Een blik op de wereld
RELIGIEUZE VRIJHEID IN MOZAMBIQUE
Africa News bericht dat in 1988 aan Jehovah’s Getuigen in Mozambique een mate van religieuze vrijheid is verleend. In 1975 werden duizenden van hen door de regering naar een afgelegen noordelijk district van het land verbannen omdat zij weigerden politieke leuzen te roepen, een daad die hun door de bijbel geoefende geweten geweld aandoet. Zij woonden daar in afzondering tot 1986, toen tegen de Mozambiquaanse regering gekante rebellen hen begonnen aan te vallen, vrouwen ontvoerden en tot slaaf maakten alsook tientallen Getuigen door doodseskaders werden vermoord. Zij vluchtten naar het buurland Malawi, dat er vervolgens bij de Verenigde Naties op aandrong hen uit het land te halen. Toen hief de Mozambiquaanse regering de beperkende bepalingen waardoor de Getuigen verbannen waren op, en stond hun toe terug te keren naar hun huizen die zij 14 jaar voordien hadden verlaten. Zij houden nog steeds getrouw vast aan hun christelijke neutraliteit. Het is prijzenswaardig dat de regering hen thans toestaat in vrede te leven en hun aanbidding te beoefenen.
BLOEDBANK VOOR HET GERECHT GEDAAGD
Voor de eerste keer is een bloedbank in de VS met succes voor het gerecht gedaagd wegens de levering van bloed waardoor iemand die een bloedtransfusie had gekregen, met het dodelijke AIDS-virus was besmet. Het slachtoffer, een vijfjarige jongen, had de transfusie net een maand na zijn geboorte tijdens een open-hartoperatie gekregen. De advocaat van de ouders van het kind betoogde tijdens de rechtszitting dat de bloedbank niet alleen had verzuimd het bloed te testen en te screenen, maar ook frauduleus had gehandeld doordat ze, uit winstbejag, de ouders niet had toegestaan zelf het bloed te geven. Volgens The New York Times besliste de jury dat de bloedbank nalatig was geweest en werd de jongen en zijn ouders $750.000 schadevergoeding toegekend.
STEKELHAAG ALS BEVEILIGING
Op veiligheid gerichte organisaties in de Verenigde Saten zoals de CIA, het leger en de NASA zijn teruggekeerd tot een oud idee om hun terreinen te beschermen: de stekelhaag. Deze bijzondere heester die honderd jaar geleden gewoonlijk werd gebruikt om vee te kooien, kan misschien op een afstand heel onschuldig lijken, maar tussen de bladeren zitten verborgen wapens verscholen — tien centimeter lange dorens zo scherp als een scheermes. Het tijdschrift Discover bericht verder dat „de vijandige haag, wanneer volgroeid, zo dicht is dat ze een jeep tot stilstand kan brengen”. De kosten van zo’n haag bedragen een fractie van een prikkeldraadafrastering, maar ze gaat wel driemaal zo lang mee. De bijnaam voor dit dreigende struikgewas is P.T., een afkorting van Pain and Terror (pijn en schrik).
„HOOGST ONWAARSCHIJNLIJK”
Geleerden staan nog steeds verbijsterd over de oorsprong van het leven. Na verslag te hebben uitgebracht over een in Parijs gehouden congres van biologen, maakte het Franse dagblad Le Figaro de volgende opmerking: „Waar komt het leven vandaan? . . . Interventie vanuit het wereldruim in de vorm van buitenaardse wezens of asteroïden? Goddelijke interventie? Niemand heeft een wetenschappelijke verklaring.” Het artikel vervolgde met te zeggen: „Er bestaat al zo’n groot verschil tussen de ingewikkeldste minerale systemen en de eenvoudigste cellen dat niemand kan begrijpen hoe de overgang tot stand is gekomen. Het verschijnen van leven op aarde is de opeenhoping van zo’n reeks onwaarschijnlijkheden dat het op zichzelf hoogst onwaarschijnlijk is geworden.” Toch is er leven. De evolutie kan niet verklaren hoe het is ontstaan, maar de bijbel wel.
HEBZUCHT VERNIELT BOMEN
De Indiase deelstaat Uttar Pradesh heeft sinds 1952 bijna de helft van zijn waardevolle bossen verloren — maar niet alleen omdat ze gekapt zijn. Het tijdschrift India Today bericht dat de illegale aftap van de pijnboom voor hars de meeste schade toebrengt. Het Bosbeheer heeft bepalingen uitgevaardigd over de wijze waarop de bomen moeten worden afgetapt zonder ze te beschadigen, maar is er tot dusver niet in geslaagd de hand te houden aan de bepalingen. Inmiddels tappen mensen hebzuchtig de bomen af en wel op zo’n wijze dat ze in de komende jaren niet alleen onbruikbaar zijn als harsproducent, maar ook bij stormen gemakkelijker omwaaien. Sommigen verbranden zelfs de bomen die zij hebben drooggetapt om de bewijzen van hun illegale activiteit uit te wissen. Hierdoor ontstaan vervolgens bosbranden. „Het is een klassiek voorbeeld van veilheid”, merkt India Today op, „waardoor de kip die de gouden eieren legt, wordt geslacht.”
