പരിഹാ​ര​ത്തി​നു​വേ​ണ്ടി​യുള്ള അന്വേ​ഷ​ണം

“നിഴലി​നെ​ച്ചൊ​ല്ലി തർക്കി​ക്കു​ന്ന​തി​നി​ട​യിൽ നാം യാഥാർഥ്യം വിട്ടു​ക​ള​യു​ന്നു,” ആംഗലേയ ഗ്രന്ഥര​ച​യി​താ​വായ ജോൺ ലിലി എഴുതി. ആ കെണി പറ്റാതി​രി​ക്കാൻ, മഴക്കാ​ടു​കളെ മൂടി​യി​രി​ക്കുന്ന നിഴലു​കൾ കൂടുതൽ ആഴത്തി​ലുള്ള പ്രശ്‌ന​ങ്ങ​ളു​ടെ പ്രതി​ഫ​ല​നങ്ങൾ മാത്ര​മാ​ണെ​ന്നും അടിസ്ഥാന കാരണങ്ങൾ പരിഹ​രി​ക്കു​ന്ന​തു​വരെ വനനശീ​ക​രണം തുടരു​മെ​ന്നും നാം തീർച്ച​യാ​യും മനസ്സിൽ പിടി​ക്കേ​ണ്ട​താണ്‌. ആ കാരണങ്ങൾ എന്തൊ​ക്കെ​യാണ്‌? “ആമസോ​ണി​യൻ പരിര​ക്ഷ​ണത്തെ ആക്രമി​ക്കുന്ന അടിസ്ഥാന ശക്തികൾ ദാരി​ദ്ര്യ​വും മാനവ അനീതി​യു​മാണ്‌,” യുഎൻ പ്രാ​യോ​ജനം ചെയ്‌ത ഒരു പഠനം പറയുന്നു.

പ്രതീ​ക്ഷ​യ്‌ക്കൊ​ത്തു​യ​രാഞ്ഞ ഹരിത​വി​പ്ല​വം

വനനശീ​ക​രണം, ഏതാനും പതിറ്റാ​ണ്ടു​കൾക്കു​മു​മ്പു ബ്രസീ​ലി​ന്റെ തെക്കു​ഭാ​ഗ​ത്തും മധ്യഭാ​ഗ​ത്തും ആരംഭിച്ച ഹരിത​വി​പ്ല​വ​മെന്നു വിളി​ക്ക​പ്പെ​ട്ട​തി​ന്റെ ഭാഗി​ക​മായ പാർശ്വ​ഫ​ല​മാ​യി​രു​ന്നു​വെന്നു ചില ഗവേഷകർ വാദി​ക്കു​ന്നു. അതിനു​മുമ്പ്‌, അവി​ടെ​യുള്ള ആയിര​ക്ക​ണ​ക്കി​നു കർഷക​കു​ടും​ബങ്ങൾ അരി, ബീൻസ്‌, ഉരുള​ക്കി​ഴങ്ങ്‌ എന്നിവ കൃഷി​ചെ​യ്‌തും ഒപ്പം കന്നുകാ​ലി​കളെ വളർത്തി​യു​മാ​ണു നിത്യ​വൃ​ത്തി കഴിച്ചു​പോ​ന്നത്‌. പിന്നീടു വൻകിട യന്ത്രവ​ത്‌കൃത സോയ​ബീൻ വളർത്തൽ നടപടി​ക​ളും ജല​വൈ​ദ്യു​ത പദ്ധതി​ക​ളും അവരുടെ നിലങ്ങളെ കയ്യടക്കി. പശുക്കൾക്കും പ്രാ​ദേ​ശിക വിളകൾക്കും പകരം വ്യവസാ​യ​വ​ത്‌കൃത രാജ്യ​ങ്ങളെ പോഷി​പ്പി​ക്കാൻ വേണ്ട കാർഷി​കോ​ത്‌പ​ന്നങ്ങൾ വന്നു. 1966-നും 1979-നും ഇടയ്‌ക്കു മാത്രം, കയറ്റു​മതി വിളകൾക്കു​വേണ്ടി നീക്കി​വെച്ച കൃഷി​യി​ട​ങ്ങ​ളിൽ 182 ശതമാനം വർധന​വു​ണ്ടാ​യി. ഇതിന്റെ ഫലമായി പരമ്പരാ​ഗത കൃഷി​ക്കാ​രിൽ 12-ൽ 11 പേർക്കു​വീ​തം തങ്ങളുടെ ഭൂമി​യും ഉപജീ​വ​ന​മാർഗ​വും നഷ്ടമായി. അവരെ സംബന്ധി​ച്ചി​ട​ത്തോ​ളം ഹരിത​വി​പ്ലവം ഇരുണ്ട​വി​പ്ല​വ​മാ​യി മാറി.

