Y sẽn tõe n bãng n yãk yam to-to karengã wɛɛngẽ

1-2. a) Bõe ne bõe wɛɛngẽ la kom-bɩɩsã segd n yãk yam? b) Sõs-kãngã pʋgẽ, d sã n gomd karem n paas yelle, yaa bõe yell la d gomda? (Ges-y “Gomdã võore.”)

Y SÃ N yaa bi-bɩɩga, tõe tɩ b zoe n sok-y la naoor wʋsg yaa: “Tʋʋm-bʋg la fo rat n tʋm f sã n wa lebg kãsma?” Y sẽn tõe n maan tɩ yaa sõma n yɩɩd yaa y sẽn na n kẽes y meng zãng a Zeova tʋʋmdã pʋgẽ. La y segd n tʋmame n paam ligd n ges y meng yelle. (2 Tes. 3:10) Tõe tɩ y zoe n tagsda tʋʋm nins y sẽn dat n wa tʋmã yelle.

² Tẽns kẽer pʋsẽ, goosneema wã yãka yʋʋm sõor tɩ biig sã n pa ta rẽ bɩ a pa segd n bas lekollã ye. La kom-bɩɩs kẽer yãkda yam n na n karem n paase, bala b tagsdame tɩ rẽ n na n kɩt tɩ b paam tʋʋm-sõngo. Naoor wʋsgo, b rengd n sõsa ne b roagdbã rẽ wɛɛngẽ.a Tõe tɩ y sokda y meng y sã n na n karem n paasame. Y sã n na n karem n paase, bõe la y na n karme? Sõs-kãngã pʋgẽ d na n yãa sagls sẽn tõe n sõng-y tɩ y bãng n yãk yam karengã wɛɛngẽ. Yaa sɩd tɩ b gʋlsa sõs-kãngã kom-bɩɩsã yĩnga, la a tõe n sõnga kiris-ned buud fãa sẽn dat n karem n paase. Sagls nins yell d sẽn na n gomã tõe n sõnga roagdbã me tɩ b sõng b kambã tɩ b bãng n yãk yam.

M SEGD N KAREM N PAASAME BƖ?

3. Bõe n tõe n wa kɩt tɩ kiris-ned rat n karem n zãage?

³ Tẽns kẽer pʋsẽ, baa ned pa karem n zãage a tõe n paama tʋʋm-sõngo. Tẽns sãnda, yɩl n paam tʋʋmd kiuug yaood sẽn yaa wʋsgo, la sẽn pa rɩt sẽk wʋsgo, f segd n karem n zãagame. Kiris-ned sã n paam tʋʋmd sẽn pa rɩt a sẽkã wʋsgo, a tõe n paamda weer n moond koɛɛgã wʋsgo, wall a tʋmd tũudmã tʋʋm a taaba. La ned sã n dat n karem n zãage, yaa tɩlɛ t’a mong a mengã bũmb kẽer t’a sã n yaa kiris-ned bɩ tõe n wa ne zu-loeese.

4. Yaa ned a to n segd n yãk y sã n na n karem n zãagame bɩ? Wilg-y leoorã võore. (Ges-y tẽngr notã me.)

⁴ Biiblã yeelame tɩ “ned kam fãa na n tʋka a meng zɩɩbo.” (Gal. 6:5) Rẽnd kiris-ned sã n yaa kãsma, yaa yẽ n segd n yãk a sã n na n karem n zãagame.b Yaa roagdbã me n segd n yãk yam b kamb nins sẽn ket n yaa bõonegã kareng wɛɛngẽ. (Efɛɛ. 6:1) Sẽn paase, b saglsã tõe n sõnga b kambã tɩ b wa bãng n yãk yam karengã wɛɛngẽ, b sẽn wat n lebg kãsemba.—Yel. 22:6.

