സാൻസി​ബാർ—“സുഗന്ധ​വ്യ​ഞ്‌ജ​ന​ങ്ങ​ളു​ടെ നാട്‌”

കെനിയയിലെ ഉണരുക! ലേഖകൻ

പൂർവ മധ്യ ആഫ്രി​ക്ക​യു​ടെ തീരത്തു​നി​ന്നു 35 കിലോ​മീ​ററർ അകലെ​യാണ്‌ സാൻസി​ബാർ ദ്വീപ്‌ കിടക്കു​ന്നത്‌. ഇന്ത്യൻ സമു​ദ്ര​ത്തി​ലെ നീല ഉഷ്‌ണ​ജ​ല​ത്താൽ ചുററ​പ്പെട്ട്‌, വെള്ള കടൽത്തീ​ര​ങ്ങ​ളാൽ മാലയ​ണി​യി​ക്ക​പ്പെട്ട്‌, നിമ്‌നോ​ന്ന​ത​മായ കുന്നു​ക​ളാ​ലും വാണി​ജ്യ​ക്കാ​റ​റു​ക​ളിൽ ആടിയു​ല​യുന്ന പനമര​ങ്ങ​ളാ​ലും അലങ്കൃ​ത​മാ​യി കിടക്കുന്ന സാൻസി​ബാർ തീർച്ച​യാ​യും മനോ​ഹ​ര​മായ ഒരു ദ്വീപു​തന്നെ. ഏററവും കൂടിയ നീളം 85 കിലോ​മീ​റ​റ​റും വീതി 39 കിലോ​മീ​റ​റ​റും ഉള്ള താരത​മ്യേന ചെറിയ ഒരു ദ്വീപാ​ണെ​ങ്കി​ലും അത്‌ ആഫ്രി​ക്ക​യു​ടെ ചരി​ത്ര​ത്തിൽ ഒരു വലിയ പങ്കു വഹിച്ചി​രി​ക്കു​ന്നു.

പേർഷ്യ​ക്കാ​രും അറബി​ക​ളും ഇന്ത്യാ​ക്കാ​രും പോർട്ടു​ഗീ​സു​കാ​രും ബ്രിട്ടീ​ഷു​കാ​രും ഏഷ്യാ​ക്കാ​രും വടക്കേ അമേരി​ക്ക​ക്കാ​രും പിന്നെ തീർച്ച​യാ​യും തൊട്ട​ടു​ത്തു കിടക്കുന്ന ആഫ്രി​ക്ക​ക്കാ​രും നൂററാ​ണ്ടു​ക​ളാ​യി സാൻസി​ബാർ സന്ദർശി​ച്ചു​കൊ​ണ്ടാ​ണി​രി​ക്കു​ന്നത്‌. ആദായ​ക​ര​മായ അടിമ വ്യാപാ​ര​ത്തി​നാ​യി​രു​ന്നു അന്ന്‌ മുഖ്യ​ശ്രദ്ധ കൊടു​ത്തി​രു​ന്നത്‌. വാണി​ജ്യ​ക്കാർക്കും പര്യ​വേ​ക്ഷ​കർക്കും ഭക്ഷ്യസാ​ധ​നങ്ങൾ ലഭിച്ച​തും അവി​ടെ​നി​ന്നാ​യി​രു​ന്നു. വാസ്‌ത​വ​ത്തിൽ, ആഫ്രി​ക്ക​യി​ലെ മിക്ക യൂറോ​പ്യൻ പര്യ​വേ​ക്ഷ​ക​രും 19-ാം നൂററാ​ണ്ടിൽ ഈ ദ്വീപിൽക്കൂ​ടി കടന്നു​പോ​യി​രു​ന്നു! ഇത്‌ ആഫ്രി​ക്ക​യു​ടെ പടിവാ​തിൽ എന്ന്‌ അറിയ​പ്പെ​ടാൻ ഇടയാ​യ​തിൽ അതിശ​യ​മില്ല.