ഭൂരഹി​ത​രാ​യ ഈ കൃഷി​ക്കാർ എങ്ങോട്ടു പോകും? സ്വന്തം പ്രദേ​ശത്തെ നീതി​ര​ഹി​ത​മായ ഭൂവി​ത​ര​ണത്തെ നേരി​ടാൻ മനസ്സി​ല്ലാഞ്ഞ രാഷ്‌ട്രീ​യ​ക്കാർ, അവർക്കു പോം​വഴി കാണി​ച്ചു​കൊ​ടു​ത്തു. ആമസോൺ പ്രദേശം “ഭൂരഹി​തർക്കു​വേ​ണ്ടി​യുള്ള ആൾരഹിത ഭൂമി”യാണെന്ന ആശയം അവർ ഉന്നമി​പ്പി​ച്ചു. ആദ്യത്തെ ആമസോൺ പൊതു​വഴി തുറന്ന്‌ ഒരു പതിറ്റാ​ണ്ടി​നകം, തെക്കേ ബ്രസീ​ലിൽനി​ന്നും വരൾച്ച​യും ദാരി​ദ്ര്യ​വും ബാധിച്ച വടക്കു​കി​ഴക്കൻ ബ്രസീ​ലിൽനി​ന്നു​മുള്ള ദരി​ദ്ര​രായ 20 ലക്ഷത്തി​ല​ധി​കം കർഷകർ, പൊതു​വ​ഴി​യു​ടെ ഓരങ്ങ​ളിൽ ആയിര​ക്ക​ണ​ക്കി​നു കുടി​ലു​ക​ളി​ലാ​യി താമസം തുടങ്ങി. കൂടുതൽ റോഡു​കൾ പണിത​പ്പോൾ വനങ്ങൾ കൃഷി​യി​ട​ങ്ങ​ളാ​ക്കി മാറ്റാ​നുള്ള തയ്യാ​റെ​ടു​പ്പോ​ടെ കൂടുതൽ ആളുകൾ ആമസോ​ണി​ലേക്കു യാത്ര​യാ​യി. ഗവേഷകർ ഈ അധിനി​വേശ പദ്ധതി​ക​ളി​ലേക്കു പിന്തി​രി​ഞ്ഞു നോക്കവെ, “50 വർഷത്തെ അധിനി​വേ​ശ​ത്തി​ന്റെ അനന്തര​ഫലം മോശ​മാണ്‌” എന്നു പറയുന്നു. ദാരി​ദ്ര്യ​വും അനീതി​യും “ആമസോ​ണി​ലേക്കു കയറ്റു​മതി ചെയ്‌തി​രി​ക്കു​ന്നു.” “അതു​പോ​ലെ​തന്നെ ആമസോൺ പ്രദേ​ശത്തു പുതിയ പ്രശ്‌നങ്ങൾ തലപൊ​ക്കി​യി​രി​ക്കു​ന്നു.”

മുമ്പിൽ മൂന്നു നടപടി​കൾ

വനനശീ​ക​ര​ണ​ത്തി​നുള്ള കാരണങ്ങൾ പരിഹ​രി​ക്കാ​നും ആമസോൺ മഴക്കാ​ടിൽ മനുഷ്യ​ന്റെ ജീവിത സാഹച​ര്യ​ങ്ങൾ മെച്ച​പ്പെ​ടു​ത്താ​നും ആമസോ​ണി​യ​യു​ടെ വികസ​ന​ത്തി​നും പരിസ്ഥി​തി​ക്കും വേണ്ടി​യുള്ള കമ്മീഷൻ, ആമസോൺത​ട​ത്തി​ലെ ഗവൺമെൻറു​കൾ മറ്റു കാര്യ​ങ്ങ​ളു​ടെ കൂട്ടത്തിൽ മൂന്നു പ്രാഥ​മിക നടപടി​കൾ കൈ​ക്കൊ​ള്ള​ണ​മെന്നു ശുപാർശ ചെയ്‌തു​കൊണ്ട്‌ ഒരു രേഖ പ്രസി​ദ്ധീ​ക​രി​ച്ചു. (1) ആമസോൺ മഴക്കാ​ടി​നു പുറത്തുള്ള ദരിദ്ര മേഖല​ക​ളി​ലെ സാമ്പത്തി​ക​വും സാമൂ​ഹി​ക​വു​മായ പ്രശ്‌ന​ങ്ങ​ളി​ലേക്കു ശ്രദ്ധ തിരി​ക്കുക. (2) നിലവി​ലുള്ള വനം ഉപയോ​ഗി​ക്കു​ക​യും വനനശീ​ക​രണം സംഭവിച്ച പ്രദേ​ശങ്ങൾ പുനരു​പ​യോ​ഗി​ക്കു​ക​യും ചെയ്യുക. (3) മാനവ ദുരി​ത​ത്തി​നും വനനശീ​ക​ര​ണ​ത്തി​നു​മുള്ള യഥാർഥ കാരണ​മായ സമൂഹ​ത്തി​ലെ കൊടിയ അനീതി​കൾ കൈകാ​ര്യം ചെയ്യുക. ഈ മൂന്നു സമീപ​ന​ങ്ങളെ നമു​ക്കൊന്ന്‌ അടുത്തു വീക്ഷി​ക്കാം.

മുതൽമു​ടക്ക്‌

സാമൂ​ഹിക-സാമ്പത്തിക പ്രശ്‌ന​ങ്ങ​ളി​ലേക്കു ശ്രദ്ധ തിരി​ക്കുക. “മെച്ചമായ ഭാവി തേടി​പ്പോ​കാൻ ജനങ്ങളെ നിർബ​ന്ധി​ത​രാ​ക്കുന്ന, ആമസോ​ണി​യൻ രാജ്യ​ങ്ങ​ളി​ലെ ഏറ്റവും ദരി​ദ്ര​മായ മേഖല​ക​ളിൽ മുതലി​റ​ക്കു​ന്ന​താ​ണു വനനശീ​ക​രണം ഫലപ്ര​ദ​മാ​യി തടയാ​നുള്ള കുറെ​ക്കൂ​ടെ നല്ല നിർദേശം,” കമ്മീഷൻ അഭി​പ്രാ​യ​പ്പെ​ടു​ന്നു. എങ്കിലും, “ദേശീ​യ​മോ പ്രാ​ദേ​ശി​ക​മോ ആയ വികസന പദ്ധതി​ക​ളോ ആമസോൺ വനനശീ​ക​രണം ഗണ്യമാ​യി കുറയ്‌ക്ക​ണ​മെന്നു വാദി​ക്കുന്ന ആളുക​ളോ ഈ നിർദേശം അപൂർവ​മാ​യേ കണക്കി​ലെ​ടു​ക്കു​ന്നു​ള്ളൂ,” കമ്മിറ്റി​യം​ഗങ്ങൾ കൂട്ടി​ച്ചേർക്കു​ന്നു. ഗവൺമെൻറ്‌ ഉദ്യോ​ഗ​സ്ഥ​രും തത്‌പ​ര​രായ വിദേശ ഗവൺമെൻറു​ക​ളും തങ്ങളുടെ വിദഗ്‌ധോ​പ​ദേ​ശ​വും സാമ്പത്തിക പിന്തു​ണ​യും, ആമസോ​ണി​ന്റെ പ്രാന്ത​പ്ര​ദേ​ശങ്ങൾ നേരി​ടുന്ന, വേണ്ടത്ര ഭൂമി വിതരണം ചെയ്യാ​നി​ല്ലാ​യ്‌മ​യോ ദാരി​ദ്ര്യ​മോ പോലുള്ള പ്രശ്‌നങ്ങൾ പരിഹ​രി​ക്കു​ന്ന​തിന്‌ ഉപയോ​ഗി​ക്കു​ക​യാ​ണെ​ങ്കിൽ ആമസോൺ കൈ​യ്യേ​റുന്ന കൃഷി​ക്കാ​രു​ടെ ഒഴുക്കു കുറയു​ക​യും അങ്ങനെ വനം സംരക്ഷി​ക്ക​പ്പെ​ടു​ക​യും ചെയ്യു​മെന്ന്‌ അധികൃ​തർ വിവരി​ക്കു​ന്നു.

