Aardbeving treft Los Angeles

HET bed schoot plotseling vooruit zodat wij met een schok wakker werden. Er was een geluid alsof er met duizenden hamertjes achter op alle muren en het plafond werd geslagen. Ik sprong uit bed en ging onmiddellijk naar de kamer van de kinderen. Mijn vrouw zei: „Een aardbeving!”

De bedden waren van de muur af geschoven. Er waren enkele dingen gevallen. Maar wij hadden geen schade. Met anderen was het niet zo goed afgelopen!

De eerste radioberichten ’s morgens vroeg zeiden dat de schade gering was. De omroepers wisten nog niet dat er twee ziekenhuizen waren ingestort, dat er tientallen mensen waren gedood en dat er duizenden huizen waren beschadigd. De telefoons in het rampgebied werkten niet meer en er was geen rechtstreekse manier om het bericht uit te zenden.

Toen begonnen er berichten binnen te komen van de wijken Sylmar en San Fernando, in het noordelijke gedeelte van de grote stad Los Angeles. Deze berichten waren verschrikkelijk.

Drie gebouwen van het San Fernando Veteranenhospitaal (ongeveer veertig kilometer ten noordwesten van het centrum van Los Angeles) waren in puin gevallen, waarbij zesenveertig mensen waren omgekomen. Anderhalve kilometer ten westen hiervan was het nieuwe Olive View Ziekenhuis onder de rukkende kracht van de aardbeving bezweken. Verbazingwekkend genoeg kwamen hierbij slechts drie personen om het leven.

Meer dan de helft van de binnenkant van de reusachtige Van Norman Dam, die zich in de heuvels ten noorden van het dichtbevolkte San Fernandodal bevindt, werd weggeslagen. Nog een schok en er zou zo’n 13.600.000.000 liter water op de huizen daar in de laagte zijn neergestort. Politieauto’s met luidsprekers gaven bevel tot evacuatie uit een gebied van ruim dertig vierkante kilometer, en duizend politieagenten patrouilleerden door het gebied om te voorkomen dat de 22.000 lege huizen werden geplunderd. Het duurde drie en een halve dag voordat het water tot een veilig peil was teruggebracht zodat de 80.000 evacués konden terugkeren.

Het lozen van het water, het herstellen van de 335 meter lange dam en het opnieuw vullen van de meren zou wel drie jaar in beslag kunnen nemen.

Ondertussen werd er in het Veteranenhospitaal een strijd op leven en dood gevoerd. Aangezien de telefoonverbindingen waren afgesneden, duurde het een uur en twintig minuten voordat de autoriteiten iets van de catastrofe aldaar af wisten. De plaatsvervangende brandweercommandant K. Long vloog er in een helikopter naar toe, zag het puin en de gewonden die op dekens op het ziekenhuisterrein lagen en seinde radiotelegrafisch om reddingsbrigades.

Met blote handen en uitgerust met pneumatische handhamerboren, fakkels en hijskranen spleten de bemanningsleden het puin bedachtzaam in kleine brokken en verwijderden die met de hijskranen om te zien of er zich nog overlevenden onder het puin bevonden. Tegen het vallen van de avond waren er zesentwintig personen gered en werden er zestien doden geteld.

Er werden booglichten aangebracht zodat de speurtocht kon doorgaan. De volgende dag, woensdag, duurde het afschuwelijke werk voort. Toen, op donderdagmiddag, twee en een halve dag na de aardbeving, wuifde er een hand van onder een hoop puin. De achtenzestigjarige Frank Carbonara had achtenvijftig uur onder een betonplaat gelegen terwijl hij hulpeloos luisterde toen mannen van de reddingsbrigade boven hem aan het werk waren.

Wat voor letsel had hij opgelopen? Alleen maar een gebroken hand!

