എല്ലുമു​റി​യെ പണി​യെ​ടു​പ്പി​ച്ചു​കൊണ്ട്‌

“കുട്ടി​കളെ ഭാവി​യു​ടെ വാഗ്‌ദാ​ന​ങ്ങ​ളാ​യി കാണു​ന്ന​തി​നു പകരം യന്ത്രങ്ങളെ പോലെ പണി​യെ​ടു​പ്പിച്ച്‌ പണം വാരാ​നുള്ള ഉപാധി ആയിട്ടാ​ണു വീക്ഷി​ക്കു​ന്നത്‌.”—തായ്‌ലൻഡി​ലെ ഹ്യൂമൻ റിസോ​ഴ്‌സസ്‌ ഇൻസ്റ്റി​റ്റ്യൂ​ട്ടി​ന്റെ ഡയറക്‌ടർ ചൈര ഹൊം​ഗ്ലാ​ഡ​റോം.

നിങ്ങളു​ടെ മകൾ കളിക്കുന്ന പാവക്കു​ട്ടി ഒരുപക്ഷേ അവളുടെ അത്രയും​തന്നെ പ്രായ​മുള്ള കുട്ടി​ക​ളു​ടെ അധ്വാ​ന​ഫലം ആയിരി​ക്കാ​മെന്ന്‌ ഓർക്കുക. നിങ്ങളു​ടെ മകൻ കളിക്കുന്ന ഫുട്‌ബോൾ, ഒരു മൂന്നു വയസ്സു​കാ​രി തന്റെ നാലു സഹോ​ദ​രി​മാ​രോ​ടും അമ്മയോ​ടും ഒപ്പമി​രു​ന്നു 30 രൂപ ദിവസ​ക്കൂ​ലിക്ക്‌ തുന്നി​യെ​ടു​ത്തത്‌ ആയിരി​ക്കാ​മെന്ന്‌ അറിയു​ന്നതു നിങ്ങളെ അമ്പരപ്പി​ച്ചേ​ക്കാം. അടുത്ത തവണ ഒരു കാർപ്പെറ്റ്‌ വാങ്ങു​മ്പോൾ അതു നെയ്‌തെ​ടു​ത്തത്‌ ദിവസ​വും ശോച​നീ​യ​മായ ചുറ്റു​പാ​ടു​ക​ളിൽ ദീർഘ​നേരം പണി​യെ​ടു​ക്കുന്ന ആറു വയസ്സു​കാ​രായ ആൺകു​ട്ടി​ക​ളു​ടെ പിഞ്ചു​ക​രങ്ങൾ ആയിരി​ക്കാൻ ഇടയു​ണ്ടെന്ന്‌ ഓർക്കുക.

ബാല​തൊ​ഴിൽ എത്ര​ത്തോ​ളം വ്യാപ​ക​മാണ്‌? അത്‌ കുട്ടി​കളെ എങ്ങനെ ബാധി​ക്കു​ന്നു? ഈ സ്ഥിതി​വി​ശേ​ഷ​ത്തിന്‌ ഒരു പരിഹാ​രം കാണു​ന്ന​തിന്‌ എന്തു ചെയ്യാൻ കഴിയും?

പ്രശ്‌ന​ത്തി​ന്റെ വ്യാപ്‌തി

വികസ്വര രാജ്യ​ങ്ങ​ളിൽ, 5-നും 14-നും ഇടയ്‌ക്കു പ്രായ​മുള്ള, തൊഴിൽ ചെയ്യുന്ന കുട്ടി​ക​ളു​ടെ എണ്ണം 25 കോടി​യാ​ണെന്ന്‌ അന്താരാ​ഷ്‌ട്ര തൊഴിൽ സംഘടന കണക്കാ​ക്കു​ന്നു.a അവരിൽ 61 ശതമാനം ഏഷ്യയി​ലും 32 ശതമാനം ആഫ്രി​ക്ക​യി​ലും 7 ശതമാനം ലാറ്റിൻ അമേരി​ക്ക​യി​ലും ആണെന്നു കണക്കാ​ക്ക​പ്പെ​ടു​ന്നു. വ്യവസാ​യ​വ​ത്‌കൃത രാജ്യ​ങ്ങ​ളി​ലും ബാല​തൊ​ഴിൽ നിലവി​ലുണ്ട്‌.

തെക്കൻ യൂറോ​പ്പിൽ നല്ലൊരു ശതമാനം കുട്ടി​ക​ളും കൂലി​വേ​ല​ക്കാ​രാണ്‌. വിശേ​ഷി​ച്ചും കൃഷി​പ്പണി പോലുള്ള കാലിക പ്രവർത്ത​ന​ങ്ങ​ളി​ലും ചെറിയ വ്യവസാ​യ​ശാ​ല​ക​ളി​ലെ ജോലി​ക​ളി​ലും അവർ ഏർപ്പെ​ടു​ന്നു. അടുത്ത​യി​ടെ, കമ്മ്യൂ​ണി​സ​ത്തിൽനിന്ന്‌ മുതലാ​ളി​ത്ത​ത്തി​ലേ​ക്കു​ണ്ടായ മാറ്റത്തെ തുടർന്ന്‌ മധ്യ-കിഴക്കൻ യൂറോ​പ്പിൽ ബാല​തൊ​ഴിൽ വർധി​ച്ചി​ട്ടുണ്ട്‌. ഔദ്യോ​ഗിക കണക്കുകൾ അനുസ​രിച്ച്‌ ഐക്യ​നാ​ടു​ക​ളി​ലെ ബാല​തൊ​ഴി​ലാ​ളി​ക​ളു​ടെ എണ്ണം 55 ലക്ഷമാണ്‌. എന്നാൽ 12 വയസ്സിൽ താഴെ​യുള്ള കുട്ടി​കളെ ഉൾപ്പെ​ടു​ത്താ​തെ​യുള്ള സംഖ്യ​യാ​ണിത്‌. ഇവരെ നിയമ​വി​രു​ദ്ധ​മാ​യി സ്വെറ്റ്‌ഷോ​പ്പു​ക​ളി​ലും (അനാ​രോ​ഗ്യ​ക​ര​മായ ചുറ്റു​പാ​ടു​ക​ളിൽ കുറഞ്ഞ വേതന​ത്തിന്‌ ദീർഘ​നേരം പണി​യെ​ടു​പ്പി​ക്കുന്ന വ്യവസാ​യ​ശാ​ല​ക​ളും കടകളും) കാലിക, കുടി​യേറ്റ തൊഴി​ലാ​ളി​ക​ളാ​യി വലിയ കൃഷി​യി​ട​ങ്ങ​ളി​ലും പണി​യെ​ടു​പ്പി​ക്കു​ന്നു. ഈ ദശലക്ഷ​ക്ക​ണ​ക്കി​നു കുട്ടികൾ തൊഴി​ലാ​ളി​ക​ളു​ടെ അണിയി​ലേക്കു വന്നത്‌ എങ്ങനെ?