ആമസോ​ണിൽ ജീവി​ക്കുന്ന ചെറു​കിട കൃഷി​ക്കാർക്കു​വേണ്ടി എന്തു ചെയ്യാൻ സാധി​ക്കും? അവരുടെ ദൈനം​ദിന ജീവിതം, കൃഷിക്കു പറ്റാത്ത മണ്ണിൽ വിളകൾ വളർത്തു​ന്ന​തി​നെ ആശ്രയി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്നു.

മരങ്ങൾ ലഭിക്കാൻ വനം

വനം ഉപയോ​ഗി​ക്കു​ക​യും പുനരു​പ​യോ​ഗി​ക്കു​ക​യും ചെയ്യുക. “ഉഷ്‌ണ​മേ​ഖലാ വനങ്ങളെ അമിത​മാ​യി ചൂഷണം ചെയ്യു​ന്നു​ണ്ടെ​ങ്കി​ലും അവയെ ഉപയോ​ഗ​പ്പെ​ടു​ത്തു​ന്നില്ല. അവയുടെ രക്ഷ ആശ്രയി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്നത്‌ ഈ വിരോ​ധാ​ഭാ​സ​ത്തി​ലാണ്‌,” ഒരു യുഎൻ പ്രസി​ദ്ധീ​ക​ര​ണ​മായ അപ്രത്യ​ക്ഷ​മാ​യി​ക്കൊ​ണ്ടി​രി​ക്കുന്ന വനങ്ങൾ (ഇംഗ്ലീഷ്‌) പറയുന്നു. വനം വെട്ടി​യിട്ട്‌ അതിനെ ചൂഷണം ചെയ്യു​ന്ന​തി​നു​പ​കരം മനുഷ്യൻ അതിന്റെ ഉത്‌പ​ന്ന​ങ്ങ​ളായ പഴങ്ങൾ, കായ്‌കൾ, എണ്ണകൾ, റബർ, സത്തുകൾ, ഔഷധ​ച്ചെ​ടി​കൾ എന്നിവ​യും മറ്റു പ്രകൃതി വിഭവ​ങ്ങ​ളും ശേഖരി​ച്ചു​കൊ​ണ്ടോ വിള​വെ​ടു​ത്തു​കൊ​ണ്ടോ വനത്തെ ഉപയോ​ഗ​പ്പെ​ടു​ത്ത​ണ​മെന്നു വിദഗ്‌ധർ പറയുന്നു. അത്തരം ഉത്‌പ​ന്നങ്ങൾ “വനത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക മൂല്യ​ത്തി​ന്റെ 90 ശതമാ​ന​ത്തോ​ളം വരും” എന്ന്‌ അവകാ​ശ​പ്പെ​ടു​ന്നു.

ന്യൂ​യോർക്ക്‌ ബൊട്ടാ​ണി​ക്കൽ ഗാർഡ​നി​ലെ ഡഗ്‌ ഡാലി, വനനശീ​ക​ര​ണ​ത്തിൽനി​ന്നു വനോ​ത്‌പ​ന്ന​ങ്ങളെ ഉപയോ​ഗ​പ്പെ​ടു​ത്തു​ന്ന​തി​ലേക്കു തിരി​യു​ന്ന​താ​യി​രി​ക്കും അർഥവ​ത്തെന്നു താൻ വിശ്വ​സി​ക്കു​ന്ന​തി​ന്റെ കാരണം വിവരി​ക്കു​ന്നു: “അതു ഗവൺമെൻറിന്‌ ആശ്വാസം നൽകുന്നു. കാരണം, സമ്പദ്‌വ്യ​വ​സ്ഥയെ ഉന്നമി​പ്പി​ക്കുന്ന ആമസോ​ണി​യ​യു​ടെ വലിയ ഭൂഭാ​ഗങ്ങൾ നശിപ്പി​ക്ക​പ്പെ​ടു​ന്നില്ല. . . . അത്‌ ആളുകൾക്ക്‌ ഉപജീ​വ​ന​മാർഗ​വും തൊഴി​ലും പ്രദാനം ചെയ്യും. അതു വനത്തെ പരിര​ക്ഷി​ക്കും. അതി​നെ​ക്കു​റിച്ച്‌ നിഷേ​ധാ​ത്മ​ക​മാ​യി എന്തെങ്കി​ലും പറയു​ന്നതു ബുദ്ധി​മു​ട്ടാ​യി​രി​ക്കും.”—വന്യജീ​വി പരിര​ക്ഷണം (ഇംഗ്ലീഷ്‌).

