പോം പൈ സമയം നിശ്ചല​മാ​യി നിന്നിടം

ഇറ്റലിയിലെ ഉണരുക! ലേഖകൻ

അടുപ്പത്തു ചട്ടിക​ളി​രി​ക്കുന്ന അടുക്ക​ളകൾ, വിൽപ്പ​ന​ച്ച​ര​ക്കു​ക​ളു​ടെ നല്ലൊരു ശേഖര​മുള്ള പീടി​കകൾ, വെള്ളമി​ല്ലാത്ത ജലധാ​രാ​യ​ന്ത്രങ്ങൾ, ഊനം​ത​ട്ടാത്ത തെരു​വു​കൾ—ശൂന്യ​വും തരിശു​മായ, നിവാ​സി​ക​ളി​ല്ലാത്ത ഒരു നഗരത്തിൽ ഇവയെ​ല്ലാം ഒട്ടും കേടു​പ​റ്റാ​തെ നില​കൊ​ണ്ടി​രി​ക്കു​ന്നു. സമയം നിശ്ചല​മാ​യി നിന്ന​പോ​ലെ കാണ​പ്പെ​ടുന്ന പോം​പൈ ആണിത്‌.

1,900-ത്തിലേറെ വർഷം മുമ്പ്‌, നേപ്പിൾസ്‌ ഉൾക്കട​ലിന്‌ അഭിമു​ഖ​മാ​യി നിൽക്കുന്ന വെസൂ​വി​യസ്‌ പർവതം പൊട്ടി​ത്തെ​റിച്ച ആ ദുരന്ത​ദി​ന​ത്തി​ലേ​തു​പോ​ലെ​തന്നെ എല്ലാം നില​കൊ​ള്ളു​ന്നു. പോം​പൈ, ഹെർക്യു​ലാ​നി​യം, സറ്റാബ്യ എന്നീ സ്ഥലങ്ങ​ളെ​യും ചുറ്റു​മുള്ള നാട്ടിൻപു​റ​ങ്ങ​ളെ​യും അത്‌ ചാരത്തി​ലും ലാവയി​ലും കുഴി​ച്ചു​മൂ​ടി.

“വെസൂ​വി​യ​സി​ന്റെ സ്‌ഫോ​ട​നാ​ത്മക സ്വഭാ​വ​ത്തെ​ക്കു​റിച്ച്‌ പുരാ​ത​ന​കാ​ലത്തെ സംസ്‌കാ​ര​സ​മ്പ​ന്ന​രായ ആളുകൾക്ക്‌ അവ്യക്ത​മായ ആശയം മാത്രമേ ഉണ്ടായി​രു​ന്നു​ള്ളൂ. നിബി​ഢ​മായ വൃക്ഷക്കൂ​ട്ട​ങ്ങ​ളും കണ്ണിനു വിരു​ന്നൊ​രു​ക്കുന്ന മുന്തി​രി​ത്തോ​പ്പു​ക​ളും ഇടകലർന്നു നിന്നി​രുന്ന പച്ചപുതച്ച ഒരു പർവത​മാ​യി അവർ അതിനെ കരുതി​പ്പോ​ന്നു,” പോം​പൈ എന്ന പുസ്‌തകം പറയുന്നു. പക്ഷേ, പൊ.യു. 79 ആഗസ്റ്റ്‌ 24-ാം തീയതി പല വർഷത്തെ ശാന്തത​യ്‌ക്കു​ശേഷം പർവതം ഭയങ്കര സ്‌ഫോ​ട​ന​ത്തോ​ടെ നിദ്ര​യിൽനി​ന്നു​ണർന്നു.

പൊ.യു. 79-ലെ സ്‌ഫോ​ട​നം

അഗ്നിപർവതം, സ്‌തം​ഭാ​കൃ​തി​യിൽ വാതക​വും മാഗ്‌മ​യും അവശി​ഷ്ട​ങ്ങ​ളും പുറന്തള്ളി. ഇത്‌ ആകാശത്ത്‌ ഇരുട്ടു​പ​ര​ത്തി​യെന്നു മാത്രമല്ല, ചാരവും ലാപ്പി​ലി​യും (ലാവയു​ടെ ചെറിയ കഷണങ്ങൾ) വർഷി​ക്കു​ന്ന​തിന്‌ ഇടയാ​ക്കു​ക​യും ചെയ്‌തു. രണ്ടു ദിവസം​കൊണ്ട്‌ പോം​പൈ​യും നാട്ടിൻപു​റ​ത്തി​ന്റെ ഒരു വലിയ ഭാഗവും ശരാശരി രണ്ടര മീറ്റർ ആഴത്തിൽ ഒരു കട്ടി​യേ​റിയ പാളി​ക്ക​ടി​യി​ലാ​യി. ശക്തി​യേ​റിയ പ്രകമ്പ​നങ്ങൾ തറയെ വിറപ്പി​ച്ചു​കൊ​ണ്ടി​രി​ക്കെ, ദൃശ്യ​മ​ല്ലാ​ത്ത​തും എന്നാൽ മാരക​വു​മായ ഭീമാ​കാര വിഷവാ​ത​ക​മേ​ഘങ്ങൾ മരണക​ര​മായ വിധത്തിൽ നഗരത്തെ വലയം ചെയ്‌ത്‌ അതിന്റെ കരാള​ഹ​സ്‌ത​ങ്ങ​ളി​ലൊ​തു​ക്കി. പേംപൈ സാവധാ​നം മൂട​പ്പെ​ട്ടു​കൊ​ണ്ടി​രു​ന്ന​പ്പോൾ ഹെർക്യു​ലാ​നി​യം ഒറ്റ നിമി​ഷം​കൊണ്ട്‌ അപ്രത്യ​ക്ഷ​മാ​യി. റീസ്‌കോ​പ്രീറ പോം​പൈ (പോം​പൈയെ വീണ്ടും കണ്ടെത്തൽ) എന്ന പുസ്‌തകം പറയു​ന്ന​ത​നു​സ​രിച്ച്‌, “തീരത്തി​ന​രി​കെ ഇരുപ​ത്തി​രണ്ടു മീറ്റ​റോ​ളം ആഴം വരുന്ന ചെളി​യു​ടെ​യും അഗ്നിപർവത അവശി​ഷ്ട​ങ്ങ​ളു​ടെ​യും” പ്രവാ​ഹ​ത്തിൽ ഹെർക്യു​ലാ​നി​യം മുങ്ങി​പ്പോ​യി.

