli ne mɔ.)
7 Kɛ mɔɔ yɛlimoa yɛnwu ye la, saa yɛkulo kɛ yɛboka Gyihova abusua ne anwo a, ɔwɔ kɛ yɛka nɔhalɛ. Noko saa yɛka nɔhalɛ ala a ɛnee yɛtɛwiele. Deɛmɔti yɛka nɔhalɛ la hyia Gyihova. Suzu mɔɔ zile wɔ mekɛ mɔɔ ɛnee Gyisɛse ɛlɛyɛ ye ɛzonlenlɛ gyima ne wɔ azɛlɛ ye azo la anwo. (Kenga Maake 3:11, 12.) Mɔɔ Gyisɛse ɛlɛbɔ edwɛkpa ne nolo wɔ ɛleka bie mɔɔ bikye Galeli Nyevile ne la, menli ekpunli rabɔle ye yiale. Ɛnee sunsum ɛtane wɔ bɛ nuhua bie mɔ anwo na bɛdule bɛguale ɔ nyunlu ɛkɛ ne na bɛhanle kɛ: “Wɔmɔ a ɛle Nyamenle Ara ne a.” Duzu ati a sunsum ɛtane ne mɔ hanle Gyisɛse anwo nɔhalɛ edwɛkɛ ɛhye a? Bie a ɛnee bɛ bodane a le kɛ bɛmaa menli mɔɔ tie bɛ la anyia bɛ nu anwodozo na bɛanzonle Gyihova. Mɔɔ sunsum ɛtane ne mɔ hanle la le nɔhalɛ, noko ɛnee bɛlɛ angomedi adwenle. Gyisɛse nwunle adwenle mɔɔ ɛnee bɛlɛ la na ɔ nye anlie nwo. Ɛhye ati, ɔbɔle bɛ kɔkɔ ɛsesebɛ kɛ bɛmmaka ɔ nwo edwɛkɛ bɛkile awie mɔ.
8 Duzu a yɛsukoa yɛfi edwɛkɛ ɛhye anu a? Adwenle mɔɔ yɛfa yɛka nɔhalɛ ne la hyia Gyihova. Ɔti nea kɛzi nwolɛ hyia kɛ yɛbava adwenle kpalɛ yɛahilehile nɔhalɛ ne la, yɛɛ ɔnle kɛ yɛdie nganvolɛ ne yɛmaa yɛ nwo emomu ɔwɔ kɛ yɛfa yɛmaa Gyihova!—Mat. 5:16; fa toto Gyima ne 14:12-15 anwo.
Saa ɛlɛkilehile menli nɔhalɛ ne a, nwane a ɛtwe adwenle ɛkɔ ɔ nwo zo a? (Nea ɛdendɛkpunli 7-8)
9. Duzu a ɔnle kɛ yɛyɛ a, na duzu ati ɔ?
9 Amaa yɛanlie nganvolɛ yɛammaa yɛ nwo la, suzu tɛnlabelɛ ɛhye anwo. Fa ye kɛ ɛlale fealeranu edwɛkɛ bie mɔɔ adiema nrenyia bie hanle hilele wɔ la ali ɛhilele awie mɔ. Saa menli mɔɔ yɛhanle edwɛkɛ ne yɛhilele bɛ la nwu ye kɛ mɔɔ yɛhanle la le nɔhalɛ a, bie a bɛ nye balie yɛ nwo na bɛanyia adwenle kɛ yɛze fealeranu edwɛkɛ dɔɔnwo. Bie a ɛhye bamaa menli ne anye alie yɛ nwo kpole, noko Nyamenle anye ɛnrɛlie yɛ nwo. (Mrɛ. 11:13) Duzu ati ɔ? Ɔluakɛ tɛ fealeranu edwɛkɛ ala a yɛlale ye ali a, emomu eza tɛ adwenle kpalɛ a yɛvale yɛhanle nɔhalɛ ne a.