വൃക്ഷങ്ങൾ ഉപയോ​ഗ​പ്പെ​ടു​ത്താൻ വനത്തെ പരിര​ക്ഷി​ക്കു​ന്നതു വനവാ​സി​ക​ളു​ടെ ജീവിത സാഹച​ര്യ​ങ്ങൾ മെച്ച​പ്പെ​ടു​ത്തു​ന്നു. ഉദാഹ​ര​ണ​ത്തിന്‌, രണ്ടര ഏക്കർ പ്രദേശം മേച്ചിൽപ്പു​റ​മാ​ക്കി മാറ്റി​യാൽ പ്രതി​വർഷം 25 ഡോളറേ ലഭിക്കൂ എന്ന്‌ വടക്കൻ ബ്രസീ​ലി​ലെ ബലെമി​ലുള്ള ഗവേഷകർ കണക്കു​കൂ​ട്ടി​യി​രി​ക്കു​ന്നു. അപ്പോൾ, ബ്രസീ​ലി​ലെ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ പ്രതി​മാസ വേതനം ലഭിക്ക​ണ​മെ​ങ്കിൽ ഒരു വ്യക്തിക്ക്‌ 120 ഏക്കർ മേച്ചിൽസ്ഥ​ല​വും 16 കന്നുകാ​ലി​ക​ളും വേണ്ടി​വ​രും. അതാണു സംഗതി​യെ​ങ്കിൽ കാലി​കളെ വളർത്താൻ ഉദ്ദേശി​ക്കുന്ന ഒരുവന്‌ വനത്തിൽനി​ന്നു പ്രകൃതി ഉത്‌പ​ന്നങ്ങൾ ശേഖരി​ച്ചു​കൊണ്ട്‌ അധികം പണം ഉണ്ടാക്കാ​വു​ന്ന​താ​ണെന്നു വേഴ റിപ്പോർട്ടു ചെയ്യുന്നു. ശേഖരി​ക്കാൻ കഴിയുന്ന ഉത്‌പ​ന്ന​ങ്ങ​ളു​ടെ പെരുപ്പം വിസ്‌മ​യാ​വ​ഹ​മാ​ണെന്നു സസ്യശാ​സ്‌ത്ര​ജ്ഞ​നായ ചാൾസ്‌ ക്ലെമൻറ്‌ പറയുന്നു. “ശ്രദ്ധാ​പൂർവം കൈകാ​ര്യം ചെയ്‌തു​കൊ​ണ്ടു കൊയ്‌തെ​ടു​ക്കാ​വുന്ന ഡസൻ കണക്കിനു സസ്യവി​ള​ക​ളും നൂറു​ക​ണ​ക്കി​നു പഴങ്ങളും എണ്ണക്കു​രു​ക്ക​ളും എണ്ണകളും ഉണ്ട്‌,” ഡോ. ക്ലെമൻറ്‌ കൂട്ടി​ച്ചേർക്കു​ന്നു. “എന്നാൽ, വനം സമ്പത്തു​ണ്ടാ​ക്കു​ന്ന​തിന്‌ ഒരു തടസ്സമ​ല്ലെ​ന്നും പകരം അതു സമ്പത്തിന്റെ ഉറവി​ട​മാ​ണെ​ന്നും മനുഷ്യൻ പഠിക്ക​ണ​മെ​ന്ന​താ​ണു പ്രശ്‌നം.”

പാഴ്‌നി​ല​ങ്ങൾക്കു വീണ്ടു​മൊ​ര​വ​സരം

സാമ്പത്തിക വികസ​ന​വും പരിസ്ഥി​തി സംരക്ഷ​ണ​വും ഒരുമി​ച്ചു കൊണ്ടു​പോ​കാ​വു​ന്ന​താണ്‌, ബ്രസീൽക്കാ​ര​നായ ഷ്‌വാ​വുൺ ഫെറാസ്‌ എന്ന ഗവേഷകൻ പറയുന്നു. “ഇതി​നോ​ടകം നശിപ്പി​ക്ക​പ്പെ​ട്ടി​രി​ക്കുന്ന വനത്തിന്റെ കണക്കൊ​ന്നു നോക്കൂ. ഊനം​ത​ട്ടാ​തെ നില​കൊ​ള്ളുന്ന വനം ഇനിയും വെട്ടി​യി​ടേണ്ട ആവശ്യ​മില്ല. പകരം നമുക്കു വനനശീ​ക​ര​ണ​വും അപക്ഷയ​വും സംഭവിച്ച പ്രദേ​ശങ്ങൾ പുനരു​ദ്ധാ​രണം ചെയ്‌തു പുനരു​പ​യോ​ഗി​ക്കാം. ആമസോൺ മേഖല​യിൽ പുനരു​ദ്ധാ​രണം ചെയ്യേണ്ട നിലയി​ലുള്ള, അപക്ഷയം സംഭവിച്ച ധാരാളം പ്രദേ​ശ​ങ്ങ​ളുണ്ട്‌.

