त्याने ईश्वरी मार्गदर्शन स्वीकारले
समजा तुम्हाला एखाद्या परिपूर्ण मूलाची काळजी घेण्यासाठी दिले गेले आणि त्याचे योग्यरीतीने पालनपोषण करण्याची अपेक्षा तुमच्याकडून केली तर. काय आव्हान! कोणी अपरिपूर्ण मानव ते कसे करू शकेल? केवळ ईश्वरी मार्गदर्शन स्वीकारल्याने व ते दैनिक जीवनात लागू केल्यानेच.
तेच योसेफाने, येशूच्या दत्तक पित्याने केले. योसेफाबद्दलच्या काल्पनिक परंपरागत तपशीलवार ज्ञानाच्या विरुद्धतेत, येशूच्या सुरवातीच्या जीवनातील त्याच्या नम्र भूमिकेबद्दल बायबल फारच कमी माहिती देते. आपल्याला माहीत आहे की, योसेफ आणि त्याची पत्नी मरीया यांनी येशूचे, इतर चार मुलांचे व मुलींचे देखील पालनपोषण केले.—मार्क ६:३.
शलमोनाच्या वंशावळीतून योसेफ हा इस्राएलाच्या राजा दाविदाचा वंशज होता. तो याकोबाचा पुत्र व एलीचा जावई होता. (मत्तय १:१६; लूक ३:२३) गालीलातील नासरेथ शहरातील सुतार असून योसेफ हा गरीब होता. (मत्तय १३:५५; लूक २:४, २४; पडताळा लेवीय १२:८.) परंतु तो आध्यात्मिकरित्या समृद्ध होता. (नीतीसूत्रे १०:२२) त्याने ईश्वरी मार्गदर्शन स्वीकारल्यामुळेच ते असे होते.
यात काहीच शंका नाही की, योसेफ हा देवावर विश्वास ठेवणारा एक लीन व नम्र यहुदी होता आणि तो योग्य तेच करण्यास इच्छित होता. शास्त्रवचनात नोंदलेल्या त्याच्या जीवनाच्या काही प्रसंगांवरून, तो नेहमीच यहोवाच्या आज्ञांचे पालन करीत होता हे दिसून येते. त्या आज्ञा नियमशास्त्रात समाविष्ट असलेल्या किंवा योसेफाला थेट देवदूतांद्वारे प्राप्त झालेल्या असल्या तरी हे खरे होते.
समस्या असलेला धार्मिक पुरुष
मोठी समस्या सामोरी आल्यावर एखाद्या धार्मिक व्यक्तीने काय करावे? त्याने ‘त्याचा भार यहोवावर टाकावा’ आणि ईश्वरी मार्गदर्शन अनुसरावे! (स्तोत्र ५५:२२) योसेफाने तेच केले. मरीयेशी त्याची मागणी झालेली असताना, “त्यांचा सहवास होण्यापूर्वी ती पवित्र आत्म्यापासून गर्भवती झालेली दिसून आली.” योसेफ “नीतिमान होता व तिची बेअब्रू करण्याची त्याची इच्छा नसल्यामुळे तिला गुप्तपणे सोडण्याचा त्याने विचार केला.” योसेफाने त्या गोष्टींवर विचार केल्यावर, यहोवाचा देवदूत त्याच्या स्वप्नात आला व म्हणाला: “योसेफा, दावीदाच्या पुत्रा, तू मरीयेचा आपली पत्नी म्हणून स्वीकार करण्यास अनमान करू नकोस, कारण तिच्या पोटी जो गर्भ आहे तो पवित्र आत्म्यापासून आहे. तिला पुत्र होईल, आणि त्याचे नाव तू येशू असे ठेव, कारण तोच आपल्या प्रजेला त्यांच्या पापांपासून तारील.” झोपेतून उठल्यावर, योसेफाने “प्रभूच्या [यहोवा, NW] दूताने आज्ञापिल्याप्रमाणे केले; त्याने आपल्या पत्नीचा स्वीकार केला, तरी तिला पुत्र होईपर्यंत त्याने तिला जाणले नाही; त्याने त्याचे नाव येशू असे ठेविले.” (मत्तय १:१८-२५) योसेफाने ईश्वरी मार्गदर्शनाचा स्वीकार केला.
लोकांनी त्यांच्या स्वतःच्या शहरातच नावनिशी लिहावी अशी कैसर औगुस्ताने आज्ञा केली. त्याचे पालन करून, योसेफ व मरीया यहूदीयातील बेथलेहेम येथे गेले. तेथे मरीयेने येशूला जन्म दिला आणि इतर कोणत्याही राहण्याच्या सोयी उपलब्ध नसल्यामुळे त्यांना त्यास गव्हाणीत ठेवावे लागले. त्या रात्री ज्या मेंढपाळांनी या खास जन्माची घोषणा देवदूतांकडून ऐकली ते त्या बाळाला पाहण्यास आले. ४० दिवसांनंतर, येशूला अर्पणासह जेरूसलेममधील मंदिरात सादर करून योसेफ आणि मरीयेने नियमशास्त्राचे पालन केले. येशू ज्या अद्भुत गोष्टी करील त्याबद्दल वृद्ध शिमोनाचे भविष्यसूचक उद्गार ऐकून दोघेही आश्चर्य करू लागले.—लूक २:१-३३; पडताळा लेवीय १२:२-४, ६-८.
