ദൈവം ഞങ്ങൾക്കു സഹായ​മാ​യി​രി​ക്കു​ന്നു

ഫ്രാൻസി​സ്‌കോ കോവാ​നാ പറഞ്ഞ പ്രകാരം

“അധികൃ​തർ പറയു​ന്നതു പോലെ കേട്ടി​ല്ലെ​ങ്കിൽ അവർ നിന്നെ തട്ടിക്ക​ള​യും!”, എന്റെ ജ്യേഷ്‌ഠൻ താക്കീതു നൽകി.

“ഈ ദുരിതം പിടിച്ച അവസ്ഥയിൽ കഴിയു​ന്ന​തി​ലും വളരെ ഭേദമാണ്‌ അത്‌,” ഞാനും വിട്ടു​കൊ​ടു​ത്തില്ല.

ജ്യേഷ്‌ഠ​നും ഞാനും തമ്മിൽ 1975 സെപ്‌റ്റം​ബ​റിൽ നടന്ന സംഭാ​ഷ​ണ​മാ​ണു മുകളിൽ പരാമർശി​ച്ചത്‌. ദക്ഷിണ മൊസാ​മ്പി​ക്കി​ലെ മാപൂ​ട്ടോ​യിൽ (അന്ന്‌ ലോ​റെൻകോ മാർക്വെസ്‌ എന്നാണ്‌ അറിയ​പ്പെ​ട്ടി​രു​ന്നത്‌) ഞാൻ തടവിൽ കിടന്ന​പ്പോൾ ഭക്ഷണവു​മാ​യി എന്നെ കാണാ​നെ​ത്തി​യ​താ​യി​രു​ന്നു അദ്ദേഹം. 180-ലധികം ആളുക​ളെ​യാണ്‌ ഒരൊറ്റ തടവു​മു​റി​യിൽ തിക്കി​ക്കൊ​ള്ളി​ച്ചി​രു​ന്നത്‌. അതിൽ ഒട്ടുമി​ക്ക​വ​രും യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷി​ക​ളാ​യി​രു​ന്നു താനും. ജ്യേഷ്‌ഠന്‌ എന്നോടു തോന്നിയ ദേഷ്യ​ത്തിന്‌ അതിരി​ല്ലാ​യി​രു​ന്നു. അതു​കൊണ്ട്‌, എനിക്കാ​യി കൊണ്ടു​വന്ന ആഹാരം അദ്ദേഹം എനിക്കു തരിക പോലും ചെയ്‌തില്ല!

ഈ വികാ​ര​ഭ​രി​ത​മായ കൂടി​ക്കാ​ഴ്‌ചയെ കുറിച്ച്‌ ഒരു വ്യക്തമായ ചിത്രം നൽകു​ന്ന​തിന്‌ ഞാൻ തടവി​ലായ സാഹച​ര്യം ഒന്നു വിശദീ​ക​രി​ക്കട്ടെ.

എന്റെ മതപര​മായ കുടും​ബ​പ​ശ്ചാ​ത്തലം

മാനികാ ഡിസ്‌ട്രി​ക്‌റ്റി​ലുള്ള കാലാങ്കാ ഗ്രാമ​ത്തി​ലെ ഒരു പ്രസ്‌ബി​റ്റേ​റി​യൻ കുടും​ബ​ത്തി​ലാ​ണു ഞാൻ ജനിച്ചത്‌, 1955-ൽ. മാപൂ​ട്ടോ എന്ന വൻനഗ​ര​ത്തിൽ നിന്ന്‌ ഇവി​ടേക്ക്‌ ഏറെ ദൂരമില്ല. അച്ഛൻ പള്ളിയിൽ പോകു​മാ​യി​രു​ന്നി​ല്ലെ​ങ്കി​ലും അമ്മ അങ്ങനെ ആയിരു​ന്നില്ല. ഞായറാ​ഴ്‌ച​ക​ളിൽ തന്റെ അഞ്ചു മക്കളെ​യും കൊണ്ട്‌ അമ്മ അവിടെ ഹാജരു​ണ്ടാ​കു​മാ​യി​രു​ന്നു. നന്നേ ചെറു​പ്പ​ത്തിൽ തന്നെ, അമ്മ ഞങ്ങളെ ‘കർത്താ​വി​ന്റെ പ്രാർഥന’ പഠിപ്പി​ച്ചു. ഞാൻ അതു കൂടെ​ക്കൂ​ടെ ചൊല്ലു​മാ​യി​രു​ന്നു. (മത്തായി 6:9-12) കുട്ടി​ക്കാ​ലത്തു ഞാൻ അമ്മയോട്‌ അനേകം ചോദ്യ​ങ്ങൾ ചോദി​ച്ചത്‌ ഓർക്കു​ന്നു. “എന്തു​കൊ​ണ്ടാണ്‌ നമ്മളൊ​ക്കെ മരിച്ചു​പോ​കു​ന്നത്‌?”, “ആളുകൾ എന്നും ഇങ്ങനെ മരിക്കു​മോ?” എന്നൊക്കെ.

ദൈവിക ഉദ്ദേശ്യ​ത്തി​ന്റെ ഭാഗമാ​ണു മരണം എന്നാണ്‌ അമ്മ പറഞ്ഞത്‌. മാത്രമല്ല, തിന്മ ചെയ്യു​ന്നവർ നരകത്തി​ലും നന്മ ചെയ്യു​ന്നവർ സ്വർഗ​ത്തി​ലും പോകു​മെ​ന്നും അമ്മ പറഞ്ഞു. ഞാൻ തിരി​ച്ചൊ​ന്നും പറഞ്ഞില്ല. എങ്കിലും, അമ്മയുടെ മറുപടി എന്നെ സങ്കടത്തി​ലാ​ഴ്‌ത്തി. മരണമെന്ന കയ്‌പേ​റിയ യാഥാർഥ്യം എന്നെ വല്ലാതെ അസ്വസ്ഥ​നാ​ക്കാൻ തുടങ്ങി. എനിക്കു വെറും പത്തു വയസ്സ്‌ ഉണ്ടായി​രു​ന്ന​പ്പോൾ ഞങ്ങളുടെ പ്രിയ​പ്പെട്ട അച്ഛൻ മരണമ​ട​ഞ്ഞത്‌ അതിന്റെ ആക്കം കൂട്ടി. അതിനു​ശേഷം, മരിച്ച​വ​രു​ടെ അവസ്ഥ​യെ​ക്കു​റി​ച്ചും അവർക്ക്‌ എന്തെങ്കി​ലും പ്രത്യാശ ഉണ്ടോ എന്നതിനെ കുറി​ച്ചും അറിയാ​നുള്ള എന്റെ ആഗ്രഹം തീവ്ര​മാ​യി.

സത്യം പഠിക്കു​ക​യും ബാധക​മാ​ക്കു​ക​യും ചെയ്യൽ

അച്ഛന്റെ മരണ​ശേഷം താമസി​യാ​തെ, സ്‌കൂ​ളി​ലെ ഒരു അധ്യാ​പകൻ ഞങ്ങളെ പഠിപ്പി​ക്കു​ന്ന​തിന്‌ നഷ്ടപ്പെട്ട പറുദീ​സ​യിൽനി​ന്നു തിരി​ച്ചു​കി​ട്ടിയ പറുദീ​സ​യി​ലേക്ക്‌ (ഇംഗ്ലീഷ്‌) എന്ന പുസ്‌തകം ഉപയോ​ഗി​ക്കു​ക​യു​ണ്ടാ​യി. വാച്ച്‌ ടവർ ബൈബിൾ ആൻഡ്‌ ട്രാക്‌റ്റ്‌ സൊ​സൈറ്റി പ്രസി​ദ്ധീ​ക​രിച്ച ഈ പുസ്‌തകം ദക്ഷിണാ​ഫ്രി​ക്കൻ ഭാഷയായ സുളു​വി​ലു​ള്ള​താ​യി​രു​ന്നു. അദ്ദേഹം എനിക്ക്‌ അതു വായി​ക്കാൻ തന്നു. സുളു ശരിക്കും അറിയി​ല്ലാ​യി​രു​ന്നെ​ങ്കി​ലും, അതിൽ കൊടു​ത്തി​രുന്ന ബൈബിൾ വാക്യ​ങ്ങ​ളിൽ നിന്നു പഠിക്കാൻ കഴിഞ്ഞ ആശയങ്ങൾ എനിക്കു വളരെ​യേറെ സന്തോഷം കൈവ​രു​ത്തി.