5. Wakat-bʋg la ned segd n tags n ges a sã n na n karem n paasame, la bõe yĩnga? (Ges-y fotã me.)

⁵ Naoor wʋsgo, yɩta sõma tɩ kom-bɩɩsã reng n tags pĩnd-pĩnd n ges b sã n na n karem n zãagame. Yɩta sõma me tɩ bi-bɩɩg reng n gom rẽ yell ne a roagdbã pĩnd-pĩnd n yaool n yãk yam. Rẽ na n kõo yẽ ne a roagdbã weer tɩ b maan vaeesg n bãng bũmb toor-toor a sẽn tõe n maan rẽ wɛɛngẽ. Roagdb tõe n sõnga b biig t’a yãk bũmb ning a sẽn na n karem lekollẽ wã tɩ wa sõng-a karengã pʋgẽ, wall tʋʋmã wɛɛngẽ. Yaa tɩlɛ tɩ b yãk yam pĩnd-pĩnd bɩ? Ayo. (Yel. 21:5) Kom-bɩɩs kẽer yãkda yam n bas karengã n bao tʋʋm n lebg so-pakdb la b tagsd b sã n na n le wa karem n paasame. Baa yʋʋm wʋsg poore, ned tõe n wa tagsda a sã n na n le karem n paasame yelle.

6. Bõe la ned tõe n maan tɩ sõng-a t’a bãng n yãk yam karem n paasã wɛɛngẽ?

⁶ Bõe la y tõe n maan tɩ sõng-y tɩ y bãng n yãk yam karem n paasã wɛɛngẽ? Pʋʋs-y-yã a Zeova n gom rẽ yelle. (Zak 1:5) Rẽ poore, ad bũmb a yiib y sẽn tõe n maane: Pipi, bao-y n bãng-y bũmb ning sẽn kɩt tɩ y rat n karem n paasã. (Yɩɩn. 26:2) Yiibu, maag-y y yĩng n tags karem n paasã sẽn tõe n wa ne nafa nins la zu-loees ninsã yelle. (Yel. 14:15) Bɩ d gom rẽ yell masã.

BAO-Y N BÃNG-Y BŨMB NING SẼN KƖT TƖ Y RAT N KAREM N PAASÃ

7. Kiris-ned sã n wa rat n karem n paase, bõe yell la a segd n tagse?

⁷ Y sã n dat n karem n paasame, ad sokr sẽn tar yõod y sẽn segd n sok y menga: ‘Bõe yĩng tɩ m dat n karem n paase? Neb wʋsg karemda b sẽn dat n paam tʋʋmd sẽn noom-ba, wall tʋʋmd kiuug yaood sẽn yaa wʋsg yĩnga. Sã n yaa woto yãmb nengẽ, yaa wẽng bɩ? Ayo. (1 Tɩm. 5:8) La Biiblã yeelame tɩ d gũus ne ligdã nonglem, la tɩ d ra tags tɩ ligd kogenda ned ye. (Yel. 23:4, 5; 1 Tɩm. 6:8-10; 1 Zã 2:17) Sã n yaa y sẽn dat n paam ligd wʋsg wall ziir yĩng la y sẽn dat n karem n paasã, y pa na n paam sũ-noog hakɩɩk ye. Pʋd n tõe n sãama yãmb ne a Zeova zoodã.

8-9. a) Kiris-nebã tagsg segd n yɩɩ wãn karengã wɛɛngẽ? (Matiye 6:33) b) Yam-bʋg la d tõe n dɩk a Zozefin ne a Morin la a Iris goamã pʋgẽ?

⁸ Woto wã, y tagsg segd n yɩɩ wãn ne karengã? Bũmb pa segd n tall yõod ne tõnd n ta a Zeova tũubã ye. (Mat. 22:37, 38; Fili. 3:8) Rẽ n so tɩ y segd n get karengã wa bũmb sẽn na n sõng-y tɩ y paam ligd n ges y meng yelle, la y tũ a Zeova ne y sũur fãa.—Karm-y Matiye 6:33.

