Mulole embere eriwatya obwira omo ndwa yenyu

1. Busanaki abira abuwene ni kihembo erilua oko Yehova?

ABIRA abuwene ni kihembo erilua oko Yehova. (Yak. 1:17) Banzire oMungu, netu batwanzire. Bakatsema netu omughulu tuli omo butseme, ibatukirania omughulu tuli omo maligho. Kandi bakatuha amahano agho tulaghireko. Sibalitusighanaya, kandi ni b’eriketerwa. Obwira obuli ng’obo “bukatsemesaya omutima”!​—Misyo 27:9.

2. Busanaki litolere omulume n’omukali ibalola embere eriwatya obwira bwabo? (Matayo 19:6)

² Omulume n’omukali wiwe, batolere ibabya bira kundu. Sibatolere bakatsanga omo bwira obo. Batolere ibayitsinga eriwatyabo. Bamatenditsomana obwira bwabo, ibanganatsuka eriyowa omo mbwera, ibahangya-hangya, kutse nibya ibayikubya bw’omo. Aliwe bamabiyikasa eribya mundu mughuma, obwira bwabo ibukendiwata kutsibu kulenga obwira bwosi-bwosi obo bangabya nabo n’omundu wosi-wosi w’omubiri. (Soma Matayo 19:6.) Omo mwatsi ono tukendilangira ekyo omulume n’omukali wiwe bangakola batoke eribya bira kundu. Aliwe, tutsuke twalebya Omukristo oyukasonda ow’erilunga naye ng’angasombola ati oyukendisyabya mwira wiwe kundu omo ngebe yiwe yosi.

NGOKO WANGASOMBOLA OYUKENDISYABYA MWIRA WAGHU KUNDU OMO NGEBE YAGHU YOSI

3-4. Niki kyo kyangawatikya omundu erisunga ow’erilunga naye oyumutolere? (Emisyo 18:22)

³ Embere tuyisoghe oko mwatsi w’omughaso, litolere itwatsuka twalengekania oko myatsi mibi kutse mibuya eyangaluira omw’iyisogha eryo. Neryo embere tuyisoghe litolere itwatsuka twalengekania ndeke kundi eriyisogha lyetu lyanganatula muhanda kutse ndeke oko ngebe yetu yosi.

⁴ Erisombola oyo ukendisyabya naye omo bwira bw’engebe yosi, ni bugha ambu omwanze, ni mwatsi mulito. Yehova yo watsukisaya omupango w’endwa. Busana n’ekyo, litolere itwasondya obusondoli bwiwe tukasombola ow’erilunga naye. Anzire omulume iniabana omukali oyuwene n’omukali iniabana omulume oyuwene. Yehova asi ndeke-ndeke ebyo tutolere. (Soma Emisyo 18:22; Isa. 48:17, 18) Esyokanuni esiri omo Kinywa kiwe, syanganawatikya Omukristo eribana ow’erilunga naye oyumutolere.

5. Busanaki ni ky’omughaso erilunga n’Omwimiri oyubatisibwe?

⁵ Omughulu tukabatisibawa, tukabya bira b’oMungu. (Esy. 25:14) Neryo wamanza eritahya kutse eritahibwa, litolere iwasombola oko bira ba Yehova. (1 Kor. 7:39) Erikola ekyo, kikakanganaya ngoko usikirye ebihano bya Yehova kandi ikikendileka iwalangira omwanze waghu mo kihembo ekiryalua oko Yehova. (Misyo 19:14) Kandi ikikendileka ighutahikirwa n’esyombanza esikaluira omw’ikola “obwira obutebo n’abatikirirye.” (2 Kor. 6:14) Nomo wangabya isighuliwasunga Omwimiri w’erilunga naye, isiwanatalengekanaya n’ahake okw’ilunga n’omundu oyuteramaya Yehova. Kandi isiwabumba-bumbaho uti eritahya oyute Mwimiri kikendisyaleka naye iniaminya ekwenene.

