Van onze lezers

Gaskamers in Dachau

In uw artikel „Uit de dood tot het leven in Dachau” [22 mei 1985] vergiste de schrijfster zich enkele malen. Het motto op de gesp van de koppelriemen van de SS-ers was niet „God is met ons”, maar „Mijn eer is loyaliteit”. Ook zegt zij dat de gevangenen het bevel kregen naar de doucheruimten te gaan en daar werden vergast. Een ieder die tegenwoordig Dachau bezoekt, wordt erover ingelicht dat daar nooit iemand is vergast.

M. K., Bondsrepubliek Duitsland

Mij werd verteld dat er in Dachau geen kinderen gevangen werden gehouden.

Engeland

De folder die de bezoekers van de gedenkplaats van het concentratiekamp Dachau ontvangen, verklaart betreffende de in Dachau geïnstalleerde gaskamer: „Deze gaskamer, gecamoufleerd als een doucheruimte, werd niet gebruikt. De gevangenen die waren aangewezen om te worden vergast, werden van Dachau overgebracht naar het kasteel Hartheim in de buurt van Linz (Oostenrijk) of naar andere kampen.” De brochure „Concentratiekamp Dachau” maakt melding van een procedure die onder de gevangenen de gedachte kon hebben doen ontstaan dat er in Dachau werd vergast. „Gevangenen die waren aangewezen voor transport werden gedwongen op hun vertrek te wachten in de doucheruimte waar hun kleding en schoenen, wanneer ze van goede kwaliteit waren, werden vervangen door kleding van mindere kwaliteit en waar brillen en kunstgebitten in beslag werden genomen. Vervolgens werden zij ’s nachts per vrachtauto getransporteerd naar kasteel Hartheim nabij Linz . . . Daar werden zij gedood door vergassing . . . Een gaskamer voor het terechtstellen van mensen werd in 1942 ook in het concentratiekamp gebouwd, maar om onverklaarbare redenen werd deze nooit in gebruik genomen.”

Wat het motto op de gesp van de koppelriemen betreft, een meisje dat toen het gebeurde 14 jaar oud was, kan de leden van de SS hebben verward met gewone soldaten, op wiens koppelriemen dat motto werd gebruikt. Zij associeerde het motto „God is met ons” met degenen die verantwoordelijk waren voor haar situatie, en die soldaten hadden er inderdaad mee te maken. Dat maakte dat zij zich tegen God keerde.

Op de gedenkplaats van Dachau zijn verschillende dia’s te koop. Dia nummer 23a toont een aantal kinderen in gevangenisuniform. De bij de dia behorende tekst luidt: „Concentratiekamp Dachau. Bevrijde kinderen in 1945.” — Red.

Televisiekijken

Ik schrijf u in verband met uw artikel „Jonge mensen vragen . . . Is er nog iets op de tv waar ik naar kan kijken?” [8 maart 1985]. U haalde de schrijver Vance Packard aan die zei: „Ouders die hun tv-toestel op zolder zetten, slaan vermoedelijk door naar de andere kant.” Ik wil graag verhalen wat ons gezin heeft ervaren. Ongeveer twee jaar geleden hadden wij betaaltelevisie met zo’n aanbod aan speelfilms dat wij op elk uur van de dag of nacht wel iets konden vinden om naar te kijken. Wij bemerkten dat dat dan ook precies was wat wij deden. Toen besloten wij ter vermindering van onkosten de aansluiting op het kabelnet te laten afsluiten en wij borgen de tv op. Nu zijn wij allemaal verwoede lezers. Mijn dochter is zelfs de beste lezer van haar klas. Wij zijn ook met het bespelen van muziekinstrumenten begonnen. Mijn man speelt piano en ik speel banjo. Onze jongste zoon die nu twee jaar oud is, speelt op zijn manier ook al piano. Wij besparen niet alleen geld, maar wij zijn als gezin dichter tot elkaar gekomen en hebben vele, vele andere dingen ontdekt die de moeite waard zijn om onze tijd aan te besteden, en wij vervelen ons nooit.

J. A. U., Californië (VS)