⁹ D ges bũmb ning sẽn sõng kiris-neb kẽer tɩ b tall tagsg sẽn zems karem n paasã wɛɛngẽ. A Zozefin sẽn be Sili wã yeelame: “M karem n zãagame m sẽn da rat tʋʋmd sẽn pa rɩkd m sẽk wʋsgã yĩnga, sẽn na yɩl n paam weer n tũ a Zeova sõma. M sẽn wa n karemdẽ wã, m modgame tɩ karengã ra yɩ bũmb ning sẽn pak maam n yɩɩdã ye. Maam ne a Zeova zoodã n pak maam n yɩɩda.” Saam-bi-poak yʋʋr sẽn boond t’a Morin tɩ zãmsa zut manesg yʋʋmd tõre. Bõe yĩnga? A yeelame: “Mam da rat n kẽnga zĩig koe-moondb sẽn pa waoogẽ n tɩ sõnge. Rẽ n so tɩ m zãms bũmb sẽn tõe n sõng maam tɩ m maan dẽ. Mam sẽn zãms n sa wã poore, m tʋma bilf n tigs ligd n yik n kẽng zĩig koe-moondbã sẽn pa waoogẽ. Mam sẽn ta be wã me, m sẽn zãms zut manesgã sõng-m lame tɩ m paam tʋʋmde.” A Iris karmame n zãag n lebg yẽn logtore. A yeelame: “Karem n zãagã wata ne nafa kẽere, la pa tõe n kɩt tɩ f paam sũ-noog hakɩɩk ye. D sã n lʋɩɩs a Zeova raabã taoore, a na n gesame tɩ d paam sũ-noog hakɩɩka, la bũmb nins sẽn yaa tɩlɛ ne-dã.” Sɩd-sɩdã, d sã n wilgdẽ tɩ yaa tõnd ne a Zeova zoodã n pak tõnd n yɩɩda, d yam-yãkr toor-toorã na n kõ-d-la sũ-noog hakɩɩka.

TAGS-Y NAFA WÃ LA ZU-LOEESÃ ME YELLE

10. Wãn to la Tõod 32:29 goamã tõe n sõng-y tɩ y bãng y sã n na n karem n paasame?

¹⁰ Tõe tɩ y tagsda tʋʋmd y sẽn dat n wa tʋm yelle, n dat n karem n paas n wa tõog n tʋm tʋʋm-kãnga. La yɩta sõma tɩ y tags tʋʋm a taab me yelle. (Ges-y Yel-bũn 18:17.) Rũndã-rũndã, karengã wɛɛngẽ bũmb kẽer sẽn da pa be pĩndã n be masã. Wala makre, lekoll-dãmb n be tɩ y tõe n pa yir n karem ne ẽntɛrnetã maasem. Tags-y n ges-y me y sã n pa tõe n paam tʋʋmd n ges y meng yell tɩ pa yɩ tɩlɛ tɩ y karem n zãage. Wala makre, a Zoana sẽn be Fẽlãndã pa karem n zãag ye. A yeelame: “Mam sẽn karem n ta goosneema wã sẽn wilg tɩ yaa tɩlɛ wã poore, m basame n sɩng tʋʋma, la m lebg wakat fãa so-pakda. M tʋma tʋʋm buud toor-toore, la wakat fãa m da neeme t’a Zeova pidsda a pʋlengã, n sõngd-m tɩ m paamd bũmb nins sẽn yaa tɩlɛ wã.” Tẽeg-y tɩ karengã wɛɛngẽ, y yam-yãkr fãa tara nafa la zu-loeese. Woto wã, sok-y y meng yaa: ‘M sẽn na n yãk yam ningã sẽn na n wa ne nafa ninsã yɩɩda zu-loeesã bɩ?’ (Karm-y Tõod 32:29; 1 Kor. 10:23) D ges bũmb a wãn sẽn na n sõng-y tɩ y leok sokrã.