योसेफ आणि मरीया येशूला मंदिरात सादर केल्यावर तात्काळ नासरेथला गेले असे लूक २:३९ दाखवून देत असल्याचे वाटत असले, तरी हे वचन एका संक्षिप्त अहवालाचा भाग आहे. असे दिसून येते की, मंदिरात सादर केल्याच्या काही कालावधीनंतर, पूर्वेकडील फलज्योतिषांनी (मागी) बेथलेहेममधील एका घरात मरीया आणि येशूला भेट दिली. ईश्वरी मध्यस्थीने या भेटीमुळे येशूवर मृत्यू ओढवण्यापासून वाचवले. मागी लोक निघून गेल्यावर, यहोवाचा दूत योसेफाच्या स्वप्नात आला आणि म्हणाला: “बाळकाचा घात करण्यासाठी हेरोद त्याचा शोध करणार आहे.” नेहमीप्रमाणे, योसेफाने ईश्वरी मार्गदर्शन ऐकले आणि त्याच्या कुटुंबाला इजिप्तमध्ये नेले.—मत्तय २:१-१४.
हेरोदाच्या मृत्यूनंतर, इजिप्तमध्ये असणाऱ्या योसेफाच्या स्वप्नात एक देवदूत आला आणि म्हणाला: “ऊठ, बाळकास व त्याच्या आईस घेऊन इस्राएलाच्या देशास जा.” हेरोदाचा पुत्र, आर्खेलाव त्याच्या पित्याच्या स्थानावर राज्य करीत असल्याचे ऐकल्यावर, योसेफाला यहूदीयाला जाण्यास भीती वाटत होती. स्वप्नात दिलेल्या ईश्वरी इशाऱ्याकडे कान देऊन, तो गालीलाच्या क्षेत्रात गेला आणि नासरेथच्या शहरात जाऊन वसला.—मत्तय २:१५-२३.
एक आध्यात्मिक पुरुष
योसेफाचे कुटुंब ईश्वरी नियमाच्या अनुरूप वागेल आणि त्यांचे आध्यात्मिकरित्या पोषण होईल अशाप्रकारे त्याने गोष्टी निर्देशित केल्या. दर वर्षी, जेरूसलेममधील वल्हांडण सणासाठी तो संपूर्ण कुटुंबाला त्याच्यासोबत घेऊन जात असे. अशाच एका प्रसंगी, योसेफ आणि मरीया नासरेथकडे पुन्हा येत होते व जेरूसलेमपासून एका दिवसाच्या अंतराचा प्रवास केल्यावर त्यांना कळाले की १२ वर्षांचा येशू त्यांच्यासोबत नाही. जेरूसलेमला पुन्हा जाऊन, त्यांनी कसून शोध केला आणि शेवटी तो गुरुजनांमध्ये बसून त्यांचे भाषण ऐकताना व त्यांस प्रश्न करताना त्यांना मंदिरात सापडला.—लूक २:४१-५०.
असे दिसून येते की, योसेफाने त्याच्या पत्नीला काही गोष्टींमध्ये पुढाकार घेण्यास अनुमती दिली. उदाहरणार्थ, ते जेरूसलेमला आले व त्यांनी येशूला मंदिरात पाहिले तेव्हा त्या विषयाबद्दल मरीया तिच्या तरुण मुलासोबत बोलली. (लूक २:४८, ४९) “सुताराचा पुत्र” या नात्याने वाढत असताना, येशूला आध्यात्मिक सूचना मिळाली. योसेफाने येशूला सुताराचे कामही शिकवले आणि म्हणून त्याला “सुतार जो मरीयेचा मुलगा” असे बोलवले जाते होते. (मत्तय १३:५५; मार्क ६:३) ईश्वरी पालकांनीही आज त्यांच्या मुलांना सूचना देण्यासाठी अशाचप्रकारच्या सधींचा पूर्ण लाभ घेतला पाहिजे आणि त्यांना विशेषतः आध्यात्मिक प्रशिक्षण दिले पाहिजे.—इफिसकर ६:४; २ तीमथ्य १:५; ३:१४-१६.
योसेफाचे भवितव्य
शास्त्रवचने योसेफाच्या मरणाबद्दल काहीच माहिती देत नाहीत. परंतु, मार्क ६:३ येशूला योसेफाचा नव्हे तर “मरीयेचा मुलगा” असे म्हणते ही लक्षणीय गोष्ट आहे. यावरून हे दिसून येते की, त्यावेळी योसेफ मरण पावलेला होता. त्याशिवाय, योसेफ सा. यु. ३३ पर्यंत जिवंत असता, तर खिळलेल्या येशूने, मरीयेला प्रेषित योहानाच्या काळजीत सोपवण्याची शक्यता कमी आहे.—योहान १९:२६, २७.
तेव्हा, मनुष्याच्या पुत्राची वाणी ऐकून पुनरुत्थानात उठणाऱ्या मृत लोकांपैकी योसेफ असेल. (योहान ५:२८, २९) योसेफाने १,९०० वर्षांआधी ईश्वरी मार्गदर्शन ऐकले होते त्याचप्रमाणे, चिरकालिक जीवनाच्या यहोवाच्या तरतूदीबद्दल ऐकल्यावर, तो आनंदाने त्याचा उपयोग करील आणि थोर स्वर्गीय राजा, येशू ख्रिस्त याचा एक आज्ञाधारक प्रजाजन बनेल यात काहीच शंका नाही.
[३१ पानांवरील चित्रं]
योसेफाने येशूला आध्यात्मिक सूचना दिली आणि त्याला सुताराचे कामही शिकवले