Stripverhalen — zoals ze vroeger waren
HET is allemaal begonnen met de „Yellow Kid”, een humoristische reeks prentjes die in 1896 in de Newyorkse World begon te verschijnen. Het ’gele joch’ werd enorm populair. Spoedig werden de krantelezers ook geamuseerd door de dolle streken van figuren zoals „Foxy Grandpa”, „Buster Brown” en de „Katzenjammer Kids”. De „funnies”, de krantestrips, waren geboren!
En ze deden hun naam eer aan — de funnies wáren grappig. Alleen al de titels geven te kennen dat de makers heel wat humor in hun scheppingen hadden gestopt: „Happy Hooligan” (levensblije straatboef), „Maude the Mule” (muildier, dwarskop), „Mutt (schaapskop) and Jeff”, „Krazy Kat” (krankjoreme kat), enzovoort. Deze speelse creaties waren een weerspiegeling van de onschuld van het tijdperk vóór het dramatische jaar 1914. Terugkijkend was misschien toch niet alles zo grappig. De populaire „Katzenjammer Kids” brachten de lezers bijvoorbeeld tot verontwaardiging over wat wel is genoemd „een systematische sabotagecampagne die met succes weerstand biedt aan alle tuchtmaatregelen, bedreigingen en beloften”.
De opkomst van de superheld
Al gauw besloten uitgevers enkele van deze populaire strips in boekvorm uit te brengen. In het begin waren deze stripboekjes slechts gratis artikelen die de verkoop van andere produkten moesten bevorderen. Maar in 1934 gokten de uitgevers Wildenberg en Gaines dat jongeren bereid zouden zijn tien dollarcent uit te geven aan een stripblad dat zij „Famous Funnies” noemden. Ook dat bleek een succes. Gebruik makend van jonge tekenaars die net de middelbare school ontgroeid waren, voerden uitgevers een felle strijd om de gunst van de lezers.
In 1938 kwam een keerpunt. Het jonge team Siegel en Shuster vond een uitgever voor de nieuwe stripfiguur die zij hadden bedacht — Superman! Zoals een van zijn geestelijke vaders zei, „een figuur zoals Simson, Hercules en alle andere sterke mannen waar ik ooit van gehoord had, in één persoon samengesmolten. Alleen nog beter”. Deze „man van staal” wist jong en oud te boeien. Spoedig bracht het maandelijks uitkomende tijdschrift een miljoen dollar per jaar op. Aangespoord door dit succes begonnen uitgevers nog meer met wapperende capes uitgedoste bestrijders van het kwaad te verzinnen.
De volgende generatie stripverhalen verlaagde zich echter tot seks, geweld en gruwelijkheden. Strips met zeer realistisch uitgebeelde geweldscènes, zoals de strip met de titel „Crime Does Not Pay” (misdaad loont niet), waren in werkelijkheid voor de uitgevers zeer lonend. Naarmate de jaren vijftig vorderden, begonnen de strips hun jeugdige lezers huiveringen te bezorgen met titels zoals: „Tales From the Crypt” (verhalen uit de grafkelder).
In heel wat gevallen waren de comics niet komisch meer!
Het publiek protesteert
In 1954 klaagde Frederic Wertham in zijn boek Seduction of the Innocent (De verleiding der onschuldigen) de stripindustrie aan wegens bederf van de jeugd. Dr. Wertham onderzocht emotioneel gestoorde kinderen en ontdekte dat velen van hen gretige striplezers waren. Werthams conclusie: „Stripverhalen onderwijzen geweld.”
Sommigen waren echter van mening dat Werthams onderzoek niet bewees dat strips een slechte invloed hadden op normale kinderen. Niettemin werden er — althans in de Verenigde Staten — maatregelen genomen om de stripindustrie aan toezicht te onderwerpen door een code op te stellen die buitensporig geweld en naaktheid moest beperken. Zijn dergelijke maatregelen effectief geweest? Hoe zijn de strips tegenwoordig?
[Inzet op blz. 5]
Met het begin van de Tweede Wereldoorlog verlaagde de volgende generatie stripverhalen zich tot seks, geweld en gruwelijkheden
[Illustraties op blz. 4]
De „Yellow Kid” was de eerste komische strip in de Verenigde Staten
[Illustraties op blz. 5]
Ook deze stripfiguren illustreren hoe de comics vroeger waren