Bible Thute Hi Khawih Danglam A Ni Tawh Em?
Ni lo. Bible hi kum sâng tam tak chhûnga awlsam taka chhe thei thilte chunga ziak chhâwn a ni chung pawhin, hman lai kutziak lehkhate nêna khaikhin chuan a tlângpui thuin a thute chu a inthlâk lo a ni.
Hei hi ziah chhâwnnaah tihsual a awm ngai lo tihna a ni em?
Hmân lai kutziak Bible sâng tam tak chu hmuh chhuah a ni a. Chûng zînga ṭhenkhat chuan inan lohna tam tak a nei a, chu chuan ziak chhâwnnaah tihsual a awm tih a târ lang. Chûng inan lohna zawng zawng deuhthaw chu a tê thamin, chûng chuan a thu awmzia a thlâk chuang lo. Mahse, inan lohna lian tham hmuh chhuah ṭhenkhat chu Bible thuchah thlâk danglam duhtute’n hun rei tak ata tawha duh rêng vânga an belhte niin a lang. Entîrna pahnih lo ngaihtuah ila:
Bible lehin hlui ṭhenkhatah chuan 1 Johana 5:7-ah hêng thute hi a chuang a ni: “vânah, Pa, Thu, leh Tharau Thlianghlim an awm a: hêng pathumte hi pakhat a ni,” tiin. Mahse, kutziak lehkha rin tlâk takte chuan hêng thute hi a tîra ziakah a tel lo tih a nemnghet a. A hnua an belhchhah chawp a ni.a Chuvângin, tûn laia Bible lehlin rin tlâk takahte chuan telh a ni tawh lo.
Pathian hming bil hi hmân lai kutziak Bible-ahte chuan vawi sâng tam tak a lang a. Mahse, Bible lehlin tam takah chuan a nihna, “Lalpa,” a nih loh leh “Pathian,” tia thlâk a ni.
Engtin nge hmuh belh tûr tihsual tam tak a awm tawh lo tih kan chian theih?
Kutziak lehkha tam tak hmuh chhuah a nih tawh avângin, tûn hma zawng aiin a dik lo lai hmuh chhuah chu a awlsam tawh zâwk a.b Chûng lehkhate khaikhinna chuan tûn lai Bible dikna chungchângah eng nge a târ lan?
Bible lama mi thiam William H. Green-a chuan Hebrai Pathian Lehkha Thu (“Thuthlung Hlui” tia koh ṭhin) chungchângah: “Hmân lai kut chhuak a enga mah hi hetiang khawpa dik a awm lo tih kan sawi thei var var ang,” tiin a sawi a ni.
Bible lama mi thiam F. F. Bruce-a chuan Kristian Grik Pathian Lehkha Thu, a nih loh leh “Thuthlung Thar” chungchângah: “Hmân lai lehkhabu dang eng mahin hetiang khawpa a dikzia finfiahna tûr hlui leh tam a nei lo va; tin, ṭan lam nei lo Bible lama mi thiam tumahin a thute chu a him thawkhat a ni tih an hnial lo vang,” tiin a ziak a ni.
Kutziak Bible zirmi mi thiam hriat hlawh tak Sir Frederic Kenyon-a chuan, miin “Bible bu pum hi kutah kengin, a thil ken hi kum zabi tam tak chhûnga a chhûng thu inthlâk danglamna lian tham awm lova chhuan lo awm zêlte hnêna hlan chhâwn Pathian Thu a ni, tiin huai tak leh tîmna nei lovin, a sawi thei ang,” tiin a sawi a ni.
Bible hi dik taka inhlan chhâwn zêl a ni tih kan rin theihna tûr chhan dang eng nge la awm?
Bible ziak chhâwngtu Juda mite leh Kristiante chuan Pathian mite thil sual tih pawi tak takte pawh zêp nei lovin an ziak lang ve ve.c (Numbers 20:12; 2 Samuela 11:2-4; Galatia 2:11-14) Chutiang bawkin, Juda hnamte chu thuâwih lohna avânga thiam loh chantîr an nih dân leh mihring thu rochhiahte târ lanna Bible chângte pawh an paih lo bawk. (Hosea 4:2; Malakia 2:8, 9; Matthaia 23:8, 9; 1 Johana 5:21) Hêng thilthlengte dik taka ziak chhâwngin, a ziak chhâwngtute hian an rin tlâkzia leh Pathian Thu thianghlim an zahzia an târ lang a ni.
A tîra thlarauva thâwk khum Bible min petu Pathian chuan a dikna pawh humhim zêl tûra ngaih chu a inâwm a ni lâwm ni?d (Isaia 40:8; 1 Petera 1:24, 25) Tihah chuan, hmân laia mite chauh ni lovin, tûn laia keini pawhin kan hlâwkpui a duh si a. (1 Korinth 10:11) A nihna takah chuan, “Pathian Lehkha Thua chhelna leh thlamuanna hmua beiseina kan neih theihna tûrin, hmânlaia ziak apiangte chu keimahni min zirtîrna tûrin ziak a ni.”—Rom 15:4.
Isua leh a hnungzuite chuan hmân lai kutziak Hebrai Pathian Lekha Thu ziak chhâwnte chu rinhlelhna nei miah lovin an hmang a ni.—Luka 4:16-21; Tirhkohte 17:1-3.
a Hêng thute hi Codex Sinaiticus te, Codex Alexandrinus te, Vatican Manuscript 1209 te, original Latin Vulgate te, Philoxenian-Harclean Syriac Version te, a nih loh leh Syriac Peshitta-ahte a tel lo.
b Entîr nân, Thuthlung Thar, a nih loh leh Kristian Grik Pathian Lehkha Thu tia koh Grik kutziak lehkha 5,000 chuang hmuh chhuah a ni tawh.
c Bible hian Pathianin a aiawha a hman mihringte chu sual thei lo angin a târ lang lo va. Dik takin, “Tu mah thil tisual lo an awm âwm si lo va,” tiin a sawi zâwk a ni.—1 Lalte 8:46.
d Bible chuan Pathianin a ziaktute chu an ṭawngkam hman tûr chiah hrilh thlap thlap lo mah se, an ngaihtuahnate a kaihruai tih a sawi.—2 Timothea 3:16, 17; 2 Petera 1:21.