6-7. Ni mabulyo wahi wo litolere erisubiryako omughulu w’eriminyana?

⁶ Aliwe kandi, si y’omundu wosi-wosi oyubatisibwe yo wangabya mulume kutse mukali oyukutolere. Litolere iwatsuka watsopolya ndeke oyo ukendilunga naye. Litolere iwayibulya amabulyo ano: Akakolera ati ab’omo kihanda kiwe? Akanatsomana abandu n’erisikyabo? Abira biwe ni bandu abali bati? Akayiwata ati hamabya eritendihulikirirana? Akamakirira amalengekania wiwe kutse akahulikirira amalengekania w’abandi amabya isyasighene n’ebyo eBiblia ikabugha? Akalangira ati esyofranga?’

⁷ Wanganayibulya n’awandi mabulyo ano: ‘Oyo ngasonda eritsukisya naye obwira ananzire Yehova yo kutsibu? “Anemuyikasa eribya n’emibere eyo Yehova anzire”? Anemwendiniwatikya erilola embere erikolera Yehova yo kutsibu? Tunemulandamirira emyatsi mighumerera omo ndondeka ya Yehova? Tunemwendisyabya bira, kandi abahakuhi kutsibu? (Kol. 3:9, 10) Wamabya ighuli mwali wetu, mughala wetu oyo wamatsukisya naye obwira anemwendisyabya mwira oyuwene kandi iba oyo wasi erisondola ekihanda kyo ndeke? (1 Kor. 11:3) Wamabya ighuli mughala wetu, mwali wetu oyo ukasonda eritahya oyo anemwendisyabya akakwowa n’omo sighuhika-hikene? Kikasaba endambi erisubirya oko mabulyo ayo. Busana n’ekyo, utolere iwalabya akatambi kanene utoke eriminya ndeke omundu oyo ukasonda erilunga naye.

8-9. Niki kyo kyangawatikya oyukasonda erilunga eriyisogha ndeke? (Ulebaye n’epitsa.)

⁸ Eriminya omundu yo ndeke likendileka iwayisogha ndeke. Ubulaye abandi nga bamwasi bati. Wanganabulyabo oko mibere yiwe kandi ng’akayiwata ati. Ng’eky’erileberyako, akanayikehaya, nina w’olukogho, kandi akanahulikirira amalengekania w’abandi? Mwali wetu Sara w’omo Giyana y’Ekifaranza oyo watahibawa na mughala wetu Daniel akabugha ati: “Munabulya abandi nga basi Daniel yo bati. Munabulya mughala wetu oyo wabya ikere naye kandi oyo wabya akakola naye obupainia, namabulya omusyakulu w’omo ndeko yiwe, n’abira abatwasi ndeke ingye na Daniel. Munabulya n’abali betu ab’omo ndeko yiwe.” Wanganabulya oyo wamatsukisya naye obwira nga hane omwatsi wa kera kutse owa lino ogho litolere iwaminya okw’iye. Ni ky’omughaso erikania kuyo kundi emyatsi eyiri ng’eyo ikanakenderaya abandu babilunga.

⁹ Kyanganabya iwatika-tikira kutsibu oyo wabiritsukisya naye obwira, kutse abandi bandu ibakubwira emyatsi eyituwene oko mundu oyo. Litolere iwatsopolya emyatsi eyo.a Ekyo ikikendikuwatikya eriyisogha nga ulolaye obwira bw’embere kutse iyehe. Neryo lino tukanaye oko abalungire.

MUBYE MUKALABYA ENDAMBI YO HAGHUMA

10. Busanaki omulume n’omukali wiwe batolere erilabya endambi yo haghuma?

¹⁰ Litolere omulume n’omukali wiwe, ibabya bakalabya endambi yo haghuma nomo bangabya n’ebingyi by’erikola. Ekyo ikikendiwatya obwira bwabo n’endwa yabo. Kikahabo akanya k’erikania oko myatsi eyikalaba omo ngebe, ibabwirana ngoko bakayowa na ngoko bakalengekanaya, kandi ibakanganania olwanzo n’eritsanga haghuma.

