സമ്മർദങ്ങൾ—ഗുണക​ര​മാ​യ​തും അല്ലാത്ത​തും

“സമ്മർദം ഏതൊരു ആവശ്യ​ത്തോ​ടു​മുള്ള ശരീര​ത്തി​ന്റെ അസ്‌പഷ്ട പ്രതി​ക​ര​ണ​മാ​യ​തി​നാൽ സകലരും സദാ കുറേ​യൊ​ക്കെ സമ്മർദം അനുഭ​വി​ക്കു​ന്നു.”—ഡോ. ഹാൻസ്‌ സെല്യെ.

ഒരു വയലി​നിൽ സംഗീതം ആലപി​ക്ക​ണ​മെ​ങ്കിൽ അതിന്റെ കമ്പികൾ മുറു​കി​യി​രി​ക്കേ​ണ്ട​തുണ്ട്‌—എന്നാൽ ഒരു നിശ്ചിത അളവിൽ മാത്രമേ പാടുള്ളൂ. അവ കൂടുതൽ മുറു​കി​യാൽ പൊട്ടും. കൂടുതൽ അയഞ്ഞാ​ണി​രി​ക്കു​ന്ന​തെ​ങ്കിൽ യാതൊ​രു ശബ്ദവും പുറ​പ്പെ​ടു​വി​ക്കു​ക​യു​മില്ല. ഇവ രണ്ടി​ന്റെ​യും ഇടയ്‌ക്കെ​വി​ടെ​യോ ആണ്‌ ശരിയായ അളവി​ലുള്ള മുറുക്കം.

സമ്മർദ​ത്തി​ന്റെ കാര്യ​വും അതു​പോ​ലെ​യാണ്‌. നാം കണ്ടുക​ഴി​ഞ്ഞ​തു​പോ​ലെ അധിക​മാ​യാൽ അത്‌ ഹാനി​ക​ര​മാണ്‌. എന്നാൽ ഒട്ടുമി​ല്ലെ​ങ്കി​ലോ? അതൊരു നല്ല കാര്യ​മാ​യി തോന്നി​യേ​ക്കാ​മെ​ങ്കി​ലും നിങ്ങൾക്ക്‌ കുറ​ച്ചെ​ങ്കി​ലും സമ്മർദം ആവശ്യ​മാ​ണെ​ന്ന​താണ്‌ വാസ്‌തവം. ഉദാഹ​ര​ണ​ത്തിന്‌, വഴി മുറി​ച്ചു​ക​ട​ക്കു​മ്പോൾ ഒരു കാർ നിങ്ങളു​ടെ അടു​ത്തേക്കു പാഞ്ഞു​വ​രു​ന്നത്‌ പെട്ടെന്നു ശ്രദ്ധയിൽ പെടുന്നു എന്നു സങ്കൽപ്പി​ക്കുക. അവി​ടെ​നി​ന്നു വേഗം മാറാൻ നിങ്ങളെ പ്രാപ്‌ത​നാ​ക്കു​ന്നത്‌ സമ്മർദ​മാണ്‌!

എന്നാൽ സമ്മർദം അടിയ​ന്തിര സാഹച​ര്യ​ങ്ങ​ളിൽ മാത്രമല്ല ഉപകാ​ര​പ്പെ​ടു​ന്നത്‌. ദൈനം​ദിന കൃത്യങ്ങൾ നിർവ​ഹി​ക്കാ​നും നിങ്ങൾക്കു സമ്മർദം ആവശ്യ​മാണ്‌. സകലരും സദാ കുറേ​യൊ​ക്കെ സമ്മർദം അനുഭ​വി​ക്കു​ന്നു. ‘സമ്മർദം ഒഴിവാ​ക്കാ​നുള്ള ഏക മാർഗം മരിക്കു​ക​യാണ്‌’ എന്ന്‌ ഡോ. ഹാൻസ്‌ സെല്യെ പറയുന്നു. എല്ലാവ​രു​ടെ​യും ശരീര​ത്തിന്‌ ഒരളവു​വരെ ചൂടു​ള്ള​തു​കൊണ്ട്‌ “അദ്ദേഹ​ത്തി​ന്റെ ശരീര​ത്തി​നു ചൂടുണ്ട്‌” എന്നു പറയു​ന്നത്‌ അതിൽത്തന്നെ നിരർഥ​ക​മാണ്‌. സമാന​മാ​യി, എല്ലാവർക്കും സമ്മർദ​മു​ള്ള​തു​കൊണ്ട്‌ “അദ്ദേഹം സമ്മർദ​ത്തിൻ കീഴി​ലാണ്‌” എന്നു പറയു​ന്ന​തും നിരർഥ​ക​മാ​ണെന്ന്‌ അദ്ദേഹം കൂട്ടി​ച്ചേർക്കു​ന്നു. “അത്തരം ശൈലി​കൾ ഉപയോ​ഗി​ക്കു​മ്പോൾ നാം വാസ്‌ത​വ​ത്തിൽ അർഥമാ​ക്കു​ന്നത്‌ ക്രമാ​തീ​ത​മായ സമ്മർദത്തെ അല്ലെങ്കിൽ ശരീ​രോ​ഷ്‌മാ​വി​നെ [പനിയെ] ആണ്‌” എന്ന്‌ സെല്യെ പറയുന്നു. അങ്ങനെ​യാ​കു​മ്പോൾ വിനോ​ദ​ത്തി​ലേർപ്പെ​ടു​മ്പോ​ഴും ഉറങ്ങു​മ്പോ​ഴും സമ്മർദ​മുണ്ട്‌. എന്തെന്നാൽ അപ്പോ​ഴും നിങ്ങളു​ടെ ഹൃദയം സ്‌പന്ദി​ച്ചു​കൊ​ണ്ടി​രി​ക്കു​ക​യും ശ്വാസ​കോ​ശങ്ങൾ പ്രവർത്തി​ച്ചു​കൊ​ണ്ടി​രി​ക്കു​ക​യും വേണം.