Omvang van de schade

De eerste aardschok had zich op dinsdag, 9 februari, omstreeks 6 uur v.m. voorgedaan. Deze werd om 6.01 door nog een schok gevolgd en toen door vier schokken die elkaar zo snel opvolgden dat de meeste mensen waarschijnlijk dachten dat het één lange aardschok was. De reeks schokken duurde vijf minuten en elf seconden. In de volgende dertien dagen deden er zich tweehonderd nabevingen in het gebied van Los Angeles voor. Deze zouden nog maandenlang kunnen aanhouden.

De aardbeving deed zich voor in het labyrint van breuken, of scheuren in de aardkorst, aan de voet van de San Gabriel Mountains. Geologen zeggen dat de bergen zich wel meer dan een meter verhieven en zo om en nabij een meter vooroverhelden over de bodem van het dal. Er deden zich in deze bergen, die zich als een muur achter het dichtbevolkte San-Fernandodal verheffen, enkele duizenden aardverschuivingen voor.

Dagen na de aardbeving hadden veel stadsbewoners, die gewend waren water, telefoons, riolering en door buizen aangevoerd gas voor verwarming en koken te hebben, weinig of niets van dit alles. Zij wachtten op de aanleg van nieuwe gasleidingen en moesten flessen water halen bij vrachtwagens die overal in het gebied op kruispunten en in winkelcentra waren gestationeerd. Ook spraken de mensen er met hun vrienden over hoe heerlijk het was om bij iemand buiten het rampgebied uitgenodigd te zijn voor een warme douche.

Naar verluidt hadden vijfendertig scholen „grote structurele schade” opgelopen en zouden gedeelten van elf scholen om „veiligheidsredenen” afgebroken moeten worden.

Door gebroken gasleidingen ontstonden er honderden branden. De oudste woonwijk van de stad, de Avila Adobe, die gedurende anderhalve eeuw aardbevingen had overleefd, liep ernstige schade op. Er werden honderdduizend boeken van de planken van de centrale bibliotheek geworpen.

Twaalf bruggen stortten in op veelbanige superhoofdwegen (de beroemde „freeways” van Los Angeles). Een betonnen viaduct stortte in op een bestelauto en verpletterde de twee inzittenden.

Eén epicentrum van een „aanvullende” aardbeving heeft zich naar men meent anderhalve kilometer onder de grond bevonden, onder het verkeersplein waar de Golden State- en de Foothill-freeways samenkomen. Hierdoor werden vijf van de tien bruggen op die plaats verwoest terwijl de andere vijf ernstig beschadigd werden.

De aardbeving verwoestte het Sylmar-eind van de „intertie”, ’s werelds langste gelijkstroomleiding. In deze leiding wordt een elektrische stroom van wel 800.000 volt geshunt of parallel geschakeld over een afstand van 1360 kilometer tussen Californië en Oregon, terwijl er elektriciteit naar het noorden wordt gezonden voor winterverwarming en naar het zuiden voor zomerairconditioning. Volgens schattingen zouden er wel achttien maanden overheen kunnen gaan om deze dienst te herstellen en zou de verwoesting „historische energieproblemen aan beide uiteinden van de intertie” kunnen betekenen.

De bezorgdheid neemt toe

Zuid-Californië is een betrekkelijk nieuw opgebouwd gebied. Er zijn hier mensen naar toe verhuisd uit alle delen van de Verenigde Staten, terwijl zij familieleden en vrienden „daarginds in het Oosten”, zoals Zuidcaliforniërs de gebieden waar zij vandaan zijn gekomen noemen, hebben achtergelaten.

Bloedverwanten uit „daarginds in het Oosten”, en Californiërs die met hen in contact trachtten te komen, overstroomden de telefoons met zo’n monumentale communicatieopstopping dat deze diensten dagenlang werden overstelpt. Op de dag van de aardbeving werden er alleen al vanuit het centrale gebied van de stad meer dan 5,2 miljoen intercommunale telefoongesprekken gevoerd. Talloze anderen trachtten tevergeefs op te bellen. Veel inwoners moesten twee of drie dagen wachten voordat zij een telefoonlijn konden krijgen om hun familie te vertellen dat Los Angeles niet werkelijk in de zee was verdwenen en dat zij het goed maakten.