ബാല​തൊ​ഴി​ലി​നുള്ള കാരണങ്ങൾ

ദാരി​ദ്ര്യ​ത്തെ ചൂഷണം ചെയ്യൽ. “ജീവനും ആരോ​ഗ്യ​ത്തി​നും ഭീഷണി ഉയർത്തു​ന്ന​തരം തൊഴി​ലു​ക​ളി​ലേക്കു കുട്ടി​കളെ വലിച്ചി​ഴ​യ്‌ക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രബല​മായ ശക്തി ദാരി​ദ്ര്യ​മാണ്‌” എന്ന്‌ ലോക​ത്തി​ലെ കുട്ടി​ക​ളു​ടെ അവസ്ഥ 1997 പറയുന്നു. “ദരിദ്ര കുടും​ബ​ങ്ങളെ സംബന്ധി​ച്ചി​ട​ത്തോ​ളം ഒരു കുട്ടി​യിൽ നിന്നു ലഭിക്കുന്ന തുച്ഛമായ വരുമാ​നം അല്ലെങ്കിൽ മാതാ​പി​താ​ക്കൾക്കു പുറത്തു പോയി ജോലി ചെയ്യാൻ സാധി​ക്ക​ത്ത​ക്ക​വി​ധം വീട്ടു​ജോ​ലി​കൾ ചെയ്യു​ന്ന​തിൽ ലഭിക്കുന്ന സഹായം പട്ടിണി കിടക്കാ​തെ കഷ്ടിച്ചു കഴിഞ്ഞു​കൂ​ടാൻ കുടും​ബത്തെ സഹായി​ക്കും.” ബാല​തൊ​ഴി​ലാ​ളി​ക​ളു​ടെ മാതാ​പി​താ​ക്കൾ മിക്ക​പ്പോ​ഴും തൊഴിൽര​ഹി​ത​രോ സ്ഥിരമായ തൊഴിൽ ഇല്ലാത്ത​വ​രോ ആയിരി​ക്കും. അവർക്ക്‌ എങ്ങനെ​യെ​ങ്കി​ലും ജീവി​ക്കാ​നുള്ള വരുമാ​നം ഉണ്ടാ​ക്കേ​ണ്ടി​യി​രി​ക്കു​ന്നു. എന്നാൽ അവർക്കു ജോലി ലഭിക്കാ​തി​രി​ക്കെ മക്കൾക്കു ജോലി ലഭിക്കു​ന്നത്‌ എന്തു​കൊ​ണ്ടാണ്‌? കുട്ടി​കൾക്കു കുറഞ്ഞ വേതനം നൽകി​യാൽ മതി. മാത്രമല്ല, അവരെ പറഞ്ഞ്‌ അനുസ​രി​പ്പി​ക്കാൻ പ്രയാ​സ​മില്ല—പലരും അധികാ​ര​ത്തോ​ടു മറുക്കാ​തെ തങ്ങളോ​ടു പറയുന്ന എന്തും ചെയ്‌തു​കൊ​ള്ളും. കൂടാതെ, അടിച്ച​മർത്ത​പ്പെ​ടു​മ്പോൾ അതി​നെ​തി​രെ കുട്ടികൾ സംഘടി​ക്കാ​നുള്ള സാധ്യ​ത​യും കുറവാണ്‌. ശാരീ​രി​ക​മാ​യി പീഡി​പ്പി​ക്ക​പ്പെ​ട്ടാൽത്ത​ന്നെ​യും അവർ തിരി​ച്ച​ടി​ക്കു​ക​യില്ല.

ശരിയായ പഠിപ്പി​ക്ക​ലി​ന്റെ അഭാവം. ഇന്ത്യയിൽനി​ന്നു​ത​ന്നെ​യുള്ള ഒരു ഉദാഹ​രണം പരിചി​ന്തി​ക്കാം. പഠിത്തം നിർത്തി ജോലിക്ക്‌ ഇറങ്ങി​ത്തി​രിച്ച ദശലക്ഷ​ക്ക​ണ​ക്കി​നു കുട്ടി​ക​ളിൽ ഒരാളാണ്‌ 11 വയസ്സു​കാ​ര​നായ സുധീർ. കാരണം? “ഞങ്ങളുടെ സ്‌കൂ​ളി​ലെ ടീച്ചർമാർ നന്നായി പഠിപ്പി​ക്കു​ന്നില്ല,” അവൻ പറയുന്നു. “അക്ഷരമാല പഠിപ്പി​ച്ചു തരാ​മോ​യെന്നു ചോദി​ച്ചാൽ അവർ ഞങ്ങളെ അടിക്കും. അവർ ക്ലാസ്സിൽ ഇരുന്നു​റ​ങ്ങും. . . . ഒറ്റ പ്രാവ​ശ്യം പറഞ്ഞിട്ടു മനസ്സി​ലാ​യി​ല്ലെ​ങ്കിൽ പിന്നെ ഒന്നും പഠിപ്പി​ക്കില്ല.” സങ്കടക​ര​മെന്നു പറയട്ടെ, സ്‌കൂ​ളി​നെ കുറി​ച്ചുള്ള സുധീ​റി​ന്റെ വിലയി​രു​ത്തൽ ശരിയാണ്‌. വികസ്വര രാഷ്‌ട്ര​ങ്ങ​ളിൽ സാമൂ​ഹിക പദ്ധതി​കൾക്കു വേണ്ടി​യുള്ള ചെലവിൽ ഏർപ്പെ​ടു​ത്തി​യി​രി​ക്കുന്ന വെട്ടി​ച്ചു​രു​ക്ക​ലു​കൾ വിശേ​ഷി​ച്ചും വിദ്യാ​ഭ്യാ​സ​മേ​ഖ​ലയെ പ്രതി​കൂ​ല​മാ​യി ബാധി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്നു. 1994-ൽ ലോക​ത്തി​ലെ തീരെ വികസി​ത​മ​ല്ലാത്ത 14 രാഷ്‌ട്ര​ങ്ങ​ളിൽ ഐക്യ​രാ​ഷ്‌ട്ര സംഘടന നടത്തിയ ഒരു സർവേ, ശ്രദ്ധേ​യ​മായ ചില വസ്‌തു​തകൾ വെളി​പ്പെ​ടു​ത്തി. ഉദാഹ​ര​ണ​ത്തിന്‌, ഇവയിൽ പകുതി രാജ്യ​ങ്ങ​ളി​ലെ​യും സ്‌കൂ​ളു​ക​ളിൽ ഒന്നാം തരത്തിലെ ക്ലാസ്സു​മു​റി​ക​ളിൽ ഓരോ 10 വിദ്യാർഥി​ക​ളി​ലും 4 പേർക്കു വീതമേ ഇരിപ്പി​ട​മു​ള്ളൂ. വിദ്യാർഥി​ക​ളിൽ പകുതി പേർക്കും പാഠപു​സ്‌ത​കങ്ങൾ ഇല്ല. പകുതി ക്ലാസ്സു​മു​റി​ക​ളി​ലും ബ്ലാക്ക്‌ബോർഡു​കൾ ഇല്ല. ഇത്തരം വിദ്യാ​ല​യ​ങ്ങ​ളിൽ പഠിക്കുന്ന പല കുട്ടി​ക​ളും പഠിത്തം നിർത്തി പണിക്കു പോയി​ത്തു​ട​ങ്ങു​ന്ന​തിൽ അത്ഭുത​പ്പെ​ടാ​നില്ല.