മൂന്നു​തരം സമ്മർദങ്ങൾ

സമ്മർദം വ്യത്യസ്‌ത അളവു​ക​ളിൽ ഉള്ളതു​പോ​ലെ​തന്നെ വ്യത്യസ്‌ത ഇനങ്ങളി​ലും ഉണ്ട്‌.

തീവ്ര​സ​മ്മർദം ദൈനം​ദിന ജീവി​ത​ത്തി​ലെ പിരി​മു​റു​ക്കം നിമി​ത്ത​മാ​ണു​ണ്ടാ​കു​ന്നത്‌. അതിൽ പലപ്പോ​ഴും പരിഹാ​രം കാണേണ്ട സന്തോ​ഷ​ക​ര​മ​ല്ലാത്ത സ്ഥിതി​വി​ശേ​ഷ​ങ്ങ​ളാണ്‌ ഉൾപ്പെ​ടു​ന്നത്‌. ഇവ യാദൃ​ച്ഛി​ക​വും കേവലം താത്‌കാ​ലി​ക​വു​മാ​യ​തി​നാൽ പ്രസ്‌തുത സമ്മർദം സാധാ​ര​ണ​ഗ​തി​യിൽ നിയ​ന്ത്ര​ണ​വി​ധേ​യ​മാണ്‌. തീർച്ച​യാ​യും, ഒന്നിനു പിറകേ മറ്റൊ​ന്നാ​യി പ്രതി​സ​ന്ധി​ക​ളി​ലാ​കുന്ന ചിലരുണ്ട്‌—വാസ്‌ത​വ​ത്തിൽ കുഴപ്പ​ങ്ങ​ളിൽ ചെന്നു ചാടു​ന്നത്‌ അവരുടെ വ്യക്തി​ത്വ​ത്തി​ന്റെ ഭാഗമാ​ണെന്നു തോന്നു​ന്നു. ഈ അളവി​ലുള്ള തീവ്ര​സ​മ്മർദ​വും നിയ​ന്ത്ര​ണ​വി​ധേ​യ​മാണ്‌. എന്നിരു​ന്നാ​ലും, തന്റെ പ്രക്ഷു​ബ്ധ​മായ ജീവി​ത​രീ​തി തന്റെ​മേ​ലും തനിക്കു ചുറ്റു​മു​ള്ള​വ​രു​ടെ​മേ​ലും ഉളവാ​ക്കുന്ന ഫലത്തെ​ക്കു​റിച്ച്‌ മനസ്സി​ലാ​ക്കു​ന്ന​തു​വരെ സമ്മർദ​മ​നു​ഭ​വി​ക്കു​ന്ന​യാൾ തന്റെ ജീവി​ത​രീ​തി​ക്കു മാറ്റം വരുത്താൻ വിസമ്മ​തി​ച്ചേ​ക്കാം.