KƐ ƆKƐYƐ NA YƐAHA NƆHALƐ NE LA
10. Saa bɛka kɛ yɛmaa yɛ ɛdendɛlɛ “ɛyɛ fɛ” a ɔkile duzu? (Kɔlɔsaema 4:6)
10 Kenga Kɔlɔsaema 4:6. Ɛzoanvolɛ Pɔɔlo hakyele Kilisienema mɔɔ ɛnee de Kɔlɔsae la kɛ ɔwɔ kɛ bɛmaa bɛ ɛdendɛlɛ ‘yɛ fɛ dahuu.’ Duzu a ɔkile a? Giliki edwɛkɛ mɔɔ bɛvale bɛlile gyima wɔ ɛke la kile kɛ ɔnle kɛ yɛka edwɛkɛ mɔɔ ɔbaboa tievolɛ ne la ala, emomu eza ɔwɔ kɛ yɛtendɛ kɛnlɛma.
11-12. Duzu ati a ɔwɔ kɛ yɛlɛkilehile nɔhalɛ ne a yɛnea boɛ a? Maa ndonwo. (Eza nea nvoninli ne mɔ.)
11 Saa yɛlɛkilehile menli nɔhalɛ ne a, ɔhyia kɛ yɛfa Pɔɔlo folɛdulɛ ne mɔɔ se yɛmaa yɛ edwɛkɛ ɛyɛ fɛ la yɛdi gyima. Baebolo ne mumua ne vale nɔhalɛ ne totole dadeɛ mɔɔ yɛ nla mɔɔ ɔkola ɔkyɛ yɛ ɛkɛla nee yɛ sunsum ne anu la anwo. Wɔ adenle fofolɛ zo, ɔkola ɔmaa yɛdayɛ mumua ne nee awie mɔ nwu kɛzi yɛte nganeɛ nee adwenle mɔɔ amgba yɛlɛ la. (Hib. 4:12) Noko saa yɛanva Baebolo ne yɛanli gyima kpalɛ a, ɔbamaa awie mɔ ava ɛya na bɛ nee yɛ ali butule. Kɛzi ɛhye bahola azi ɛ?
12 Pɛ tɛnlabelɛ ɛhye anwo nvoninli. Fa ye kɛ yɛlua daselɛlilɛ nu na yɛyia nrenyia bie mɔɔ ɔdua ananze zo ɔyɛ asɔne dahuu yɛɛ ɔ nye die nwo kɛ ɔ nee ye abusua ne babɔ nu ali Bolonyia nee Easter la. Yɛbahola yɛalua Baebolo ne azo yɛamaa nrenyia ne anwu kɛ nrɛlɛbɛ ɛnle nu kɛ ɔbayɛ asɔne yeahile ananze mɔɔ ngoane ɛnle nu yɛɛ eza Bolonyia nee Easter abo vi awozonlezonlenlɛ nu. (Aye. 44:14-20; 2 Kɔl. 6:14-17) Saa yɛyɛ ye zɔ wɔ mekɛ mɔɔ limoa mɔɔ yɛ nee ye babɔ adawu la anu a, ɛnee yɛlɛka nɔhalɛ ne noko yɛanva Nyamenle Edwɛkɛ ne yɛanli gyima kpalɛ.
Kɛ ɔkɛyɛ na wɔahilehile nɔhalɛ ne wɔ adenle kpalɛ zo ɛ? (Nea ɛdendɛkpunli 11-12)a