പരമ്പരാ​ഗത വീക്ഷണങ്ങൾ. ജോലി എത്രയ​ധി​കം അപകട​ക​ര​വും ദുഷ്‌ക​ര​വു​മാ​ണോ അത്രയ​ധി​കം അത്‌ ന്യൂനപക്ഷ വംശങ്ങൾക്കും താഴെ​ക്കി​ട​ക്കാർക്കും ദരി​ദ്രർക്കു​മാ​യി നീക്കി​വെ​ക്കാ​നുള്ള സാധ്യ​ത​യും വർധി​ക്കും. “ചിലർ മറ്റുള്ള​വരെ അടക്കി​ഭ​രി​ക്കാ​നും കായി​കാ​ധ്വാ​ന​മി​ല്ലാത്ത ജോലി ചെയ്യാ​നും പിറന്ന​വ​രാ​യി​രി​ക്കെ, ബഹുഭൂ​രി​പക്ഷം ആളുക​ളും കായി​കാ​ധ്വാ​നം ആവശ്യ​മായ ജോലി​കൾ ചെയ്യാൻ പിറന്ന​വ​രാ​ണെന്നു കണക്കാ​ക്കി​പ്പോ​രുന്ന”തായി ഒരു ഏഷ്യൻ രാജ്യത്തെ കുറിച്ച്‌ ‘ഐക്യ​രാ​ഷ്‌ട്ര ശിശു​ക്ഷേമ നിധി’ അഭി​പ്രാ​യ​പ്പെ​ടു​ന്നു. പലപ്പോ​ഴും പാശ്ചാത്യ ദേശങ്ങ​ളി​ലും മനോ​ഭാ​വം വ്യത്യ​സ്‌തമല്ല. സമൂഹ​ത്തിൽ മേധാ​വി​ത്വം പുലർത്തുന്ന ആളുകൾ സ്വന്തം മക്കൾ അപകടം പിടിച്ച ജോലി ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹി​ച്ചേ​ക്കില്ല. അതേസ​മയം, വംശീയ, വർഗീയ, സാമ്പത്തിക ന്യൂന​പ​ക്ഷ​ങ്ങ​ളിൽപ്പെട്ട കുട്ടികൾ അത്തരം ജോലി ചെയ്യു​ന്ന​തിൽ അവർക്കു യാതൊ​രു വിഷമ​വും ഇല്ല. ഉദാഹ​ര​ണ​ത്തിന്‌, വടക്കൻ യൂറോ​പ്പിൽ ബാല​തൊ​ഴി​ലാ​ളി​കൾ തുർക്കി​ക​ളോ ആഫ്രി​ക്ക​ക്കാ​രോ ആയിരി​ക്കും; ഐക്യ​നാ​ടു​ക​ളിൽ ഏഷ്യക്കാ​രോ ലാറ്റിൻ അമേരി​ക്ക​ക്കാ​രോ ആയിരി​ക്കും. ഉപഭോ​ക്തൃ സംസ്‌കാ​ര​ത്തി​ന്റെ പിടി​യി​ല​മർന്നി​രി​ക്കുന്ന ആധുനിക സമൂഹ​മാ​ണു ബാല​തൊ​ഴി​ലിന്‌ ഇന്ധന​മേ​കു​ന്നത്‌. വിലക്കു​റ​വുള്ള ഉത്‌പ​ന്ന​ങ്ങൾക്കു വലിയ ഡിമാൻഡാണ്‌. അജ്ഞാത​രായ, ചൂഷി​ത​രായ കോടി​ക്ക​ണ​ക്കി​നു കുട്ടി​ക​ളാണ്‌ ഈ ഉത്‌പ​ന്നങ്ങൾ നിർമി​ച്ചത്‌ എന്ന വസ്‌തുത ആരും​തന്നെ കണക്കി​ലെ​ടു​ക്കു​ന്നില്ല.

ബാല​തൊ​ഴി​ലി​ന്റെ വിവിധ രൂപങ്ങൾ

ബാല​തൊ​ഴിൽ ഏതെല്ലാം രൂപങ്ങ​ളിൽ ദൃശ്യ​മാണ്‌? പൊതു​വെ മിക്ക ബാല​തൊ​ഴി​ലാ​ളി​ക​ളും വീട്ടു​വേല ചെയ്യു​ന്ന​വ​രാണ്‌. ഇത്തരം തൊഴി​ലാ​ളി​കളെ “ലോക​ത്തി​ലെ ഏറ്റവും വിസ്‌മ​രി​ക്ക​പ്പെ​ടുന്ന കുട്ടികൾ” എന്ന്‌ വിളി​ക്കു​ന്നു. വീട്ടു​പണി അപകട​ക​ര​മാ​യി​രി​ക്കേ​ണ്ട​തി​ല്ലെ​ങ്കി​ലും മിക്ക​പ്പോ​ഴും അത്‌ അങ്ങനെ​യാണ്‌ എന്നതാണു വസ്‌തുത. അത്തരം പണികൾ ചെയ്യുന്ന കുട്ടി​കൾക്കു കുറഞ്ഞ ശമ്പളമേ ലഭിക്കാ​റു​ള്ളൂ, ചില​പ്പോൾ ശമ്പള​മൊ​ന്നും ലഭിച്ചി​ല്ലെ​ന്നും വരാം. ഏതെല്ലാം ജോലി​കൾ എങ്ങനെ​യൊ​ക്കെ ചെയ്യണം എന്നു തീരു​മാ​നി​ക്കു​ന്നത്‌ എപ്പോ​ഴും അവരുടെ യജമാ​ന​ന്മാ​രാണ്‌. അവരെ സംബന്ധി​ച്ചി​ട​ത്തോ​ളം സ്‌നേ​ഹ​വാ​ത്സ​ല്യം, വിദ്യാ​ഭ്യാ​സം, വിനോ​ദം, സാമൂ​ഹിക പ്രവർത്ത​നങ്ങൾ എന്നിവ​യൊ​ക്കെ വെറും സ്വപ്‌നം മാത്രം. ശാരീ​രി​ക​മാ​യും ലൈം​ഗി​ക​മാ​യും അവർ പീഡി​പ്പി​ക്ക​പ്പെ​ടാ​നുള്ള സാധ്യ​ത​യും ഉണ്ട്‌.

