Vuurtorenwachter — Een uitstervend beroep
DOOR ONTWAAKT!-CORRESPONDENT IN CANADA
„ER IS absoluut niets wat ik liever zou doen”, hebben vuurtorenwachters keer op keer gezegd. Een man die zijn leidinggevende positie in een plasticfabriek in Toronto (Canada) opgaf om de wachter van een 106 jaar oude vuurtoren te worden, zei dat hij zich door dit werk „10 jaar jonger” voelde.
De voornaamste verantwoordelijkheid van een vuurtorenwachter is ervoor te zorgen dat er een duidelijk licht voor zeelieden blijft branden. Ook moet hij misthoorns bedienen en onderhouden en aan vissers en passerende vaartuigen via de radio informatie over het weer geven.
In vroeger jaren moesten vuurtorenwachters ervoor zorgen dat de oliereservoirs gevuld bleven, de pitten bleven branden en de glaspanelen van de lampen vrij bleven van rook. Het was niet ongewoon dat wachters de hele nacht met de hand een lichtbaken ronddraaiden om schepen naar veilige wateren te loodsen wanneer lampen niet meteen gerepareerd konden worden, of de hele nacht met een hamer op een mistbel sloegen wanneer de misthoorn het liet afweten!
De stormen doorstaan
Zware stormen kunnen voor grote problemen zorgen. Een vuurtorenwachter zag eens iets waarvan hij dacht dat het een „immense witte wolk” was, maar het bleek één enkele verpletterende golf te zijn! De golf rees op tegen de 150 meter hoge klif, en kwam tot aan de woonruimte van de wachter. Deze ene golf veroorzaakte evenveel schade als een hele storm.
Bij een andere gelegenheid joeg een storm een hele nacht golven tegen de vuurtoren in Pubnico Harbour (Nova Scotia). De wachter en zijn gezin konden alleen maar afwachten en hopen. Tegen de ochtend was de storm gaan liggen. Maar toen de wachter naar buiten ging, zag hij verbijsterd dat het land rondom de vuurtoren weg was. Zij waren niet meer verbonden met het vasteland!
Eenzaamheid en eentonigheid
Toen eenzaamheid ter sprake werd gebracht, grinnikte een vuurtorenwachter en zei: „Mensen zeggen tegen ons: ’Man, hoe kun je die eenzaamheid verdragen?’ Dan kijken wij hen aan en vragen: ’Hoe kunnen jullie het verdragen in een stad te wonen met al dat lawaai en tumult?’”
Vroeger werden er kleine boekverzamelingen beschikbaar gesteld voor de meer afgelegen vuurtorens in de Verenigde Staten. Tegen het jaar 1885 circuleerden er dan ook 420 van zulke verzamelingen. Het spreekt voor zich dat vuurtorenwachters goede lezers werden.
Een beroep dat langzaam verdwijnt
De afgelopen jaren hebben bemande bakstenen vuurtorens plaats moeten maken voor onbemande staalconstructies en sterke lichtflitsen. Zeevaarders turen niet langer in het donker, speurend naar een wazig lichtbaken of een nevelige vlam. Tegenwoordig waarschuwen krachtige wolfraam-halogeenlampen en loeiende, doordringende mistsignalen de zeeman voor de gevaren van de zee.
Vaartuigen die toegerust zijn om signalen van vuurtorens te ontvangen, weten nu hun positie hoe dicht de mist ook is. Door de moderne technologie kan de navigator de zeeën van kust tot kust bevaren, in het vertrouwen dat hij gevaarlijke zandbanken, hachelijke klippen en verraderlijke rotsen bij de kust kan vermijden.
Als een gevolg van de moderne technologie verdwijnen vuurtorenwachters snel van het toneel. Met het gevoel dat een deel van zijn leven voorgoed voorbij was, stond een vuurtorenwachter er weemoedig bij stil dat hij het eiland moest verlaten dat 25 jaar zijn thuis was geweest: „Wij hebben hier een goed leven gehad. Wij hebben nooit echt weg gewild.”
Toch moeten ronddraaiende lampen, hulplampen, noodlampen, geluidssignalen en radarbakens allemaal regelmatig nagekeken worden, en vuurtorens hebben nog steeds onderhoud nodig. Dit wordt nu door rondreizende technici gedaan.
Zij die waardering hebben voor al die jaren dat vuurtorenwachters getrouw hun werk hebben gedaan, delen de gevoelens van een man in Augusta (Maine), die verzuchtte: „Het zal gewoon niet hetzelfde zijn om uit te kijken naar de vuurtoren als je weet dat het licht door een computer bediend wordt, dat de mensen weg zijn.”
[Kader op blz. 11]
De eerste vuurtoren
De eerste vuurtoren in de opgetekende geschiedenis werd voltooid tijdens de regering van Ptolemaeus II van Egypte. De toren werd rond 300 v.G.T. geconstrueerd, en stond op het eiland Pharos, vlak voor de ingang van wat nu de haven van Alexandrië is. De bouw ervan duurde 20 jaar en kostte $2,5 miljoen.
Uit historische geschriften blijkt dat de toren meer dan 90 meter hoog was. Het bovenvertrek had ramen die op zee uitkeken, met daarachter houtvuren of wellicht fakkels die volgens Josephus van een afstand van meer dan 50 kilometer te zien waren.
Het enorme stenen bouwwerk gold als een van de zeven wereldwonderen. Zijn fel brandende vuur heeft 1600 jaar als een waarschuwend licht gediend, en hij is naar alle waarschijnlijkheid door een aardbeving verwoest.
Door de eeuwen heen werden er in havens over de hele wereld duizenden verschillende vuurtorens van uiteenlopende afmetingen gebouwd. Oude bakstenen vuurtorens doen nu dienst als museum of toeristische attractie in nationale, staats-, provincie- en stadsparken en worden door miljoenen bezichtigd.
[Illustratie op blz. 10]
Vuurtoren van Cape Spear, Newfoundland (Canada)