OORLOGEN VAN 1988
Oorlog blijft zijn wrede tol aan mensenlevens eisen. In 1988 werden er over de gehele wereld 22 oorlogen gestreden waarin volgens één schatting wel 416.000 mensen omkwamen. Volgens de directeur van het Lentz Laboratorium voor Vredesonderzoek in St. Louis (Missouri, VS) sproten de conflicten hoofdzakelijk voort uit geschillen tussen etnische minderheden, waaraan zo’n zeven oorlogen toegeschreven konden worden. Andere oorzaken waren opstanden van politiek rechts of links, machtsstrijd tussen wedijverende religieuze partijen, gebiedsconflicten en een strijd om „onafhankelijkheid”. De meeste doden waren echter geen soldaten maar burgers.
OUDE LANDBOUWGEHEIMEN
Archeologen hebben ontdekt dat een oude Peruaanse landbouwtechniek die eeuwenlang in de vergetelheid was geraakt wellicht doeltreffender is dan hedendaagse methoden. De gebruikelijke methode die tot voor enkele eeuwen in de vlakten rondom het Titicacameer werd toegepast, was simpel: Er werden velden aangelegd van opgehoogde, aarden terrassen van 4-10 meter breed, ongeveer 1 meter hoog en 10-100 meter lang, afgewisseld met even brede als diepe kanalen. In droge jaargetijden werden de algen uit de kanaalbeddingen ter bemesting van de gewassen op de terrassen geschept. Aangezien water warmte vasthoudt, dienden de kanalen ook om de gewassen in tijden van vorst warm te houden. De opgehoogde terrassen schijnen beter bestand te zijn tegen overstroming en droogte dan de gebruikelijke velden. Bij hedendaagse proefnemingen bleek dat de oude methode wel tienmaal zoveel opbracht als de gebruikelijke landbouwtechniek — en dat zonder de kosten van machinerie en kunstmest.
AFVAL IN DE RUIMTE
De rampspoeden tengevolge van vervuiling waardoor de mensheid wordt getroffen, strekken zich steeds verder uit — zelfs tot in het wereldruim. Dat men jarenlang ruimtevaartuigen in een baan om de aarde heeft gebracht zonder rekening te houden met het achtergelaten afval, begint nu zijn tol te eisen. Geleerden die plannen maken om nieuwe ruimtevaartuigen te lanceren, moeten nu manieren bedenken om ze te beschermen tegen ruimteafval dat wel met snelheden van bijna 12 kilometer per seconde door het wereldruim suist. Met zulke snelheden kan een stuk afval ter grootte van een knikker „de explosieve kracht van een handgranaat in zich bergen”, aldus The New York Times. Eén ingenieur heeft zelfs een om de aarde draaiende robotachtige ruimteportier ontworpen om ruimteafval te ontmantelen en te bergen. Het is echter niet gemakkelijk ruimterommel te bestrijden. Honderdduizenden stukken zijn te klein om vanaf de aarde te kunnen worden waargenomen; toch zijn ze groot genoeg om dodelijk te zijn. Eén geleerde vertelde aan de Times: „Er is frustratie en walging, want datgene wat een reine omgeving zou moeten zijn, is een grote troep en het schijnt steeds erger te worden.”
KINDERPROSTITUTIE OP DE FILIPPIJNEN
Kinderprostitutie viert in een stadje op de Filippijnen hoogtij, bericht The New York Times. In 1988 werden 22 buitenlandse mannen gearresteerd omdat zij bordelen hielden. Een van hen had honderden pornografische foto’s van plaatselijke jongetjes met hun namen en bescheiden in zijn bezit. Een plaatselijke organisatie, de Raad van Burgers voor Kinderbescherming genoemd, heeft moeite gedaan om aan het walgelijke beroep een einde te maken. Men is echter op hardnekkige tegenstand gestuit — zelfs van de zijde der ouders! Schijnbaar overladen de rijke buitenlandse klanten de jongens en hun ouders met dure geschenken. De organisatie schat dat een derde van de kinderen in de stad het beroep heeft uitgeoefend. Opmerkelijk is het commentaar van de Times dat „de machtige Rooms-Katholieke Kerk weinig over het onderwerp prostitutie te zeggen heeft gehad . . . in schrille tegenstelling tot haar duidelijke stellingname tegen kunstmatige geboortenbeperking”.
GEESTELIJK DOOD?
Het Italiaanse stadje Manerba aan het Gardameer liet onlangs een ongewoon doodsbericht op haar aanplakborden aanbrengen. Het sombere zwartomrande affiche luidde gedeeltelijk: „De parochie kondigt tot haar leedwezen na een door toerisme, verveling en afnemend kerkbezoek veroorzaakte langdurige en slepende ziekte de geestelijke dood van de stad Manerba aan. Er zal geen begrafenis zijn omdat de overledenen nog rondlopen. Hierbij een woord van dank aan het kleine aantal mensen dat de mis op zondag bezoekt en al wie dat misschien in de toekomst denkt te doen.” De krant Il Giornale di Brescia merkte in een bericht hierover op: „Aan het einde van elke zomer wordt het aantal gelovigen minder en jaar op jaar neemt de erosie van de gemeente zorgwekkender vormen aan.” De opsteller van de tekst op de borden, de plaatselijke pastoor Mario Filippi, voegde eraan toe: „Ik weet dat andere steden aan het Gardameer in dezelfde toestand verkeren. En misschien is dit wel de algemene situatie.”