1960-കളുടെ അവസാനം മുതൽ, വനം മേച്ചിൽപ്പു​റ​ങ്ങ​ളാ​ക്കി മാറ്റു​ന്ന​തി​നു, വൻതോ​തിൽ മുതൽമു​ട​ക്കാൻ തയ്യാറു​ള്ള​വരെ പ്രോ​ത്സാ​ഹി​പ്പി​ക്കാൻ ഗവൺമെൻറു​കൾ വൻതുക ഉദാര​മാ​യി അനുവ​ദി​ച്ചു​കൊ​ടു​ത്തു. അവർ അങ്ങനെ​തന്നെ ചെയ്‌തു. എന്നാൽ ഡോ. ഫെറാസ്‌ വിവരി​ക്കു​ന്ന​തു​പോ​ലെ “ആറു മാസം​കൊണ്ട്‌ മേച്ചിൽപ്പു​റ​ങ്ങ​ളു​ടെ ഗുണനി​ല​വാ​ര​ങ്ങൾക്ക്‌ അപക്ഷയം സംഭവി​ച്ചു. പിന്നീട്‌ അതൊരു വലിയ മണ്ടത്തര​മാ​ണെന്നു മനസ്സി​ലാ​ക്കി​യ​പ്പോൾ വൻകിട ഭൂവു​ട​മകൾ പറഞ്ഞു: ‘സാരമില്ല, നമുക്ക്‌ ഗവൺമെൻറിൽനിന്ന്‌ ആവശ്യ​ത്തി​നു പണം കിട്ടി​യി​ട്ടുണ്ട്‌.’ എന്നിട്ട്‌ അവർ എല്ലാം ഇട്ടിട്ടു​പോ​യി.” പരിണ​ത​ഫലം എന്തായി​രു​ന്നു? “ഉപേക്ഷി​ക്ക​പ്പെട്ട നിലയിൽ കിടക്കുന്ന ഏതാണ്ട്‌ 2,00,000 ചതുരശ്ര കിലോ​മീ​റ്റർ വരുന്ന മേച്ചിൽപ്പു​റം തരിശു​നി​ല​മാ​യി മാറി​ക്കൊ​ണ്ടി​രി​ക്കു​ക​യാണ്‌.”

എങ്കിലും ഇന്ന്‌ ഫെറാ​സി​നെ​പ്പോ​ലെ​യുള്ള ചില ഗവേഷകർ അപക്ഷയം സംഭവിച്ച ഈ നിലങ്ങൾ ഉപയോ​ഗി​ക്കാൻ കഴിയുന്ന പുതിയ വഴികൾ കണ്ടെത്തു​ന്നു. ഏതു വിധത്തിൽ? ഏതാനും വർഷം മുമ്പ്‌ അവർ, ഉപേക്ഷി​ക്ക​പ്പെട്ട നിലയി​ലുള്ള ഒരു കന്നുകാ​ലി വളർത്തൽകേ​ന്ദ്ര​ത്തിൽ ആമസോ​ണിയ-പരിപ്പ്‌ വൃക്ഷത്തി​ന്റെ 3,20,000 തൈകൾ നട്ടുപി​ടി​പ്പി​ച്ചു. ഇന്ന്‌ ആ തൈകൾ ഫലം കായ്‌ക്കുന്ന വൃക്ഷങ്ങ​ളാണ്‌. ഈ വൃക്ഷങ്ങൾ അതി​വേഗം വളരു​ക​യും അവ വില​യേ​റിയ തടി നൽകു​ക​യും ചെയ്യു​ന്ന​തു​കൊണ്ട്‌ ആമസോൺ തടത്തിന്റെ വനനശീ​ക​രണം സംഭവിച്ച വിവിധ ഭാഗങ്ങ​ളിൽ ആമസോ​ണിയ-പരിപ്പ്‌ തൈകൾ വെച്ചു​പി​ടി​പ്പി​ക്കു​ന്നുണ്ട്‌. ഉത്‌പ​ന്നങ്ങൾ ശേഖരി​ക്കൽ, നിത്യ​വി​ളകൾ നട്ടുപി​ടി​പ്പി​ക്കാൻ കൃഷി​ക്കാ​രെ പഠിപ്പി​ക്കൽ, വനം നശിപ്പി​ക്കാ​തെ വൃക്ഷങ്ങൾ ശേഖരി​ക്കൽ, അപക്ഷയം സംഭവിച്ച പ്രദേശം പുനരു​ദ്ധാ​രണം ചെയ്യൽ എന്നിവ വിദഗ്‌ധ​രു​ടെ അഭി​പ്രാ​യ​ത്തിൽ വനത്തെ നിലനിർത്താ​നുള്ള ബുദ്ധി​പൂർവ​ക​മായ മാർഗ​ങ്ങ​ളാണ്‌.—“പരിര​ക്ഷ​ണ​ത്തി​നു​വേണ്ടി പ്രവർത്തി​ക്കൽ” എന്ന ചതുരം കാണുക.

എങ്കിലും, വനങ്ങളെ സംരക്ഷി​ക്കു​ന്ന​തിൽ അപക്ഷയം സംഭവിച്ച ഭൂമി മാറ്റി​യെ​ടു​ക്കു​ന്ന​തി​ലു​മ​ധി​കം കാര്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെ​ടു​ന്നു. അതിനു മനുഷ്യ​പ്ര​കൃ​ത​ത്തിൽ മാറ്റം ആവശ്യ​മാണ്‌.

വളവു​ള്ളതു നേരേ​യാ​ക്കുന്ന വിധം

അനീതി കൈകാ​ര്യം ചെയ്യുക. മറ്റുള്ള​വ​രു​ടെ അവകാ​ശങ്ങൾ ലംഘി​ക്കുന്ന നീതി​കെട്ട പെരു​മാ​റ്റം മിക്കതും അത്യാ​ഗ്രഹം നിമിത്തം ഉണ്ടാകു​ന്ന​താണ്‌. പുരാതന തത്ത്വചി​ന്ത​ക​നായ സെനി​ക്ക​യു​ടെ അഭി​പ്രാ​യ​പ്ര​കാ​രം “അത്യാ​ഗ്ര​ഹി​യു​ടെ കണ്ണിൽ സകലവും വളരെ ചെറു​താണ്‌”—വിശാ​ല​മായ ആമസോൺ മഴക്കാ​ടുൾപ്പെടെ.