Hoge gebouwen

Nog maar iets meer dan tien jaar geleden was het in dit voor aardbevingen vatbare gebied verboden hoger te bouwen dan dertien verdiepingen. Nu ziet men overal in deze zich uitbreidende stad hoge gebouwen van wel drieënveertig verdiepingen. Deze nieuwe torenende flats en kantoorgebouwen hebben de aardbeving heel goed doorstaan en hebben over het algemeen alleen maar geringe schade opgelopen. De toren van tweeëndertig verdiepingen van het Occidental Center-​gebouw had slechts twee gebroken ruiten, terwijl er 169 gebouwen, waarvan de meeste uit twee of drie verdiepingen bestonden en metselconstructies waren, in of nabij het binnenstadgebied waren beschadigd.

In Pacoima Dam, ten noorden van San Fernando, werd de kracht van de druk van de aardbeving geregistreerd op 50 percent van de versnelling van de zwaartekracht, wat volgens zeggen de sterkste horizontale druk van een aardbeving is die ooit ergens ter wereld is geregistreerd. Dit zou overeenkomen met een druk van 5000 ton tegen een gebouw van 10.000 ton.

In het nieuwe Century City-​complex van hoge gebouwen, even ten westen van Beverly Hills, was de kracht 17 percent van de versnelling van de zwaartekracht, wat gelijkstaat met een druk van 1700 ton tegen een gebouw van 10.000 ton. De gebouwen liepen slechts kleine scheuren op aan tussenwanden binnenshuis. Dr. G. Housner, hoofd van het seismische onderzoek aan het Californische Technologische Instituut, zei: „De ingenieurskunst die met betrekking tot recente gebouwen is aangewend, is werkelijk lonend geweest.”

Hoe het was

Het zwaarst getroffen waren de wijken Sylmar en San Fernando, in het noordelijke deel van het San-Fernandodal.

„Hoe ver bevond u zich volgens zeggen van het centrum van de aardbeving?” vroeg ik aan Russell Burke, wiens huis in Sylmar eruitzag alsof het door een krachtige hand was omvergeworpen. „Als u het mij vraagt,” zo zei hij, „bevond ik mij er middenin!”

Wanneer u in de nieuwsbladen foto’s van de door de aardbeving aangerichte schade ziet, denkt u dat er slechts enkele huizen door werden getroffen. Maar het is bepaald ontnuchterend om huizenblok na huizenblok over scheuren in het wegdek te rijden en te beseffen dat deze door de opheffing van de aardkorst werden veroorzaakt. Daken zakten in. Muren vielen om. Schoorstenen werden van huizen afgerukt en meters ver weggeslingerd, slechts gapende openingen achterlatend op de plaats waar ze eens een deel van de muur waren geweest.

Mensen wier huizen gevaarlijk beschadigd waren, sliepen de volgende paar nachten in hun tuin, onder tenten of eenvoudig op matrassen onder de sterrenhemel. Zij kookten op open vuren en op kookstelletjes.

De aardbeving deed zich vóór zonsopgang voor. „Alles in huis lag op de grond”, hoorde men algemeen zeggen. De mensen klommen over dressoirs, boekenkasten, lamparmaturen en gebroken spiegels uit hun verduisterde huizen. Grant Sad, in Sylmar, dacht dat er een vliegtuig op zijn huis was neergestort. Hij zei: „Er was geen gedreun, geen geraas, slechts één grote geluidsontploffing.”