എന്റെ സഹോ​ദ​രനെ സൈനിക സേവന​ത്തി​നു വിളി​ച്ച​പ്പോൾ എനിക്കു പതിനാ​റു വയസ്സേ ഉണ്ടായി​രു​ന്നു​ള്ളൂ. അതുവരെ, ജോലി ചെയ്‌ത്‌ കുടും​ബം പോറ്റി​യി​രു​ന്നത്‌ അദ്ദേഹ​മാ​യി​രു​ന്നു. അതു​കൊണ്ട്‌, അദ്ദേഹം പോയ​പ്പോൾ മാപൂ​ട്ടോ​യി​ലെ ഒരു പെർഫ്യൂം കമ്പനി​യിൽ ഞാൻ ജോലി​ക്കു ചേർന്നു. ഒപ്പം തന്നെ, രാത്രി​യിൽ ഒരു ടെക്‌നി​ക്കൽ സ്‌കൂ​ളിൽ പഠിക്കാ​നും തുടങ്ങി. ജോലി​സ്ഥ​ല​ത്താ​യി​രി​ക്കെ, യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷി​ക​ളിൽ ഒരാളാ​യി​രുന്ന ടിയോ​ഫി​ലൂ ചിയൂ​ലെലെ ഉച്ചഭക്ഷ​ണ​ത്തി​ന്റെ ഇടവേ​ള​യിൽ എന്നും ബൈബിൾ വായി​ക്കു​ന്നതു ഞാൻ ശ്രദ്ധിച്ചു. എനിക്കു താത്‌പ​ര്യ​മു​ണ്ടെന്നു മനസ്സി​ലാ​ക്കി​യ​പ്പോൾ അദ്ദേഹം എന്നോടു സംസാ​രി​ക്കാൻ തുടങ്ങി.

പിന്നീട്‌, ലൂയിഷ്‌ ബിലാ എന്ന മറ്റൊരു സാക്ഷി എന്നെ ബൈബിൾ പഠിപ്പി​ക്കാൻ ആരംഭി​ച്ചു, മരിച്ചവർ യാതൊ​ന്നും അറിയു​ന്നി​ല്ലെ​ന്നും അവർക്കു പുനരു​ത്ഥാ​ന​ത്തി​ലൂ​ടെ ജീവൻ തിരികെ ലഭിക്കു​മെന്ന പ്രത്യാശ ഉണ്ടെന്നും മനസ്സി​ലാ​ക്കി​യ​പ്പോൾ എനി​ക്കെന്ത്‌ ആശ്വാ​സ​മാ​യെ​ന്നോ! (സഭാ​പ്ര​സം​ഗി 9:5, 10; യോഹ​ന്നാൻ 5:28, 29) ഉടനെ തന്നെ ഞാൻ അമ്മയ്‌ക്കു കത്തെഴു​തി. പണ്ടു ഞാൻ അമ്മയോ​ടു ചോദിച്ച ചോദ്യ​ങ്ങൾക്കുള്ള ബൈബിൾ ഉത്തരങ്ങൾ ഞാൻ അതി​ലെ​ഴു​തി. ഒടുവിൽ ഞാൻ ആശ്രയ​യോ​ഗ്യ​മായ ഉത്തരങ്ങൾ കണ്ടെത്തി എന്നറി​ഞ്ഞ​തിൽ അമ്മ സന്തുഷ്ട​യാ​യി​രു​ന്നു.

പഠിച്ചു​കൊ​ണ്ടി​രുന്ന കാര്യങ്ങൾ എന്നെ ആവേശ​ഭ​രി​ത​നാ​ക്കി. അതു​കൊണ്ട്‌, അവ മറ്റുള്ള​വ​രു​മാ​യി പങ്കു​വെ​ക്കാൻ ഞാൻ തയ്യാ​റെ​ടു​ത്തു. സ്‌കൂ​ളിൽ ബൈബിൾ പ്രസം​ഗങ്ങൾ നടത്താൻ എനിക്ക്‌ അനുമതി ലഭി​ച്ചെ​ങ്കി​ലും പള്ളിയിൽ എനിക്കതു ലഭിച്ചില്ല. അധികം താമസി​യാ​തെ എന്നെ പള്ളിയിൽ നിന്നു പുറത്താ​ക്കി. ഞാൻ പുതു​താ​യി കണ്ടെത്തിയ വിശ്വാ​സ​ങ്ങ​ളോട്‌ അമ്മയ്‌ക്കു യോജി​പ്പാ​യി​രു​ന്നെ​ങ്കിൽ തന്നെയും വീട്ടി​ലു​ള്ളവർ എന്നെ പീഡി​പ്പി​ക്കാൻ തുടങ്ങി. മൂത്ത സഹോ​ദരൻ എന്നെ കണക്കറ്റു പ്രഹരി​ച്ചു. എന്നാൽ അത്തരം പീഡന​ങ്ങൾകൊ​ണ്ടൊ​ന്നും യാതൊ​രു ഫലവു​മി​ല്ലെന്നു മനസ്സി​ലാ​ക്കി​യ​പ്പോൾ അവർ എന്നെ കളിയാ​ക്കാൻ തുടങ്ങി. ഭക്ഷണസ​മ​യത്ത്‌ ഞാൻ പ്രാർഥി​ക്കു​ന്നതു കാണു​മ്പോ​ഴാ​ണു വിശേ​ഷി​ച്ചും അവർ കളിയാ​ക്കുക. അതു​കൊണ്ട്‌, ആഹാരം കഴിക്കാൻ വരുന്ന​തി​നു മുമ്പേ, കുളി​മു​റി​യിൽ വെച്ചു ഞാൻ പ്രാർഥി​ക്കു​മാ​യി​രു​ന്നു. ‘ദൈവ​മാണ്‌ എന്റെ സഹായകൻ’ എന്ന്‌ എനിക്കു തോന്നി.—സങ്കീർത്തനം 54:4.

ലൂയിഷ്‌ വീട്ടിൽ വന്ന്‌ എന്നെ ബൈബിൾ പഠിപ്പി​ക്കു​ന്ന​തി​നെ വീട്ടു​കാർ എതിർത്തു. അതിൽപ്പി​ന്നെ, അദ്ദേഹ​ത്തി​ന്റെ വീട്ടിൽ വെച്ചായി ഞങ്ങളുടെ പഠനം. താമസി​യാ​തെ, ഞാൻ സഭാ​യോ​ഗ​ങ്ങൾക്കു ഹാജരാ​കാ​നും പ്രസം​ഗ​പ്ര​വർത്ത​ന​ത്തിൽ ഏർപ്പെ​ടാ​നും തുടങ്ങി. എന്നാൽ ഇതൊക്കെ കഴിഞ്ഞി​ട്ടു ഞാൻ തിരിച്ചു വരു​മ്പോൾ അവർ വീട്‌ അകത്തു നിന്നു പൂട്ടി​യി​ട്ടു​ണ്ടാ​കും. അതുകാ​രണം, ആ ദിവസ​ങ്ങ​ളിൽ ഞാൻ സാക്ഷി​ക​ളു​ടെ വീടു​ക​ളി​ലാ​ണു താമസി​ച്ചി​രു​ന്നത്‌.

ഒടുവിൽ, 1973 മേയ്‌ 13-ന്‌ യഹോ​വ​യാം ദൈവ​ത്തി​നുള്ള എന്റെ സമർപ്പണം ഞാൻ ജലസ്‌നാ​പ​ന​ത്താൽ പ്രതീ​ക​പ്പെ​ടു​ത്തി. ആ സമയത്ത്‌, മൊസാ​മ്പിക്ക്‌ പോർച്ചു​ഗീസ്‌ കോളനി വാഴ്‌ച​യു​ടെ അധീന​ത​യി​ലാ​യി​രു​ന്നു. പോർച്ചു​ഗ​ലി​ലും അതിന്റെ എല്ലാ കോള​നി​ക​ളി​ലും യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷി​കൾക്കു നിരോ​ധനം ഏർപ്പെ​ടു​ത്തി​യി​രു​ന്നു. 1974 ഒക്‌ടോ​ബർ ഒന്നാം തീയതി മുതൽ ഞാൻ ഒരു പയനി​യ​റാ​യി—യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷി​കൾക്കി​ട​യി​ലെ മുഴു​സമയ സുവി​ശേ​ഷ​കരെ വിളി​ക്കുന്ന പേരാണ്‌ അത്‌—സേവി​ക്കാൻ തുടങ്ങി. ഒരു മിഷന​റി​യാ​യി തീരാ​നാ​യി​രു​ന്നു എന്റെ ആഗ്രഹം. അതു​കൊണ്ട്‌, മിഷനറി പരിശീ​ല​ന​ത്തി​നാ​യി ഐക്യ​നാ​ടു​ക​ളി​ലെ വാച്ച്‌ടവർ ഗിലെ​യാദ്‌ ബൈബിൾ സ്‌കൂ​ളിൽ പങ്കെടു​ക്കാൻ കഴി​യേ​ണ്ട​തിന്‌ ഞാൻ ഇംഗ്ലീഷ്‌ പഠിക്കാൻ തുടങ്ങി.