മറ്റു ചില കുട്ടി​കളെ, മാതാ​പി​താ​ക്കൾ വരുത്തി​വെച്ച കടം ഈടാ​ക്കാ​നാ​യി അടിമ​പ്പണി ചെയ്യി​ക്കു​ന്നു. ദക്ഷിണ ഏഷ്യയി​ലും മറ്റിട​ങ്ങ​ളി​ലും കുട്ടി​കളെ, മിക്ക​പ്പോ​ഴും എട്ടോ ഒമ്പതോ വയസ്സു മാത്ര​മു​ള്ള​വരെ, മാതാ​പി​താ​ക്കൾ ചെറിയ തുകകൾ വായ്‌പ വാങ്ങി ഫാക്‌ടറി ഉടമകൾക്കോ ഏജന്റു​മാർക്കോ അടിമ​ക​ളാ​യി കൈമാ​റു​ന്നു. ഈ കുട്ടികൾ ആജീവ​നാ​ന്തം വേല ചെയ്‌താ​ലും കടം വാങ്ങിയ തുകയു​ടെ ഒരംശം പോലും വീട്ടാൻ കഴിയാ​റില്ല.

കുട്ടി​ക​ളെ ലൈം​ഗിക വിൽപ്പ​ന​ച്ച​ര​ക്കു​കൾ ആക്കുന്ന​തി​നെ കുറി​ച്ചോ? ലോക​വ്യാ​പ​ക​മാ​യി എല്ലാ വർഷവും ചുരു​ങ്ങി​യത്‌ പത്തു ലക്ഷം പെൺകു​ട്ടി​ക​ളെ​ങ്കി​ലും ലൈം​ഗിക വിപണി​യിൽ വന്നെത്തു​ന്നു. മിക്ക​പ്പോ​ഴും ആൺകു​ട്ടി​ക​ളും ലൈം​ഗിക ചൂഷണ​ത്തി​നു വിധേ​യ​രാ​കാ​റുണ്ട്‌. ഇത്തരം ദ്രോ​ഹ​ങ്ങ​ളു​ടെ ഫലമാ​യു​ണ്ടാ​കുന്ന ശാരീ​രി​ക​വും വൈകാ​രി​ക​വു​മായ ക്ഷതങ്ങൾ—കൂടാതെ എച്ച്‌ഐവി ബാധയും—അതിനെ ബാല​തൊ​ഴി​ലി​ന്റെ ഏറ്റവും അപകട​ക​ര​മായ വകഭേ​ദ​ങ്ങ​ളി​ലൊ​ന്നാ​ക്കി തീർക്കു​ന്നു. “സമൂഹ​ത്തിൽ യാചകർക്കുള്ള അതേ സ്ഥാനമേ ഞങ്ങൾക്കും ഉള്ളൂ,” സെനെ​ഗ​ലിൽ നിന്നുള്ള 15 വയസ്സു​കാ​രി​യായ ഒരു വേശ്യ പറയുന്നു. “ഞങ്ങളെ കുറിച്ച്‌ അറിയാൻ ആർക്കും താത്‌പ​ര്യ​മില്ല, ഞങ്ങൾ അടുത്തു ചെല്ലു​ന്ന​തു​തന്നെ ആളുകൾക്ക്‌ അലർജി​യാണ്‌.”b

ബാല​തൊ​ഴി​ലാ​ളി​ക​ളു​ടെ ഒരു വലിയ ശതമാനം വ്യാവ​സാ​യിക, കാർഷിക മേഖല​ക​ളിൽ ചൂഷണം ചെയ്യ​പ്പെ​ടു​ന്നുണ്ട്‌. മുതിർന്ന​വർക്കു​തന്നെ അങ്ങേയറ്റം അപകട​ക​ര​മാ​യി​രി​ക്കാ​വുന്ന ഖനന പ്രവർത്ത​നങ്ങൾ അത്തരം കുട്ടികൾ ചെയ്യുന്നു. പലർക്കും ക്ഷയരോ​ഗ​വും ശ്വാസ​നാ​ള​വീ​ക്ക​വും വലിവും പിടി​പെ​ട്ടി​രി​ക്കു​ന്നു. എസ്റ്റേറ്റു​ക​ളി​ലും മറ്റും പണി​യെ​ടു​ക്കുന്ന കുട്ടികൾ പാമ്പു​ക​ളിൽനി​ന്നും ഷഡ്‌പ​ദ​ങ്ങ​ളിൽനി​ന്നു​മുള്ള ആക്രമ​ണ​ങ്ങൾക്കു വിധേ​യ​രാണ്‌. മാത്രമല്ല, കീടനാ​ശി​നി​ക​ളും അവരുടെ ആരോ​ഗ്യ​ത്തി​നു ഭീഷണി ഉയർത്തു​ന്നു. വാക്കത്തി​കൊണ്ട്‌ കരിമ്പു വെട്ടി​യി​ടു​ന്ന​തി​നി​ടെ ചിലർക്ക്‌ അംഗഭം​ഗം സംഭവി​ച്ചി​ട്ടുണ്ട്‌. ദശലക്ഷ​ക്ക​ണ​ക്കി​നു വരുന്ന മറ്റു കുട്ടി​ക​ളാ​കട്ടെ തെരു​വു​കളെ തങ്ങളുടെ പണിപ്പു​രകൾ ആക്കിയി​രി​ക്കു​ന്നു. പത്തു വയസ്സു​കാ​രി ഷിറിന്റെ കാര്യ​മെ​ടു​ക്കാം. കടലാ​സ്സും മറ്റു ചപ്പുച​വ​റു​ക​ളും പെറുക്കി വിറ്റാണ്‌ അവൾ ഉപജീ​വനം കഴിക്കു​ന്നത്‌. സ്‌കൂ​ളി​ന്റെ പടി കണ്ടിട്ടി​ല്ലെ​ങ്കി​ലും അവൾ ജീവി​ക്കാൻ പഠിച്ചി​രി​ക്കു​ന്നു. 12 മുതൽ 20 രൂപ വരെ വില കിട്ടുന്ന ചപ്പുക​ട​ലാ​സും പ്ലാസ്റ്റിക്ക്‌ കവറു​ക​ളും പെറുക്കി വിറ്റാൽ ഒരു നേരത്തെ ആഹാര​ത്തി​നു വകയായി. അതിൽ കുറവാ​ണു കിട്ടു​ന്ന​തെ​ങ്കിൽ അന്നു പട്ടിണി​യാ​യ​തു​തന്നെ. വീട്ടിൽ അനുഭ​വി​ക്കേണ്ടി വരുന്ന പീഡന​ത്തി​ന്റെ​യോ അവഗണ​ന​യു​ടെ​യോ ഫലമായി വീടു​വി​ട്ടി​റ​ങ്ങുന്ന കുട്ടികൾ തെരു​വു​ക​ളിൽ കൂടുതൽ പീഡന​ത്തി​നും ചൂഷണ​ത്തി​നും ഇരകളാ​കു​ന്നു. “ദുഷ്ടന്മാ​രു​ടെ വായിൽ ചെന്നു പെട​ല്ലേ​യെന്നു ഞാൻ ദിവസ​വും പ്രാർഥി​ക്കും,” ഒരു ഏഷ്യൻ നഗരത്തി​ലെ തെരു​വിൽ മിഠാ​യി​ക്ക​ച്ച​വടം നടത്തുന്ന ജോസി എന്ന പത്തു വയസ്സു​കാ​രി പറയുന്നു.