11. Y sã n wa rat n karem n paas wall y zãms bũmbu, bõe yĩng tɩ tar yõod tɩ y tags sẽkã yelle? (Ges-y fot-rãmbã me.)

¹¹ Sẽkã. Tags-y n ges-y semen fãa lekollã kẽngrã la bũmb nins y sẽn segd n maan yir karengã yĩngã na n dɩka lɛɛr a wãna. Y na n ket n paamda weer n maand bũmb nins sẽn paasd yãmb ne a Zeova zoodã pãngã la y tʋmd tʋʋm nins y sẽn segd n tʋm zakã pʋgẽ wã bɩ? (Fili. 1:10) Karengã na n kɩtame tɩ y ya wʋsgo, n pa le tõe n segl tigissã wall y zãms Biiblã bɩ? Yɩɩ woto ne a Zerooz sẽn be Ẽndã. A yeelame: “M sẽn wa n karemdẽ wã, ra yaa toog ne-m tɩ m yi koɛɛgã mooneg la m tõog n kelg sõma tigissã sasa. M da mi n vaanda tigissã. Rũndã-rũndã m maanda m bãngẽ m sẽn sãam m sẽkã woto karengã pʋgẽ wã.” La bũmb kẽer zãmsg pa rɩkd sẽk wʋsg ye. Leb n pa baood tɩ f maan bũmb wʋsg yir ye. Wala makre, a Rebeka sẽn be Mozãmbikã sũur nooma ne bũmb nins a sẽn zãmsã. A yeelame: “Zãmsgã ra yaa lɛɛr a yiib daar fãa. Kɩtame tɩ m tõog n kell n yɩ wakat fãa so-pakda.”

12. Sogs-bʋs la ned tõe n sok a meng n da sãam a sẽk karengã pʋgẽ? (Koɛɛg soaba 12:1)

¹² Sẽn na n kaoos to-to wã. Tags-y n ges-y y na n karma kiis a wãn bɩ yʋʋm a wãn n tõog n bãng bũmb ning y sẽn dat n zãmsã. Pa na n yɩ sẽk sãoong sɩda? (Efɛɛ. 5:15-17) Y sã n yaa bi-bɩɩga, y sẽn dat n zãms bũmb ningã na n kõ-y-la weer tɩ y tʋm a Zeova tʋʋmã sõma y bi-bɩɩlmã wakate, wala makre n kẽes y meng zãng a tʋʋmdã pʋgẽ bɩ? (Karm-y Koɛɛg soab 12:1.) Lekoll-dãmb n be n tõe n zãms-y tʋʋmd ning y sẽn dat n wa tʋmã tɩ pa kaoos wʋsg bɩ? Lekoll-dãmb wall tʋʋm zĩis n be, tɩ y tõe n tɩ paam minim ning y sẽn datã tɩ pa kaoos wa inivɛrsite wã, tɩ ligdã me pa ta inivɛrsite-rãmbẽ wã ye. A Mario sẽn be Sili wã yeelame: “M tɩ yaoo lekoll a ye pʋgẽ n karem yʋʋm a yiib n paam minim, tɩ ligdã pa ta m sẽn da na n kẽng inivɛrsite ye. Semen fãa, d ra karemda rasem a naas bala, tɩ kɩt tɩ m tõog n yɩ so-pakda.”

13. Y sã n loog n bas y zakã rãmb n na n tɩ karme, tõe n waa ne zu-loe-bʋse?

¹³ Sẽn na n yɩ zĩig ningã. Y tõe n baoo lekoll sẽn pẽ y zakã n karme. La sã n mik tɩ lekollã bee tẽng a to pa rẽ bɩ yaa tɩlɛ tɩ y tɩ gãe lekollẽ wã n karemdẽ, y maanda wãna? Tẽeg-y tɩ y sã n loog n bas y zakã rãmb n tɩ be ne y roagdb wall neb a taab sẽn pa tũud a Zeova, tõe n booga y tẽebã pãnga. (Yel. 22:3; 1 Kor. 15:33) A Matiyaas sẽn be Mozãmbikã tɩ karma yʋʋmd tõr lekoll a ye pʋgẽ tɩ ligdã me pa yɩ toog ye. La a maanda a bãngẽ. Bõe yĩnga? A yeelame: “Yʋʋmdã tõre, m da gãee lekollẽ wã n karemdẽ. Beoog sẽn vẽeg fãa m da paamda makre. M pa sagend ned baa a ye t’a loog n bas a zakã rãmb n tɩ karem ye.” Risi saam-bi-poak a ye yeelame yaa: “Mam sẽn yãk yam n pa ne m roagdbã n pa tɩ gãe lekollẽ wã n karemdẽ wã kɩtame tɩ m gil makr la zu-loees wʋsgo.” Tõe meng tɩ y paam lekoll n gʋls y yʋʋrã n pa yir n karemd ne ẽntɛrnetã maasem.