തന്ത്രപൂർവ​മായ പ്രസം​ഗ​പ്ര​വർത്തനം

നിരോ​ധനം നിലവി​ലി​രുന്ന വർഷങ്ങ​ളിൽ, പോർച്ചു​ഗീസ്‌ കോളനി പൊലീ​സായ പൈഡ്‌ (PIDE) പ്രസം​ഗ​പ്ര​വർത്ത​ന​ത്തിൽ ഏർപ്പെ​ട്ട​തിന്‌ അനേകം സാക്ഷി​കളെ തടവി​ലാ​ക്കു​ക​യു​ണ്ടാ​യി. അതു​കൊണ്ട്‌, കണ്ടുപി​ടി​ക്ക​പ്പെ​ടാ​തി​രി​ക്കേ​ണ്ട​തി​നു ഞങ്ങൾ എന്തെങ്കി​ലു​മൊ​ക്കെ തന്ത്രം പ്രയോ​ഗി​ച്ചി​രു​ന്നു. ഉദാഹ​ര​ണ​ത്തിന്‌, ഒരു പ്രദേ​ശത്ത്‌ ഒരു വീട്ടിൽ മാത്രം സംസാ​രി​ച്ചി​ട്ടു ഞങ്ങൾ അവിടം വിട്ടു വേറെ പ്രദേ​ശ​ത്തേക്കു പോകു​മാ​യി​രു​ന്നു. അതു​പോ​ലെ, ഞങ്ങൾ രണ്ടു പേർ ഉച്ചഭക്ഷ​ണ​ത്തി​ന്റെ ഇടവേ​ള​യി​ലോ വൈകു​ന്നേ​ര​മോ നഗരത്തി​ലെ പാർക്കിൽ ചെല്ലു​മാ​യി​രു​ന്നു. ഞങ്ങളിൽ ഒരാൾ ഏതെങ്കി​ലു​മൊ​രു വ്യക്തി​യു​ടെ അടുത്തു ചെന്നി​രുന്ന്‌ പത്രം വായി​ക്കാൻ ആരംഭി​ക്കും. കുറച്ചു കഴിഞ്ഞ്‌, അടുത്ത​യാ​ളും ചെന്ന്‌ അടുത്തി​രി​ക്കും. എന്നിട്ട്‌ പത്രത്തി​ലൂ​ടെ ഒന്നു കണ്ണോ​ടിച്ച ശേഷം ഇങ്ങനെ എന്തെങ്കി​ലും ഒരഭി​പ്രാ​യം തട്ടിവി​ടും: “ഹോ! എത്ര ആളുക​ളാണ്‌ മരിച്ചത്‌ എന്നു നോക്കൂ! എന്നാൽ, ദൈവ​ത്തി​ന്റെ ഗവൺമെ​ന്റിൻ കീഴിൽ ഇങ്ങനെ​യൊ​ന്നും സംഭവി​ക്കു​ക​യില്ല എന്നു നിങ്ങൾക്ക്‌ അറിയാ​മോ?”

തുടർന്നു വരുന്ന സംഭാ​ഷ​ണ​ത്തിൽ, പത്രം വായിച്ചു കൊണ്ടി​രു​ന്ന​യാൾ മറ്റേയാ​ളോ​ടു ബൈബി​ളിൽ നിന്നുള്ള തെളി​വു​കൾ ആവശ്യ​പ്പെ​ടും. അതിന്റെ ശേഷം, ചർച്ച തുടരാ​നാ​യി അടുത്ത ദിവസം കണ്ടുമു​ട്ടാ​മെന്നു ഞങ്ങൾ പറഞ്ഞൊ​ക്കും. ഈ വിധത്തിൽ ഞങ്ങൾക്കു പലപ്പോ​ഴും അടുത്തി​രുന്ന ആളിനെ കൂടെ ബൈബിൾ പ്രവച​ന​ങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച സംഭാ​ഷ​ണ​ത്തിൽ ഉൾപ്പെ​ടു​ത്താൻ കഴിഞ്ഞു. അനേകം ബൈബിൾ അധ്യയ​നങ്ങൾ ആരംഭി​ക്കാൻ ഇത്‌ വഴി​യൊ​രു​ക്കി. ദൈവ​ത്തി​ന്റെ സഹായ​ത്താൽ കാര്യങ്ങൾ ശുഭക​ര​മാ​യി പര്യവ​സാ​നി​ക്കു​മ്പോൾ ഞങ്ങൾ അവനു നന്ദി നൽകു​മാ​യി​രു​ന്നു.

കഠിന പരി​ശോ​ധ​ന​യു​ടെ ഒരു സമയം

1974 ഏപ്രിൽ 25-ന്‌ പോർച്ചു​ഗ​ലി​ലെ ഏകാധി​പത്യ ഭരണത്തി​നു തിരശ്ശീല വീണു. പോർച്ചു​ഗ​ലി​ന്റെ കോള​നി​ക​ളിൽ എങ്ങും രാഷ്‌ട്രീയ മാറ്റത്തി​ന്റെ കാറ്റ്‌ ആഞ്ഞുവീ​ശി. മൊസാ​മ്പി​ക്കിൽ, രാഷ്‌ട്രീയ തടവു​കാർക്കും തങ്ങളുടെ രാഷ്‌ട്രീയ നിഷ്‌പക്ഷത നിമിത്തം തടവി​ലാ​ക്ക​പ്പെ​ട്ടി​രുന്ന യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷി​കൾക്കും പൊതു​മാ​പ്പു നൽകു​ക​യു​ണ്ടാ​യി. വെറും 14 മാസങ്ങൾക്കു ശേഷം, 1975 ജൂൺ 25-ന്‌ മൊസാ​മ്പിക്ക്‌ പോർച്ചു​ഗ​ലിൽ നിന്നു സ്വാത​ന്ത്ര്യം നേടി. എന്നാൽ ഏതാനും ദിവസ​ങ്ങൾക്കകം സാക്ഷി​കൾക്കെ​തി​രെ പീഡന​ത്തി​ന്റെ മറ്റൊരു കാറ്റ്‌ അഴിച്ചു വിട​പ്പെ​ടു​ക​യു​ണ്ടാ​യി. കണ്ടുപി​ടി​ക്കാൻ കഴിയുന്ന എല്ലാ സാക്ഷി​ക​ളെ​യും അറസ്റ്റു ചെയ്യു​ന്ന​തിന്‌ അയൽക്കൂ​ട്ടങ്ങൾ സംഘടി​പ്പി​ക്ക​പ്പെട്ടു. “പോർച്ചു​ഗീസ്‌ അധിനി​വേശ ശക്തി പിമ്പിൽ വിട്ടിട്ടു പോയ ചാരന്മാർ” എന്ന്‌ ആളുകൾ ഞങ്ങളെ മുദ്ര​യ​ടി​ച്ചു.

ആ സെപ്‌റ്റം​ബ​റിൽ, ഒരു അയൽക്കൂ​ട്ട​ത്തി​ന്റെ യോഗ​ത്തിൽ പങ്കെടു​ക്കാൻ എന്നോടു നിർബ​ന്ധ​മാ​യും ആവശ്യ​പ്പെട്ടു. അവിടെ ചെന്ന​പ്പോൾ കണ്ടകാ​ഴ്‌ച​യോ, എന്റെ ബൈബിൾ അധ്യയന കൂട്ടത്തി​ലുള്ള എല്ലാവ​രും അവിടെ ഉണ്ടായി​രു​ന്നു. ഭരണക​ക്ഷി​യെ പ്രകീർത്തി​ക്കുന്ന മുദ്രാ​വാ​ക്യ​ങ്ങൾ മുഴക്കാൻ ഞങ്ങളോട്‌ ആവശ്യ​പ്പെട്ടു. എന്നാൽ, ഞങ്ങൾ ആദരപൂർവം അതിൽ നിന്ന്‌ ഒഴിഞ്ഞു​നി​ന്നു. അപ്പോൾ അവർ ഞങ്ങളെ, തുടക്ക​ത്തിൽ പരാമർശിച്ച തിങ്ങി​നി​റഞ്ഞ ആ ജയിൽ മുറി​യിൽ തടവി​ലാ​ക്കി.