കരയാ​മ്പു​വും അതിന്റെ ഉപയോ​ഗ​ങ്ങ​ളും

1800-കളുടെ ആദ്യത്തെ പകുതി​യിൽ ഒമാനി​ലെ സുൽത്താ​നായ സയിഡ്‌ സായിദ്‌ പേർഷ്യൻ ഉൾക്കട​ലി​ലുള്ള തന്റെ സ്വദേശം വിട്ട്‌ സാൻസി​ബാ​റിൽ വാസമു​റ​പ്പി​ച്ചു. ദ്വീപി​ന്റെ ഭരണാ​ധി​കാ​രി എന്നനി​ല​യിൽ അദ്ദേഹം അറബി തോട്ട​മു​ട​മ​ക​ളെ​ക്കൊണ്ട്‌ തെങ്ങു​കൃ​ഷി നിർത്ത​ലാ​ക്കു​ക​യും പകരം വളരെ​യേറെ ലാഭക​ര​മായ ഒരു വിള കൃഷി​ചെ​യ്യി​ക്ക​യും ചെയ്‌തു: കരയാമ്പു. അദ്ദേഹം മരിക്കു​മ്പോൾ അടിമ​വ്യാ​പാ​ര​വും ആനക്കൊ​മ്പു വ്യാപാ​ര​വും മാത്ര​മാ​യി​രു​ന്നു കരയാമ്പു ലാഭ​ത്തെ​ക്കാൾ മികച്ചു​നി​ന്നത്‌. അതു​കൊണ്ട്‌ അടിമ​വ്യാ​പാ​രം നിർത്ത​ലാ​ക്കി​യ​പ്പോൾ സാൻസി​ബാർ സുഗന്ധ​വ്യ​ഞ്‌ജ​ന​ങ്ങ​ളു​ടെ ദ്വീപ്‌ എന്ന്‌ അറിയ​പ്പെട്ടു. ഇന്ന്‌ അത്‌ ലോക​ത്തിൽ കരയാ​മ്പു​വി​ന്റെ ഒരു മുഖ്യ സ്രോ​ത​സ്സാണ്‌.

കരയാമ്പു യഥാർഥ​ത്തിൽ ഉഷ്‌ണ​മേ​ഖ​ല​യി​ലെ ഒരു നിത്യ​പ​ത്രി​യു​ടെ ഉണങ്ങിയ പൂമൊ​ട്ടു​ക​ളാണ്‌. വൃക്ഷത്തി​ന്റെ ശാസ്‌ത്രീയ നാമം യൂജി​നിയ കാര്യോ​ഫി​ല്ലററ എന്നാണ്‌. സാൻസി​ബാ​റിൽ മരത്തിന്റെ ശരാശരി ഉയരം ഏതാണ്ട്‌ ഒൻപതു മീററർ വരും. ചുമപ്പു കലർന്ന തവിട്ടു നിറവും ഏതാണ്ട്‌ ഒന്നേകാൽ സെൻറി​മീ​ററർ വലിപ്പ​വും ഉള്ളപ്പോൾ സാധാ​ര​ണ​മാ​യി പൂമൊ​ട്ടു​കൾ പറി​ച്ചെ​ടു​ക്കു​ന്നു. നല്ല ഒരു വൃക്ഷത്തിന്‌ ഏതാണ്ട്‌ 34 കിലോ​ഗ്രാം പൂമൊ​ട്ടു​കൾവരെ ഉത്‌പാ​ദി​പ്പി​ക്കാൻ കഴിയും. പറി​ച്ചെ​ടു​ത്ത​ശേഷം ഉഷ്‌ണ​മേ​ഖ​ല​യി​ലെ ചൂടിൽ അവ ഉണങ്ങാ​നി​ടു​ന്നു.

