Een blik op de wereld
Woestijnen breiden zich uit
● In 1977 verleende een speciale VN-conferentie steun aan een programma dat verder oprukken van woestijnen tegen het jaar 2000 moet hebben gestuit. Maar na zes jaar zijn er weinig vorderingen gemaakt. „Slechts een paar landen zijn erin geslaagd nationale plannen te ontwikkelen”, en vele plannen hebben gefaald „omdat betrokkenheid en ondersteuning van de plaatselijke bevolking ontbrak”, aldus een rapport van de Milieuorganisatie van de VN (UNEP). Wat het probleem verergert, is het feit dat „de nadruk is gelegd op maatregelen om de produktie te verhogen in plaats van een tot staan brengen van het proces van woestijnvorming”. In de tussentijd bedreigen oprukkende woestijnen 35 procent van het landoppervlak van de aarde en een vijfde van haar inwoners. De hoeveelheid bouwland die jaarlijks ongeschikt raakt — nu ongeveer 21 miljoen hectare — stijgt ieder jaar. De gebieden die er het slechtst aan toe zijn, bevinden zich in Afrika, op het Indiase subcontinent en in Zuid-Amerika, en het oprukken van de woestijnen bedreigt daar de levensomstandigheden van 135 miljoen mensen.
Te veel leesmateriaal
● Hoeveel wetenschappelijke inlichtingen worden er jaarlijks gepubliceerd? De SCI (Index van Wetenschappelijke Aanhalingen) van het Instituut voor Wetenschappelijke Informatie vermeldt voor het jaar 1982 maar liefst 540.000 wetenschappelijke artikelen, recensies, enzovoort. Als elk van de stukken gemiddeld vijf bladzijden lang was, zouden voor de jaarlijkse informatiestroom 2,7 miljoen bladzijden nodig zijn. De SCI registreert echter alleen nog maar het belangrijkste wetenschappelijke materiaal. Als dit slechts een vijfde van de jaarlijkse wereldproduktie aan informatie zou omvatten, dan zouden er in totaal 13,5 miljoen bladzijden zijn voortgebracht — wat overeenkomt met bijna een kilometer lange boekenplank vol literatuur. De Finse krant Helsingin Sanomat constateerde: „Als u alle wetenschappelijke informatie die vorig jaar is gepubliceerd, begint door te lezen, en u leest dag en nacht 20 bladzijden per uur, dan zal uw taak in het jaar 2050 ten einde zijn.”
Computerfiasco
● De verkoop van onder de $1000 geprijsde homecomputers is 20 à 30 procent lager uitgevallen dan vorig jaar, zo zeggen veel fabrikanten en verkopers. „De gouden tijden zijn voorbij op het gebied van computers”, concludeert analist Harry Edelson. Waarom die teruggang in een bedrijfstak die voorheen zijn verkoopcijfers jaarlijks verdubbelde en verdrievoudigde? Volgens The New York Times zijn fabrikanten nu van mening dat men bij de marketing niet voldoende nadruk heeft gelegd op de praktische waarde van deze computers en dat veel vroege kopers afkomstig waren uit de categorie „liefhebbers van nieuwigheidjes”. „Mensen hebben ontdekt dat je een kasboek veel sneller met de hand kunt bijwerken dan dat je al die informatie in een computer kunt invoeren”, voegt een woordvoerder van een grote winkelketen eraan toe. Maar ofschoon de verkoop van goedkope computers is gedaald, worden duurdere en krachtigere computers goed verkocht. De directeur van een grote computerfirma zei: „De koper wordt volwassener en wil een zinvoller apparaat.”
De mens is de machine de baas
● Na tien jaar praktijkervaring kwamen wegenbouwdeskundigen tot de slotsom dat arbeidersploegen in de Derde Wereld even goed landwegen van steengruis kunnen aanleggen als vloten van bulldozers, grondschaven en trilmachines dat kunnen, bericht New Scientist. Op mankracht gebaseerde methoden zijn bovendien rendabel „overal waar lonen minder dan $4 per dag bedragen, wat waarschijnlijk geldt voor meer dan 80 procent van de ontwikkelingslanden”, verklaarde Dr. Geoff Edmonds op een in Londen gehouden conferentie van de ILO (Internationale Arbeidsorganisatie). Hoewel veel ingenieurs het gebruik van handarbeid bezien als een technologisch achterhaalde methode, zou die ouderwetse aanpak met pikhouweel en schop werkgelegenheid scheppen, de importrekeningen verlagen en ontwikkelingslanden een groter zelfvertrouwen geven, aldus Dr. Edmonds.
Een wonder voor tien dollarcent
● De ontdekking werd door het Britse tijdschrift The Lancet toegejuicht als „potentieel de grootste medische vooruitgang van deze eeuw”. Waar ging het om? Het geneesmiddel tegen diarree, de ziekte die jaarlijks vijf miljoen kinderen in Derde-Wereldlanden het leven kost. De behandeling, ORT (orale rehydratietherapie) genoemd, houdt in dat men het zieke kind voedt met een in water opgelost mengsel van zout, suiker, dubbelkoolzure soda en kalium. Herstel volgt snel. Zeer weinig ouders in de Derde Wereld maken echter van ORT gebruik, ofschoon een kant en klaar ORT-zakje slechts tien dollarcent kost (ongeveer 30 cent). „Wij zijn erachter gekomen dat er zonder voorlichting niets van terechtkomt”, zegt Gail Smith, uitvoerend onderdirecteur van de Canadese afdeling van UNICEF in Toronto. „De betrokken regeringen zullen er achter moeten staan en een wijdverbreide promotiecampagne moeten voeren om het idee van ORT op dezelfde wijze te verkopen als wij een nieuwe frisdrank zouden uitbrengen. Je hebt aanplakborden nodig, filmsterren en goed in het gehoor liggende deuntjes op de radio. Dat schijnt het beste te werken.”