ആ തടവു​മു​റി​യിൽ ആളുകളെ കുത്തി​നി​റ​ച്ചി​രു​ന്ന​തി​നാൽ ഞങ്ങൾക്ക്‌ അനങ്ങാൻ പോലു​മാ​കു​മാ​യി​രു​ന്നില്ല. ആർക്കെ​ങ്കി​ലു​മൊ​ക്കെ തറയിൽ കിടന്നു​റ​ങ്ങണം എന്നുണ്ടാ​യി​രു​ന്നെ​ങ്കിൽ ബാക്കി​യു​ള്ളവർ ഒന്നുകിൽ നിൽക്കു​ക​യോ ഇരിക്കു​ക​യോ ചെയ്യണ​മാ​യി​രു​ന്നു. ഞങ്ങൾക്ക്‌ ആകപ്പാടെ ഒരു കക്കൂസ്‌ മാത്ര​മാണ്‌ ഉണ്ടായി​രു​ന്നത്‌. അതാ​ണെ​ങ്കിൽ മിക്ക​പ്പോ​ഴും അടഞ്ഞു​പോ​കു​ക​യും ചെയ്‌തി​രു​ന്നു. അങ്ങനെ, അവിട​മാ​കെ ദുർഗന്ധം വമിക്കാൻ ഇടയാക്കി കൊണ്ട്‌ അതിലെ വെള്ളം നിറ​ഞ്ഞൊ​ഴു​കു​മാ​യി​രു​ന്നു. എണ്ണയിൽ കുതിർന്ന സ്‌പ​ഗെറ്റി ആയിരു​ന്നു ഞങ്ങളുടെ ആഹാരം. അതിലാ​കട്ടെ, നിറയെ മീൻമു​ള്ളു​കൾ ആയിരു​ന്നു. നീലനി​റ​ത്തി​ലുള്ള ഒരുതരം വലിയ ഈച്ചകൾ പൊതി​ഞ്ഞി​രുന്ന ഈ ഭക്ഷണം കഴുകാത്ത കൈ​കൊണ്ട്‌ ഞങ്ങൾ കഴി​ക്കേ​ണ്ടി​യി​രു​ന്നു. ഞങ്ങൾ 180-ലേറെ പേർ ഈ ദുരി​ത​ങ്ങ​ളെ​ല്ലാം 19 ദിവസം സഹിച്ചു. പിന്നീട്‌, സാക്ഷി​കളെ മാത്രം തടവി​ലി​ട്ടി​രുന്ന ഒരു സ്ഥലത്തേക്കു ഞങ്ങളെ മാറ്റു​ക​യു​ണ്ടാ​യി. പുരു​ഷ​ന്മാ​രും, സ്‌ത്രീ​ക​ളും കുട്ടി​ക​ളും എല്ലാം ഈ സംഘത്തിൽ ഉൾപ്പെ​ട്ടി​രു​ന്നു. തടവിലെ ഭീകര​മായ അവസ്ഥകൾ നിമിത്തം അടുത്ത ഏതാനും മാസങ്ങ​ളിൽ, വളരെ​യ​ധി​കം കുട്ടികൾ മരണമ​ട​യു​ക​യു​ണ്ടാ​യി.

കാല​ക്ര​മ​ത്തിൽ, സാക്ഷി​കളെ അങ്ങ്‌ വടക്ക്‌ കാരി​കോ എന്ന പ്രദേ​ശ​ത്തേക്കു നാടു​ക​ട​ത്താൻ ഗവൺമെന്റ്‌ തീരു​മാ​നി​ച്ചു. ഞങ്ങളെ ഒറ്റപ്പെ​ടു​ത്തുക എന്നതാ​യി​രു​ന്നു അതിന്റെ പിന്നിലെ ലക്ഷ്യം. അന്ന്‌ മൊസാ​മ്പി​ക്കിൽ ഏകദേശം 7,000 സാക്ഷികൾ ഉണ്ടായി​രു​ന്നു. അവരിൽ ഭൂരി​ഭാ​ഗ​വും 1974-ലും 1975-ലുമായി സ്‌നാ​പ​ന​മേ​റ്റ​വ​രാ​യി​രു​ന്നു. മറ്റുള്ള​വ​രിൽ നിന്ന്‌ ഒറ്റപ്പെട്ടു ജീവി​ക്കു​മ്പോൾ ബൈബിൾ സാഹി​ത്യ​ങ്ങൾ ആവശ്യ​മാ​യി വരു​മെന്ന്‌ അറിയാ​വു​ന്ന​തി​നാൽ, വീട്ടി​ലേക്കു തിരിച്ചു പോയി യാത്ര​യ്‌ക്കാ​വ​ശ്യ​മായ ഭക്ഷണവും മറ്റു സാധന​ങ്ങ​ളും എടുത്തു​കൊ​ണ്ടു വരാൻ ഞാൻ അനുമതി ചോദി​ച്ചു. എന്നെ അനുഗ​മി​ച്ചി​രുന്ന ഉദ്യോ​ഗസ്ഥൻ കാണാതെ, ഞാൻ ബിസ്‌ക​റ്റു​ക​ളു​ടെ ഏതാനും പെട്ടികൾ ഭാഗി​ക​മാ​യി കാലി​യാ​ക്കി​യിട്ട്‌ അവയുടെ അടിയിൽ ബൈബിൾ സാഹി​ത്യ​ങ്ങൾ വെച്ചു. അത്തരം സാഹച​ര്യ​ങ്ങ​ളിൽ ഞങ്ങൾക്കു പേടി തോന്നി​യ​തേ​യില്ല. സഹായ​ത്തി​നാ​യി ഞങ്ങൾ ദൈവ​ത്തിൽ ആശ്രയി​ച്ചു.—എബ്രായർ 13:6.

ക്യാമ്പു​ക​ളി​ലെ ജീവിതം

1976 ജനുവ​രി​യിൽ ഞങ്ങൾ കാരി​കോ​യിൽ എത്തി​ച്ചേർന്നു. അയൽരാ​ജ്യ​മായ മലാവി​യിൽ നിന്നുള്ള അനേകം സാക്ഷികൾ അതി​നോ​ടകം തന്നെ അവിടെ ക്യാമ്പു​കൾ പണിതു താമസി​ക്കു​ന്നു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു. 1972 മുതൽ 1975 വരെ, കുട്ടികൾ ഉൾപ്പെടെ 30,000-ത്തിലധി​കം ആളുക​ളാണ്‌ മലാവി​യി​ലെ മൃഗീയ മതപീ​ഡനം സഹിക്ക​വ​യ്യാഞ്ഞ്‌ പലായനം ചെയ്‌തത്‌. അഭയാർഥി​കൾ എന്ന നിലയിൽ അവർക്കു വടക്കൻ മൊസാ​മ്പി​ക്കിൽ കഴിയാ​നുള്ള അനുമതി ലഭിച്ചു. ഞങ്ങൾ ചെന്ന​പ്പോൾ, അവർ ഞങ്ങളെ അവരുടെ കൂടെ താമസി​പ്പി​ച്ചു. അവരുടെ പക്കൽ ആകെയു​ണ്ടാ​യി​രുന്ന അൽപ്പം ഭക്ഷ്യവ​സ്‌തു​ക്കൾ പോലും അവർ ഞങ്ങളു​മാ​യി പങ്കു​വെച്ചു.