ഇരുൾമൂ​ടിയ ബാല്യം

ബാല​തൊ​ഴി​ലി​ന്റെ ഈ വകഭേ​ദങ്ങൾ കോടി​ക്ക​ണ​ക്കി​നു കുട്ടി​ക​ളു​ടെ ജീവി​ത​ത്തിൽ അപകട​ത്തി​ന്റെ കരിനി​ഴൽ പരത്തി​യി​രി​ക്കു​ന്നു. ചെയ്യുന്ന ജോലി​യു​ടെ സ്വഭാ​വ​മോ മോശ​മായ ജോലി സാഹച​ര്യ​ങ്ങ​ളോ ആയിരി​ക്കാം കാരണങ്ങൾ. മുതിർന്ന​വരെ അപേക്ഷിച്ച്‌ തൊഴിൽ സംബന്ധ​മാ​യി കൂടുതൽ ഗുരു​ത​ര​മായ അപകടങ്ങൾ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യ​ത​യു​ള്ളതു കുട്ടി​കൾക്കും മറ്റു യുവ ജോലി​ക്കാർക്കും ആണ്‌. ഒരു കുട്ടി​യു​ടെ ശാരീ​രിക ഘടന മുതിർന്ന​വ​രു​ടേ​തിൽനി​ന്നു വ്യത്യ​സ്‌ത​മാ​യ​തി​നാൽ ആണ്‌ ഇത്‌. കഠിന ജോലി​യു​ടെ ഫലമായി അവന്റെ നട്ടെല്ലി​നോ അരക്കെ​ട്ടി​നോ എളുപ്പ​ത്തിൽ തകരാറു സംഭവി​ച്ചേ​ക്കാം. കൂടാതെ, അപകട​ക​ര​മായ രാസവ​സ്‌തു​ക്ക​ളോ അണു​പ്ര​സ​ര​ണ​ങ്ങ​ളോ മൂലമുള്ള വിപത്തു​കൾ മുതിർന്ന​വ​രെ​ക്കാൾ കൂടുതൽ നേരി​ടു​ന്ന​തും കുട്ടികൾ തന്നെ. മാത്രമല്ല, ഒരേ രീതി​യി​ലുള്ള കഠിന​മായ ജോലി ദീർഘ​നേ​ര​ത്തേക്കു ചെയ്യാ​നുള്ള കായി​ക​ശേ​ഷി​യും കുട്ടി​കൾക്കില്ല, മിക്ക​പ്പോ​ഴും അവർക്ക്‌ അതു ചെയ്യേണ്ടി വരുന്നു​ണ്ടെ​ന്നു​ള്ളത്‌ ഒരു വസ്‌തു​ത​യാ​ണെ​ങ്കി​ലും. സാധാരണ ഗതിയിൽ അവർ അപകട​ങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച്‌ അത്ര ബോധ​വാ​ന്മാർ ആയിരി​ക്കില്ല, എടുക്കേണ്ട മുൻക​രു​ത​ലു​കളെ സംബന്ധി​ച്ചും അവർക്ക്‌ അത്ര അറിവു​ണ്ടാ​യി​രി​ക്കില്ല.

ബാല​തൊ​ഴിൽ കുട്ടി​ക​ളു​ടെ മാനസിക, വൈകാ​രിക, ബൗദ്ധിക വളർച്ച​യു​ടെ മേൽ ഉളവാ​ക്കുന്ന ഫലങ്ങളും ഗുരു​ത​ര​മാണ്‌. അത്തരം കുട്ടി​കൾക്ക്‌ സ്‌നേഹം ലഭിക്കു​ന്നില്ല. അടി, അവഹേ​ളനം, പട്ടിണി​ക്കി​ട്ടു​കൊ​ണ്ടുള്ള ശിക്ഷ, ലൈം​ഗിക പീഡനം എന്നിവ​യെ​ല്ലാം അവരുടെ ജീവി​ത​ത്തി​ന്റെ ഭാഗമാണ്‌. ഒരു പഠനം വെളി​പ്പെ​ടു​ത്തുന്ന പ്രകാരം, ഏതാണ്ട്‌ 25 കോടി വരുന്ന ബാല​തൊ​ഴി​ലാ​ളി​ക​ളിൽ പകുതി​യോ​ള​വും ഇടയ്‌ക്കു വെച്ചു പഠിത്തം നിറു​ത്തി​യ​വ​രാണ്‌. ഇതിനു പുറമേ, ദീർഘ​നേരം പണി​യെ​ടു​ക്കുന്ന കുട്ടി​ക​ളു​ടെ പഠന പ്രാപ്‌തി തകരാ​റി​ലാ​യേ​ക്കു​മെ​ന്നും നിരീ​ക്ഷി​ക്ക​പ്പെ​ട്ടി​രി​ക്കു​ന്നു.

ഇതെല്ലാം എന്താണ്‌ അർഥമാ​ക്കു​ന്നത്‌? മിക്ക ബാല​തൊ​ഴി​ലാ​ളി​ക​ളും ആജീവ​നാ​ന്തം ദാരി​ദ്ര്യ​ത്തി​ന്റെ​യും ദുരി​ത​ത്തി​ന്റെ​യും രോഗ​ത്തി​ന്റെ​യും നിരക്ഷ​ര​ത​യു​ടെ​യും സാമൂ​ഹിക ക്രമ​ക്കേ​ടു​ക​ളു​ടെ​യും അടിമ​ക​ളാ​യി കഴിയണം എന്നുതന്നെ. പത്ര​പ്ര​വർത്ത​ക​യായ റോബിൻ റൈറ്റ്‌ പറയു​ന്ന​തു​പോ​ലെ, “സകലവിധ ശാസ്‌ത്ര, സാങ്കേ​തിക മുന്നേ​റ്റങ്ങൾ ഉണ്ടായി​ട്ടും 20-ാം നൂറ്റാ​ണ്ടി​ന്റെ അന്ത്യത്തിൽ ലോകം ഹതഭാ​ഗ്യ​രായ ദശലക്ഷ​ക്ക​ണ​ക്കി​നു കുട്ടി​കൾക്കു ജന്മം നൽകി​യി​രി​ക്കു​ന്നു. ഒരു സാധാരണ ജീവിതം പോലും സ്വപ്‌നം കാണാൻ കഴിയാത്ത ഇവർ 21-ാം നൂറ്റാ​ണ്ടി​ലേക്കു ലോകത്തെ നയിക്കു​മെന്നു പ്രതീ​ക്ഷി​ക്കാ​നേ വയ്യ.” ഗൗരവാ​വ​ഹ​മായ ഈ സംഗതി​കൾ ഇപ്രകാ​ര​മുള്ള ചോദ്യ​ങ്ങൾ ഉയർത്തു​ന്നു: കുട്ടി​ക​ളോട്‌ എങ്ങനെ പെരു​മാ​റണം? ബാല​തൊ​ഴിൽ എന്ന പ്രശ്‌നം സമീപ ഭാവി​യിൽ പരിഹ​രി​ക്ക​പ്പെ​ടു​മെന്നു പ്രതീ​ക്ഷി​ക്കാൻ കഴിയു​മോ?

