De Wereldraad van Kerken — Samenwerking of verwarring?

Door Ontwaakt!-correspondent in Australië

DE ASSEMBLÉE opende op 7 februari 1991 op het schilderachtige terrein van de Nationale Universiteit in Canberra, de hoofdstad van Australië. Er waren naar schatting 4000 leken en zo’n 316 kerkelijke leiders uit meer dan honderd landen aanwezig. De vorige zes assemblées van de WCC (Wereldraad van Kerken) waren over een periode van 35 jaar in verschillende landen gehouden, te beginnen in 1948 in Amsterdam.

Wat is de WCC? Het is geen superkerk. Het is een genootschap van kerken, een forum voor de uitwisseling van zienswijzen. De officiële welkomsttoespraak voor deze zevende assemblée werd gehouden door Robert J. Hawke, de minister-president van Australië — ook al belijdt hij zelf een agnosticus te zijn. Het thema dat voor deze twee weken durende assemblée was gekozen, had de vorm van een bede: „Kom Heilige Geest, vernieuw de hele schepping!”

De onverwachte wending in de gebeurtenissen op het wereldtoneel leidde echter de stemming en de verwachtingen van de afgevaardigden af van vernieuwing door heilige geest en richtte ze op de politiek en de ethiek van de Golfoorlog. Dit snelle verlaten van de geestelijke discussie bracht Sir Paul Reeves, anglicaans aartsbisschop en gewezen gouverneur-generaal van Nieuw-Zeeland, ertoe zijn verbijstering te uiten: „Wij hebben op assemblées als deze de neiging te kibbelen over macht, hetgeen weinig met de Heilige Geest van doen heeft.” De aartsbisschop van Canberra trachtte een lans te breken voor de waarde van onenigheid: „Eenheid is het geschenk van de Heilige Geest. Een gezonde verscheidenheid is het geschenk van dezelfde Heilige Geest.”

David Gill, algemeen secretaris van de Australische Raad van Kerken, gaf ook uiting aan zijn bezorgdheid dat de integriteit van de WCC zelf gevaar liep, en merkte op dat de organisatie in toenemende mate dienstbaar werd aan belangengroepen die een platform zoeken vanwaar zij de specifieke kwesties die hen bezighouden, kunnen ventileren.

Ordinatie van vrouwen — Nog meer onenigheid

De rol van de vrouw in de hedendaagse kerk stond ook op de agenda, maar de vrouwen waren niet blij. De meesten van hen beschouwden de kerk als door mannen beheerst. Lois Wilson uit Canada vatte het korzelig samen: „De politiek van de WCC schreit ten hemel en ik geloof niet dat het is wat Jezus in gedachten had.” Vanwaar deze frustratie? De krant Canberra Times had het volgende te zeggen: „Er is heel wat afgehuild in de damestoiletten, want de vrouwen waren geïntimideerd om hen te beletten een benoeming in het centrale comité van de raad te aanvaarden. Eén vrouw had men, in een poging om haar ervan af te brengen een benoeming te aanvaarden, te verstaan gegeven dat zij door haar kerk geëxcommuniceerd zou worden.”

Wat kwam er terecht van het geestelijke thema?

Sommigen vervulde het met zorg dat de assemblée niet voldoende de nadruk had gelegd op de bijbelse of theologische aard van haar werk. Dit is niet verbazingwekkend, want de meeste hoofdonderwerpen op de agenda waren van politieke aard. In de gedrukte verslagen over de assemblée trof de lezer zelfs maar één korte verwijzing naar de bijbel aan.

Het religieuze tijdschrift National Outlook zei dat David Gill „de mening weerspiegelt van anderen die in het recente verleden WCC-bijeenkomsten hebben bijgewoond en die, zoals iemand onlangs opmerkte, er met hooggespannen verwachtingen heen waren gegaan maar er met een droog en leeg gevoel vandaan gekomen waren”.

Daarentegen gingen de geestelijk hongerigen en dorstigen wanneer zij met Christus Jezus in contact kwamen niet weg met een „droog en leeg” gevoel. Zij gingen verkwikt heen: „Komt tot mij, allen die zwoegt en zwaar beladen zijt, en ik zal u verkwikken. Neemt mijn juk op u en leert van mij, want ik ben zachtaardig en ootmoedig van hart, en gij zult verkwikking vinden voor uw ziel. Want mijn juk is weldadig en mijn vracht is licht.” — Mattheüs 11:28-30.