അവയുടെ പരിമ​ള​വും നല്ല സ്വാദും നിമിത്തം കരയാമ്പു മുഖ്യ​മാ​യും ഉപയോ​ഗി​ക്കു​ന്നത്‌ പാചക​ത്തി​നാണ്‌. കരയാമ്പു ചേർത്ത്‌ പലപ്പോ​ഴും ഇറച്ചി​യു​ടെ​യും പച്ചക്കറി​ക​ളു​ടെ​യും സ്വാദ്‌ വർധി​പ്പി​ക്കു​ന്നു. അല്ലെങ്കിൽ നാലോ അഞ്ചോ മൊട്ടു​കൾ ചെറു​താ​യൊ​ന്നു ഞെരിച്ച്‌ തിളച്ച വെള്ളത്തിൽ ഇട്ട്‌ വ്യഞ്‌ജന ചായ ഉണ്ടാക്കാം! ശൈത്യ​കാ​ലത്തെ തണുപ്പുള്ള ഒരു ദിവസം ചുവന്ന വീഞ്ഞ്‌ ചൂടാക്കി അതിൽ ഏതാനും കരയാമ്പു ചേർത്താൽ അത്‌ നവോൻമേ​ഷ​പ്ര​ദ​മായ ഒരു പാനീ​യ​മാ​യി​ത്തീ​രും. ചിലരാ​ണെ​ങ്കിൽ 20-ഓളം കരയാ​മ്പു​കൾ ഒരു ഓറഞ്ചി​ലേക്കു കടത്തി കുളി​മു​റി​യിൽ ഒരാഴ്‌ച​യോ​ളം കെട്ടി​ത്തൂ​ക്കി​യി​ടു​ന്നു. ഇത്‌ കുളി​മു​റി​ക്കു പുതുമ പകരുന്നു. മോണ മരവി​പ്പിച്ച്‌ പല്ലു​വേദന ശമിപ്പി​ക്കാൻ ദന്തചി​കി​ത്സകർ കരയാമ്പു എണ്ണ ഉപയോ​ഗി​ക്കു​ന്നു. കരയാമ്പു മൗത്ത്‌വാ​ഷു​ക​ളി​ലും പെർഫ്യൂ​മു​ക​ളി​ലും ഉപയോ​ഗി​ക്കു​ന്നു. ഈ കൊച്ചു ദ്വീപ്‌ അതിന്റെ സുഗന്ധ​വ്യ​ഞ്‌ജന വിള​വെ​ടു​പ്പി​നു പേരു​കേ​ട്ട​താ​യി​രി​ക്കു​ന്ന​തിൽ അതിശ​യ​മില്ല!

ജനങ്ങൾ

സാൻസി​ബാ​റി​ലെ യഥാർഥ “സുഗന്ധ​വ്യ​ഞ്‌ജനം” അവിടത്തെ ആളുക​ളാണ്‌. നിങ്ങൾ ആ ദ്വീപിൽ കാലു​കു​ത്തു​മ്പോൾത്തന്നെ സാൻസി​ബാ​രി​കൾ നിങ്ങളെ ഊഷ്‌മ​ള​മാ​യി അഭിവാ​ദനം ചെയ്യുന്നു. അവർ തികച്ചും സ്വസ്ഥമാ​യി​രി​ക്കു​ന്ന​താ​യും അന്യോ​ന്യം സംസാ​രി​ക്കു​ന്ന​തി​നു സമയ​മെ​ടു​ക്കു​ന്ന​താ​യും കാണുന്നു. സംസാ​രി​ച്ചു​കൊ​ണ്ടി​രി​ക്കു​ന്ന​തി​നി​ട​യിൽ അവർ ആവർത്തി​ച്ചാ​വർത്തി​ച്ചു കൈ​കൊ​ടു​ക്കു​ന്നു, ചില​പ്പോൾ പത്തു മിനി​റ​റിൽ മൂന്നോ നാലോ പ്രാവ​ശ്യം. എന്തെങ്കി​ലും ഒരു തമാശ​യോട്‌ അവർ സ്വതവേ പ്രതി​ക​രി​ക്കു​ന്നത്‌ ഇങ്ങനെ​യാണ്‌.

അവരുടെ ആരു​ടെ​യെ​ങ്കി​ലും ഭവനം നിങ്ങൾ സന്ദർശി​ക്കു​ന്നെ​ങ്കിൽ അവരുടെ വിഖ്യാ​ത​മായ ആതി​ഥേ​യ​ത്വം നിങ്ങൾക്കും ആതിഥ്യ​മ​രു​ളും. സന്ദർശ​കന്‌ എല്ലായ്‌പോ​ഴും ഏററവും നല്ലതു കൊടു​ത്തി​രി​ക്കും. ഊണിന്റെ സമയത്ത്‌ അപ്രതീ​ക്ഷി​ത​മാ​യി അയാൾ എത്തി​ച്ചേ​രു​ന്നെ​ങ്കിൽ പിന്നെ ചോദ്യ​മൊ​ന്നും ഉദിക്കു​ന്നില്ല: അയാൾ അവരുടെ കൂട്ടത്തിൽ ചേർന്ന്‌ മതിവ​രു​വോ​ളം ഭക്ഷിക്കണം. അത്തരം ആതി​ഥേ​യ​ത്വം ബൈബിൾ കാലങ്ങളെ അനുസ്‌മ​രി​പ്പി​ക്കു​ന്നു.—താരത​മ്യം ചെയ്യുക: ഉല്‌പത്തി 18:1-8.