14. Wãn to la a Zeezi goam nins sẽn be Luk 14:28 wã tõe n sõng-y tɩ y bãng n yãk yam?

¹⁴ Ligdã. Lekoll-dãmb kẽer ligd pa toogo, wall yaa goosneema wã n yaooda. Sã n yaa woto, y tõe n karem n paasame n paam minim sẽn na n sõng-y tɩ y paam tʋʋmde, tɩ pa yɩ tɩlɛ tɩ y yiis ligd wʋsg ye. La zĩis wʋsgo, f sã n dat n karem n paase f segd n yiisa ligd wʋsgo. Wakat ninga, nand meng tɩ f sɩng karengã f segd n yiisa ligdi. Wala makre, tõe n yɩɩ tɩlɛ tɩ f rɩk karen-saamb sẽn na n wat n zãmsd-f tɩ f paam minim ning sẽn na n kɩt tɩ b sak tɩ f lebg lekollã karen-biigã. Lekoll-dãmb kẽer ligd yaa toog wʋsgo hal tɩ kẽesd karen-biisã sama, tɩ samã yaoob kaoosd yʋʋm wʋsgo. A Adam sẽn be Mozãmbikã maanda a bãngẽ ne a sẽn yãk yam ning karengã wɛɛngẽ wã. A yeelame: “Tõnd zakã rãmb monga b mens rɩbd kẽer la bũmb a taab sẽn na yɩl n yao mam karengã sẽn kaoos yʋʋm a naasã.” Y sã n wa tagsd bũmb ning y sẽn dat n karmã wɛɛngẽ bɩ y sok y meng yaa: ‘Wãn la m segd n yao? Na n yɩɩ toog ne maam wall d zakã rãmb tɩ b yao bɩ? Bũmb a to la m tõe n zãms tɩ ligdã pa ta woto bɩ? M sã n kẽ sama, wakat a wãn la m na n yao n sa? M sã n wa paam tʋʋmde, yaoodã na n seka m na ges m meng yell la m yao m samã bɩ?’—Karm-y Luk 14:28; Yel. 22:7.

15. Nand tɩ y yãk yam n na n karem n paas wall n zãms bũmbu, bõe yĩng tɩ y segd n deng n tags n ges rẽ sã n na n sõng-y lame tɩ y paam tʋʋmd nana-nana?

¹⁵ Tʋʋmã paoong na n wa yɩɩ wãna? Tʋʋm-bʋs buud la y tõe n paam y sẽn beẽ wã, wall zĩig ning y sẽn dat n tɩ zĩndã? Bũmb ning y sẽn karemdã na n sõng-y lame tɩ y paam tʋʋmd bɩ? Lekoll-dãmb kẽer pʋsẽ, f sẽn na n zãms bũmb ningã pa kɩtd tɩ f paam minim sẽn na n sõng-f tɩ f paam tʋʋmd ye. Naoor wʋsgo, yaa zug bãngr bal la f paamda. Pa sõngd-f tɩ f paam minim sẽn tõe n sõng-f tɩ f tʋm tʋʋmd takɩ ye. (Kolo. 2:8) Saam-bi-poak a ye sẽn be Ẽnd yeelame: “Karengã pa sõng maam tɩ m paam minim ning tʋʋmã taoor dãmb sẽn dat tɩ tʋm-tʋmdbã tarẽ wã ye. Kɩtame tɩ m pa tõog n paam tʋʋmd ning m sẽn da ratã ye.” Kẽer paama minim tʋʋmd ning wɛɛngẽ, la tʋʋmdã paoong yaa toogo. A Sɩlvẽ sẽn be Sãntrafirikã zãmsa kilmatizɛɛr-dãmb manegre. La a yeelame: “Tõnd tẽngẽ wã, nebã nong n manegda teedã b toore. Rẽ n so tɩ tʋʋmd paoong yaa toogo.”