ദരി​ദ്ര​രാ​യ കർഷക​രിൽനി​ന്നു വ്യത്യ​സ്‌ത​രാ​യി വ്യവസാ​യി​ക​ളും വൻകിട ഭൂവു​ട​മ​ക​ളും കീശ വീർപ്പി​ക്കാൻ വനം നശിപ്പി​ക്കു​ന്നു. വനനശീ​ക​ര​ണ​ത്തിൽ പാശ്ചാ​ത്യ​രാ​ഷ്‌ട്ര​ങ്ങൾക്കും ഒരു വലിയ പങ്കു​ണ്ടെന്ന്‌ അധികൃ​തർ ചൂണ്ടി​ക്കാ​ട്ടു​ന്നു. “ഇപ്പോ​ഴത്തെ പരിസ്ഥി​തി​പ്ര​ശ്‌ന​ത്തി​ന്റെ മുഖ്യ​കാ​ര​ണ​ക്കാർ സമ്പന്ന വ്യവസാ​യ​വ​ത്‌കൃത രാജ്യ​ങ്ങ​ളാണ്‌” എന്ന്‌ ജർമൻ ഗവേഷ​ക​രു​ടെ ഒരു സംഘം അഭി​പ്രാ​യ​പ്പെട്ടു. ആമസോൺ പരിര​ക്ഷ​ണ​ത്തി​നു തീർച്ച​യാ​യും “ഒരാ​ഗോള സദാചാ​ര​സം​ഹിത, മാനവ ഐക്യ​ദാർഢ്യ​ത്തെ​യും നീതി​യെ​യും അടിസ്ഥാ​ന​മാ​ക്കി​യുള്ള മെച്ചമായ ഒരു വികസ​ന​രീ​തി സൃഷ്ടി​ക്കുന്ന ഒരു സദാചാ​ര​സം​ഹിത” തീർച്ച​യാ​യും വേണ​മെന്ന്‌ ആമസോ​ണി​യ​യു​ടെ വികസ​ന​ത്തി​നും പരിസ്ഥി​തി​ക്കും വേണ്ടി​യുള്ള കമ്മീഷൻ പറയുന്നു.

ലോക​മൊ​ട്ടാ​കെ പരിസ്ഥി​തി​യെ​ക്കു​റിച്ച്‌ അവബോ​ധ​മുള്ള സ്‌ത്രീ​പു​രു​ഷ​ന്മാർ ശ്രമങ്ങൾ നടത്തി​യി​ട്ടും ആമസോ​ണി​നു മുകളിൽ തുടർന്നും കാണ​പ്പെ​ടുന്ന പുകപ​ടലം, പ്രബു​ദ്ധ​മായ ആശയങ്ങൾ യാഥാർഥ്യ​മാ​യി മാറ്റു​ന്നതു പുകയെ പിടി​ക്കാൻ ശ്രമി​ക്കു​ന്ന​തു​പോ​ലെ​തന്നെ പ്രയാ​സ​ക​ര​മാ​ണെന്നു തെളി​യി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്നു. കാരണം?

ആമസോൺ വൃക്ഷങ്ങ​ളു​ടെ വേരുകൾ വനത്തിലെ മണ്ണിൽ ഇറങ്ങി​യി​രി​ക്കു​ന്ന​തി​നെ​ക്കാൾ ആഴത്തിൽ അത്യാ​ഗ്ര​ഹം​പോ​ലെ​യുള്ള ദുർഗു​ണങ്ങൾ മാനവ സമുദാ​യ​ത്തിൽ ആഴ്‌ന്നി​റ​ങ്ങി​യി​രി​ക്കു​ന്നു. വനത്തെ പരിര​ക്ഷി​ക്കാൻ വ്യക്തി​പ​ര​മാ​യി കഴിയു​ന്ന​തെ​ല്ലാം നാം ചെയ്യേ​ണ്ട​താ​ണെ​ങ്കി​ലും, വനനശീ​ക​ര​ണ​ത്തി​നു കാരണ​മാ​യി ആഴത്തിൽ വേരു​റ​ച്ചി​രി​ക്കുന്ന സങ്കീർണ​മായ പ്രശ്‌നങ്ങൾ പിഴു​തു​ക​ള​യു​ന്ന​തിൽ മനുഷ്യർ, അവർ എത്രതന്നെ ആത്മാർഥ​ത​യു​ള്ള​വ​രാ​യി​രു​ന്നു​കൊ​ള്ളട്ടെ, വിജയി​ക്കു​മെന്നു പ്രതീ​ക്ഷി​ക്കു​ന്നതു വാസ്‌ത​വി​ക​മാ​യി​രി​ക്കു​ക​യില്ല. ഏതാണ്ട്‌ മൂവാ​യി​രം വർഷം മുമ്പു മനുഷ്യ​പ്ര​കൃ​തത്തെ ജ്ഞാനപൂർവം നിരീ​ക്ഷി​ച്ചി​രുന്ന പുരാതന രാജാ​വായ ശലോ​മോൻ പറഞ്ഞത്‌ ഇപ്പോ​ഴും സത്യമാ​യി ഭവിക്കു​ന്നു. മനുഷ്യ​ന്റെ ശ്രമം​കൊ​ണ്ടു മാത്രം ‘വളവു​ള്ളതു നേരെ​യാ​ക്കാൻ’ സാധി​ക്കു​ക​യില്ല. (സഭാ​പ്ര​സം​ഗി 1:15) ഇതി​നോ​ടു സമാന​മാണ്‌ “O pau que nasce torto, morre torto” (ജന്മനാൽ വളഞ്ഞ വൃക്ഷം മരിക്കു​മ്പോ​ഴും വളഞ്ഞി​രി​ക്കും) എന്ന പോർച്ചു​ഗീസ്‌ പഴഞ്ചൊല്ല്‌. എന്നിരു​ന്നാ​ലും ലോക​ത്തി​നു ചുറ്റു​മുള്ള മഴക്കാ​ടു​കൾക്ക്‌ ഒരു ഭാവി​യുണ്ട്‌. എന്തു​കൊണ്ട്‌?