11. Niki kyo kyangatsandya obwira obuli omo kati-kati k’omulume n’omukali wiwe?

¹¹ Omulume n’omukali abawite obwira obuwene bakanza eribya haghuma omo mwanya w’obuli mundu eribya bwiwe. Ni kwenene hakanayira katambi kalebe obuli mundu iniabya bwiwe. Aliwe obuli mundu eribya bwiwe oko mughulu muli kyanganaleka emyatsi iyatsanda. Ng’eky’erileberyako, abandi bakakola esyokasi esikendileka ibabya hali oko kihanda omo mughulu muli. Nomo eyo balyaya eyo banganabanayo esyofranga nyingyi, oghundi eribya hali oko ghundi lyanganaleta omo ndwa yabo mw’esyombanza.

12-13. (a) Abakristo balebe abalungire bakakolaki batoke erilabya endambi yo haghuma? (Ulebaye n’epitsa.) (b) Obwira n’omwanze waghu butolere ibwabya n’omwanya wahi omo ngebe yaghu? (Ulebaye akasanduku “Omwanze waghu awite mwanya wahi omo ngebe yaghu?”)

¹² Bino by’ebyo abatahenie balebe bakakola batoke eribya bakalabya endambi yo haghuma. Leah, we Guam, akabugha ati: “Ingye na mwira waghe, tubeghere erikola emyatsi mbiriri-mbiriri yo haghuma. Situbeghere eritendibya haghuma omughulu tukaya oko mibala ng’esyofete kutse omughulu tukalendera.” Roxanne, we Amerika naye akabugha ati: “Ngoko tunemubya n’ebingyi by’erikola, twabirilangira ikitolere eripanga eribya tukalabya endambi yo haghuma ngoko tukanapangira eyindi myatsi y’omughaso.” (Tasyalebya n’omo Amosi 3:3.) Damien, we Frase, ati: “Twabirilangira ini ky’omughaso eriminya ebyo oghundi anzire, neryo endambi ikahika itwatsemerabyo.” (Mat. 7:12) Na Katie, we Amerika naye akabugha ati: “Ndambi silebe, tukayikasa erihira esyotelefone syetu syo hali sikasyatulengemerya.”

¹³ Eky’omughaso munene oko balungire, ly’erilabya endambi yo kughuma omo myatsi y’obunya kirimu. Myriam, we Frase, akabugha ati: “Tukatsuka omusibo omw’isoma eBiblia n’erikania oko ebyo tulyatsemera n’ebyo twangakolesya omo ngebe yetu. Omughulu oyo akabya w’eritsemesya.” Akongerako ati: “Kandi ngatsema omughulu tukasaba kughuma. Ekyo kikaleka inalangira ngoko mwira waghe anzire Yehova yo kutsibu.” Katie, akatasyabugha ati: “Endambi eyo tukatsemera kutsibu y’eyo tukalabaya haghuma omw’itulira. Kikatsemesaya eryowa oghundi akakanirya abandi oko Yehova, kandi ekyo kikaleka itwatasyaminya eyindi myatsi.”​—Misyo 27:17.

NOMO MALIGHO ISIMWALEKANA

14-15. Busanaki litolere omulume n’omukali wiwe ibakola ekyosi-kyosi erisoha esyombanza sy’omo ndwa yabo? Teka eky’erileberyako.

¹⁴ Endwa siyangabya omo butseme busa-busa kundi omulume n’omukali sibahika-hikene. EBiblia ikakanganaya ndeke-ndeke ngoko abalungire “bakendisyabya n’amaligho omo ngebe yabo.” (1 Kor. 7:28) Hano ebinywa “amaligho” bikakanganaya “esyombanza n’eyindi myatsi eyibeghere erihikira abalungire.” Omughulu emyatsi ng’eyo yamabahikira, litolere imwakola haghuma erisoha esyombanza esyo n’eritendilekana. Busanaki?

