Smakelijke kaasgerechten — Een streling voor de tong

Door Ontwaakt!-correspondent in Nederland

EEN van de gewoonste voedingsmiddelen die door mensen overal ter wereld, van de polen tot de tropen, wordt gegeten, is kaas — in eindeloos veel variaties. Zelfs op de maan zijn er kaaskoekjes genuttigd, door de astronauten! Kaas heeft de reputatie een van ’s mensen oudste „verduurzaamde” levensmiddelen te zijn. Er zijn niet alleen meer dan zevenhonderd kaassoorten, gemaakt van koe-, geite-, schape-, of buffelmelk, maar nog idem idem zoveel manieren om kaas te serveren.

Sommige landen, waaronder Nederland hebben zich bijzonder toegelegd op het maken van kaas. Behalve dat de Nederlanders grote hoeveelheden kaas exporteren, tot genoegen van veel mensen overal ter wereld, eten zij ook zelf zeer veel kaas. Zij kunnen kaasliefhebbers daarom heel wat nuttige tips aan de hand doen over de wijze waarop dit zuivelprodukt genuttigd kan worden.

Waarom zou u bijvoorbeeld de eerstvolgende keer dat u speciaal bezoek krijgt, uw gasten niet eens iets aparts voorzetten in de vorm van een smakelijk kaashapje, of zelfs een wat uitgebreider kaasgerecht? Maar waarom eigenlijk wachten op „speciaal bezoek” als u en uw gezin er evenzeer van zullen genieten?

Met kaas is een bijna onbeperkt aantal hors d’oeuvres te maken, die de eetlust van zowel jong als oud zullen opwekken. Maak bijvoorbeeld gewoon eens wat kleine dobbelsteentjes van verschillende kaassoorten, en garneer deze met een zilveruitje, een plakje augurk, een geconfijt kersje, een walnoot, een dadel, of een stukje ham, worst of gember. Daarbij kunt u nog wat zoutjes serveren. En als er nog meer lekkernijen op tafel moeten komen, kunt u enkele dipsauzen aan het menu toevoegen.

Als de omstandigheden het toelaten kunt u bij deze kaassnacks ook wat wijn of een andere alcoholische drank schenken. Melk gaat echter ook heel goed samen met kaas en is voor kinderen en veel ouderen veel beter.

Het volgende is wel belangrijk: hors d’oeuvres vóór de maaltijd moeten de eetlust opwekken en stimuleren, en deze niet doen verdwijnen. Wees dus overvloedig in de verscheidenheid, maar karig met de hoeveelheid die u opdient. Laat uw gasten hongerig aan tafel komen.

Andere interessante suggesties

Voor een wat voedzamer snack of lichte maaltijd volgen hier wat combinaties die u kunt proberen. Veel mensen houden van een cheeseburger (een hamburger met als extra belegging een plak Cheddarkaas), of een met kaas, spek en tomaat belegde geroosterde sandwich. Als u van Danish-Bluekaas houdt, kunt u ook, in plaats van ui of augurk, een dikke schijf van deze kaas tussen uw hamburger schuiven. Bier past hier heel goed bij.

Wat u ook kunt proberen is: een ananascoupe. Meng wat gistextract met smeerkaas en besmeer hiermee een paar sneetjes geroosterd brood. Leg op elk sneetje een schijf ananas en steek een plakje ontbijtspek in het ronde gat van de ananasschijf. Schuif nu dit geheel onder de grill, zodat het spek knappend wordt.

Van Italiaanse afkomst zijn de mini-pizza’s. Gebruik als basis voor deze snacks creamcrackers, die u besmeert met ansjovispasta, uit een tube. Beleg elke cracker met een plakje kaas, even groot als de cracker, en doe daarop een schijfje tomaat of wat tomatenketchup. Aan dit geheel voegt u nog een scheutje olijfolie, wat gedroogde oregano en wat knoflookpoeder toe. Plaats de pizza’s vervolgens op een bakplaat en laat ze onder de grill staan tot de kaas gesmolten is.

Hier volgt een geheel andere, Spaanse, schotel: Voor elke persoon hebt u één varkens- of kalfsschnitzel nodig van ongeveer een centimeter dik. Zout de stukken vlees en wrijf ze in met olijfolie; laat ze dan een minuut of drie, vier in hete boter bruinschroeien. Leg dan op elke schnitzel een plak rauwe ham en een plak kaas, en laat ze in de pan verder braden tot de kaas gesmolten is. Dien ze ten slotte op met een frisse fruitsalade waaraan een scheutje sherry is toegevoegd.