15,000-ത്തോളം വരുന്ന പോം​പൈ നിവാ​സി​ക​ളു​ടെ പ്രതി​ക​ര​ണങ്ങൾ വ്യത്യ​സ്‌ത​മാ​യി​രു​ന്നു. ഉടനടി പലായനം ചെയ്‌ത​വർക്കു മാത്രമേ തങ്ങളുടെ ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ സാധി​ച്ചു​ള്ളൂ. എങ്കിലും, തങ്ങളുടെ വീടും അതിലു​ള്ള​തൊ​ക്കെ​യും കൈ​വെ​ടി​യാൻ മനസ്സി​ല്ലാ​ഞ്ഞ​തു​കൊണ്ട്‌, വിപത്ത്‌ ഒഴിവാ​ക്കാ​മെന്നു പ്രതീ​ക്ഷിച്ച്‌ ചിലർ അവി​ടെ​ത്തന്നെ തങ്ങി. മറ്റുള്ള​വ​രാ​കട്ടെ, തങ്ങളുടെ വിലപി​ടി​പ്പുള്ള വസ്‌തു​ക്കൾ സംരക്ഷി​ക്കു​ന്ന​തിൽ ഉത്‌ക​ണ്‌ഠാ​കു​ല​രാ​യി പലായനം ചെയ്യാ​നുള്ള തീരു​മാ​ന​മെ​ടു​ക്കാൻ അമാന്തി​ച്ചു​നി​ന്നു. ചാരത്തി​ന്റെ ഘനം നിമിത്തം നിലം​പൊ​ത്തിയ മേൽക്കൂ​ര​കൾക്കു കീഴിൽ അവർ അമർന്നു​പോ​യി.

“ഫൗൺ ഭവനത്തി​ന്റെ” ഉടമസ്ഥ ഇതിന്‌ ഒരുദാ​ഹ​ര​ണ​മാണ്‌. തന്റെ സമ്പത്ത്‌ ഉപേക്ഷി​ക്കാൻ അവർക്കു മനസ്സി​ല്ലാ​യി​രു​ന്നു എന്നതു വ്യക്തമാണ്‌. “ഭവനത്തി​ന്റെ ഉടമസ്ഥ, തന്റെ ഏറ്റവും വിലപി​ടി​പ്പുള്ള ആഭരണങ്ങൾ—സർപ്പങ്ങ​ളു​ടെ രൂപത്തി​ലുള്ള സ്വർണ ബ്രേസ്‌ല​റ്റു​കൾ, മോതി​രങ്ങൾ, മുടി​പ്പി​ന്നു​കൾ, കമ്മലുകൾ, ഒരു വെള്ളി​ക്ക​ണ്ണാ​ടി, സ്വർണാ​ഭ​ര​ണങ്ങൾ നിറച്ച ഒരു സഞ്ചി എന്നിവ—ശേഖരിച്ച്‌ പലായനം ചെയ്യാൻ തയ്യാ​റെ​ടു​ത്തു,” ലാ വീ കോട്ടീ​ഡ്‌യെൻ ആ പോം​പൈ (പോം​പൈ​യി​ലെ ദൈനം​ദിന ജീവിതം) എന്ന തന്റെ പുസ്‌ത​ക​ത്തിൽ റോബെർ ഏറ്റ്‌യെൻ പറയുന്നു. ഒരുപക്ഷേ ചാരവർഷം ഭയന്നി​ട്ടാ​കാം അവർ അകത്തു​തന്നെ കഴിച്ചു​കൂ​ട്ടി. “പെട്ടെ​ന്നു​തന്നെ നിർഭാ​ഗ്യ​വ​തി​യായ ആ സ്‌ത്രീ​യെ​യും അവരുടെ നിധി​ക​ളെ​യും കുഴി​ച്ചു​മൂ​ടി​ക്കൊണ്ട്‌ മേൽക്കൂര തകർന്നു​വീ​ണു,” ഏറ്റ്‌യെൻ തുടരു​ന്നു. മറ്റുള്ളവർ എങ്ങും വ്യാപിച്ച വിഷവാ​തകം ശ്വസിച്ച്‌ ശ്വാസം​മു​ട്ടി മരിച്ചു.