സാൻസി​ബാ​രി​ക​ളും ആകാര​ത്തിൽ നിറപ്പ​കി​ട്ടു​ള്ള​വ​രും വളരെ വ്യത്യ​സ്‌ത​രു​മാണ്‌. പുറത്താ​യി​രി​ക്കു​മ്പോൾ സ്‌ത്രീ​കൾ ബ്യൂയി​ബ്യൂ​യി—തലമുതൽ ഉപ്പൂറ​റി​വരെ മൂടി​ക്കി​ട​ക്കുന്ന കൈയി​ല്ലാത്ത ഒരു ഉടുപ്പ്‌—ധരിക്കു​ന്നു. രസകര​മെ​ന്നു​പ​റ​യട്ടെ, പാശ്ചാത്യ സ്‌​റൈ​റ​ലി​ലുള്ള വസ്‌ത്ര​ത്തി​നൊ​പ്പ​മെ​ത്തി​യേ​ക്കാം ഇത്‌. പുരു​ഷൻമാ​രാ​ണെ​ങ്കിൽ, കാൻസു എന്നു പറയുന്ന വെളു​ത്ത​തോ ഇളം നിറത്തി​ലു​ള്ള​തോ ആയ ഒരു അങ്കിയാണ്‌ അവരുടെ വേഷം. അവർ കോഫിയ എന്നു പറയുന്ന ചിത്ര​ത്ത​യ്യ​ലുള്ള ഒരു തൊപ്പി ധരിക്കു​ന്നു.

കൽപ്പട്ടണം എന്നറി​യ​പ്പെ​ടുന്ന സാൻസി​ബാർ പട്ടണത്തി​ന്റെ ചരി​ത്ര​ഭാ​ഗ​ത്തു​കൂ​ടെ കടന്നു​പോ​കു​മ്പോൾ ഏതോ ഒരു പഴയകാ​ലത്തു ചെന്നെ​ത്തി​യ​തു​പോ​ലെ ഒരുവനു തോന്നും. കെട്ടു​പി​ണ​ഞ്ഞു​കി​ട​ക്കുന്ന വീഥി​ക​ളു​ടെ​യും ഇടവഴി​ക​ളു​ടെ​യും അരികിൽ കാൽന​ട​ക്കാർക്കു നടക്കാൻ പ്രത്യേക സൗകര്യ​മൊ​ന്നും ഇല്ല. അനേകം കടകളു​ടെ​യും വാതി​ലു​കൾ നേരെ തെരു​വി​ലേ​ക്കാ​ണു തുറക്കു​ന്നത്‌! പിന്നെ അവിടെ അനേകം തെരുവു കച്ചവട​ക്കാർ ഉണ്ട്‌. അറബി​ക​ളു​ടെ ഇഞ്ചി ചേർത്ത മധുര​മിട്ട കാപ്പി​യായ കാഹാവാ വിൽപ്പ​ന​ക്കാ​രെ​പ്പോ​ലെ​യു​ള്ളവർ.

എന്നിരു​ന്നാ​ലും, വാക്കു​കൾക്കോ ഫോ​ട്ടോ​കൾക്കോ ഒന്നും പൂർണ​മാ​യി വർണി​ക്കാ​വു​ന്നതല്ല സാൻസി​ബാ​റി​ന്റെ സൗന്ദര്യം. “സുഗന്ധ​വ്യ​ഞ്‌ജ​ന​ങ്ങ​ളു​ടെ നാട്‌” എന്ന അതിന്റെ സൽപ്പേര്‌ അതിന്‌ അർഹി​ക്കു​ന്ന​തു​ത​ന്നെ​യാണ്‌. പല തരത്തി​ലും.

[16-ാം പേജിലെ ഭൂപടം]

(പൂർണ​രൂ​പ​ത്തിൽ കാണു​ന്ന​തി​നു പ്രസി​ദ്ധീ​ക​രണം നോക്കുക.)

സാൻസിബാർ

[17-ാം പേജിലെ ചിത്ര​ത്തിന്‌ കടപ്പാട്‌]

Africa and border map: The Complete Encyclopedia of Illustration/J. G. Heck