തീവ്ര​സ​മ്മർദം താത്‌കാ​ലി​ക​മാ​ണെ​ങ്കിൽ സ്ഥായി​യായ സമ്മർദം നീണ്ടു​നിൽക്കു​ന്ന​താണ്‌. സമ്മർദ​പൂ​രി​ത​മായ സാഹച​ര്യ​ത്തിൽനി​ന്നു—അത്‌ ദാരി​ദ്ര്യ​ത്തി​ന്റെ കെടു​തി​ക​ളാ​യാ​ലും നിന്ദ്യ​മായ ഒരു ജോലി​യു​ടെ ദുരി​ത​ങ്ങ​ളാ​യാ​ലും ഒരു ജോലി​യി​ല്ലാ​ത്ത​തി​ന്റെ ബുദ്ധി​മു​ട്ടാ​ണെ​ങ്കി​ലും ശരി—പുറത്തു​ക​ട​ക്കാൻ സമ്മർദം അനുഭ​വി​ക്കു​ന്ന​യാൾ യാതൊ​രു മാർഗ​വും കാണു​ന്നില്ല. പരിഹാ​രം കാണാത്ത കുടുംബ പ്രശ്‌ന​ങ്ങ​ളും സ്ഥായി​യായ സമ്മർദ​ത്തിന്‌ ഇടയാ​ക്കു​ന്നു. അതു​പോ​ലെ​തന്നെ സുഖമി​ല്ലാത്ത ഒരു ബന്ധുവി​ന്റെ പരിച​ര​ണ​വും സമ്മർദ​ത്തി​നി​ട​യാ​ക്കു​ന്നു. കാരണം എന്തുത​ന്നെ​യാ​യി​രു​ന്നാ​ലും, സ്ഥായി​യായ സമ്മർദം ദിവസ​ങ്ങ​ളും ആഴ്‌ച​ക​ളും മാസങ്ങ​ളും പിന്നി​ടു​ന്ന​ത​നു​സ​രിച്ച്‌ അതിന്റെ ഇരയെ തളർത്തി​ക്ക​ള​യു​ന്നു. “സ്ഥായി​യായ സമ്മർദ​ത്തി​ന്റെ ഏറ്റവും മോശ​മായ വശം ആളുകൾ അത്‌ പരിച​യി​ക്കു​ന്നു​വെ​ന്ന​താണ്‌” എന്ന്‌ പ്രസ്‌തുത വിഷയ​ത്തെ​ക്കു​റി​ച്ചുള്ള ഒരു പുസ്‌തകം പറയുന്നു. “തീവ്ര​സ​മ്മർദം പുതി​യൊ​രു അനുഭ​വ​മാ​യ​തു​കൊണ്ട്‌ ആളുകൾ ഉടൻതന്നെ അതി​നെ​ക്കു​റിച്ച്‌ ബോധ​വാൻമാ​രാ​യി​ത്തീ​രു​ന്നു; അവർ സ്ഥായി​യായ സമ്മർദത്തെ അവഗണി​ക്കു​ന്നു, എന്തെന്നാൽ അത്‌ ദീർഘ​നാ​ളാ​യി ഉള്ളതാണ്‌, പരിചി​ത​മാണ്‌, ചില​പ്പോൾ ഒട്ടൊക്കെ സ്വീകാ​ര്യ​വു​മാണ്‌.”

മാനസി​കാ​ഘാ​ത​സം​ബ​ന്ധ​മായ സമ്മർദം ബലാൽസം​ഗ​മോ അപകട​മോ പ്രകൃ​തി​വി​പ​ത്തോ പോലുള്ള ഭയങ്കര​മായ ഒരു ദുരന്ത​ത്തി​ന്റെ ഫലമായി ഉണ്ടാകു​ന്ന​താണ്‌. അനേകം മുൻ​സൈ​നി​ക​രും തടങ്കൽപ്പാ​ളയ അതിജീ​വ​ക​രും ഇത്തരം സമ്മർദം അനുഭ​വി​ക്കു​ന്ന​വ​രാണ്‌. മാനസി​കാ​ഘാ​ത​സം​ബ​ന്ധ​മായ സമ്മർദ​ത്തി​ന്റെ ലക്ഷണങ്ങ​ളിൽ ദുരന്തം സംഭവിച്ച്‌ വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞും അതി​നെ​ക്കു​റിച്ച്‌ വ്യക്തമായ ഓർമ​ക​ളു​ണ്ടാ​യി​രി​ക്കു​ന്ന​തും നിസ്സാര കാര്യ​ങ്ങ​ളോ​ടു വർധിച്ച സംവേ​ദ​ന​ക്ഷ​മ​ത​യു​ണ്ടാ​യി​രി​ക്കു​ന്ന​തും ഉൾപ്പെ​ട്ടേ​ക്കാം. ചില​പ്പോൾ സമ്മർദ​മ​നു​ഭ​വി​ക്കുന്ന ആൾക്ക്‌ മാനസി​കാ​ഘാ​താ​നന്തര സമ്മർദ ക്രമ​ക്കേട്‌ (പിറ്റി​എ​സ്‌ഡി) എന്നു വിളി​ക്ക​പ്പെ​ടുന്ന അവസ്ഥാ​വി​ശേഷം ഉള്ളതായി കണ്ടെത്തു​ന്നു—മുകളി​ലത്തെ ചതുരം കാണുക.