Een andere lekkernij is de Zwitserse raclette. Bestrijk vier vuurvaste schaaltjes met boter en leg in elk ervan een centimeter dikke plak kaas (bijvoorbeeld Tilsitter). Zet de schaaltjes in een voorverwarmde oven en wacht tot de kaas gaat smelten. Pel nu enkele, gelijktijdig in de schil gekookte aardappelen, en leg er in elke schaal twee of drie naast de kaas. Voeg nog wat zure uitjes en augurken toe en draai even met de pepermolen boven de kaas.

Waarom zou u niet gaan „fonduen”?

De naam fondue („gesmolten”) is van Franse oorsprong, maar of de Fransen of de Zwitsers, of zelfs nog anderen, dit kaasgerecht voor het eerst hebben bereid en geserveerd, is niet met zekerheid te zeggen. Voor vier personen hebt u 500 gram geraspte of heel fijn gesneden kaas nodig, 4 deciliter witte wijn, een teentje knoflook, twee theelepeltjes maïzena, wat citroensap, nootmuskaat en een glaasje kirsch.

Wrijf de vuurvaste fondueschaal (caquelon genaamd) stevig in met knoflook. Giet vervolgens de witte wijn (een Moezelwijn of een half droge landwijn) en het citroensap in deze schaal en verwarm de wijn tot hij gaat bruisen. Voeg vervolgens de kaas en de met wat wijn aangemaakte maïzena toe aan de wijn. Er bestaat een grote verscheidenheid van kaassoorten waaruit u kunt kiezen — jong belegen Goudse, Tilsitter, Gruyère of Emmentaler. U kunt de verschillende soorten ook combineren, bijvoorbeeld vier delen Goudse kaas en één deel Kernhem.

Breng het geheel weer aan de kook en roer voortdurend met een houten lepel of een garde de massa mooi glad. Ook moet erop gelet worden dat de fondue de juiste dikte heeft. Als ze slechts een klein beetje te dun is, kunt u haar gewoon wat langer laten koken. Als de massa echter veel te dun is, kunt u er nog wat kaas bij doen, of haar bijbinden met wat maïzena, aangemengd met wijn. Is de massa daarentegen te dik, dan moet u er wat warme wijn bijvoegen. Vervolgens, als de juiste dikte is bereikt, maakt u de fondue op smaak af met wat peper, nootmuskaat en een scheutje pittige kirsch. Steek dan een réchaud aan en zet die met de zacht pruttelende kaasfondue midden op tafel.

U hebt nu een complete maaltijd, waaraan niets vooraf hoeft te gaan en waarop ook geen dessert hoeft te volgen. Elk krijgt een fondue vork, waaraan hij een klein, hap-groot stukje stokbrood, bruinbrood of geroosterd brood steekt. Nadat het brood in de fondue gedoopt is en even is omgedraaid, heeft men een heerlijke lekkernij in de hand, om van te watertanden! Als tijdens het fondue-feest de fondue te dik wordt, kunt u er wat warme wijn bij doen. Mocht ze gaan schiften, zet de schaal dan weer onmiddellijk op het vuur en voeg al roerend wat citroensap of azijn toe.

Er zijn heel wat variaties mogelijk op dit fondue-thema. U kunt bijvoorbeeld paprika of kerrie gebruiken in plaats van peper. Ook kunt u de fondue kruiden met een lepel mosterd en wat dille, komijn of basilicum; gebruik verschillende specerijen, al naargelang uw smaak en uw fantasie het u ingeven. Met het brood kan men ook kleine champignons, garnalen, olijven of balletjes gehakt vlees in de kaas dippen. Bijgerechten van sla, selderij, worteltjes of andere verse groenten doen het heel goed bij de fondue en laten het centrale fonduegerecht nog beter tot zijn recht komen.

Tot zover enkele manieren om van kaas te genieten. Er bestaan nog tal van andere mogelijkheden. Hoe het ook zij — het blijven stuk voor stuk bewijzen van de veelzijdige toepassingsmogelijkheden die dit heerlijke, voedzame voedingsmiddel te bieden heeft.