¹⁵ Eky’erileberyako kya kino: Enyumba eyikumayire yamatsanda kutse ekindu ky’obughuli kyamatsanda, ahate eritika-tika abinyebyo ibakendiyikasa erikokotyabyo. Ibakendikotyabyo nomo kyangasaba esyofranga nyingyi n’eyindi myatsi mingyi kutse nibya nomo kyangasaba emyaka mingyi. Busanaki? Kundi okw’ibo, enyumba eyo kutse ekindu ekyo ni by’obughuli. Ko bine bitya n’oko ndwa. Obuli ndwa ni y’obughuli. Nibya n’omo ndwa eyuwene kutsibu, simulibula erisokongolana. Aliwe ngoko enyumba kutse ekindu ky’obughuli ebilue ibyabiritsanda byanganatasyakokotibwa, abalungire banganatasyasubya obwira obulue ibwabiritsanda. Ahate eritika-tika, ekyo kyanganasaba endambi n’eriyikasa. Aliwe omulume n’omukali wiwe bamayikasa eritasyawatya endwa yabo n’erisighala kughuma, Yehova iniakenditsema. (Mal. 2:16) Erikola batya, likakanganaya ko banzene kandi ko basikenie. Kandi ibwa ekikulu kutsibu bakakanganaya ko banzire Yehova oyo watsukisaya endwa, n’erikangania ko bamusikirye.

16. Ngoko kiri omo 1 Abanya Korinto 13:4-8a, ekyangawatikya abalungire erisoha esyombanza sy’omo ndwa yabo niki? (Ulebaye n’epitsa n’akasanduku “Ekyangakuwatikya eriwatya obwira bwenyu.”)

¹⁶ Omo ndwa yenyu mwamabya esyombanza, isimwatibitira erighabana. (1 Kor. 7:10, 11) Omo mwanya w’ekyo litolere iwayibulya uti: ‘Hane ekyo nangatasyakola eriwatya obwira bwetu?’ Utasyigha ebyo eBiblia ikabugha okw’ikangania olwanzo n’eriyibulya nga wangatasyakola ekindi kyahi utoke eribya n’emibere eyiri omo 1 Abanya Korinto 13:4-8a. (Soma.) Isiwalengekanaya okw’ilekana n’omwaze waghu, omo mwanya w’ekyo ukole ekyosi-kyosi ekyangabawatikya eritasyanzana. Ulengekanaye kutsibu oko ekyo wangakola mutoke eritasyasubya obwira bwenyu. Usabe Yehova y’obusondoli. Usondaye esyovideo n’ebitsapo ebyangakuwatikya eriminya eky’erikola. Kandi litolere iwasondya amahano oko basyakulu b’endeko n’abandi Bakristo abakulire. EBiblia ikasosekanaya endwa n’ekikoba ky’emihungyi isatu. Yehova y’omuhungyi w’akasatu owawatire kutsibu omo ndwa eyo. Neryo mwamabiyiketera Yehova, endwa yenyu iyikendiwata kutsibu.​—Omug. 4:12.

17. Abanemulengekania okw’ilunga n’ababirilunga bangabana obutseme bo bati?

¹⁷ Yehova anzire abaghombe biwe bosi ibatsema, erihirako abalungire n’abanemulengekania okw’ilunga. Wamabya ighuli musimbi oyunemulengekania okw’ilunga, litolere iwasombola ndeke. Omwira oyo ni w’eribya naye omo ngebe yaghu yosi. Kandi wamabya iwabirilunga, ulole embere eriwatya obwira n’omwanze waghu. Usondaye obuwatikya bwa Yehova omughulu omo ndwa yenyu mwamabya emyatsi eyangatsandya obwira bwenyu. Wamabikola utya, ‘ighukenditsemera engebe’ haghuma n’omwanze waghu!​—Omug. 9:9.