അമാന്തി​ച്ചു​നി​ന്ന​വർക്ക്‌ തങ്ങളുടെ ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ അപ്പോ​ഴേ​ക്കും രൂപം​കൊ​ണ്ടി​രുന്ന ലാവാ​ചാ​ര​ത്തി​ന്റെ പാളി​കൾക്കു മുകളി​ലൂ​ടെ ഓടേ​ണ്ടി​വന്നു. മാരക​മായ വിഷവാ​ത​കങ്ങൾ ശ്വസിച്ച്‌ മരിച്ചു​വീണ അവരുടെ ശരീരം വീണി​ട​ത്തു​തന്നെ കിടന്നു. നിറു​ത്താ​തെ പെയ്‌തു​കൊ​ണ്ടി​രുന്ന നേർത്ത ചാരം അവരുടെ ശരീരത്തെ പൊതി​ഞ്ഞു. ശോച​നീ​യ​മായ അവരുടെ അവശി​ഷ്ടങ്ങൾ നൂറ്റാ​ണ്ടു​കൾക്കു​ശേഷം കണ്ടെത്തി​യി​രി​ക്കു​ന്നു. വിലപി​ടി​പ്പുള്ള അവരുടെ വസ്‌തു​ക്കൾ അപ്പോ​ഴും അവർക്ക​രി​കി​ലു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു. നഗരവും അതിലെ നിവാ​സി​ക​ളും 6 മീറ്ററി​ലേറെ ആഴമുള്ള ചാരത്തിൽ കുഴി​ച്ചു​മൂ​ട​പ്പെട്ടു.

എങ്കിലും മരണം വിതച്ച ആ ചാരവർഷം നിമിത്തം നഗരവാ​സി​കൾപോ​ലും വീണ്ടും പ്രത്യ​ക്ഷ​പ്പെ​ട്ടി​രി​ക്കു​ന്നു. എങ്ങനെ​യെന്നു നിങ്ങൾക്ക​റി​യാ​മോ? ഈ പേജിലെ ഫോ​ട്ടോ​യി​ലുള്ള വാർത്തെ​ടുത്ത അവരുടെ ശരീര​രൂ​പങ്ങൾ നിരീ​ക്ഷി​ക്കുക. അവ നിർമി​ച്ചത്‌ എങ്ങനെ​യാണ്‌? അഴുകി ദ്രവിച്ച ജഡങ്ങൾ ചാരത്തിൽ അവശേ​ഷി​പ്പിച്ച പൊള്ള​യായ ഉൾഭാ​ഗത്ത്‌ പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ്‌ പാരീസ്‌ ഒഴിച്ചു​കൊണ്ട്‌ പുരാ​വ​സ്‌തു​ഗ​വേ​ഷകർ ഭാഗ്യ​ഹീ​ന​രായ ആ ഇരകളു​ടെ മരണ​വെ​പ്രാ​ള​ത്തി​ന്റേ​തായ അവസാന ഭാവ​പ്ര​ക​ട​നങ്ങൾ കാണാൻ നമ്മെ സഹായി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്നു—കൈത്ത​ണ്ട​യിൽ തലവെച്ചു കിടക്കുന്ന ചെറു​പ്പ​ക്കാ​രി; പൊടി​യും വിഷവാ​ത​ക​ങ്ങ​ളും ശ്വസി​ക്കു​ന്നത്‌ തടയാ​നാ​കാത്ത ഒരു തൂവാ​ല​കൊണ്ട്‌ വായ്‌പൊ​ത്തിയ ഒരു മനുഷ്യൻ; ശ്വാസം കിട്ടാതെ ഞെളി​പി​രി​കൊണ്ട്‌ വികൃ​ത​മായ ഭാവ​പ്ര​ക​ട​ന​ങ്ങ​ളോ​ടെ വീണു​കി​ട​ക്കുന്ന ആരോ​ഗ്യ​സ്‌നാ​ന​വേ​ദി​യി​ലെ പരിചാ​രകർ; . . . ദയനീ​യ​വും നിഷ്‌ഫ​ല​വു​മായ അവസാന ആലിം​ഗ​ന​മെ​ന്ന​പോ​ലെ തന്റെ മകളെ ഇറുകെ പുണർന്നി​രി​ക്കുന്ന ഒരമ്മ.”—ആർകേ​യോ