13. Kɛ ɔkɛyɛ na yɛamaa ngyenle ara yɛ ɛdendɛlɛ nu ɛ?
13 Eza Pɔɔlo hanle kɛ ɔwɔ kɛ ye kengavolɛma ne maa ngyenle ba edwɛkɛ mɔɔ bɛka la anu. Tɛ mɔɔ ɛnee ɔlɛkile la a le kɛ ɔwɔ kɛ yɛkakyi nɔhalɛ ne anzɛɛ yɛfa yɛfea menli. Emomu ɛnee ɔlɛkile kɛ saa yɛlɛkilehile menli nɔhalɛ ne a, ɔwɔ kɛ yɛtendɛ wɔ adenle kɛnlɛma zo amaa yɛ edwɛkɛ ne ayɛ menli mɔɔ ɛlɛtie la fɛ. (Dwobu 12:11) Ɛhye ɛyɛlɛ ɛnla aze. Kɛ neazo la, saa yɛlɛto aleɛ a, bie a yɛbanyia adwenle kɛ saa ɔyɛ yɛ fɛ a, ɔkile kɛ ɔbayɛ bɛdabɛ mɔɔ bɛbali la noko fɛ. Zɔhane ala a bie a yɛbanyia adwenle kɛ kɛzi yɛtendɛ la bayɛ awie biala fɛ a. Noko tɛ zɔhane a ɔde a. Kɛ neazo la, wɔ amaamuo bie mɔ anu, menli ka bɛ edwɛkɛ penyi penyi, saa ahenle mɔɔ bɛ nee ye ɛlɛtendɛ la le kpanyinli tɛla bɛ bɔbɔ a zɔhane a bɛyɛ ye a. Menli gyɛne mɔɔ asolo bɛ amaamuo la anye ɛnlie ɛdendɛlɛ zɛhae anwo, ɔka bɛ ɛya bɔbɔ. Pɔɔlo hanle kɛ yɛnwu ‘kɛzi ɔwɔ kɛ yɛbua awie biala la.’ Ɛhye kile kɛ ɔnle kɛ yɛtendɛ wɔ adenle mɔɔ ɔyɛ yɛdayɛ mumua ne fɛ anzɛɛ kɛzi menli mɔɔ wɔ ɛleka mɔɔ bɛtetele yɛ la tendɛ la azo, emomu wɔ adenle mɔɔ ɔbayɛ yɛ tievolɛ ne fɛ la azo.
MEKƐ MƆƆ ƆWƆ KƐ YƐKA NƆHALƐ
14. Mɔɔ Gyisɛse wɔ azɛlɛ ye azo la, asoo ɔhilehilele ye ɛdoavolɛma ne debie biala mɔɔ ɔze ye la ɔ? Kilehile nu.
14 Gyisɛse dendɛle kɛnlɛma hilele ye ɛdoavolɛma ne dahuu, yɛɛ ɔvile atiakunlukɛnlɛma nu ɔhilehilele bɛ ninyɛne dɔɔnwo. (Maake 6:34) Noko akee ɛnee ninyɛne dɔɔnwo wɔ ɛkɛ ne mɔɔ bɛbahola bɛazukoa a. Gyisɛse ambɔ mɔdenle kɛ ɔbahilehile bɛ debie biala mɔɔ ɔze ye la. Ɛnee ɔze bɛ anwosesebɛ. Ɔnwunle kɛ ɛnee mekɛ ɛtɛdwule kɛ bɛnwu Baebolo ne anu nɔhalɛ bie mɔ. Ɔhanle bɔbɔ kɛ bɛnrɛde nɔhalɛ zɔhane mɔ abo kɛkala. (Dwɔn 16:12) Duzu a ɛhye maa yɛnwu ye a?
15. Asoo ɔwɔ kɛ yɛkilehile yɛ Baebolo sukoavoma debie biala mɔɔ yɛze ye la ɛkɛ ne ala ɔ? Kilehile nu. (Mrɛlɛbulɛ 25:11) (Eza nea nvoninli ne.)