സമ്മർദ​ത്തോ​ടുള്ള സൂക്ഷ്‌മ​സം​വേ​ദ​ക​ത്വം

നാമി​പ്പോൾ സമ്മർദ​ത്തോ​ടു പ്രതി​ക​രി​ക്കുന്ന വിധം കഴിഞ്ഞ കാലത്ത്‌ നാം അഭിമു​ഖീ​ക​രി​ച്ചി​ട്ടുള്ള സമ്മർദ​ത്തി​ന്റെ അളവി​നെ​യും തരത്തെ​യും വളരെ​യ​ധി​കം ആശ്രയി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്നു​വെന്ന്‌ ചിലർ പറയുന്നു. മാനസി​കാ​ഘാ​ത​ത്തി​നി​ട​യാ​ക്കുന്ന സംഭവ​ങ്ങൾക്ക്‌ വാസ്‌ത​വ​ത്തിൽ ഒരു വ്യക്തി​യു​ടെ മസ്‌തി​ഷ്‌ക​ത്തി​ന്റെ രാസപ​ര​മായ “വയറി​ങ്ങിന്‌” മാറ്റം വരുത്തി ഭാവി​യിൽ അയാൾ സമ്മർദ​ത്തോട്‌ വളരെ​ക്കൂ​ടു​തൽ സംവേ​ദ​ന​ക്ഷ​മ​ത​യു​ള്ള​വ​നാ​യി​ത്തീ​രു​ന്ന​തിന്‌ ഇടയാ​ക്കാൻ കഴിയു​മെന്ന്‌ അവർ പറയുന്നു. ഉദാഹ​ര​ണ​ത്തിന്‌, യുദ്ധത്ത​ട​വു​കാ​രാ​യി​രു​ന്ന​വർക്ക്‌ മസ്‌തി​ഷ്‌കാ​ഘാ​തം സംഭവി​ക്കു​ന്ന​തിന്‌ യുദ്ധത്ത​ട​വു​കാ​ര​ല്ലാ​തി​രു​ന്ന​വ​രെ​ക്കാൾ എട്ടു മടങ്ങ്‌ സാധ്യ​ത​യു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്ന​താ​യി രണ്ടാം ലോക​മ​ഹാ​യു​ദ്ധ​ത്തിൽ പങ്കെടുത്ത 556 സൈനി​കരെ ഉൾപ്പെ​ടു​ത്തി​ക്കൊണ്ട്‌ നടത്തിയ ഒരു പഠനത്തിൽ ഡോ. ലോറൻസ്‌ ബ്രാസ്‌ കണ്ടെത്തി—ആദ്യ ദുരന്തം നടന്ന്‌ 50 വർഷം കഴിഞ്ഞി​ട്ടു​പോ​ലും അവർക്കി​ത്ര​യും സാധ്യ​ത​യു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു. “ഈ ആളുകൾ ഭാവി​യിൽ സമ്മർദ​ത്തോ​ടു പ്രതി​ക​രി​ക്കുന്ന വിധത്തിന്‌ മാറ്റം വരുത്തത്തക്ക അളവോ​ളം ശക്തമാ​യി​രു​ന്നു ഒരു പിഒഡ​ബ്ലി​യു (യുദ്ധത്ത​ട​വു​കാ​രൻ) ആയിരി​ക്കു​ന്ന​തി​ന്റെ സമ്മർദം—അത്‌ അവരെ സൂക്ഷ്‌മ​സം​വേ​ദ​ക​ത്വ​മു​ള്ള​വ​രാ​ക്കി​ത്തീർത്തു.”

ബാല്യ​കാ​ലത്ത്‌ അനുഭ​വി​ച്ചി​ട്ടുള്ള സമ്മർദ​പൂർണ​മായ അനുഭ​വ​ങ്ങളെ നിസ്സാ​ര​മാ​യി കാണരു​തെന്ന്‌ വിദഗ്‌ധർ പറയുന്നു. എന്തു​കൊ​ണ്ടെ​ന്നാൽ ഇവയ്‌ക്ക്‌ ഗണ്യമായ സ്വാധീ​നം ചെലു​ത്താൻ കഴിയും. “മാനസി​കാ​ഘാ​തം അനുഭ​വി​ക്കുന്ന മിക്ക കുട്ടി​ക​ളെ​യും ഡോക്ട​റു​ടെ അടുത്തു കൊണ്ടു​പോ​കാ​റില്ല” എന്ന്‌ ഡോ. ജീൻ കിങ്‌ പറയുന്നു. “അവർ പ്രശ്‌ന​വു​മാ​യി കഴിഞ്ഞു​കൂ​ടു​ന്നു, ജീവിതം തുടരു​ന്നു, ഒടുവിൽ വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം വിഷാ​ദ​രോ​ഗി​ക​ളോ ഹൃ​ദ്രോ​ഗി​ക​ളോ ആയി ഞങ്ങളുടെ അടുക്കൽ എത്തി​ച്ചേ​രു​ന്നു.” ഉദാഹ​ര​ണ​ത്തിന്‌, മാതാ​പി​താ​ക്ക​ളി​ലൊ​രാ​ളെ നഷ്ടമാ​കു​ന്ന​തി​ന്റെ ആഘാത​ത്തെ​ക്കു​റി​ച്ചു പരിചി​ന്തി​ക്കുക. “ചെറു​പ്പ​ത്തിൽ അനുഭ​വി​ക്കുന്ന അത്രയും വലിയ അളവി​ലുള്ള സമ്മർദം മസ്‌തി​ഷ്‌ക​ത്തിൽ രാസപ​ര​വും നാഡീ​ഘ​ട​നാ​പ​ര​വു​മായ സ്ഥായി​യായ മാറ്റങ്ങൾക്കി​ട​യാ​ക്കി​യേ​ക്കാം. അതിന്റെ ഫലമായി ദൈനം​ദിന ജീവി​ത​ത്തി​ലെ സാധാരണ സമ്മർദത്തെ കൈകാ​ര്യം ചെയ്യാ​നുള്ള അതിന്റെ പ്രാപ്‌തി കുറയു​ന്നു,” ഡോ. കിങ്‌ പറയുന്നു.