ഹെർക്യു​ലാ​നി​യ​ത്തിൽ സുരക്ഷി​ത​ത്വ​മി​ല്ല

പോം​പൈ​യിൽനിന്ന്‌ ഏതാനും കിലോ​മീ​റ്റ​റു​കൾ അകലെ​യുള്ള ഹെർക്യു​ലാ​നി​യ​ത്തിൽ, ഉടനടി പലായനം ചെയ്യാഞ്ഞ ആളുകൾ കുടു​ങ്ങി​പ്പോ​യി. ഒട്ടേ​റെ​യാ​ളു​കൾ, കടലി​ലൂ​ടെ രക്ഷപ്പെ​ടാ​മെന്ന പ്രതീ​ക്ഷ​യോ​ടെ തിടു​ക്ക​ത്തിൽ കടലോ​ര​ത്തേ​ക്കോ​ടി. പക്ഷേ ഉഗ്രമായ ഒരു സമു​ദ്രാ​ന്ത​ര​ഭൂ​കമ്പം നിമിത്തം ബോട്ടു​കൾ കടലി​ലേ​ക്കി​റ​ക്കാ​നാ​യില്ല. സമീപ​കാ​ലത്ത്‌ ഹെർക്യു​ലാ​നി​യ​ത്തി​ലെ പുരാതന കടലോ​രത്ത്‌ നടത്തിയ ഖനനങ്ങ​ളു​ടെ ഫലമായി 300-ലേറെ അസ്ഥികൂ​ടങ്ങൾ കണ്ടെടു​ത്തി​ട്ടുണ്ട്‌. കടലി​ന​ഭി​മു​ഖ​മാ​യി നിന്ന ഒരു മട്ടുപ്പാ​വിൻകീ​ഴിൽ ഇവർ അഭയം പ്രാപി​ക്കവേ, ചെളി​യു​ടെ​യും അഗ്നിപർവത അവശി​ഷ്ട​ങ്ങ​ളു​ടെ​യും ഉഗ്രമായ പ്രവാഹം ഇവരെ ജീവ​നോ​ടെ കുഴി​ച്ചു​മൂ​ടി. ഇവി​ടെ​യും അനേക​മാ​ളു​കൾ തങ്ങളുടെ വിലപി​ടി​പ്പുള്ള സ്വത്തുക്കൾ സംരക്ഷി​ക്കാൻ ശ്രമിച്ചു: സ്വർണാ​ഭ​ര​ണങ്ങൾ, വെള്ളി​പ്പാ​ത്രങ്ങൾ, ശസ്‌ത്ര​ക്രി​യാ ഉപകര​ണ​ങ്ങ​ളു​ടെ ശേഖരം—എല്ലാം ഇപ്പോ​ഴും അവി​ടെ​യുണ്ട്‌. ഉടമസ്ഥർക്ക​രി​കിൽ, പ്രയോ​ജ​ന​ര​ഹി​ത​മാ​യി.

സമയം നിശ്ചല​മാ​യി​നി​ന്നു

പ്രകൃ​തി​ശ​ക്തി​ക​ളു​ടെ മുന്നിൽ ജീവിതം എത്ര ക്ഷണഭം​ഗു​ര​മാ​ണെ​ന്ന​തിന്‌ പോപൈ ശക്തമായ സാക്ഷ്യം വഹിക്കു​ന്നു. ലോക​ത്തി​ലെ മറ്റ്‌ പുരാ​വ​സ്‌തു​ഗ​വേഷക സ്ഥാനങ്ങ​ളിൽനി​ന്നു വ്യത്യ​സ്‌ത​മാ​യി പോം​പൈ​യു​ടെ​യും ചുറ്റു​വ​ട്ട​ത്തുള്ള പ്രദേ​ശ​ങ്ങ​ളു​ടെ​യും അവശി​ഷ്ടങ്ങൾ, പൊ.യു. ഒന്നാം നൂറ്റാ​ണ്ടി​ലെ ദൈനം​ദിന ജീവി​തത്തെ സൂക്ഷ്‌മ​പ​രി​ശോ​ധ​ന​യ്‌ക്കു വിധേ​യ​മാ​ക്കാൻ ആധുനിക പണ്ഡിത​ന്മാ​രെ​യും കുതു​കി​ക​ളെ​യും സഹായി​ക്കുന്ന ഒരു ക്ഷണിക​ഛാ​യാ​പടം പ്രദാ​നം​ചെ​യ്യു​ന്നു.