ഞങ്ങളിൽ മിക്കവർക്കും നിർമാണ പ്രവർത്ത​ന​ങ്ങ​ളിൽ യാതൊ​രു അനുഭവ പരിച​യ​വു​മി​ല്ലാ​യി​രു​ന്നു. അതു​കൊണ്ട്‌ വീടുകൾ പണി​യേ​ണ്ടത്‌ എങ്ങനെ എന്നു മലാവി​യിൽ നിന്നുള്ള സഹോ​ദ​രങ്ങൾ ഞങ്ങൾക്കു കാട്ടി​ത്തന്നു. ഇഷ്ടിക ഉണ്ടാക്കി​യിട്ട്‌ അതും കാട്ടിൽ നിന്നുള്ള മരങ്ങളും ഉപയോ​ഗി​ച്ചാണ്‌ ഞങ്ങൾ വീടുകൾ നിർമി​ച്ചത്‌. ആഹാര​ത്തി​നുള്ള വക കൃഷി ചെയ്‌ത്‌ ഉണ്ടാക്കു​ന്നതു പോലെ അവിടെ ജീവി​ച്ചു​പോ​കാൻ ആവശ്യ​മാ​യ​തെ​ല്ലാം അവർ ഞങ്ങളെ പഠിപ്പി​ച്ചു. അങ്ങനെ​യാണ്‌ ഞാൻ ആശാരി​പ്പ​ണി​യും കൃഷി​പ്പ​ണി​യും തയ്യലും വശമാ​ക്കി​യത്‌. പിന്നീട്‌, ജന്മനാ​ട്ടി​ലേക്കു മടങ്ങി​യ​പ്പോൾ ഇവയെ​ല്ലാം ഞങ്ങളിൽ അനേകർക്കും പ്രയോ​ജ​ന​ക​ര​മെന്നു തെളിഞ്ഞു.

ആത്മീയത നിലനിർത്തുക എന്നതാ​യി​രു​ന്നു ഞങ്ങളുടെ മുഖ്യ താത്‌പ​ര്യം. ആത്മീയ ഭക്ഷണം ഇല്ലാതി​രുന്ന ഒരു അവസ്ഥ ഞങ്ങൾക്കൊ​രി​ക്ക​ലും ഉണ്ടായി​ട്ടില്ല. എന്നാൽ ഇത്‌ എങ്ങനെ​യാ​ണു സാധി​ച്ചത്‌? ഞാൻ മുമ്പു പറഞ്ഞതു പോലെ, ഞങ്ങളെ നാടു​ക​ട​ത്തിയ സമയത്തു ഞങ്ങളിൽ പലരും അവസര​ത്തി​നൊ​ത്തു പ്രവർത്തി​ച്ചു. വസ്‌തു​വ​ക​ക​ളു​ടെ കൂടെ ബൈബിൾ സാഹി​ത്യ​വും എടുക്കാൻ ഞങ്ങൾ മറന്നില്ല. കൂടാതെ, ദക്ഷിണാ​ഫ്രി​ക്ക​യി​ലെ യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷികൾ വീക്ഷാ​ഗോ​പു​ര​ത്തി​ന്റെ തീരെ ചെറിയ പ്രതികൾ അച്ചടി​ക്കു​ക​യും ചെയ്‌തി​രു​ന്നു. ഇവ ക്യാമ്പു​ക​ളി​ലേക്കു കടത്തി കൊണ്ടു​വ​രാൻ എളുപ്പ​മാ​യി​രു​ന്നു.

ക്യാമ്പി​നു​ള്ളിൽ വെച്ചു വിവാഹം നടത്തു​ന്ന​തി​നുള്ള അനുമ​തി​ക്കു വേണ്ടി ഞങ്ങൾ ധാരാളം അപേക്ഷകൾ അധികൃ​തർക്കു സമർപ്പി​ച്ചി​രു​ന്നു. ഒടുവിൽ, 1978 ഡിസംബർ ഒന്നാം തീയതി ഞങ്ങളുടെ ക്യാമ്പ്‌ ആദ്യമാ​യി ഒരു വിവാ​ഹ​ത്തി​നു വേദി​യാ​യി. അന്ന്‌ ഞാൻ ആലീറ്റ ഷിലൗ​ലെനെ എന്റെ ജീവിത സഖിയാ​ക്കി. 1958-ൽ സ്‌നാ​പ​ന​മേറ്റ അവളുടെ പിതാവ്‌ മാപൂ​ട്ടോ​യി​ലെ ആദ്യകാല സാക്ഷി​ക​ളിൽ പെടുന്നു. പിന്നീട്‌ ഞങ്ങൾക്കു ഡോർക്കാസ്‌, സാമു​വേൽ എന്നീ കുട്ടികൾ ജനിച്ച​പ്പോൾ ഞങ്ങൾ അവരെ യഹോ​വയെ സ്‌നേ​ഹി​ക്കാൻ പഠിപ്പി​ച്ചു. മാത്രമല്ല, ഞങ്ങളോ​ടൊ​പ്പം അവരെ ക്രമമാ​യി ക്രിസ്‌തീയ യോഗ​ങ്ങൾക്കും കൊണ്ടു​പോ​കു​മാ​യി​രു​ന്നു. ഷൈമീ​റ്റൂ എന്ന മറ്റൊരു പുത്ര​നും പിന്നീടു ഞങ്ങൾക്കു ജനിച്ചു.

ഞങ്ങൾ പ്രസം​ഗിച്ച വിധം

തങ്ങൾ സ്വന്തമാ​യി കൃഷി ചെയ്‌ത്‌ ഉണ്ടാക്കി​യത്‌ ഉൾപ്പെ​ടെ​യുള്ള സാധനങ്ങൾ വിൽക്കു​ന്ന​തി​നു ക്യാമ്പു​കൾക്കു വെളി​യിൽ പോകാൻ സാക്ഷി​കൾക്ക്‌ അനുവാ​ദം ലഭിച്ചു. ഈ അവസരം മിക്കവ​രും പ്രസം​ഗി​ക്കു​ന്ന​തി​നാ​യി പ്രയോ​ജ​ന​പ്പെ​ടു​ത്തി. ഞാൻ ഉപ്പു വിൽക്കാൻ പോകു​മാ​യി​രു​ന്നു. എന്നിട്ട്‌ അത്‌ ആരും വാങ്ങാ​തി​രി​ക്കേ​ണ്ട​തി​നു മനഃപൂർവം അതിനു വലിയ വില ആവശ്യ​പ്പെ​ടു​മാ​യി​രു​ന്നു. ഞാൻ കണ്ടുമു​ട്ടിയ കുറെ​യേറെ ആളുകൾ രാജ്യ​സ​ന്ദേ​ശ​ത്തോ​ടു പ്രതി​ക​രി​ച്ചു. ഇത്‌ അനേകം ബൈബി​ള​ധ്യ​യ​ന​ങ്ങ​ളി​ലേക്കു നയിക്കു​ക​യും ചെയ്‌തു.

അടുത്തുള്ള മിലാൻജെ എന്ന പട്ടണത്തി​ലെ ഒരു കമ്പനി​യു​ടെ ഡയറക്ട​റു​മാ​യി എന്റെ ബൈബിൾ വിദ്യാർഥി​ക​ളിൽ ഒരാൾ സംഭാ​ഷ​ണ​ത്തി​ലേർപ്പെട്ടു. അദ്ദേഹ​ത്തി​നു ബൈബി​ളിൽ താത്‌പ​ര്യ​മു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു. ഈ വിവരം എന്നെ അറിയി​ച്ച​പ്പോൾ ഞാൻ അദ്ദേഹ​വു​മാ​യി കത്തിലൂ​ടെ ബന്ധപ്പെട്ടു. എന്നെ അദ്ദേഹ​ത്തി​ന്റെ അടു​ത്തേക്കു ക്ഷണിച്ചു​കൊണ്ട്‌ അദ്ദേഹം മറുപ​ടി​യും അയച്ചു. ഞാൻ ഉണ്ടാക്കിയ കുറച്ചു ഫർണീച്ചർ അദ്ദേഹ​ത്തി​നു വിൽക്കാ​നാണ്‌ എന്ന ഭാവേന കുറച്ചു ബൈബിൾ സാഹി​ത്യ​വും ഒളിപ്പി​ച്ചു വെച്ചു ഞാൻ അദ്ദേഹത്തെ കാണാൻ പുറ​പ്പെട്ടു.