തീർച്ച​യാ​യും, ഒരു വ്യക്തി സമ്മർദ​ത്തോ​ടു പ്രതി​ക​രി​ക്കുന്ന വിധം അയാളു​ടെ ശരീര​ഘടന, സമ്മർദ​ത്തി​നി​ട​യാ​ക്കുന്ന സംഗതി​കളെ തരണം ചെയ്യു​ന്ന​തിന്‌ അയാളെ സഹായി​ക്കുന്ന വിഭവങ്ങൾ എന്നിങ്ങ​നെ​യുള്ള മറ്റനേകം ഘടകങ്ങ​ളെ​യും കൂടെ ആശ്രയി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്നു. സമ്മർദ​ത്തി​ന്റെ കാരണം എന്തുത​ന്നെ​യാ​യി​രു​ന്നാ​ലും അതിനെ നിയ​ന്ത്രി​ക്കാൻ കഴിയും. അത്‌ എളുപ്പ​മുള്ള കാര്യ​മ​ല്ലെന്നു സമ്മതി​ക്കു​ന്നു. ഡോ. റെയ്‌ച്ചൽ യഹൂദ ഇങ്ങനെ അഭി​പ്രാ​യ​പ്പെ​ടു​ന്നു: “സമ്മർദ​ത്തോട്‌ സൂക്ഷ്‌മ​സം​വേ​ദ​ക​ത്വ​മുള്ള ഒരാ​ളോട്‌ ആശ്വസി​ക്കാൻ പറയു​ന്നത്‌ ഉറക്കമി​ല്ലായ്‌മ എന്ന പ്രശ്‌നം അനുഭ​വി​ക്കുന്ന ഒരാ​ളോട്‌ ഉറങ്ങാൻ പറയു​ന്ന​തു​പോ​ലെ​യാണ്‌.” എന്നുവ​രു​കി​ലും, സമ്മർദം കുറയ്‌ക്കാൻ ഒരു വ്യക്തിക്ക്‌ വളരെ​യ​ധി​കം കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കഴിയും. അതി​നെ​ക്കു​റി​ച്ചാണ്‌ പിൻവ​രുന്ന ലേഖനം ചർച്ച​ചെ​യ്യു​ന്നത്‌.

[7-ാം പേജിലെ ചതുരം]

തൊഴിൽ സമ്മർദം—ഒരു “ആഗോള പ്രതി​ഭാ​സം”

ഐക്യ​രാ​ഷ്‌ട്ര​ങ്ങ​ളു​ടെ ഒരു റിപ്പോർട്ട്‌ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു: “സമ്മർദം 20-ാം നൂറ്റാ​ണ്ടി​ലെ ഏറ്റവും ഗുരു​ത​ര​മായ ആരോ​ഗ്യ​പ്ര​ശ്‌ന​ങ്ങ​ളിൽ ഒന്നായി​ത്തീർന്നി​രി​ക്കു​ന്നു.” ജോലി​സ്ഥ​ലത്ത്‌ അതിന്റെ സാന്നി​ധ്യം വളരെ പ്രകട​മാണ്‌.

• സമ്മർദം അനുഭ​വി​ക്കു​ന്ന​തി​ന്റെ പേരിൽ രോഗാ​വധി വേണമെന്ന ഓസ്‌​ട്രേ​ലി​യ​യി​ലെ ഗവൺമെൻറ്‌ ജോലി​ക്കാ​രു​ടെ അവകാ​ശ​വാ​ദ​ങ്ങ​ളു​ടെ എണ്ണം വെറും മൂന്നു വർഷം​കൊണ്ട്‌ 90 ശതമാനം വർധിച്ചു.

• ജോലി​ചെ​യ്യുന്ന സമ്മർദ​പൂ​രി​ത​മായ ചുറ്റു​പാ​ടി​നെ​ക്കു​റിച്ച്‌ തങ്ങൾ ആകുല​ചി​ത്ത​രാ​ണെന്ന്‌ 64 ശതമാനം നേഴ്‌സു​മാ​രും 61 ശതമാനം അധ്യാ​പ​ക​രും പറയു​ന്ന​താ​യി ഫ്രാൻസി​ലെ ഒരു സർവേ വെളി​പ്പെ​ടു​ത്തി.