ആ പ്രദേ​ശ​ത്തി​ന്റെ സമൃദ്ധി​ക്കു നിദാ​ന​മാ​യി​രു​ന്നത്‌ കൃഷി, വ്യവസാ​യം, വാണി​ജ്യം എന്നിവ​യാ​യി​രു​ന്നു. മനുഷ്യ​ശ​ക്തി​യു​ടെ—ദിവസ​വും കൂലി​ക്കെ​ടു​ത്തി​രുന്ന അടിമ​ക​ളു​ടെ​യും സ്വത​ന്ത്ര​രു​ടെ​യും—ശക്തമായ വിനി​യോ​ഗം മൂലം ഫലഭൂ​യി​ഷ്‌ഠ​മായ നാട്ടിൻപു​റം സമൃദ്ധ​മാ​യി വിളവ്‌ ഉത്‌പാ​ദി​പ്പി​ച്ചു. നഗരത്തി​ലെ ഒട്ടേറെ പ്രവർത്ത​നങ്ങൾ ഭക്ഷ്യവ​സ്‌തു​ക്ക​ളു​ടെ കച്ചവട​ത്തോ​ടു ബന്ധപ്പെ​ട്ട​താ​യി​രു​ന്നു. പോം​പൈ സന്ദർശി​ക്കുന്ന ഏതൊ​രു​വ​നും, ചോളം പൊടി​ക്കുന്ന മില്ലു​ക​ളും പഴക്കച്ച​വ​ട​ക്കാ​രു​ടെ​യും വീഞ്ഞു​വിൽപ്പ​ന​ക്കാ​രു​ടെ​യും കടകളും ഇപ്പോ​ഴും കാണാ​വു​ന്ന​താണ്‌. ഒരിക്കൽ വാണി​ജ്യ​ത്തി​നു​വേണ്ടി ഉപയോ​ഗി​ച്ചി​രുന്ന കെട്ടി​ടങ്ങൾ—വ്യവസായ തോതിൽ കമ്പിളി​യും ചണവും നിർമി​ക്കാ​നും നൂൽ നൂൽക്കാ​നും തുണി നെയ്യാ​നും ഉപയോ​ഗി​ച്ചി​രുന്ന മില്ലുകൾ—നിങ്ങൾക്കു കാണാൻ കഴിയും. തട്ടാന്റെ പണിപ്പുര തുടങ്ങി ഇരുമ്പു​കട വരെ ഡസൻക​ണ​ക്കി​നു​വ​രുന്ന മറ്റു ചെറു​കിട വ്യവസാ​യ​ങ്ങ​ളും ഈ കെട്ടി​ട​ങ്ങ​ളും ഒപ്പം വീടു​ക​ളും ഒരു നഗരം​തന്നെ തീർത്തു.

ഒരിക്കൽ ആളുക​ളെ​ക്കൊണ്ട്‌ തിങ്ങി​നി​റഞ്ഞ ഇടുങ്ങിയ തെരു​വു​കൾ കല്ലുകൾ പാകി​യ​വ​യാണ്‌. അവയുടെ പാർശ്വ​ങ്ങ​ളി​ലാ​യി ഉയർത്തി​ക്കെ​ട്ടിയ നടപ്പാ​ത​ക​ളും വിദഗ്‌ധ ജലപ്ര​ണാ​ളി​ക​ളാൽ പോഷി​പ്പി​ക്ക​പ്പെ​ട്ടി​രുന്ന പൊതു ജലധാ​രാ​യ​ന്ത്ര​ങ്ങ​ളു​മുണ്ട്‌. പ്രധാന നിരത്തു​ക​ളിൽ അസാധാ​ര​ണ​വും രസകര​വു​മായ ഒരു സംഗതി കാണാ​നാ​വും. ആധുനി​ക​നാ​ളിൽ കാൽന​ട​ക്കാർക്ക്‌ കുറുകെ കടക്കാ​നാ​യി നഗര​റോ​ഡു​ക​ളിൽ വരകൾക്കൊണ്ട്‌ അടയാ​ള​പ്പെ​ടു​ത്തിയ ഇടങ്ങളു​ടെ പ്രാചീന മുൻഗാ​മി​ക​ളെ​പ്പോ​ലെ, തെരു​വു​കൾക്കു മധ്യേ ഇഷ്ടിക​കൾകൊണ്ട്‌ ഉയർത്തി​ക്കെ​ട്ടി​യി​രി​ക്കു​ന്നത്‌ കാൽന​ട​ക്കാ​രു​ടെ പ്രവാ​ഹത്തെ സൗകര്യ​പ്പെ​ടു​ത്തി​യെന്നു മാത്രമല്ല മഴ പെയ്യു​മ്പോൾ കാൽപാ​ദങ്ങൾ നനയാ​തി​രി​ക്കാ​നും സഹായി​ച്ചു. നഗരത്തി​ലൂ​ടെ വണ്ടി ഓടി​ച്ചി​രുന്ന ഏതൊ​രു​വ​നും ഉയർത്തി​ക്കെ​ട്ടിയ ആ ഇഷ്ടികകൾ ഒഴിവാ​ക്കാൻ ഒരു പ്രത്യേക ചാതു​ര്യം വേണമാ​യി​രു​ന്നു. അവ ഇപ്പോ​ഴും അവി​ടെ​യുണ്ട്‌! ഒന്നിനും മാറ്റം വന്നിട്ടില്ല.