Patricia Helzer zei dat het lawaai zo groot was dat het geluid van alles wat er in huis brak erdoor werd overstemd. „Ik heb geen bord horen breken”, zei ze, „maar ik had slechts twee kopjes en twee schalen over.” Buiten kon zij de aarde nog steeds zien golven. Er zijn plooien in haar grasveld van wel vijftien tot twintig centimeter hoog, en die waren er voordien niet.

Ray Spendley, die in een van de cañons ten noorden van San Fernando woont, zegt dat hij de heuvels kon zien slingeren. Toen het gerommel ophield, begon Roy Fizer naar hij zei explosies te horen. „Een man schreeuwde dat wij werden gebombardeerd.” De explosies waren echter van gebroken gasleidingen afkomstig. „Vóór mijn huis waren twee gaten van ongeveer drie meter middellijn”, zei hij. „Men kon er gemakkelijk een auto in gooien.”

Frank Nitti zei: „Er was een schok, en ons perceel trok zich samen. Het stuk grond is smaller dan voordien.”

Persoonlijke aandacht

Opzieners van gemeenten van Jehovah’s getuigen stelden een van-huis-tot-huisonderzoek in naar elk gezin van Getuigen. Ralph Allen bezocht zelfs alle gezinnen bij wie door leden van zijn gemeente huisbijbelstudies werden geleid — een feit dat velen van hen verraste en opgetogen deed zijn.

Ongeveer de helft van de leden van de gemeente Sepulveda woonde in het gebied ten zuiden van de Van Norman Dam dat ontruimd moest worden. Tegen de middag had de opziener van deze gemeente voor 90 percent van de gemeente — allen die niet reeds bij familieleden waren ingetrokken — onderdak gevonden. De ochtend na de aardbeving kwam er een groep bijeen voor hun geregelde bijbelse onderwijzingsactiviteit van deur tot deur. Deze gemeente van 147 personen had op hun door-de-weekse dienstvergadering een bezoekersaantal van 190 terwijl er de zondag daarop 241 personen aanwezig waren.

„Je kunt de mensen erop wijzen”, zei een van Jehovah’s getuigen, „dat het toenemen van ’aardbevingen in de ene plaats na de andere’ een onderdeel was van het grote teken dat Jezus Christus in Matthéüs 24 gaf als een aanduiding van het snel naderbij komende einde van dit huidige samenstel. Maar aardbevingen hier en op dit ogenblik schijnen heel iets anders te zijn!”

Hoe in leven te blijven

Een aardbeving komt plotseling. Voordat u kunt vluchten, is ze gewoonlijk al voorbij. Raak niet in paniek. Blijf uit de buurt van alles wat zou kunnen vallen. Bent u binnenshuis, ga dan onmiddellijk in een deuropening staan (een deurkozijn zal niet zo gemakkelijk inzakken als het plafond van een kamer) of kruip onder een tafel. Blijf uit de buurt van ramen en buitenmuren. Bent u buitenshuis, ga dan weg van ramen, metselwerk, muren of schoorstenen. Kruip in hoge gebouwen onder een schrijftafel.

Onderzoek zodra de aardbeving voorbij is of er personen gewond zijn en of er brand is. Kijk het gas na en sluit zo nodig hoofdkranen. Draag schoenen — bedenk dat er waarschijnlijk overal glas ligt.

Dit was niet de „grote” aardbeving die experts voor Californië hebben voorspeld. De beruchte San-Andreasbreuk, waar reeds lange tijd een gestadige spanningsophoging is waargenomen, was niet bij de beving betrokken die zich in februari heeft voorgedaan.

Voor een aardbeving was deze niet bepaald hevig — ze deed zich toevallig in een ontwikkelingsgebied voor. Dit was niets vergeleken met de aardbeving van 1970 waardoor 50.000 mensen in Peru zijn omgekomen of die in 1968 in Iran die 11.000 mensenlevens kostte. Niettemin was ze ernstig genoeg voor degenen die erdoor overvallen werden en een catastrofe voor degenen die levens en huizen verloren. — Ingezonden.