എന്നാൽ അവിടെ എത്തി​ച്ചേർന്ന​പ്പോൾ എനിക്ക്‌ എന്തോ പന്തി​കേടു തോന്നി. വീടിനു ചുറ്റും പട്ടാള​ക്കാർ കാവൽ നിൽക്കു​ന്നു. പക്ഷേ, അദ്ദേഹം പുറത്തി​റങ്ങി വന്നിട്ട്‌, ഞങ്ങളെ ശല്യ​പ്പെ​ടു​ത്ത​രുത്‌ എന്നു പട്ടാള​ക്കാ​രോട്‌ ആവശ്യ​പ്പെട്ടു. വൈകിട്ട്‌ അഞ്ചുമ​ണി​ക്കു ഞങ്ങൾ ബൈബി​ള​ധ്യ​യനം ആരംഭി​ച്ചു. എന്നാൽ അദ്ദേഹം അത്യധി​കം താത്‌പ​ര്യം കാണി​ച്ച​തി​നാൽ പിറ്റേന്നു പുലർച്ചെ അഞ്ചുമണി വരെ അതു നീണ്ടു! അദ്ദേഹ​ത്തി​ന്റെ തപാലു​രു​പ്പ​ടി​ക​ളു​ടെ മേൽ യാതൊ​രു നിയ​ന്ത്ര​ണ​ങ്ങ​ളും ഇല്ലാതി​രു​ന്ന​തി​നാൽ പോർച്ചു​ഗ​ലിൽ നിന്നുള്ള നമ്മുടെ സാഹി​ത്യം സ്വീക​രി​ച്ചിട്ട്‌ എന്നെ ഏൽപ്പി​ക്കാം എന്നു പിന്നീട്‌ അദ്ദേഹം എന്നോടു പറഞ്ഞു. എനിക്ക്‌ അവ അവിടെ നിന്നു ക്യാമ്പി​ലേക്കു കൊണ്ടു​പോ​കാ​നും കഴിയു​മാ​യി​രു​ന്നു.

പ്രസം​ഗ​പ്ര​വർത്ത​ന​ത്തി​ന്റെ പേരിൽ ഞങ്ങളിൽ ചിലരെ പലപ്രാ​വ​ശ്യം അറസ്റ്റു ചെയ്‌തി​ട്ടുണ്ട്‌ എന്നതു സത്യമാണ്‌. എന്നാൽ രാജ്യ​സ​ന്ദേ​ശ​ത്തോട്‌ അനേകർ അനുകൂ​ല​മാ​യി പ്രതി​ക​രി​ച്ച​പ്പോൾ ദൈവം ഞങ്ങൾക്കു സഹായ​മേ​കു​ക​യാ​ണെന്നു ഞങ്ങൾ മനസ്സി​ലാ​ക്കി, ഒന്നാം നൂറ്റാ​ണ്ടി​ലെ ക്രിസ്‌ത്യാ​നി​കളെ സഹായി​ച്ചതു പോലെ തന്നെ.—പ്രവൃ​ത്തി​കൾ 3 മുതൽ 5 വരെയുള്ള അധ്യാ​യങ്ങൾ.

സ്വാത​ന്ത്ര്യ​വും മാപൂ​ട്ടോ​യി​ലേ​ക്കുള്ള മടക്കയാ​ത്ര​യും

സാഹച​ര്യ​ങ്ങളെ കുറിച്ചു പ്രാർഥ​നാ​പൂർവം പരിചി​ന്തി​ച്ച​തി​നു ശേഷം, 1985 സെപ്‌റ്റം​ബ​റിൽ ക്യാമ്പു​ക​ളിൽ നിന്നു കൂട്ട​ത്തോ​ടെ പുറ​പ്പെട്ടു പോരാൻ ഞങ്ങൾ തീരു​മാ​ന​മെ​ടു​ത്തു. എന്നിരു​ന്നാ​ലും, ചില സാക്ഷികൾ കാരി​കോ​യി​ലെ ക്യാമ്പു​ക​ളിൽ തന്നെ തുടരാൻ തീരു​മാ​നി​ച്ചു. തത്‌ഫ​ല​മാ​യി, അവർക്കു മറ്റു സാക്ഷി​ക​ളു​മാ​യി സമ്പർക്ക​മി​ല്ലാ​തെ അടുത്ത ഏഴു വർഷം കൂടി കഴിഞ്ഞു​കൂ​ടേണ്ടി വന്നു. മറ്റുള്ള​വ​രാ​കട്ടെ, മലാവി​യി​ലേ​ക്കും സാംബി​യ​യി​ലേ​ക്കും രക്ഷപ്പെട്ടു. കുട്ടി​ക​ളെ​യും കൊണ്ടു സമീപത്തെ മിലാൻജെ എന്ന പട്ടണത്തി​ലേക്കു പോകാൻ ഞാനും ഭാര്യ​യും തീരു​മാ​നി​ച്ചു. അവിടെ, ഒരു ജോലി​യും ഞങ്ങൾക്കു താമസി​ക്കാൻ ഒരു വീടും തരപ്പെ​ടു​ത്താൻ എനിക്കു കഴിഞ്ഞു. ഞങ്ങളുടെ ക്രിസ്‌തീയ ശുശ്രൂ​ഷ​യും അഭംഗു​രം തുടർന്നു. പിറ്റേ വർഷം ഞങ്ങൾ മാപൂ​ട്ടോ​യി​ലേക്കു മടങ്ങി​പ്പോ​യി.

ആദ്യ​മൊ​ക്കെ, ഞങ്ങൾ ബന്ധുക്ക​ളു​ടെ കൂടെ​യാ​ണു താമസി​ച്ചത്‌. ഒരു ജോലി കണ്ടെത്തുക ഒട്ടും എളുപ്പ​മ​ല്ലാ​യി​രു​ന്നു. എങ്കിലും, അവസാനം ഒരുത​ര​ത്തിൽ എനിക്ക​തി​നു കഴിഞ്ഞു. ഞങ്ങളുടെ തുച്ഛമായ വരുമാ​നം വർധി​പ്പി​ക്കു​ന്ന​തിന്‌ ആലീറ്റ നിലക്കടല വറുത്തു വിൽക്കു​മാ​യി​രു​ന്നു. ഈ സമയമാ​യ​പ്പോ​ഴേ​ക്കും എന്റെ ഇംഗ്ലീഷ്‌ മെച്ച​പ്പെ​ട്ടി​രു​ന്നു. അതു​കൊണ്ട്‌, ഞാൻ ബ്രിട്ടീഷ്‌ എംബസി​യിൽ ജോലി​ക്കുള്ള ഒരു അപേക്ഷ സമർപ്പി​ച്ചു. തുടർന്ന്‌, ഞാൻ അതിന്റെ പരീക്ഷ​ക​ളെ​ല്ലാം പാസ്സാ​യ​പ്പോൾ അവർ എന്നെ ജോലി​ക്കു നിയമി​ച്ചു, നേരത്തെ എനിക്ക്‌ ഉണ്ടായി​രു​ന്ന​തി​ന്റെ 20 ഇരട്ടി ശമ്പളത്തിൽ! യഹോവ എന്നെ സഹായി​ച്ച​താ​ണെന്ന്‌ എനിക്കു ബോധ്യ​മു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു. പ്രാർഥ​ന​യിൽ ഞാൻ അവനു നന്ദി​യേകി.

ഉത്തരവാ​ദി​ത്വ​ങ്ങൾ സമനി​ല​യിൽ നിർത്തൽ

ഒടുവിൽ, 1991 ഫെബ്രു​വരി 11-ന്‌ മൊസാ​മ്പിക്ക്‌ ഗവൺമെന്റ്‌ യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷി​കൾക്കു നിയമാം​ഗീ​കാ​രം നൽകി. ജീവി​ത​ത്തിൽ ഒരിക്ക​ലും ഞങ്ങൾക്കു മറക്കാ​നാ​വാത്ത ഒരു ദിവസം! പിറ്റേ വർഷം, മൊസാ​മ്പി​ക്കിൽ യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷി​ക​ളു​ടെ പ്രസം​ഗ​വേ​ല​യ്‌ക്കു മേൽനോ​ട്ടം വഹിക്കുന്ന കമ്മിറ്റി​യി​ലെ ഒരംഗ​മാ​കു​ന്ന​തി​നുള്ള ക്ഷണം എനിക്കു ലഭിച്ചു. ആ സമയത്ത്‌, ഞങ്ങളുടെ മക്കൾക്ക്‌ വെറും 12-ഉം 9-ഉം 6-ഉം ആണ്‌ പ്രായം. ആ രാത്രി ഞാൻ യഹോ​വ​യോ​ടുള്ള പ്രാർഥ​ന​യിൽ ചെലവ​ഴി​ച്ചു. കുടും​ബ​പ​ര​വും സംഘട​നാ​പ​ര​വു​മായ ഉത്തരവാ​ദി​ത്വ​ങ്ങൾ സമനി​ല​യിൽ നിറുത്തി കൊണ്ടുള്ള ഒരു തീരു​മാ​നം കൈ​ക്കൊ​ള്ളു​ന്ന​തി​നു വേണ്ട ജ്ഞാനത്തി​നാ​യി ഞാൻ യഹോ​വ​യോ​ടു മുട്ടി​പ്പാ​യി അപേക്ഷി​ച്ചു.