15 Gyisɛse neazo ne maa yɛnwu kɛ saa yɛze nɔhalɛ ne mɔɔ wɔ Baebolo ne anu la a, ɔngile kɛ ɔwɔ kɛ yɛkilehile menli debie biala mɔɔ yɛze la ɛkɛ ne ala. Kɛ ɔkɛyɛ na yɛali Gyisɛse neazo ne anzi ɛ? Ɔwɔ kɛ yɛdwenle awie mɔ tɛnlabelɛ nwo. Dwenle nrenyia ne mɔɔ ɔ nye die nwo kɛ ɔ nee ye abusua ne babɔ nu ali Bolonyia nee Easter la anwo bieko. Yɛze kɛ ɛvoyialilɛ ɛhye mɔ abo vi awozonlezonlenlɛ nu yɛɛ Nyamenle ɛnlie ɛndo nu. Noko fa ye kɛ ɔka dapɛne ko anzɛɛ dapɛne nwiɔ na bɛali Bolonyia ne la yɛɛ ɛbɔle ɔ bo kɛ ɛ nee nrenyia ne sukoa Baebolo ne a. Saa yɛmaa ɔnwu mɔɔ Baebolo ne ka ye wɔ ɛvoyialilɛ ngakyile mɔɔ ɔ bo vi awozonlezonlenlɛ nu la anwo na yɛmaa yɛ nye da kɛ ɔbagyakyi Bolonyia ɛlilɛ ɛkɛ ne ala a, asoo ɛnee yɛlɛmaa yɛ ɛdendɛlɛ ayɛ fɛ ɔ? Nɔhalɛ nu, Baebolo sukoavoma bie mɔ fa mɔɔ bɛzukoa la di gyima ndɛndɛ. Ɔkyɛ na bie mɔ noko ahakyi bɛ adwenle nee bɛ subane. Saa yɛka mɔɔ ɔhyia kɛ yɛ Baebolo sukoavoma nwu ye wɔ mekɛ mɔɔ ɔhyia kɛ bɛte la, kile kɛ, mekɛ mɔɔ bɛbade ɔ bo la anu a, yɛbaboa bɛ yɛamaa bɛanyia anyuhɔlɛ.—Kenga Mrɛlɛbulɛ 25:11.
Di Gyisɛse neazo ne anzi na si mekɛ mɔɔ ɔwɔ kɛ ɛka nɔhalɛ ne nee ninyɛne mɔɔ ɔwɔ kɛ ɛka nwolɛ edwɛkɛ la anwo kpɔkɛ (Nea ɛdendɛkpunli 15)
16. Kɛ ɔkɛyɛ na yɛaboa yɛ Baebolo sukoavoma yɛamaa ‘bɛahɔ zo bɛalua nɔhalɛ ne anu’ ɛ?
16 Ninyɛne mɔɔ maa yɛ nye die la anu dɔɔnwo nee anyelielɛ mɔɔ yɛboa awie mɔ yɛmaa bɛsukoa Gyihova anwo nɔhalɛ ne a yɛnyia la ɛnzɛ. Saa yɛyɛ ninyɛne mɔɔ doɔdoa zo la a, yɛbaboa bɛ yɛamaa ‘bɛahɔ zo bɛalua nɔhalɛ ne anu’: Kɔ zo yɛ neazo kpalɛ maa bɛ. (3 Dwɔn 3, 4) Nea kɛ kɛzi ɛbɔ wɔ ɛbɛla la da ye ali kɛ ɛdie ɛwɔkɛ ngakyile mɔɔ wɔ Nyamenle Edwɛkɛ ne anu la ɛdi. Fa adwenle kpalɛ ka nɔhalɛ ne. Saa ɛlɛkilehile awie mɔ nɔhalɛ ne a, tendɛ kɛnlɛma, fa edwɛkɛ agbɔkɛ mɔɔ yɛ fɛ la di gyima wɔ mekɛ kpalɛ nu. Yɛɛ saa awie mɔ kanvo wɔ a, fa nganvolɛ ne maa Gyihova. Saa ɛyɛ ye zɔ a ɔbahile kɛ ɛle Gyihova, nɔhalɛ Nyamenle ne ɛdeɛ.
EDWƐNE 160 “Edwɛkpa”!
a NVONINLI NE ANWO NGILENU: Wɔ nvoninli mɔɔ limoa la anu, adiema nrenyia bie ɛnwu ahenle mɔɔ ɔlɛdi ye daselɛ la Christmas tree ne na ɔlɛfa edwɛkɛ mɔɔ ka kɛ Bolonyia bo vi awozonlezonlenlɛ nu la yeahile ye. Wɔ nvoninli mɔɔ tɔ zo nwiɔ la anu, adiema nrenyia ne ɛlɛfa edwɛkɛ mɔɔ fale selɛma anwo la ahile ahenle mɔɔ ɔlɛdi ye daselɛ la. Ndenle nwiɔ ɛhye mɔ anu boni a le kpalɛ a?