സ്വകാര്യ ജീവിതം

പോം​പൈ​ക്കാ​രു​ടെ സ്വകാര്യ ജീവി​തത്തെ വലയം ചെയ്‌തി​രുന്ന ആ കരുത​ലി​നു​പോ​ലും ആധുനിക നാളിലെ ആളുക​ളു​ടെ വകതി​രി​വി​ല്ലാത്ത തുറി​ച്ചു​നോ​ട്ടത്തെ ചെറുത്തു നിൽക്കാ​നാ​വില്ല. കണ്ണഞ്ചി​പ്പി​ക്കും​വി​ധം സർവാ​ഭ​ര​ണ​വി​ഭൂ​ഷി​ത​യായ ഒരു സ്‌ത്രീ ഒരു പോരാ​ളി​യു​ടെ സൈന്യാ​ല​യ​ത്തിൽ അയാളു​ടെ കരവല​യ​ത്തി​നു​ള്ളിൽ മരിച്ചു​കി​ട​ക്കു​ന്നു. വീടു​ക​ളു​ടെ​യും കടകളു​ടെ​യും വാതി​ലു​കൾ മലർക്കെ തുറന്നു​കി​ട​ക്കു​ന്നു. അടുക്ക​ളകൾ പ്രദർശി​പ്പി​ക്ക​പ്പെ​ട്ടി​രി​ക്കു​ന്നു. ഏതാനും നിമി​ഷങ്ങൾ മുമ്പു മാത്രം ഉപേക്ഷി​ക്ക​പ്പെ​ട്ട​താ​യി തോന്നുന്ന നിലയി​ലാണ്‌ അവ: അടുപ്പ​ത്തി​രി​ക്കുന്ന ചട്ടികൾ, ഇപ്പോ​ഴും അപ്പച്ചൂ​ള​യി​ലി​രി​ക്കുന്ന വേകാത്ത റൊട്ടി, ചുവരിൽ ചാരി വെച്ചി​രി​ക്കുന്ന വലിയ ഭരണികൾ. വിശി​ഷ്ട​മായ കുമ്മാ​യ​പ്പ​ണി​ക​ളും ചുവർചി​ത്ര​ങ്ങ​ളും മൊ​സൈ​ക്കും കൊണ്ട്‌ അലങ്കരി​ക്ക​പ്പെട്ട മുറി​ക​ളുണ്ട്‌. അത്ഭുതം ജനിപ്പി​ക്കുന്ന രീതി​യിൽ ശുദ്ധി​ചെ​യ്‌തെ​ടുത്ത വെള്ളി​കൊ​ണ്ടുള്ള കപ്പുക​ളും പാത്ര​ങ്ങ​ളും ഉപയോ​ഗിച്ച്‌ സമ്പന്നർ അവിടെ സുഖ​ലോ​ലു​പ​രാ​യി മൃഷ്ടാന്ന ഭോജനം കഴിച്ചു​പോ​ന്നു. പ്രശാ​ന്ത​മായ ഗൃഹാന്തര ഉദ്യാ​ന​ങ്ങൾക്കു ചുറ്റും നിരനി​ര​യായ തൂണുകൾ. അവയെ മോടി​പി​ടി​പ്പി​ച്ചി​രുന്ന ജലധാ​രാ​യ​ന്ത്ര​ങ്ങ​ളു​ടെ പ്രവർത്തനം ഇപ്പോൾ നിലച്ചി​രി​ക്കു​ന്നു. വിശി​ഷ്ട​മായ കൈ​വേ​ലയെ വിളി​ച്ചോ​തുന്ന വെണ്ണക്കൽപ്ര​തി​മ​ക​ളും പിച്ചള​പ്ര​തി​മ​ക​ളും കുല​ദൈ​വ​ങ്ങ​ളു​ടെ ബലിപീ​ഠ​ങ്ങ​ളും കാണാ​വു​ന്ന​താണ്‌.

എങ്കിലും ഭൂരി​പക്ഷം പേരു​ടെ​യും കുറേ​ക്കൂ​ടെ ചെലവ്‌ ചുരു​ങ്ങിയ ജീവി​ത​രീ​തി​യാ​യി​രു​ന്നു. വീട്ടിൽ പാചക​സൗ​ക​ര്യ​മി​ല്ലാ​തി​രുന്ന പലരും അവി​ടെ​യു​ണ്ടാ​യി​രുന്ന അസംഖ്യം സത്രങ്ങൾ കൂടെ​ക്കൂ​ടെ സന്ദർശി​ച്ചു. അവിടെ അവർക്ക്‌ അധികം പണം നൽകാ​തെ​തന്നെ പരദൂ​ഷണം പറയാ​നും ചൂതാട്ടം നടത്താ​നും അല്ലെങ്കിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കാ​നും മദ്യപി​ക്കാ​നും കഴിയു​മാ​യി​രു​ന്നു. ഇവയിൽ ചിലത്‌ വേശ്യാ​ല​യ​ങ്ങ​ളാ​യി​രു​ന്നി​രി​ക്കണം. അവിടെ വരുന്ന​വർക്ക്‌ മദ്യം വിളമ്പി​യ​തി​നു​ശേഷം പരിചാ​രി​കകൾ, മിക്ക​പ്പോ​ഴും അടിമ​പ്പെൺകു​ട്ടി​കൾ, വേശ്യ​ക​ളാ​യി സേവി​ച്ചി​രു​ന്നു. ഇത്തരത്തി​ലുള്ള നിരവധി സത്രങ്ങൾക്കു പുറമേ, ഖനനങ്ങ​ളു​ടെ ഫലമായി ഇരുപ​തി​ലേറെ വരുന്ന മറ്റു വേശ്യാ​ല​യ​ങ്ങ​ളും കണ്ടെടു​ത്തി​രി​ക്കു​ന്നു. മിക്ക​പ്പോ​ഴും കടുത്ത അശ്ലീല ചിത്ര​ങ്ങ​ളും എഴുത്തു​ക​ളും അവിടത്തെ സവി​ശേ​ഷ​ത​ക​ളാ​യി​രു​ന്നു.