ഒരു ബിസി​നസ്സ്‌ സംരം​ഭ​ത്തി​നു വേണ്ട ഒരു ചെറിയ ട്രെയ്‌ലർ ഞങ്ങൾ സംഘടി​പ്പി​ച്ചു. സാൻഡ്‌വി​ച്ചു​കൾ ഉണ്ടാക്കി വിൽക്കു​ന്ന​തി​നു ഞങ്ങൾ കുറച്ചു പയനി​യർമാ​രെ​യും ചുമത​ല​പ്പെ​ടു​ത്തി. ബിസി​നസ്സ്‌ തഴച്ചു​വ​ളർന്നു. അങ്ങനെ, സംഘട​ന​യിൽ എനിക്കു ലഭിച്ച പുതിയ പദവി​കൾക്കാ​യി കരുതു​ന്ന​തി​നു വേണ്ടത്ര സമയം എനിക്കു കിട്ടി. ഞങ്ങൾക്കു സ്വന്തമാ​യി ഒരു വീട്‌ ആവശ്യ​മാ​യി​രു​ന്നു. കാരണം ഞങ്ങൾ താമസി​ച്ചു​കൊ​ണ്ടി​രുന്ന വീട്ടിൽ തുടർന്നും വാടക​യ്‌ക്കു താമസി​ക്കുക സാധ്യ​മ​ല്ലാ​യി​രു​ന്നു. അതു​കൊണ്ട്‌, എന്റെ കുടും​ബ​ത്തി​ന്റെ അവസ്ഥ വർണി​ച്ചു​കൊ​ണ്ടു ഞാൻ അധികൃ​തർക്ക്‌ ഒരു അപേക്ഷ സമർപ്പി​ച്ചു. താമസി​യാ​തെ, ഒരു വീടു സ്വന്തമാ​ക്കാ​നുള്ള അനുമതി ഞങ്ങൾക്കു ലഭിച്ചു. ഈ വാർത്ത​യ്‌ക്കു വമ്പിച്ച പ്രചാരം കൊടു​ക്കു​ക​യു​ണ്ടാ​യി. കാരണം, ഗവൺമെ​ന്റിൽ നിന്ന്‌ ഒരു ഭവനം വാങ്ങുന്ന ആദ്യത്തെ മൊസാ​മ്പി​ക്കു​കാ​രൻ ഞാനാ​യി​രു​ന്നു.

ഞങ്ങളുടെ ആത്മീയ പ്രബോ​ധ​ന​ങ്ങ​ളോ​ടു കുട്ടികൾ വളരെ നല്ല രീതി​യി​ലാ​ണു പ്രതി​ക​രി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്നത്‌. ആ കാര്യ​ത്തിൽ ഞാനും ആലീറ്റ​യും അനുഗൃ​ഹീ​ത​രാണ്‌. (ആവർത്ത​ന​പു​സ്‌തകം 6:6-9) എന്നും രാവിലെ 5:40-ന്‌ ആ ദിവസ​ത്തേ​ക്കുള്ള ബൈബിൾ വാക്യം ചർച്ച ചെയ്യു​ന്നത്‌ ഞങ്ങളുടെ ശീലമാ​യി​രി​ക്കു​ന്നു. അതിനു ശേഷമാണ്‌ ഞങ്ങളുടെ ബൈബിൾ വായന. കുട്ടി​കൾക്കു നേരത്തെ സ്‌കൂ​ളിൽ പോ​കേ​ണ്ട​തു​ള്ളതു കൊണ്ട്‌ അതിരാ​വി​ലെ ഉള്ള ഈ പട്ടിക​യോട്‌ അവർ നന്നേ ഇണങ്ങി ചേർന്നി​രി​ക്കു​ന്നു. വെള്ളി​യാഴ്‌ച വൈകിട്ട്‌ 6 മണിയാ​ണു ഞങ്ങളുടെ കുടുംബ ബൈബി​ള​ധ്യ​യ​ന​ത്തി​ന്റെ സമയം. ആ ആഴ്‌ച​യിൽ ഗവേഷണം നടത്തിയ ബൈബിൾ വിഷയങ്ങൾ, കുട്ടികൾ ആ സമയത്തു ഞങ്ങളു​മാ​യി ചർച്ച​ചെ​യ്യും. ശുശ്രൂ​ഷ​യിൽ ഉപയോ​ഗി​ക്കാ​നുള്ള അവതര​ണങ്ങൾ പരിശീ​ലി​ക്കാ​നും ഞങ്ങൾ ഈ സമയം ഉപയോ​ഗി​ക്കു​ന്നു.

ഞങ്ങളുടെ കുട്ടി​ക​ളെ​ല്ലാം സ്‌നാ​പ​മേ​റ്റ​വ​രാണ്‌. ഡോർക്കാ​സും സാമു​വേ​ലും 1994 മുതൽ പയനി​യർമാ​രാ​യി സേവി​ക്കു​ന്നു. ഷൈമീ​റ്റൂ​വാ​ണെ​ങ്കിൽ, സ്‌നാ​പ​ന​മേ​റ്റതു മുതൽ ഇന്നു വരെ ഒരു സഹായ​പ​യ​നി​യ​റാ​യി സേവിച്ചു കൊണ്ടി​രി​ക്കു​ക​യാണ്‌. കുട്ടികൾ ഇപ്പോ​ഴും സ്‌കൂ​ളിൽ പഠിക്കു​ന്ന​വ​രാണ്‌. ഭാവി​യിൽ തങ്ങളുടെ ശുശ്രൂഷ വർധി​പ്പി​ക്കാൻ ഓരോ​രു​ത്ത​രും ലക്ഷ്യമി​ടു​ന്നു. ആലീറ്റ വീട്ടിലെ കാര്യങ്ങൾ നോക്കു​ന്ന​തോ​ടൊ​പ്പം പയനി​യ​റി​ങ്ങും ചെയ്യുന്നു. തടങ്കൽപ്പാ​ള​യ​ത്തിൽ ചെലവ​ഴിച്ച വർഷങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ, അനേക വർഷക്കാ​ലം ഞാനും ഒരു പയനി​യ​റാ​യി സേവിച്ചു. എന്നിരു​ന്നാ​ലും, 1993 മുതൽ പകൽ സമയങ്ങ​ളിൽ ഞാൻ യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷി​ക​ളു​ടെ ബ്രാഞ്ച്‌ ഓഫീ​സിൽ സേവിച്ചു വരുക​യാണ്‌.

ദൈവ​ത്തിൽ നിന്നുള്ള അനു​ഗ്ര​ഹങ്ങൾ തുടരു​ന്നു

1997-ൽ എനിക്ക്‌ ബ്രാഞ്ച്‌ കമ്മിറ്റി അംഗങ്ങൾക്കുള്ള രണ്ടു മാസത്തെ കോഴ്‌സിൽ പങ്കെടു​ക്കു​ന്ന​തി​നുള്ള മഹത്തായ പദവി ലഭിച്ചു. ഐക്യ​നാ​ടു​ക​ളി​ലുള്ള ന്യൂ​യോർക്കി​ലെ പാറ്റേ​ഴ്‌സ​നി​ലുള്ള വാച്ച്‌ ടവർ വിദ്യാ​ഭ്യാ​സ കേന്ദ്ര​ത്തിൽ വെച്ചാ​യി​രു​ന്നു പരിശീ​ലനം. അങ്ങനെ, ഇംഗ്ലീഷ്‌ പഠി​ച്ചെ​ടു​ക്കാ​നുള്ള എന്റെ ശ്രമങ്ങൾക്കു വീണ്ടും പ്രതി​ഫലം ലഭിച്ചു. മടക്കയാ​ത്രാ​മ​ധ്യേ, മറ്റു രാജ്യ​ങ്ങ​ളിൽ ഉള്ള യഹോ​വ​യു​ടെ ദാസന്മാ​രെ സന്ദർശി​ക്കു​ന്ന​തി​നും എനിക്ക്‌ അവസരം ലഭിച്ചു. ഇതു നമ്മുടെ ലോക​വ്യാ​പക സഹോ​ദ​ര​വർഗ​ത്തോ​ടുള്ള വിലമ​തി​പ്പി​നാൽ എന്റെ ഹൃദയം നിറഞ്ഞു​തു​ളു​മ്പാൻ ഇടയാക്കി!

