Walsingham — Engelands omstreden heiligdom

DOOR ONTWAAKT!-CORRESPONDENT IN GROOT-BRITTANNIË

WALSINGHAM, een schilderachtig dorp in het Engelse graafschap Norfolk, ontvangt jaarlijks tegen de 100.000 bedevaartgangers die de heiligdommen van Onze Lieve Vrouw van Walsingham bezoeken. Het ene heiligdom wordt beheerd door rooms-katholieken en het andere door de Anglicaanse Kerk. Dit heeft tot een controversiële situatie geleid.

„De Nationale Bedevaart naar Walsingham is de afgelopen jaren een pijnlijke ervaring geweest”, schreef een geestelijke van de Anglicaanse Kerk in de Church Times. „De bedevaartprocessie . . . wordt geconfronteerd met het luide en boze geschreeuw van . . . een steeds grotere en goed georganiseerde menigte protesteerders.”

Vanwaar het protest? „Wat hier onder de naam christendom wordt bedreven, is niets minder dan heidendom,” verkondigen de protesteerders tegen het heiligdom van de Anglicaanse Kerk, „een flagrante schending van de Waarheid, iets verfoeilijks in Gods ogen en een afschuwelijke belediging voor ons protestantse erfgoed.”

In Engeland ontketent de godsdienst zelden zulke hartstochten. Wat staat daar in Walsingham dat de emoties zo fel doet oplaaien? Een terugblik op de geschiedenis van de heiligdommen zal u helpen het te begrijpen.

Protestants contra katholiek

Voor de Hervorming in de zestiende eeuw was Engeland rooms-katholiek en was het in het trotse bezit van talrijke heiligdommen. Een van de oudste stond in Walsingham, het voornaamste heiligdom van het land ter ere van de Maagd Maria. Het begon allemaal in 1061, toen de vrouwe van het riddergoed een huis in het dorp liet bouwen. Volgens de legende werden de details van de bouw in een visioen meegedeeld, daar het naar verluidt een exacte kopie moest zijn van het huis in Nazareth waar Maria, de moeder van Jezus, had gewoond. In de middeleeuwen verwierf dit heiligdom ter ere van Maria een internationale betekenis en populariteit.

Zowel koningen als gewone burgers stroomden naar Walsingham. Wat trok hen erheen? Afgezien van het houten beeld van Maria met het kind Jezus op haar knie, waren er volop aflaten en relikwieën te koop, en het gerucht ging dat er genezingen hadden plaatsgevonden. Tevens konden pelgrims het „mirakel” van Walsingham bekijken, een flesje dat een paar opgedroogde druppels van Maria’s melk zou bevatten. Sommige bezoekers waren ervan overtuigd dat de inhoud gewoon uit krijt of loodwit bestond, terwijl de bijbelgeleerde Erasmus de echtheid van de relikwie in twijfel trok, die er volgens sommigen uitzag als krijtpoeder dat was aangemaakt met het wit van een ei.

Waarom maakte een eminent hervormer als Erasmus een bedevaart naar Walsingham? Kennelijk om een gelofte te vervullen. Hoewel hij het heiligdom zeer gedetailleerd beschreef, „is zijn hekelschrift over de hele devotie uitzonderlijk bijtend”, zegt The Catholic Encyclopedia. Erasmus schreef „in een satirische en ongelovige stemming”, verklaart de historicus Frederic Seebohm, en voegt eraan toe dat er geen bewijs voor bestaat „dat hij zelf de Maagd vereerde of geloofde dat er kracht uitging van bedevaarten naar haar heiligdom”.

Tijdens de Hervorming onttroonde de pasopgerichte Anglicaanse Kerk de rooms-katholieke godsdienst. In het jaar 1538 werd het heiligdom van de „Heks van Walsingham”, zoals zij bekend was komen te staan, verwoest op bevel van koning Hendrik VIII, het hoofd van de afgescheiden kerk, en werd het terrein verkocht. Het beeld, een gehaat symbool van afgodenaanbidding, werd 160 kilometer ver naar Chelsea in Londen gebracht en daar in het openbaar verbrand.

Protestanten bootsen katholieken na

In het begin van deze eeuw werd Onze Lieve Vrouw van Walsingham echter in ere hersteld door de Anglicaanse Kerk — als protestants heiligdom! In 1921 kreeg een gesneden kopie van het oorspronkelijke beeld een plaatsje in de parochiekerk van Walsingham en de eerste hedendaagse bedevaartgangers arriveerden een jaar later. De populariteit van het heiligdom is toegenomen, en daarmee de woede van sommige kerklidmaten. Wanneer jaarlijks in de maand mei het beeld in een dertig minuten durende processie door de straten wordt gedragen, protesteren zij hevig tegen de afgoderij.

In 1934 stichtten rooms-katholieken in Walsingham hun Nationale Heiligdom van Onze Lieve Vrouw. Dit heiligdom bevat een tweede kopie van het oorspronkelijke beeld van moeder en kind en bevindt zich in de oude Slipper Chapel. Dat is de plaats waar pelgrims hun schoenen lieten staan om barrevoets naar het oorspronkelijke dorpsheiligdom te lopen. Interessant is dat het doelwit van de protesteerders slechts het heiligdom van de Anglicaanse Kerk is, dat, zo houden zij vol, de mariolatrie bevordert en het protestantse erfgoed van de kerk verloochent.

Is er echter nog een reden voor de felle tegenstand van de protesteerders? Velen menen van wel. De „protesten zijn de laatste tijd steeds homofobischer geworden”, bericht The Independent, een krant, „en zijn in het bijzonder gericht tegen het Jenever en Kant-element”. Daarmee wordt geduid op een groep mannen binnen de Anglicaanse Kerk, voornamelijk geestelijken, die de afgelopen paar jaar hun jaarlijkse bijeenkomst in Walsingham gehouden hebben. Waarom komen zij erheen? Een gewone bedevaartganger merkte op: „Dit is bepaald niet het meest heteroseksuele evenement ter wereld.”

Het is duidelijk dat een dergelijk evenement, zwaar doortrokken van afgoderij en nu met een homoseksueel tintje, door ware christenen gemeden moet worden. — 1 Korinthiërs 6:9; 10:14; 1 Johannes 5:21.