നടപടി​യെ​ടു​ക്കാ​നുള്ള സമയമാ​യി

പോം​പൈ​യു​ടെ പെട്ടെ​ന്നുള്ള നാശം ഒരുവനെ ചിന്തി​പ്പി​ക്കു​ന്നു. അവിടെ മരിച്ചു​വീണ ആയിരങ്ങൾ, ആസന്നമായ വിപത്തി​നെ​ക്കു​റി​ച്ചുള്ള മുന്നറി​യി​പ്പിൻ സൂചന​ക​ളോട്‌ വേണ്ടത്ര ഉത്സാഹ​ത്തോ​ടെ പ്രതി​ക​രി​ച്ചി​ല്ലെ​ന്നതു സ്‌പഷ്ടം—തുട​രെ​ത്തു​ട​രെ​യുള്ള ഭൂകമ്പങ്ങൾ, അഗ്നിപർവത സ്‌ഫോ​ട​നങ്ങൾ, കനത്ത ലാപ്പി​ലി​വർഷം എന്നിവ​യോ​ടു​തന്നെ. ഒരുപക്ഷേ തങ്ങളുടെ സുഖജീ​വി​ത​വും വസ്‌തു​വ​ക​ക​ളും കൈ​വെ​ടി​യാ​നുള്ള വൈമ​ന​സ്യം​കൊ​ണ്ടാ​വാം, അവർ അമാന്തി​ച്ചു​നി​ന്നു. ആപത്ത്‌ ഒഴിഞ്ഞു​പോ​കു​മെ​ന്നോ കാര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ വഷളാ​കു​ന്ന​പക്ഷം പലായനം ചെയ്യാ​നുള്ള സമയം ഇനിയു​മു​ണ്ടെ​ന്നോ അവർ പ്രതീ​ക്ഷി​ച്ചി​രി​ക്കാം. ഖേദക​ര​മെന്നു പറയട്ടെ, അവർക്കു തെറ്റു​പറ്റി.

ഇന്ന്‌ മുഴു​ലോ​ക​വും സമാന​മായ ഒരു സാഹച​ര്യ​ത്തി​ലാ​ണെന്ന്‌ തിരു​വെ​ഴു​ത്തു​കൾ നമ്മോടു പറയുന്നു. നാം ജീവി​ക്കുന്ന ദുഷിച്ച സമൂഹം ദൈവ​ത്തിൽനിന്ന്‌ അകന്നു​പോ​യി​രി​ക്കു​ന്നു. അത്‌ പെട്ടെ​ന്നു​തന്നെ നീക്കം​ചെ​യ്യ​പ്പെ​ടാ​റാ​യി​രി​ക്കു​ന്നു. (2 പത്രൊസ്‌ 3:10-12; എഫെസ്യർ 4:17-19) സമയം അടുത്തി​രി​ക്കു​ന്നു​വെന്ന്‌ തെളി​വു​ക​ളെ​ല്ലാം സൂചി​പ്പി​ക്കു​ന്നു. (മത്തായി 24:3-42; മർക്കൊസ്‌ 13:3-37; ലൂക്കൊസ്‌ 21:7-36) പോം​പൈ​യു​ടെ ദുരന്ത അവശി​ഷ്ടങ്ങൾ, അനിശ്ചി​ത​ത്വ​ത്തി​ന്റെ ബുദ്ധി​ശൂ​ന്യ​ത​യ്‌ക്ക്‌ നിശ്ശബ്ദ​സാ​ക്ഷ്യം വഹിക്കു​ന്നു.

[24-ാം പേജിലെ ചതുരം]

ക്രിസ്‌തീയ കുരി​ശു​ക​ളോ?

ഒരു ബേക്കറി​യു​ടെ ചുവരി​ലെ കുമ്മാ​യ​പ്പ​ണി​യിൽ ഉണ്ടായി​രു​ന്നത്‌ ഉൾപ്പെടെ പോം​പൈ​യിൽ കണ്ടെടു​ക്ക​പ്പെട്ട വിവി​ധ​ത​ര​ത്തി​ലുള്ള കുരി​ശു​കൾ, പൊ.യു. 79-ലെ അതിന്റെ നാശത്തി​നു​മുമ്പ്‌ അവിടെ ക്രിസ്‌ത്യാ​നി​ത്വം ഉണ്ടായി​രു​ന്നു എന്നുള്ള​തി​ന്റെ തെളി​വാ​ണെന്നു ചിലർ വ്യാഖ്യാ​നി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്നു. ഇത്‌ സാധു​വായ ഒരു അഭ്യൂ​ഹ​മാ​ണോ?