[അടിക്കു​റി​പ്പു​കൾ]

[5-ാം പേജിലെ ചതുരം]

എന്താണ്‌ ബാല​തൊ​ഴിൽ?

എല്ലാ സമൂഹ​ങ്ങ​ളി​ലും മിക്ക കുട്ടി​ക​ളും ഒരു തരത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരു തരത്തിൽ ജോലി ചെയ്യു​ന്നുണ്ട്‌. അവർ ചെയ്യുന്ന ജോലി ജീവി​ക്കുന്ന സമൂഹ​ത്തെ​യും കാലഘ​ട്ട​ത്തെ​യും ആശ്രയി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്നു. ജോലി, കുട്ടി​ക​ളു​ടെ വിദ്യാ​ഭ്യാ​സ​ത്തി​ന്റെ ഒരു അനിവാ​ര്യ ഘടകവും മാതാ​പി​താ​ക്ക​ളിൽനി​ന്നു സന്താന​ങ്ങ​ളി​ലേക്കു മർമ​പ്ര​ധാന വൈദ​ഗ്‌ധ്യ​ങ്ങൾ കൈമാ​റാ​നുള്ള ഒരു മാർഗ​വും ആയിരി​ക്കാം. ചില രാജ്യ​ങ്ങ​ളിൽ കുട്ടികൾ പലപ്പോ​ഴും ചെറു​കിട വ്യവസാ​യ​ശാ​ല​ക​ളി​ലും മറ്റും പണി​യെ​ടു​ക്കാ​റുണ്ട്‌, അങ്ങനെ അവർ പിൽക്കാ​ലത്ത്‌ വിദഗ്‌ധ​രായ ജോലി​ക്കാ​രാ​യി​ത്തീ​രു​ന്നു. മറ്റു രാജ്യ​ങ്ങ​ളിൽ പോക്കറ്റ്‌ മണി സമ്പാദി​ക്കു​ന്ന​തി​നാ​യി കൗമാ​ര​പ്രാ​യ​ക്കാർ ആഴ്‌ച​യിൽ ഏതാനും മണിക്കൂർ ജോലി ചെയ്യാ​റുണ്ട്‌. അത്തരം ജോലി “വിദ്യാ​ഭ്യാ​സ​ത്തി​നോ വിനോ​ദ​ത്തി​നോ വിശ്ര​മ​ത്തി​നോ തടസ്സം സൃഷ്ടി​ക്കാ​തെ​തന്നെ കുട്ടി​യു​ടെ ശാരീ​രിക, മാനസിക, ആത്മീയ, ധാർമിക അല്ലെങ്കിൽ സാമൂ​ഹിക വളർച്ചയെ ത്വരി​ത​പ്പെ​ടു​ത്തു​ന്നു​വെ​ന്നും അതിനാൽത്തന്നെ അതു പ്രയോ​ജ​ന​പ്ര​ദ​മാ​ണെ​ന്നും” ‘ഐക്യ​രാ​ഷ്‌ട്ര ശിശു​ക്ഷേമ നിധി’ അഭി​പ്രാ​യ​പ്പെ​ടു​ന്നു.

അതേസ​മയം ബാല​തൊ​ഴിൽ എന്നതു​കൊണ്ട്‌ അർഥമാ​ക്കു​ന്നത്‌ കുട്ടികൾ കുറഞ്ഞ വേതന​ത്തിന്‌ ദീർഘ​നേരം—മിക്ക​പ്പോ​ഴും ആരോ​ഗ്യ​ത്തി​നു ഹാനി​ക​ര​മായ സാഹച​ര്യ​ങ്ങ​ളിൽ—പണി​യെ​ടു​ക്കു​ന്ന​തി​നെ​യാണ്‌. അത്തരം ജോലി ചെയ്യി​ക്കു​ന്ന​തു​വഴി “കുട്ടിയെ ചൂഷണം ചെയ്യു​ക​യാണ്‌ എന്നതു വ്യക്തമാണ്‌, അത്‌ അവനു തീർച്ച​യാ​യും ദോഷം ചെയ്യും” എന്ന്‌ ലോക​ത്തി​ലെ കുട്ടി​ക​ളു​ടെ അവസ്ഥ 1997 അഭി​പ്രാ​യ​പ്പെ​ടു​ന്നു. “കുട്ടി​ക​ളെ​ക്കൊ​ണ്ടു വേശ്യാ​വൃ​ത്തി ചെയ്യി​ക്കു​ന്നത്‌ സ്വീകാ​ര്യ​മായ കാര്യ​മാണ്‌ എന്ന്‌ ആരും ഒരിക്ക​ലും പരസ്യ​മാ​യി വാദി​ക്കു​ക​യില്ല. ‘ബാല അടിമ​പ്പ​ണി​യെ’—മാതാ​പി​താ​ക്ക​ളോ മുത്തശ്ശീ​മു​ത്ത​ശ്ശ​ന്മാ​രോ വരുത്തി​വെച്ച കടങ്ങൾ ഈടാ​ക്കാൻ കുട്ടി​കളെ അടിമ​ക​ളാ​ക്കുന്ന രീതിയെ—സംബന്ധി​ച്ചും ഇതു സത്യമാണ്‌. ആരോ​ഗ്യ​ത്തി​നും സുരക്ഷി​ത​ത്വ​ത്തി​നും ഭീഷണി ഉയർത്തുന്ന വ്യവസാ​യ​ശാ​ല​ക​ളു​ടെ കാര്യ​ത്തി​ലും ഇതു ബാധക​മാണ്‌ . . . അപകട​ക​ര​മായ ജോലി​കൾ ഒരു കുട്ടി​യെ​ക്കൊ​ണ്ടു ചെയ്യി​ക്കു​ന്നതു ദ്രോ​ഹ​ക​ര​മാണ്‌.”

