Jonge mensen vragen . . .

Waarom hoor ik er niet bij?

„Het was het moeilijkste probleem waar ik ooit mee geconfronteerd ben.” — Craig.

„Ik was erg eenzaam.” — Jessica.

„Ik voelde me vreselijk teleurgesteld.” — Chris.

„Het maakte me boos en van streek. Ik deed niets dan huilen.” — Sommar.

„Ik bleef verward en zeker ook gekwetst achter.” — Erin.

GAAT dit over de een of andere rampzalige gebeurtenis? Nee, deze personen spraken over de pijnlijke gevoelens die zij ondervonden toen zij jong waren, omdat zij niet door hun leeftijdgenoten werden geaccepteerd. En als jij ooit door een groep bent buitengesloten of door jongeren met wie je graag bevriend had willen zijn, werd gemeden, weet je hoe pijnlijk zo’n ervaring kan zijn.

Natuurlijk is het alleen maar normaal dat je graag door je leeftijdgenoten geaccepteerd wilt worden. Deskundigen in de sociale wetenschappen beschrijven de mens als een wezen dat van gezelschap houdt; wij zijn van nature geneigd ons bij anderen aan te sluiten. Deze behoefte is vooral sterk wanneer je een tiener bent. De veertienjarige Micalah zei: „We voelen ons geborgen en geaccepteerd als we onder mensen zijn die dezelfde interesses hebben als wij.” Die gemeenschappelijke interesses kunnen op het gebied liggen van sport, voedsel, schoolactiviteiten, kleding of muziek. Het kan ook een hobby zijn, of de keuze van ontspanning, die een groep vrienden bij elkaar houdt.

Er ontstaan problemen wanneer de banden die een groep bijeenhouden als kleingeestige verontschuldigingen worden aangevoerd om andere jongeren buiten te sluiten. Brendan vertelt: „Als je niet de juiste tennisschoenen droeg, hoorde je er niet bij. Je was geen deel van de groep.” Hoe gek het misschien lijkt, als iedereen „in” is en jij bent „uit”, kan dat veel pijn doen.

Wanneer je er beter niet bij kunt horen

Vraag je echter af: ’Wil ik eigenlijk wel bij de groep horen?’ Ook in bijbelse tijden probeerden eigenzinnige jongeren vaak anderen binnen hun vriendenkring te brengen. „Ga toch met ons mee”, klonken hun verleidelijke woorden. „Uw lot behoort gij in ons midden te werpen.” Maar de bijbel waarschuwde: „Mijn zoon, ga niet met hen op weg. Weerhoud uw voet van hun pad. Want het zijn hùn voeten die naar louter slechtheid snellen.” — Spreuken 1:11-16.

Zo kan ook jij in deze tijd ertoe verlokt worden aansluiting te zoeken bij de een of andere populaire groep. Maar wat voor soort jongeren behoren ertoe? Het kan zijn dat zij graag plezier maken, maar hebben zij vrees voor God? Zal je verhouding met God door omgang met hen worden opgebouwd of afgebroken? „Slechte omgang bederft nuttige gewoonten”, wordt in 1 Korinthiërs 15:33 gewaarschuwd.

Vraag je ook af wat het je gaat kosten om erbij te horen. ’Er wordt heel wat druk op je uitgeoefend om je aan te passen’, zegt een jongere, Grace genaamd. ’Toen ik jonger was, deed ik dingen zoals vloeken omdat mijn vrienden mij ertoe aanmoedigden. Het was echt alleen maar omdat ik niet overal buiten gelaten wilde worden.’ De schrijfster Mary Susan Miller vertelt van een andere jongere die een compromis sloot om erbij te horen. Hij haalde opzettelijk lagere cijfers, „zodat hij niet intelligenter zou lijken dan de klasgenoten met wie hij bevriend wilde zijn”. — Childstress!

Natuurlijk is het niet verkeerd redelijke pogingen in het werk te stellen om met anderen te kunnen opschieten. (Vergelijk 1 Korinthiërs 9:19-23.) Maar als erbij horen betekent dat je moet gaan roken, drugs of alcohol moet gebruiken, smerige taal moet bezigen, om schunnige grappen moet lachen, je moet overgeven aan seks, of meer van dergelijke dingen, dan is het eenvoudig niet juist! Dat gaat te ver! Het is evenmin verstandig je door andere jongeren elk facet van je kleding, spraak of uiterlijke verschijning te laten voorschrijven.

Bovendien wordt christenen geboden zich niet in te laten met degenen die van God vervreemd zijn. Jezus zei over zijn discipelen: „De wereld heeft hen gehaat, omdat zij geen deel van de wereld zijn, evenals ik geen deel van de wereld ben” (Johannes 17:14). Is het niet beter Gods goedkeuring te hebben dan de goedkeuring van leeftijdgenoten die God niet dienen? — Vergelijk Jakobus 4:4.

Je aansluiten bij medechristenen

Maar als je het nu ook moeilijk vindt je aan te sluiten bij medechristenen — jongeren die dezelfde geloofsovertuiging hebben als jij? Misschien zijn er begrijpelijke oorzaken.

Het kan bijvoorbeeld zijn dat je nieuw bent in een gebied, en de jongeren daar zijn misschien wat verlegen of voorzichtig tegenover vreemdelingen. Naarmate anderen je leren kennen, zal de situatie waarschijnlijk veranderen. Jessica ondervond dit toen haar familie naar een nieuwe gemeente van Jehovah’s Getuigen verhuisde. Zij vertelt: „Iedereen was erg vriendelijk en aardig tegen me, maar toch duurde het ongeveer een jaar voordat ik het gevoel had dat ik er echt thuishoorde. Als ik nu terugkijk, besef ik dat er tijd nodig is om vriendschappen op te bouwen.” Jessica voegt eraan toe dat met anderen in de nieuwe gemeente deelnemen aan het openbare predikingswerk een grote hulp was om haar het gevoel te geven dat zij erbij hoorde.