16. Bõe yĩng tɩ y segd n deng n tags tʋʋm nins y sẽn tõe n tʋm y karengã poorã yelle?

¹⁶ Tags-y tʋʋm nins y sẽn tõe n tʋm y karengã poorã yelle. Yaa tʋʋm sẽn na n kõt-y sũ-noog bɩ? (Koɛ. 3:12, 13) Yɛlã yaa wãn to tʋʋmã zĩisẽ, la ne nin-bʋs buud la y na n tʋme? Y sã n na n tʋm beenẽ, tõe n waa ne yell bɩ? Neb nins sẽn tʋmd be wã nong n wagsda taab bɩ? Kiuugã yaood tõe n taa wãna? Na n seka y na ges y meng yell bɩ? Na n yɩɩ tɩlɛ tɩ y karemd wakat-wakat sẽn na yɩl n kell n tʋm tʋʋmdã bɩ? Sẽn yɩɩd fãa, y na n tõog n kell n lʋɩɩsa Rĩungã yɛl taoor bɩ? (Koɛ. 12:13) Yaa sɩd tɩ tʋʋmã paoong sã n yaa toog d sẽn beẽ wã, d pa tõe n tũus tʋʋmã wʋsg ye. La y sã n bãng n yãk yam karengã wɛɛngẽ, tõe n wa sõng-y lame tɩ y paam tʋʋma. A Tabita sẽn be Ẽndã yãka yam n zãms fut sẽeb kiuug a yoobe. A yeelame: “M yãka yam n na n lebg tayɛɛre, bala m miime tɩ rẽ tõe n sõng-m lame tɩ m yɩ so-pakda. Wakat fãa, nebã na n data fut sẽebo. F leb n soo f menga, n tõe n tʋʋm wakat ning fãa f sẽn date. Sẽn paase, pa tɩlɛ tɩ f paam ligd wʋsg n yaool n sɩng ye.” A Tabita paama tʋʋma, n tʋmd n get a meng yell la a yaa so-pakda.

17. a) Bõe la y tõe n maan n paam kibay n bãng n yãk yam karengã wɛɛngẽ? b) Biiblã sagl-bʋs n tõe n sõng-y tɩ y bãng n yãk yam? (Ges-y zĩ-gũbrã me: “Biiblã sagls sẽn tõe n sõng-yã.”)

¹⁷ Sõs-kãngã pʋgẽ, d yãa bũmb kẽer zug y sẽn tõe n tags karengã wɛɛngẽ. La bõe la y tõe n maan n paam kibay n paase, n bãng n yãk yam? Y tõe n kẽnga zĩig ning y sẽn dat n karmã n tɩ bao kibay n paase, wall y maan vaeesg b sɩt wɛɛbã pʋgẽ. Bao-y n bãng-y tʋʋm nins y karengã sẽn tõe n sõng-y tɩ y wa tʋmã. Y tõe n sõsa ne neb sẽn karem bũmb ning y sẽn dat n karmã, wall sẽn tʋmd tʋʋmd ning y sẽn dat n wa tʋmã. (Yel. 13:10) Sok-y-b yaa: “Kareng ning m sẽn dat n karmã wall tʋʋmd ning m sẽn dat n wa tʋmã nafa la bʋse, la zu-loe-bʋs la m tõe n wa paame?” Gom-y rẽ yell ne neb sẽn tũud a Zeova ne sũ-noogo. (Yel. 15:22) Nin-kãens sagend-y lame tɩ y karem bõe, wall tɩ y bao tʋʋm-bʋgo? Kelg-y b sẽn na n yeel-y bũmb ning karengã la tʋʋmã wɛɛngẽ wã sõma.

18. Bõe la d pa segd n yĩmi?

¹⁸ D yãame tɩ karem n paasã tara nafa, la tõe n waa ne zu-loees me. Woto wã, pʋʋs-y-yã a Zeova la y tags sõma n yaool n yãk yam. Yaa sɩd tɩ karem n zãagã tõe n kɩtame tɩ y paam tʋʋmd kiuug yaood sẽn yaa wʋsgo, la tẽeg-y tɩ yaa yãmb ne a Zeova zoodã sã n tar pãng bal la y tõe n paam sũ-noog hakɩɩka. (Yɩɩn. 16:9, 11) A Zeova geta a nin-buiidã yell wakat fãa, tɩ pa be ne b sã n karem n zãagame bɩ b pa karem n zãag ye. (Ebre. 13:5) La y sã n zoe n yãka yam n na n karem n paas yẽ? Bõe la y tõe n maan tɩ yãmb ne a Zeova zoodã kell n tall pãnga? D na n goma rẽ yell sõsg ning sẽn pʋgdã pʋgẽ.