Slechte partners
● Het soort mensen dat besluit vóór het huwelijk te gaan samenwonen, bezoekt niet zo regelmatig kerkdiensten als anderen, gelooft niet zo sterk in de traditionele rolverdeling in het huwelijk en zet zich er minder voor in om van het huwelijk iets blijvends te maken. Dat is wat de sociologen Alfred DeMaris van de Auburn Universiteit en Gerald Leslie van de Universiteit van Florida ontdekten na 544 recentelijk getrouwde paren te hebben geïnterviewd. Psychology Today vat de conclusies van deze twee onderzoekers samen door te verklaren dat „degenen die [vóór het huwelijk] samenwonen waarschijnlijk het minst geneigd zullen zijn om zich te schikken naar de traditionele conventies ten aanzien van het huwelijk, en daarom waarschijnlijk ook snel ontevreden zullen zijn over hun huwelijk.”
Nieuwe bezorgdheid over drugs
● „Het roken van cocapasta (het eerste extract dat men verkrijgt door de bladeren van de cocastruik uit te persen) is inmiddels een volksziekte geworden in Peru en Bolivia, en breidt zich over het continent uit”, aldus een bericht in The Journal van Toronto (Canada). Deskundigen vrezen dat Noord-Amerika binnenkort ook tot de grote importeurs zal gaan behoren. „Mensen in de Verenigde Staten en Canada moeten begrijpen dat cocaïnesulfaat (cocapasta) veel gevaarlijker is en veel verslavender werkt dan cocaïne-hydrochloride [het gezuiverde witte poeder]”, zegt de Boliviaanse cocaïne-expert Dr. Nils Noya. Verwijzend naar hem bekende gevallen van mensen die hun consumptie van cocaïne-hydrochloride binnen de perken schenen te kunnen houden, waarschuwde Nils: „Met cocapasta bestaat een dergelijke beheersing niet. Zo gauw je eraan verslaafd raakt, kom je er met geen mogelijkheid meer vanaf — nooit meer — tenzij je werkelijk een heel bijzondere persoonlijkheid bezit.” Verslaving is al een feit na twee weken, soms na slechts vier of vijf dagen. Jonge en oude verslaafden — die weinig eetlust hebben — zien eruit als lijken. Bovendien, zo verklaart het bericht, „is cocapasta belachelijk goedkoop; een portie voor één keer roken kost 20 dollarcent”.
Verkeerde nummers
● Mensen zijn vaak wat onaangenaam verrast als zij hun telefoonrekening ontvangen, maar geen van hen zal een grotere schok gekregen hebben dan de klanten wier maandafrekeningen dit jaar de $100.000 overschreden. De rekening van een vrouw in de staat New York bedroeg in totaal $109.505 en was zo omvangrijk dat ze per vrachtauto in vijf bundels moest worden afgeleverd. Een man uit Washington D.C. kreeg een rekening van $194.657 voor meer dan 15.000 interlokale gesprekken — waarvan 1500 op één dag waren gevoerd! Een bedrijf in Michigan waarvan de maandelijkse rekening gewoonlijk een paar honderd dollar bedraagt, ontving een 3000 bladzijden tellende rekening voor bijna $321.000! Gelukkig hoefde niemand deze bedragen te betalen — ze waren het resultaat van bedriegers die op frauduleuze wijze creditcards hadden gebruikt om interlokale gesprekken te voeren. Hoe dieven nu precies de creditcards en de telefoonnummers van de slachtoffers in handen hadden gekregen en ze hadden doorgegeven, was onbekend. De creditcards kunnen verloren of gestolen zijn, of de nummers ervan zouden toevallig kunnen zijn gehoord of in de vorm van een aantekening op de muren van telefooncellen zijn aangetroffen. Zoals bericht in de U.S.News & World Report vraagt men de houders van creditcards nu te schatten hoeveel telefoongesprekken zij in een maand zullen voeren, waarop zij worden ingelicht als dat aantal wordt overschreden.
Zieke zee
● Bij welhaast een kwart van de Middellandse-Zeestranden kan men niet veilig zwemmen, aldus een VN-onderzoek van 700 stranden in 14 landen. Ook had men in vier landen 50 gebieden uitgekozen voor een onderzoek naar de kwaliteit van schaaldieren en was gebleken dat het in 48 van de 50 onderzochte gebieden niet veilig was ze te eten. Een ander VN-onderzoek waarschuwde dat zwangere vrouwen niet te veel tonijn uit de Middellandse Zee moeten eten. Waarom al deze problemen? Er komen te veel vervuilende stoffen de Middellandse Zee binnen, hetzij uit de riolen of door industrieel afval.
Hulp bij het starten
● Een ontladen accu nieuw leven inblazen met starthulpkabels die verbonden zijn met een geladen accu, is voor sommige autobezitters een alledaagse ervaring. Maar wees op uw hoede! „Ongeveer 20.000 mensen in de VS werden vorig jaar in ziekenhuizen behandeld voor verwondingen die het gevolg waren van ongelukken met autoaccu’s”, bericht The Globe and Mail van Toronto. Het ligt voor de hand dat mensen de accu’s tijdens het starten niet moeten aanraken. Maar wat is de beste methode om starthulpkabels te bevestigen? „Voor de meeste auto’s die een negatieve aarde hebben”, verklaart het berichtje, „moet u eerst de pluspolen van de beide accu’s met elkaar verbinden, daarna maakt u een kabel vast aan de minpool van de geladen accu. Bevestig die kabel ten slotte aan het motorblok van de niet-startende auto — NIET aan de minpool van de accu.”