സത്യ​ക്രി​സ്‌ത്യാ​നി​ക​ളു​ടെ ഇടയിലെ ഈ സ്‌നേഹം, ആത്മാർഥ​മ​ന​സ്‌ക​രായ ആയിര​ക്ക​ണ​ക്കിന്‌ ആളുകൾ മൊസാ​മ്പി​ക്കിൽ യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷി​ക​ളോ​ടു ചേർന്നു വരാൻ ഇടയാ​ക്കി​യി​രി​ക്കുന്ന ഒരു ഘടകമാണ്‌. (യോഹ​ന്നാൻ 13:35) തടങ്കൽപ്പാ​ള​യ​ങ്ങ​ളി​ലേക്കു നാടു​ക​ട​ത്ത​പ്പെട്ട സമയത്ത്‌, ഇവിടെ പ്രസം​ഗ​വേ​ല​യിൽ ഏർപ്പെ​ട്ടി​രു​ന്നത്‌ ഏതാണ്ട്‌ 7,000 പേരാണ്‌. എന്നാൽ ഇന്ന്‌ ആ സ്ഥാനത്ത്‌ 29,000-ത്തിലധി​കം പേരാണ്‌ മൊസാ​മ്പി​ക്കിൽ ഉടനീ​ള​മാ​യി ദൈവ​രാ​ജ്യ സുവാർത്ത പ്രസം​ഗി​ച്ചു കൊണ്ടി​രി​ക്കു​ന്നത്‌. 1958-ൽ വെറും നാലു സഭകൾ ആണ്‌ ഉണ്ടായി​രു​ന്നത്‌ എങ്കിൽ ഇപ്പോൾ അത്‌ 665-ലും അധിക​മാണ്‌.

മൊസാ​മ്പി​ക്കിൽ ഉണ്ടായ നിർമ​ലാ​രാ​ധ​ന​യി​ലെ അഭൂത​പൂർവ​മായ വർധന​വി​നു വേണ്ടി കരുതു​ന്ന​തിന്‌, 1993-ൽ 75-ൽ അധികം പേർക്കു താമസ​സൗ​ക​ര്യ​ങ്ങ​ളോ​ടു കൂടിയ ഒരു ബ്രാഞ്ച്‌ ഓഫീസ്‌ മാപൂ​ട്ടോ​യിൽ പണിയു​ന്ന​തിന്‌ ഉള്ള അനുമതി ലഭിച്ചു. ഏകദേശം നാലു വർഷം കൊണ്ടാണ്‌ അതിന്റെ പണി പൂർത്തി​യാ​യത്‌. 1998 ഡിസംബർ 19-ന്‌ അനേക രാജ്യ​ങ്ങ​ളിൽ നിന്നുള്ള 1,098 പ്രതി​നി​ധി​കൾ മനോ​ഹ​ര​മായ ഈ ബ്രാഞ്ച്‌ സൗകര്യ​ങ്ങ​ളു​ടെ സമർപ്പ​ണ​ത്തി​നാ​യി കൂടി​വ​ന്ന​പ്പോൾ ഞങ്ങളുടെ സന്തോ​ഷ​ത്തിന്‌ അതിരി​ല്ലാ​യി​രു​ന്നു. പരിപാ​ടി​ക്കി​ട​യിൽ, കാരി​കോ​യിൽ അനേക വർഷങ്ങൾ പ്രവാ​സ​ത്തിൽ കഴിഞ്ഞി​രു​ന്ന​വ​രു​മാ​യി അഭിമു​ഖം നടത്താ​നുള്ള പദവി എനിക്കു ലഭിച്ചു. പ്രവാ​സ​ത്തി​ലാ​യി​രു​ന്നവർ കൈ ഉയർത്താൻ ആവശ്യ​പ്പെ​ട്ട​പ്പോൾ നൂറു​ക്ക​ണ​ക്കി​നു കൈക​ളാണ്‌ ഉയർന്നത്‌. ഇതു സദസ്യരെ ആഴത്തിൽ സ്‌പർശി​ച്ചു.

പിറ്റേന്ന്‌, മാറ്റോള സമ്മേളന ഹാളിൽ സമർപ്പണ പരിപാ​ടി​ക​ളു​ടെ പുനര​വ​ലോ​ക​ന​ത്തി​നാ​യി 8,525 പേർ കൂടി​വന്നു. മറ്റു രാജ്യ​ങ്ങ​ളിൽ നിന്നുള്ള പ്രോ​ത്സാ​ഹ​ജ​ന​ക​മായ റിപ്പോർട്ടു​ക​ളും ന്യൂ​യോർക്കി​ലെ ബ്രുക്ലി​നി​ലുള്ള യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷി​ക​ളു​ടെ ലോകാ​സ്ഥാ​നത്തു നിന്നു സന്ദർശ​ന​ത്തി​നാ​യി എത്തിയ സഹോ​ദ​രങ്ങൾ നടത്തിയ ബൈബി​ള​ധി​ഷ്‌ഠിത പ്രസം​ഗ​ങ്ങ​ളും അന്നത്തെ സവി​ശേ​ഷ​ത​ക​ളാ​യി​രു​ന്നു.

ഒരു കൗമാ​ര​പ്രാ​യ​ക്കാ​ര​നെന്ന നിലയിൽ ബൈബിൾ സത്യം മനസ്സി​ലാ​ക്കി​യ​തി​നു ശേഷം, കുടും​ബ​ത്തിൽ നിന്നുള്ള എതിർപ്പു​കൾ, വധ ഭീഷണി​കൾ, ജീവി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്ന​തി​ലും ഭേദം മരണമാ​ണെന്നു ചിന്തി​ച്ചു​പോ​കു​ന്ന​തിന്‌ ഇടയാ​ക്കിയ ഭയാന​ക​മായ പീഡനങ്ങൾ എന്നിവ​യൊ​ക്കെ എനിക്കു സഹി​ക്കേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്‌ എന്നതു സത്യം തന്നെയാണ്‌. എന്നാൽ പിന്തി​രി​ഞ്ഞു നോക്കു​മ്പോൾ ഈ അനുഭ​വങ്ങൾ യഹോ​വ​യു​മാ​യുള്ള എന്റെ ബന്ധത്തെ സ്‌ഫുടം ചെയ്‌ത​താ​യി കാണു​ന്നത്‌ എന്നെ വളരെ​യേറെ സന്തോ​ഷി​പ്പി​ക്കു​ന്നു. ബൈബി​ളി​ലെ സങ്കീർത്ത​ന​ക്കാ​രൻ പറഞ്ഞതു പോലെ: “ദൈവം എന്റെ സഹായ​ക​നാ​കു​ന്നു; കർത്താവു [“യഹോവ,” NW] എന്റെ പ്രാണനെ താങ്ങു​ന്ന​വ​രോ​ടു കൂടെ ഉണ്ടു.” (സങ്കീർത്തനം 54:4) യഹോ​വ​യു​ടെ ആരാധ​ക​രു​ടെ ലോക​വ്യാ​പക കുടും​ബ​ത്തോ​ടൊ​പ്പം അവനെ സേവി​ക്കുക എന്നത്‌ എന്റെയും കുടും​ബ​ത്തി​ന്റെ​യും അതുല്യ​മായ പദവി​യാണ്‌.

[23-ാം പേജിലെ ചിത്രം]

സാക്ഷികൾ, തങ്ങൾ ഒറ്റപ്പെട്ട അവസ്ഥയി​ലാ​യി​രി​ക്കെ പണിത രാജ്യ​ഹാ​ളി​ന്റെ മുന്നിൽ

[24-ാം പേജിലെ ചിത്രം]

ഞങ്ങൾ ഭവന ബൈബി​ള​ധ്യ​യനം ആസ്വദി​ക്കു​ന്നു

[25-ാം പേജിലെ ചിത്രം]

കാരികോ ക്യാമ്പു​ക​ളിൽ ഉണ്ടായി​രു​ന്നവർ കൈ ഉയർത്തി