• സമ്മർദ​സം​ബ​ന്ധ​മായ രോഗങ്ങൾ ഐക്യ​നാ​ടു​കൾക്ക്‌ ഓരോ വർഷവും 20,000 കോടി ഡോളർ ചെലവു വരുത്തു​ന്ന​താ​യി കണക്കാ​ക്ക​പ്പെ​ടു​ന്നു. വ്യവസാ​യ​വു​മാ​യി ബന്ധപ്പെട്ട അപകട​ങ്ങ​ളിൽ 75 മുതൽ 85 വരെ ശതമാനം സമ്മർദ​വു​മാ​യി ബന്ധപ്പെ​ട്ടി​രി​ക്കു​ന്ന​താ​യി കണക്കാ​ക്ക​പ്പെ​ടു​ന്നു.

• പല രാജ്യ​ങ്ങ​ളി​ലും സ്‌ത്രീ​കൾ പുരു​ഷ​ന്മാ​രെ​ക്കാൾ കൂടുതൽ സമ്മർദം അനുഭ​വി​ക്കു​ന്ന​താ​യി കണ്ടെത്ത​പ്പെട്ടു. ഭവനത്തി​ലും ജോലി​സ്ഥ​ല​ത്തു​മാ​യി സ്‌ത്രീ​കൾക്ക്‌ കൂടുതൽ ജോലി​കൾ നിർവ​ഹി​ക്കേ​ണ്ടി​വ​രു​ന്നു​വെ​ന്ന​താണ്‌ സാധ്യ​ത​യ​നു​സ​രിച്ച്‌ ഇതിന്റെ കാരണം.

യുഎൻ റിപ്പോർട്ട്‌ അതിനെ വിളി​ക്കു​ന്ന​തു​പോ​ലെ, തൊഴിൽ സമ്മർദം തീർച്ച​യാ​യും ഒരു “ആഗോള പ്രതി​ഭാസ”മാണ്‌.

[8-ാം പേജിലെ ചതുരം]

പിറ്റിഎസ്‌ഡി—ഒരു അസാധാ​രണ അനുഭ​വ​ത്തോ​ടുള്ള സാധാരണ പ്രതി​ക​ര​ണം

‘ഞങ്ങളുടെ കാർ ഇടിച്ചു​ത​കർന്നിട്ട്‌ മൂന്നു മാസമാ​യി​രു​ന്നെ​ങ്കി​ലും എനിക്ക്‌ കരച്ചി​ല​ട​ക്കാ​നോ രാത്രി​യിൽ ഉറങ്ങാ​നോ കഴിഞ്ഞില്ല. വീട്ടിൽനിന്ന്‌ എങ്ങോ​ട്ടെ​ങ്കി​ലും പോകു​ന്ന​തു​തന്നെ എന്നെ ഭയപ്പെ​ടു​ത്തി.’—ലൊവിസ്‌.

ലൊവിസ്‌ മാനസി​കാ​ഘാ​താ​നന്തര സമ്മർദ ക്രമ​ക്കേട്‌ (പിറ്റി​എ​സ്‌ഡി) അനുഭ​വി​ക്കുന്ന ഒരു വ്യക്തി​യാണ്‌. ഇതു ക്ഷീണി​പ്പി​ക്കുന്ന ഒരു രോഗ​മാണ്‌. ഈ രോഗ​മു​ള്ളവർ മാനസി​കാ​ഘാ​ത​ത്തി​നി​ട​യാ​ക്കിയ സംഭവ​ത്തെ​ക്കു​റിച്ച്‌ കൂടെ​ക്കൂ​ടെ സ്വപ്‌നങ്ങൾ കാണു​ക​യോ അതി​നെ​ക്കു​റി​ച്ചുള്ള ഓർമകൾ അവരുടെ മനസ്സിനെ മഥിക്കു​ക​യോ ചെയ്യുന്നു. പിറ്റി​എ​സ്‌ഡി-യുള്ള ആൾ പെട്ടെന്നു ഞെട്ടു​ക​യും ചെയ്‌തേ​ക്കാം. ഉദാഹ​ര​ണ​ത്തിന്‌, വിയറ്റ്‌നാ​മി​ലെ ഒരു മുൻഭ​ട​നെ​ക്കു​റിച്ച്‌ മാനസി​കാ​രോ​ഗ്യ വിദഗ്‌ധ​നായ മൈക്കിൾ ഡേവിസ്‌ പറയുന്നു. തന്റെ വിവാ​ഹ​ദി​വസം ഒരു കാറിന്റെ എഞ്ചിൻ സിലി​ണ്ട​റിൽ ഉണ്ടായ ഉച്ചത്തി​ലുള്ള ശബ്ദം കേട്ട​പ്പോൾ അദ്ദേഹം ഓടി​ച്ചെന്ന്‌ കുറ്റി​ക്കാ​ട്ടി​ലൊ​ളി​ച്ചു. “യാതൊ​രു കുഴപ്പ​വു​മി​ല്ലെന്നു കാണി​ക്കുന്ന എല്ലാത്തരം സൂചന​ക​ളും ആ ചുറ്റു​പാ​ടി​ലു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നി​രി​ക്കണം” എന്ന്‌ ഡേവിസ്‌ പറയുന്നു. “അതു സംഭവി​ച്ചത്‌ 25 വർഷത്തി​നു ശേഷമാ​യി​രു​ന്നു; അപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഐക്യ​നാ​ടു​ക​ളി​ലാ​യി​രു​ന്നു, വിയറ്റ്‌നാ​മി​ല​ല്ലാ​യി​രു​ന്നു; . . . അദ്ദേഹം ഒരിനം ജാക്കറ്റാ​ണു ധരിച്ചി​രു​ന്നത്‌, യുദ്ധവ​സ്‌ത്ര​മ​ല്ലാ​യി​രു​ന്നു. എന്നാൽ യുദ്ധത്തെ അനുസ്‌മ​രി​പ്പി​ക്കുന്ന ആ ശബ്ദം കേട്ട​പ്പോൾ അദ്ദേഹം അഭയത്തി​നാ​യി ഓടി.”