പ്രബുദ്ധത തൊട്ടു​മു​ന്നിൽ

ഏതാണ്ട്‌ നൂറു വർഷം മുമ്പു ബ്രസീൽക്കാ​ര​നായ എയൂക്ലീ​ഡെസ്‌ ഡാ കുൻയാ എന്ന ഗ്രന്ഥര​ച​യി​താ​വിന്‌ ആമസോ​ണി​ലെ ജീവജാ​ല​ങ്ങ​ളു​ടെ വൈവി​ധ്യ​ത്തിൽ മതിപ്പു​തോ​ന്നി. “ഉല്‌പ​ത്തി​യു​ടെ പ്രസി​ദ്ധീ​ക​രി​ക്കാത്ത സമകാ​ലീന പേജ്‌” എന്ന്‌ അദ്ദേഹം ആ വനത്തെ വിശേ​ഷി​പ്പി​ച്ചു. മനുഷ്യൻ ആ ‘പേജിനെ’ ദുഷി​പ്പി​ക്കു​ന്ന​തി​ലും കീറി​ക്ക​ള​യു​ന്ന​തി​ലും ആമഗ്നരാ​യി​ക്കു​ക​യാ​ണെ​ങ്കി​ലും ഇന്നുള്ള ആമസോൺ, കെട്ടു​ക​ഥ​ക​ളി​ല്ലാത്ത ആമസോ​ണിയ (ഇംഗ്ലീഷ്‌) പറയു​ന്ന​തു​പോ​ലെ “സൃഷ്ടി​പ്പി​ന്റെ സമയത്തു​ണ്ടാ​യി​രുന്ന ഭൂമി​യു​ടെ വിദൂ​ര​സ്‌മരണ ജനിപ്പി​ക്കുന്ന ഒരു പ്രതീക”മാണ്‌. എന്നാൽ എത്ര കാല​ത്തേക്ക്‌?

ഇതി​നെ​ക്കു​റി​ച്ചു പരിചി​ന്തി​ക്കുക: ആമസോൺ മഴക്കാ​ടും ലോക​ത്തി​ലെ മറ്റു മഴക്കാ​ടു​ക​ളും ഡാ കുൻയാ പറയു​ന്ന​തു​പോ​ലെ​യുള്ള “ഒരതുല്യ ബുദ്ധി​ശക്തി”യുടെ തെളിവു നൽകുന്നു. വനത്തിലെ വൃക്ഷങ്ങൾ, വേരു​കൾമു​തൽ ഇലകൾവരെ അവ ഒരു വിദഗ്‌ധ ശിൽപ്പി​യു​ടെ കൈ​വേ​ല​യാ​ണെന്നു വിളി​ച്ചോ​തു​ന്നു. സംഗതി അതാ​ണെ​ങ്കിൽ മഴക്കാ​ടു​കളെ ഇല്ലാതാ​ക്കി​ക്കൊ​ണ്ടു ഭൂമിയെ നശിപ്പി​ക്കാൻ ആ മഹാ ശിൽപ്പി മനുഷ്യ​നെ അനുവ​ദി​ക്കു​മോ? ഈ ചോദ്യ​ത്തിന്‌ ഒരു ബൈബിൾ പ്രവചനം, ഇല്ല എന്ന മാറ്റൊ​ലി​ക്കൊ​ള്ളുന്ന മറുപടി നൽകുന്നു! അത്‌ ഇപ്രകാ​രം വായി​ക്കു​ന്നു: “ജാതികൾ കോപി​ച്ചു: നിന്റെ കോപ​വും വന്നു. . . . ഭൂമിയെ നശിപ്പി​ക്കു​ന്ന​വരെ നശിപ്പി​പ്പാ​നും ഉള്ള കാലവും വന്നു.”—വെളി​പ്പാ​ടു 11:18.

അത്യാ​ഗ്ര​ഹി​ക​ളായ ആളുകളെ തുടച്ചു​നീ​ക്കി​ക്കൊ​ണ്ടു സ്രഷ്ടാവ്‌ പ്രശ്‌ന​ത്തി​ന്റെ മൂലകാ​ര​ണം​തന്നെ പരിഹ​രി​ക്കു​മെന്നു മാത്രമല്ല അവൻ അതു ചെയ്യു​ന്നതു നമ്മുടെ നാളി​ലാ​യി​രി​ക്കു​മെ​ന്നും പ്രവചനം പറയു​ന്നതു ശ്രദ്ധി​ക്കുക. നമുക്ക്‌ ഈ പ്രസ്‌താ​വന നടത്താൻ കഴിയു​ന്നത്‌ എന്തു​കൊ​ണ്ടാണ്‌? മനുഷ്യൻ ഭൂമിയെ ‘നശിപ്പി​ക്കുന്ന’ കാലത്താണ്‌ ദൈവം നടപടി എടുക്കു​ന്ന​തെന്നു പ്രവചനം പറയുന്നു. ഏതാണ്ട്‌ രണ്ടായി​രം വർഷം മുമ്പ്‌ ആ വാക്കുകൾ എഴുതു​മ്പോൾ മനുഷ്യന്‌ അതു ചെയ്യാ​നുള്ള സംഖ്യാ​ബ​ല​വും മാർഗ​ങ്ങ​ളും ഇല്ലായി​രു​ന്നു. പക്ഷേ സാഹച​ര്യ​ത്തി​നു മാറ്റം വന്നിരി​ക്കു​ന്നു. “ചരി​ത്ര​ത്തി​ലാ​ദ്യ​മാ​യി, മനുഷ്യ​വർഗം അതിന്റെ നിലനിൽപ്പി​നെ—ഒറ്റപ്പെട്ട മേഖല​ക​ളി​ലോ പ്രദേ​ശ​ങ്ങ​ളി​ലോ അല്ല—ആഗോ​ള​വ്യാ​പ​ക​മാ​യി​ത്തന്നെ നശിപ്പി​ക്കാ​വുന്ന സ്ഥാനത്താണ്‌” എന്ന്‌ ഉഷ്‌ണ​മേ​ഖലാ വനങ്ങളെ സംരക്ഷി​ക്കൽ—മുൻഗണന അർഹി​ക്കുന്ന അന്താരാ​ഷ്‌ട്ര ദൗത്യം എന്ന പുസ്‌തകം അഭി​പ്രാ​യ​പ്പെ​ടു​ന്നു.