[8, 9 പേജു​ക​ളി​ലെ ചതുരം/ചിത്രം]

“ഇനിയും ഒട്ടേറെ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാ​നുണ്ട്‌”

ഏറ്റവും ഹീനമായ ബാല​തൊ​ഴി​ലു​കൾ നിർമാർജനം ചെയ്യാ​നുള്ള ശ്രമങ്ങൾക്ക്‌ അന്താരാ​ഷ്‌ട്ര തൊഴിൽ സംഘടന നേതൃ​ത്വം നൽകു​ന്നുണ്ട്‌. 15 വയസ്സിനു താഴെ​യുള്ള കുട്ടി​കളെ കൊണ്ടു പണി​യെ​ടു​പ്പി​ക്കു​ന്നതു നിരോ​ധി​ക്കാ​നുള്ള നിയമങ്ങൾ പ്രാബ​ല്യ​ത്തിൽ കൊണ്ടു​വ​രാൻ അത്‌ ഗവൺമെ​ന്റു​കളെ പ്രോ​ത്സാ​ഹി​പ്പി​ക്കു​ന്നു. 12 വയസ്സിനു താഴെ​യുള്ള കുട്ടി​കളെ കൊണ്ടു പണി​യെ​ടു​പ്പി​ക്കു​ന്നതു നിരോ​ധി​ക്കു​ക​യും ചൂഷണ​ത്തി​ന്റെ ഏറ്റവും അപകട​ക​ര​മായ വകഭേ​ദങ്ങൾ നിയമ​വി​രു​ദ്ധ​മാ​ക്കു​ക​യും ചെയ്യുന്ന പുതിയ ഉടമ്പടി​കൾക്കു രൂപം നൽകാ​നും അതു പ്രോ​ത്സാ​ഹി​പ്പി​ക്കു​ന്നുണ്ട്‌. ഇത്തരം ശ്രമങ്ങ​ളു​ടെ വിജയത്തെ കുറിച്ചു കൂടുതൽ മനസ്സി​ലാ​ക്കാ​നാ​യി ഉണരുക! യു.എസ്‌. തൊഴിൽവ​കു​പ്പി​ന്റെ അന്താരാ​ഷ്‌ട്ര ബാല​തൊ​ഴിൽ പദ്ധതി​യു​ടെ ഡയറക്‌ടർ സോണിയ റോ​സെ​നു​മാ​യി സംസാ​രി​ച്ചു. അന്താരാ​ഷ്‌ട്ര തൊഴിൽ സംഘട​ന​യു​ടെ വിവിധ പദ്ധതി​ക​ളിൽ അവർ സജീവ​മാ​യി പ്രവർത്തി​ച്ചി​ട്ടുണ്ട്‌. ആ ചർച്ചയു​ടെ പ്രസക്ത ഭാഗങ്ങ​ളാ​ണു താഴെ​ക്കൊ​ടു​ത്തി​രി​ക്കു​ന്നത്‌.

ചോ.: കുട്ടി​കളെ കൊണ്ടു പണി​യെ​ടു​പ്പി​ക്കുന്ന സമ്പ്രദാ​യം തടയാ​നുള്ള ഏറ്റവും ഫലപ്ര​ദ​മായ മാർഗം എന്താണ്‌?

ഉ.: അങ്ങനെ എടുത്തു പറയാ​വുന്ന ഒരു പരിഹാ​ര​മാർഗം ഉണ്ടെന്ന്‌ എനിക്കു തോന്നു​ന്നില്ല. എന്നിരു​ന്നാ​ലും, സാർവ​ദേ​ശീ​യ​മാ​യി നോക്കു​മ്പോൾ പ്രശ്‌ന​പ​രി​ഹാ​ര​ത്തി​നുള്ള അടിസ്ഥാ​ന​മാർഗങ്ങൾ നമ്മൾ ചർച്ച ചെയ്‌തവ തന്നെയാണ്‌. അതായത്‌ പ്രസ്‌തുത പ്രശ്‌നം ദൂരീ​ക​രി​ക്കു​ന്ന​തി​നുള്ള നിയമം പ്രാബ​ല്യ​ത്തിൽ കൊണ്ടു​വ​രിക, ഒപ്പം പ്രാഥ​മിക വിദ്യാ​ഭ്യാ​സം ലോകത്ത്‌ എല്ലായി​ട​ത്തും നടപ്പി​ലാ​ക്കുക. ഈ വിദ്യാ​ഭ്യാ​സം സൗജന്യ​വും നിർബ​ന്ധി​ത​വും ആക്കാൻ കഴിഞ്ഞാൽ ഏറെ നന്ന്‌. മാതാ​പി​താ​ക്കൾക്ക്‌ ആവശ്യ​ത്തി​നു വരുമാ​നം ലഭിക്കുന്ന തൊഴിൽ ഉണ്ടായി​രി​ക്കേ​ണ്ട​തും മർമ​പ്ര​ധാ​ന​മാണ്‌.

ചോ.: ബാല​തൊ​ഴി​ലിന്‌ എതി​രെ​യുള്ള പോരാ​ട്ട​ത്തിൽ ഇതി​നോ​ടകം കൈവ​രി​ച്ചി​രി​ക്കുന്ന പുരോ​ഗ​തി​യിൽ നിങ്ങൾ സംതൃ​പ്‌ത​യാ​ണോ?

ഉ.: ഒരിക്ക​ലു​മല്ല. കാരണം ഒരൊറ്റ കുട്ടി​പോ​ലും അനാ​രോ​ഗ്യ​ക​ര​മായ ചുറ്റു​പാ​ടിൽ പണി​യെ​ടു​ക്കാൻ പാടില്ല എന്നാണു ഞങ്ങളുടെ പക്ഷം. അന്താരാ​ഷ്‌ട്ര തൊഴിൽ സംഘട​ന​യു​ടെ പദ്ധതി​ക​ളി​ലൂ​ടെ വൻ നേട്ടങ്ങൾ കൈവ​രി​ക്കാൻ ഞങ്ങൾക്കു കഴിഞ്ഞി​ട്ടുണ്ട്‌. എങ്കിലും ഇനിയും ഒട്ടേറെ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാ​നുണ്ട്‌.

ചോ.: ബാല​തൊ​ഴിൽ നീക്കം ചെയ്യാ​നുള്ള ശ്രമങ്ങ​ളോട്‌ അന്താരാ​ഷ്‌ട്ര സമുദാ​യ​ത്തി​ന്റെ പ്രതി​ക​രണം എന്താണ്‌?

ഉ.: ആ ചോദ്യ​ത്തിന്‌ എങ്ങനെ ഉത്തരം നൽകണം എന്ന്‌ എനിക്ക​റി​യില്ല. ബാല​തൊ​ഴി​ലി​നെ​തി​രെ നടപടി​കൾ സ്വീക​രി​ക്ക​ണ​മെന്ന്‌ ലോക​മെ​മ്പാ​ടു​മുള്ള ആളുകൾ തിരി​ച്ച​റി​യാൻ തുടങ്ങി​യി​ട്ടുണ്ട്‌. എന്നാൽ ഈ ഘട്ടത്തിൽ വാസ്‌ത​വ​ത്തിൽ ഉയർന്നു​വ​രുന്ന ചോദ്യ​ങ്ങൾ ഇവയാണ്‌: ഏതു വിധത്തിൽ, എത്ര വേഗത്തിൽ ആണ്‌ അതി​നെ​തി​രെ നടപടി സ്വീക​രി​ക്കേ​ണ്ടത്‌? ചില പ്രത്യേക തരം ബാല​തൊ​ഴി​ലു​കൾക്ക്‌ എതിരെ നടപടി സ്വീക​രി​ക്കു​ന്ന​തി​നുള്ള ഏറ്റവും മെച്ചമായ ഉപാധി​കൾ എന്തൊ​ക്കെ​യാണ്‌? ഞങ്ങൾ അഭിമു​ഖീ​ക​രി​ക്കുന്ന യഥാർഥ വെല്ലു​വി​ളി അതാ​ണെന്നു ഞാൻ കരുതു​ന്നു.