യുദ്ധക്ക​ള​ത്തി​ലെ മാനസി​കാ​ഘാ​തം പിറ്റി​എ​സ്‌ഡി-യുടെ ഒരു കാരണം മാത്ര​മാണ്‌. ദ ഹാർവാർഡ്‌ മെന്റൽ ഹെൽത്ത്‌ ലെറ്റർ അനുസ​രിച്ച്‌, ഈ ക്രമ​ക്കേട്‌ “സ്വാഭാ​വിക മരണമോ ഭീഷണി മരണമോ ഗുരു​ത​ര​മായ പരിക്കോ ശാരീ​രിക പരിക്കി​നുള്ള ഭീഷണി​യോ ഉൾപ്പെ​ടുന്ന” ഏതെങ്കി​ലും “സംഭവ​ത്തി​ന്റെ​യോ സംഭവ​പ​ര​മ്പ​ര​യു​ടെ​യോ” ഫലമായി ഉണ്ടാകാ​വു​ന്ന​താണ്‌. “അത്‌ വെള്ള​പ്പൊ​ക്കം, തീപി​ടി​ത്തം, ഭൂകമ്പം, കാറപ​കടം, ബോം​ബി​ടീൽ, വെടി​വ​യ്‌പ്‌, പീഡനം, തട്ടി​ക്കൊ​ണ്ടു​പോ​കൽ, ആക്രമണം, ബലാൽസം​ഗം, കുട്ടി​ക​ളോ​ടുള്ള ദുഷ്‌പെ​രു​മാ​റ്റം എന്നിങ്ങനെ ഏതെങ്കി​ലും പ്രകൃതി വിപത്തോ അപകട​മോ മാനു​ഷിക പ്രവർത്ത​ന​മോ ആയിരു​ന്നേ​ക്കാം.” വൈകാ​രി​കാ​ഘാ​ത​മു​ള​വാ​ക്കുന്ന ഒരു സംഭവ​ത്തി​നു കേവലം ദൃക്‌സാ​ക്ഷി​യാ​കു​ന്ന​തോ അതി​നെ​ക്കു​റി​ച്ചു മനസ്സി​ലാ​ക്കു​ന്ന​തോ—ഒരുപക്ഷേ ശ്രദ്ധേ​യ​മായ തെളി​വു​ക​ളു​ടെ​യോ ഫോ​ട്ടോ​ക​ളു​ടെ​യോ സഹായ​ത്തോ​ടെ—പിറ്റി​എ​സ്‌ഡി-യുടെ ലക്ഷണങ്ങൾക്കി​ട​യാ​ക്കി​യേ​ക്കാം, പ്രത്യേ​കി​ച്ചും സംഭവ​ത്തി​ലുൾപ്പെ​ട്ടി​രി​ക്കുന്ന ആളുകൾ കുടും​ബാം​ഗ​ങ്ങ​ളോ ഉറ്റ സുഹൃ​ത്തു​ക്ക​ളോ ആണെങ്കിൽ.