അല്ലെന്നു സ്‌പഷ്ടം. “കുരിശ്‌ ഉപയോ​ഗി​ച്ചുള്ള ആരാധ​ന​സം​ബ​ന്ധിച്ച്‌ ഒരു പൂർണ​രൂ​പം ലഭിക്ക​ണ​മെ​ങ്കിൽ നാലാം നൂറ്റാ​ണ്ടു​വരെ, അതായത്‌, ചക്രവർത്തി​യും പുറജാ​തീയ കൂട്ടങ്ങ​ളും മതം മാറി ഇത്തരത്തി​ലുള്ള ആരാധ​നാ​ക്ര​മത്തെ തങ്ങളുടെ ആത്മീയ​ത​യ്‌ക്കു ചേർച്ച​യി​ലാ​ക്കിയ സമയം​വരെ നാം കാത്തി​രി​ക്കേണ്ടി വരും” പ്രീ​സെൻസെ ഗ്വീ​ഡോ​യീ​കെ ഏ ക്രീസ്റ്റ്യാ​ന്യെ ആ പോം​പൈ (പോം​പൈ​യിൽ യഹൂദ​രു​ടെ​യും ക്രിസ്‌ത്യാ​നി​ക​ളു​ടെ​യും സാന്നി​ധ്യം) എന്ന തന്റെ പുസ്‌ത​ക​ത്തിൽ ആന്റോ​ണ്യോ വാറോ​നീ പറയുന്നു. “രണ്ടും മൂന്നും നൂറ്റാ​ണ്ടു​ക​ളി​ലും കോൺസ്റ്റൻറ​യിൻ ചക്രവർത്തി​യു​ടെ കാലം വരെയും ക്രിസ്‌ത്യാ​നി​ത്വ​ത്തോ​ടു ബന്ധപ്പെട്ട്‌ ഇത്തരത്തി​ലുള്ള ഒരു ചിഹ്നം വളരെ അപൂർവ​മാ​യി​ട്ടേ കണ്ടെത്താൻ സാധി​ക്കു​ക​യു​ള്ളൂ.

അവയ്‌ക്കു ക്രിസ്‌തീയ ഉത്ഭവമി​ല്ലെ​ങ്കിൽ ഇത്തരം ചിഹ്നങ്ങൾക്ക്‌ എന്ത്‌ ഉത്ഭവമാ​ണു​ള്ളത്‌? ഒരു കുരി​ശാ​ണെന്നു കരുത​പ്പെ​ടുന്ന ഈ ചിഹ്നത്തി​ന്റെ തിരി​ച്ച​റി​വി​നെ​യും അതേ ബേക്കറി​യിൽനി​ന്നു കണ്ടെടുത്ത സർപ്പരൂ​പ​ത്തി​ലുള്ള ഒരു ദേവി​യു​ടെ ചിത്ര​ത്തി​ന്റെ കണ്ടെത്ത​ലി​ന്റെ​യും സംശയ​ങ്ങൾക്കു​പു​റമേ “ബേക്കറി പാട്ടക്കാ​രന്റെ ക്രിസ്‌തീ​യ​മെന്നു തോന്നി​ക്കുന്ന ആത്മീയ​ത​യ്‌ക്ക്‌ നിരക്കാ​ത്ത​തരം, അങ്ങേയറ്റം ആഭാസ​ക​ര​മായ ചില വസ്‌തു​ക്ക​ളും” അവി​ടെ​യു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്ന​താ​യി വാറോ​നീ പറയുന്നു. അദ്ദേഹം ഇങ്ങനെ കൂട്ടി​ച്ചേർക്കു​ന്നു: “നാഗരി​ക​ത​യു​ടെ ഉദയം​മു​തൽ, വീണ്ടെ​ടു​പ്പി​ന്റെ പ്രതീ​ക​മാ​യി​ത്തീ​രു​ന്ന​തി​നു​മുമ്പു​തന്നെ കുരി​ശാ​കൃ​തി​യി​ലുള്ള ചിഹ്നം, വ്യക്തമായ മാന്ത്രിക, അനുഷ്‌ഠാന പ്രാധാ​ന്യ​ത്തോ​ടു​കൂ​ടി ഉപയോ​ഗി​ക്ക​പ്പെ​ട്ടി​രു​ന്നു.” പുരാതന നാളു​ക​ളിൽ, ദുഷ്ട സ്വാധീ​ന​ങ്ങളെ അകറ്റി നിർത്താ​നോ നശിപ്പി​ക്കാ​നോ കഴിയുന്ന ഒന്നായി കുരിശ്‌ വീക്ഷി​ക്ക​പ്പെ​ട്ടി​രു​ന്നു​വെ​ന്നും പ്രധാ​ന​മാ​യും ഒരു രക്ഷാബ​ന്ധ​ന​മെന്ന നിലയ്‌ക്കാണ്‌ അത്‌ ഉപയോ​ഗി​ച്ചി​രു​ന്ന​തെ​ന്നും ഈ പണ്ഡിതൻ വിശദ​മാ​ക്കു​ന്നു.

[23-ാം പേജിലെ ചിത്രം]

വെസൂവിയസ്‌ പർവതം പശ്ചാത്ത​ല​മാ​യുള്ള കേലി​ഗ്യൂ​ള കമാനം

[23-ാം പേജിലെ ചിത്രം]

മുകളിൽ: പോം​പൈ നിവാ​സി​ക​ളു​ടെ വാർത്തെ​ടുത്ത രൂപങ്ങൾ

ഇടത്‌: നീറോ കമാന​ത്തി​ന്റെ​യും ജൂപ്പിറ്റർ ക്ഷേത്ര​ത്തി​ന്റെ ഒരു ഭാഗത്തി​ന്റെ​യും വീക്ഷണം

[22-ാം പേജിലെ ചിത്ര​ത്തിന്‌ കടപ്പാട്‌]

Vertical borders: Glazier

Photos on pages 2 (bottom), 22, and 23: Soprintendenza Archeologica di Pompei