ചോ.: ബാല​തൊ​ഴി​ലാ​ളി​കൾക്കു ഭാവി​യിൽ എന്തു പ്രതീ​ക്ഷി​ക്കാൻ കഴിയും?

ഉ.: ബാല​തൊ​ഴി​ലി​ന്റെ ഏറ്റവും ഹീനമായ രൂപങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച്‌ പുതിയ ഒരു ഉടമ്പടി​ക്കു രൂപം നൽകാൻ ലോക​ത്തി​ലെ എല്ലാ രാജ്യ​ങ്ങ​ളും ഈ വർഷം വീണ്ടും ജനീവ​യിൽ ഒത്തുകൂ​ടാ​നുള്ള തയ്യാ​റെ​ടു​പ്പി​ലാണ്‌. അതു വളരെ​യ​ധി​കം പ്രതീ​ക്ഷ​യ്‌ക്കു വക നൽകുന്നു—എല്ലാ രാജ്യ​ങ്ങ​ളും തൊഴി​ലാ​ളി സംഘട​ന​ക​ളും തൊഴി​ലു​ട​മ​ക​ളു​ടെ സംഘട​ന​ക​ളും ഇതിൽ സംബന്ധി​ക്കും. അതുവഴി ബാല​തൊ​ഴി​ലി​ന്റെ ഏറ്റവും ഹീനമായ വകഭേ​ദങ്ങൾ ഇല്ലാതാ​ക്കാ​നുള്ള ഒരു പുതിയ സംരം​ഭ​ത്തി​നു തറക്കല്ലി​ടാൻ കഴിയു​മെന്നു പ്രതീ​ക്ഷി​ക്കു​ന്നു.

എന്നാൽ എല്ലാവർക്കും സോണിയ റോ​സെ​ന്റേ​തു​പോ​ലുള്ള ശുഭാ​പ്‌തി​വി​ശ്വാ​സം ഇല്ല. കുട്ടി​കളെ രക്ഷിക്കൽ എന്ന സംഘട​ന​യു​ടെ പ്രസി​ഡ​ന്റായ ചാൾസ്‌ മകൊർമക്ക്‌ തന്റെ വിയോ​ജി​പ്പു പ്രകടി​പ്പി​ക്കു​ന്നു. “ഈ പ്രശ്‌നം തുടച്ചു​നീ​ക്കാ​നുള്ള ആഗ്രഹം രാഷ്‌ട്രീ​യ​ക്കാ​രു​ടെ പക്ഷത്തു​നി​ന്നു കാണു​ന്നില്ല, മാത്രമല്ല പൊതു​ജ​ന​ങ്ങ​ളും ഈ പ്രശ്‌നത്തെ കുറിച്ചു ബോധ​വാ​ന്മാർ അല്ല,” അദ്ദേഹം പറയുന്നു. കാരണം? ‘ഐക്യ​രാ​ഷ്‌ട്ര ശിശു​ക്ഷേമ നിധി’ അഭി​പ്രാ​യ​പ്പെ​ടു​ന്നു: “ബാല​തൊ​ഴിൽ മിക്ക​പ്പോ​ഴും ഒരു സങ്കീർണ പ്രശ്‌ന​മാണ്‌. അതിനു പിന്നിൽ തൊഴി​ലു​ട​മകൾ, സ്ഥാപിത താത്‌പ​ര്യ​ങ്ങ​ളുള്ള സംഘങ്ങൾ, സാമ്പത്തിക വിദഗ്‌ധർ തുടങ്ങി പ്രബല​മായ ശക്തികൾ പ്രവർത്തി​ക്കു​ന്നുണ്ട്‌. എന്തു വന്നാലും സ്വതന്ത്ര കമ്പോളം നിലനിർത്തണം എന്നാണ്‌ അവരുടെ ആഗ്രഹം. കൂടാതെ ജാതി​യു​ടെ അല്ലെങ്കിൽ സാമൂ​ഹിക നിലവാ​ര​ത്തി​ന്റെ അടിസ്ഥാ​ന​ത്തിൽ ചില കുട്ടി​കൾക്ക്‌ മനുഷ്യാ​വ​കാ​ശങ്ങൾ നിഷി​ദ്ധ​മാ​ണെന്നു വിശ്വ​സി​ക്കുന്ന പരമ്പരാ​ഗത ചിന്താ​ഗ​തി​ക്കാ​രും ഉണ്ട്‌.”

[ചിത്രം]

സോണിയ റോസെൻ

[5-ാം പേജിലെ ചിത്രം]

ഖനികളിലും പരുത്തി മില്ലു​ക​ളി​ലും വിയർപ്പൊ​ഴു​ക്കി പണി​യെ​ടു​ത്തി​രുന്ന കുട്ടികൾ

[കടപ്പാട്‌]

U.S. National Archives photos

[7-ാം പേജിലെ ചിത്രം]

ചപ്പുചവറുകൾ പെറു​ക്കുന്ന കുട്ടി

[7-ാം പേജിലെ ചിത്രം]

വിറകു ചുമക്കുന്ന കുട്ടി

[കടപ്പാട്‌]

UN PHOTO 148046/ J. P. Laffont - SYGMA

[7-ാം പേജിലെ ചിത്രം]

പാവിഴയിൽ ജീവിതം നെയ്യുന്ന കുട്ടികൾ

[കടപ്പാട്‌]

CORBIS/Dean Conger

[8-ാം പേജിലെ ചിത്രം]

തെരുവുകളിലെ കൊച്ചു​വിൽപ്പ​ന​ക്കാർക്കു പ്രതി​ദി​നം ലഭിക്കു​ന്നതു വെറും രണ്ടു രൂപ നാൽപ്പതു പൈസ

[കടപ്പാട്‌]

UN PHOTO 148027/Jean Pierre Laffont

[8-ാം പേജിലെ ചിത്രം]

ആശാരിപ്പണി ചെയ്യുന്ന കുട്ടി

[കടപ്പാട്‌]

UN PHOTO 148079/ J. P. Laffont - SYGMA

[9-ാം പേജിലെ ചിത്രം]

ഒരു ചാൺ വയറിനു വേണ്ടി

[കടപ്പാട്‌]

UN PHOTO 148048/J. P. Laffont - SYGMA