തീർച്ച​യാ​യും, ആളുകൾ വൈകാ​രി​കാ​ഘാ​ത​ത്തോട്‌ പ്രതി​ക​രി​ക്കു​ന്നത്‌ വ്യത്യസ്‌ത രീതി​യി​ലാണ്‌. “മാനസി​കാ​ഘാ​ത​ത്തി​നി​ട​യാ​ക്കുന്ന ഒരു അനുഭ​വ​ത്തി​നു വിധേ​യ​രാ​കുന്ന മിക്കവ​രി​ലും ഗുരു​ത​ര​മായ മാനസിക തകരാ​റി​ന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ വികാ​സം​പ്രാ​പി​ക്കു​ന്നില്ല, ഇനി ആ ലക്ഷണങ്ങൾ വികാ​സം​പ്രാ​പി​ച്ചാൽത്തന്നെ അവ പിറ്റി​എ​സ്‌ഡി-യായി​ത്തീ​ര​ണ​മെന്ന്‌ നിർബ​ന്ധ​വു​മില്ല” എന്ന്‌ ദ ഹാർവാർഡ്‌ മെന്റൽ ഹെൽത്ത്‌ ലെറ്റർ വിശദീ​ക​രി​ക്കു​ന്നു. സമ്മർദം പിറ്റി​എ​സ്‌ഡി-ക്ക്‌ ഇടയാ​ക്കു​ന്ന​വരെ സംബന്ധി​ച്ചെന്ത്‌? ചിലർക്ക്‌ മാനസി​കാ​ഘാ​ത​വു​മാ​യി ബന്ധപ്പെട്ട വികാ​ര​ങ്ങളെ കാല​ക്ര​മേണ നിയ​ന്ത്ര​ണ​ത്തിൽ കൊണ്ടു​വ​രാ​നും ആശ്വാസം നേടാ​നും കഴിയു​ന്നു. മറ്റുചി​ലർ അനേക വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞും മാനസി​കാ​ഘാ​ത​ത്തി​നി​ട​യാ​ക്കിയ സംഭവ​ത്തെ​ക്കു​റി​ച്ചുള്ള ഓർമ​ക​ളോട്‌ മല്ലടി​ക്കു​ന്നു.

എങ്ങനെ​യാ​യാ​ലും, സുഖം​പ്രാ​പി​ക്കൽ ക്ഷമ ആവശ്യ​മുള്ള ഒരു പ്രക്രി​യ​യാ​ണെന്ന്‌ പിറ്റി​എ​സ്‌ഡി ഉള്ളവരും അവരെ സഹായി​ക്കാൻ ആഗ്രഹി​ക്കു​ന്ന​വ​രും ഓർമി​ക്കേ​ണ്ട​തുണ്ട്‌. “വിഷാ​ദ​മുള്ള ദേഹി​ക​ളോട്‌ സാന്ത്വ​ന​ദാ​യ​ക​മാം​വി​ധം സംസാരി”പ്പാനും “എല്ലാവ​രോ​ടും ദീർഘക്ഷമ കാണി”പ്പാനും ബൈബിൾ ക്രിസ്‌ത്യാ​നി​കളെ ഉദ്‌ബോ​ധി​പ്പി​ക്കു​ന്നു. (1 തെസ്സ​ലൊ​നീ​ക്യർ 5:14, NW) തുടക്ക​ത്തിൽ ഉദ്ധരിച്ച ലൊവി​സിന്‌ കാറോ​ടി​ക്കാ​നുള്ള ധൈര്യം വീണ്ടു​കി​ട്ടി​യത്‌ അഞ്ചു മാസത്തി​നു ശേഷമാണ്‌. അപകടം സംഭവിച്ച്‌ നാലു വർഷത്തി​നു​ശേഷം അവൾ പറഞ്ഞു: “ഞാൻ പുരോ​ഗതി വരുത്തി​യി​ട്ടു​ണ്ടെ​ങ്കി​ലും . . . എന്നെ സംബന്ധി​ച്ചി​ട​ത്തോ​ളം ഡ്രൈ​വിങ്‌ വീണ്ടു​മൊ​രി​ക്ക​ലും മുമ്പാ​യി​രു​ന്ന​തു​പോ​ലെ സന്തോ​ഷ​ക​ര​മായ ഒരു അനുഭ​വ​മാ​യി​രി​ക്കില്ല. അത്‌ ചെയ്യാ​തി​രി​ക്കാൻ പറ്റില്ല, അതു​കൊണ്ട്‌ ചെയ്യു​ന്നു​വെന്നു മാത്രം. എങ്കിലും അപകടം സംഭവി​ച്ചു​ക​ഴിഞ്ഞ്‌ ഞാൻ നിസ്സഹാ​യാ​വ​സ്ഥ​യി​ലാ​യി​രുന്ന ആ സമയവു​മാ​യി തട്ടിച്ചു​നോ​ക്കു​മ്പോൾ ഞാൻ വളരെ പുരോ​ഗതി വരുത്തി​യി​രി​ക്കു​ന്നു.”

[9-ാം പേജിലെ ചിത്രം]

പല ഓഫീസ്‌ ജീവന​ക്കാ​രും സമ്മർദ​മ​നു​ഭ​വി​ക്കു​ന്ന​വ​രാണ്‌

[9-ാം പേജിലെ ചിത്രം]

എല്ലാത്തരം സമ്മർദ​വും ഹാനി​ക​ര​മല്ല