‘ഭൂമിയെ നശിപ്പി​ക്കു​ന്നവർ’ക്കെതിരെ സ്രഷ്ടാവ്‌ നടപടി​യെ​ടു​ക്കാൻ പോകുന്ന ‘കാലം’ സമീപ​ത്താണ്‌. ആമസോൺ മഴക്കാ​ടി​നും ഭൂമി​യി​ലെ ഭീഷണി​യി​ലായ മറ്റു പരിസ്ഥി​തി​കൾക്കും ഒരു ഭാവി​യുണ്ട്‌. അതുണ്ടാ​കു​മെന്നു സ്രഷ്ടാവ്‌ ഉറപ്പാ​ക്കും—അതൊരു കെട്ടു​ക​ഥയല്ല, പിന്നെ​യോ യാഥാർഥ്യ​മാണ്‌.

[13-ാം പേജിലെ ചതുരം]

പരിരക്ഷണത്തിനുവേണ്ടി പ്രവർത്തി​ക്കൽ

മധ്യ ആമസോ​ണി​യൻ നഗരമായ മനൗസി​ലെ 4,00,000 ചതുരശ്ര മീറ്റർ വരുന്ന, വെട്ടി​ത്തെ​ളി​ച്ച​ശേഷം രണ്ടാമതു വളർന്നു​വ​ന്നി​ട്ടുള്ള വനത്തി​ലാണ്‌ ആമസോ​ണി​യ​യ്‌ക്കു​വേ​ണ്ടി​യുള്ള, ബ്രസീ​ലി​ന്റെ ദേശീയ ഗവേഷണ ഇൻസ്റ്റി​റ്റ്യൂ​ട്ടി​ന്റെ അല്ലെങ്കിൽ ഐഎൻപിഎ-യുടെ വിവിധ ഓഫീ​സു​കൾ സ്ഥിതി​ചെ​യ്യു​ന്നത്‌. പരിസ്ഥി​തി​ശാ​സ്‌ത്രം​മു​തൽ വനപരി​പാ​ല​നം​വരെ കൈകാ​ര്യം ചെയ്യുന്ന 13 വിവിധ വിഭാ​ഗ​ങ്ങ​ളുള്ള, 42 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഈ സ്ഥാപന​മാണ്‌ ആ പ്രദേ​ശത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ഗവേഷണ സ്ഥാപനം. ആമസോ​ണി​ലെ ചെടികൾ, മത്സ്യങ്ങൾ, ഇഴജന്തു​ക്കൾ, ഉഭയജീ​വി​കൾ, സസ്‌ത​നി​കൾ, പക്ഷികൾ, പ്രാണി​കൾ എന്നിവ​യു​ടെ ലോക​ത്തിൽവെച്ച്‌ ഏറ്റവും സമൃദ്ധ​മായ ശേഖരം ഇവി​ടെ​യുണ്ട്‌. സ്ഥാപന​ത്തി​ലെ 280 ഗവേഷ​ക​രു​ടെ പ്രവർത്തനം, ആമസോ​ണി​യൻ ആവാസ​വ്യ​വ​സ്ഥ​യു​ടെ സങ്കീർണ​മായ പരസ്‌പ​ര​വർത്ത​ന​ത്തെ​ക്കു​റി​ച്ചു മനുഷ്യന്‌ മെച്ചമായ ഗ്രാഹ്യ​മു​ണ്ടാ​യി​രി​ക്കാൻ സഹായി​ക്കു​ന്നു. സ്ഥാപന​ത്തി​ലേക്കു സന്ദർശകർ വരുന്നതു ശുഭാ​പ്‌തി​വി​ശ്വാ​സ​ത്തോ​ടെ​യാണ്‌. ഭരണ, രാഷ്‌ട്രീയ തലങ്ങളിൽനി​ന്നു വിലക്കു​ക​ളു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നി​ട്ടും ബ്രസീ​ലി​ലും വിദേ​ശ​ത്തു​മുള്ള ശാസ്‌ത്ര​ജ്ഞ​ന്മാർ ലോക​ത്തി​ലെ മഴക്കാ​ടു​ക​ളിൽ വെച്ചേ​റ്റ​വും വിശി​ഷ്ട​മാ​യ​തി​നെ—ആമസോ​ണി​നെ—പരിര​ക്ഷി​ക്കാൻ അരയും തലയും മുറുക്കി ഇറങ്ങി​യി​രി​ക്കു​ക​യാണ്‌.

[10-ാം പേജിലെ ചിത്രം]

മരം മുറി​ച്ചു​കൊ​ണ്ടു​പോ​കാൻ വനത്തിൽ വെട്ടി​ത്തെ​ളി​ച്ചി​രി​ക്കുന്ന റോഡ്‌

[11-ാം പേജിലെ ചിത്രങ്ങൾ]

മഴക്കാടുകളിൽനിന്നുള്ള വിഭവങ്ങൾ: പഴങ്ങൾ, കായ്‌കൾ, എണ്ണകൾ, റബർ എന്നിവ​യ്‌ക്കു പുറമേ ഇനിയും വളരെ​യ​ധി​കം വസ്‌തു​ക്കൾ

[കടപ്പാട്‌]

J. van Leeuwen, INPA-CPCA, Manaus, Brazil