Stephen wijst op nog een aspect dat verband houdt met het sluiten van vriendschappen. Hij zegt: „Jarenlang stond ik overal buiten omdat ik verlegen was. Toen begon ik te beseffen dat ik, als ik vrienden wilde hebben, het initiatief moest nemen.” Het resultaat? Stephen heeft nu een aantal goede vrienden. Jij kunt hetzelfde bereiken als je er wat moeite voor doet. Probeer, in plaats van te wachten totdat anderen jou willen leren kennen, hen te leren kennen. Nodig enkele jongeren bij je thuis uit, of vraag je ouders of je nieuwe kameraden met wat gezinsactiviteiten mogen meedoen. Dit zou het begin kunnen vormen van blijvende vriendschappen.

Als anderen niet op je pogingen reageren, is dat echter vaak te wijten aan een of ander misverstand. De apostel Paulus werd door christenen in Jeruzalem gemeden omdat zij abusievelijk in de mening verkeerden dat hij nog steeds een christenvervolger was. Pas nadat de zaken waren rechtgezet, werd Paulus door de gemeente daar geaccepteerd (Handelingen 9:26-28). Als jij ook het slachtoffer bent geworden van de een of andere misvatting — misschien als gevolg van schadelijk geklets — waarom doe je dan niet wat je kunt om de zaken recht te zetten?a

Toch zijn niet alle problemen gemakkelijk op te lossen. Soms maken zelfs christelijke jongeren zich schuldig aan ongewenste kliekjesvorming en het ongegrond buitensluiten van anderen. Dit kan heel pijnlijk zijn voor degene die wordt buitengesloten. Het is echter een hulp te bedenken dat je leeftijdgenoten net als jij jong zijn en nog heel wat volwassener moeten worden om tot rijpheid te geraken. Mettertijd zullen zij misschien hun kliekjesgeest ontgroeien. Maar zolang zulke jongeren niet een wat christelijker houding aan de dag leggen, ben je waarschijnlijk beter af wanneer je niet tot hun vriendenkring behoort. — Zie 2 Timotheüs 2:20, 21.

’Je verruimen’

Zorg er ondertussen voor dat je niet verbitterd raakt door de situatie. Je zou kunnen proberen er met je ouders of met een christelijke opziener over te praten. Bedenk ook dat christenen wordt geboden ’elkaar te verdragen’, zelfs als er een gegronde reden tot klagen is (Kolossenzen 3:13). De jonge Tiffany, die door een kliek werd buitengesloten, vertelt: „Ik bad tot Jehovah om kracht teneinde te volharden en probeerde objectief te zijn. Ik probeerde er ook voor te zorgen dat mijn gevoelens er niet al te zeer door werden gekwetst.”

De bijbel moedigt christenen ook aan zich in hun omgang te ’verruimen’ (2 Korinthiërs 6:13). De onderzoekers Jane Norman en Myron Harris merken het volgende op over mensen die een kliek vormen: „Zij beperken hun vriendenkring en ontzeggen zichzelf de kans om te leren hoe mensen die anders zijn dan zij, denken en handelen.” Er zijn vele anderen — met inbegrip van ouderen — die je als vrienden kunt hebben.

Je zwakheden onder de ogen zien

Wellicht moet je ook rekening houden met de pijnlijke mogelijkheid dat je sommige mensen gegronde redenen geeft je te mijden. De jonge Dana bijvoorbeeld merkte dat zij door de geestelijk gezinde christelijke jongeren niet helemaal werd geaccepteerd. Hadden zij een hoge dunk van zichzelf? Nee, zo geeft zij toe: „Mijn spraak en de manier waarop ik mij kleedde, waren werelds”, dat wil zeggen, ongepast voor een christen. Hoewel de anderen dus vriendelijk en hartelijk tegen haar waren, vermeden zij gezellige omgang met haar.

Dana bracht enkele veranderingen aan. Zij vertelt: „Ik ging inzien dat ik meer geestelijk gezind moest zijn om erbij te horen.” Moet jij soortgelijke veranderingen aanbrengen? Door dit te doen, zul je niet alleen de vriendschap van godvruchtige jongeren winnen, maar ook die van God zelf. — Vergelijk Spreuken 27:11.

Misschien heb je ook wel enkele karaktertrekken waar mensen nogal een hekel aan hebben. Wally vertelt: „Ik had de neiging te veel te praten en over dingen te spreken waar mensen niet bepaald in geïnteresseerd waren. Toen ik eenmaal besefte hoe ergerlijk dit was, ging ik aan mijn persoonlijkheid werken. Ik denk dat het me heeft geholpen me beter bij anderen aan te sluiten.” Door de kwestie met je ouders of met een vertrouwde volwassene te bespreken, zou je kunnen ontdekken dat jij soortgelijke zwakheden vertoont. Misschien kan de situatie eenvoudig verbeterd worden door vriendelijker te zijn of door minder te praten en meer te luisteren.

Hoewel er niet bij horen pijnlijk kan zijn, is het zeker niet onoverkomelijk. Put voldoening uit de wetenschap dat je, als je een godvruchtige persoonlijkheid hebt en werkelijk om mensen geeft, nooit gebrek aan vrienden zult hebben.

[Voetnoot]

[Illustratie op blz. 25]

Het doet pijn overal buiten gelaten te worden