Zir Belhna Neih Chungchângah Thu Tlûkna Fing Siam Rawh

1-2. (a) Ṭhalaite chuan eng thu tlûkna nge an siam a ngaih? (b) “Zir belhna neih,” tih awmzia chu eng nge ni? (“Ṭawngkam Hrilhfiahna,” en rawh.)

“I PUITLIN hunah eng hna nge thawh i duh?” Ṭhalai i nih chuan he zawhna hi vawi tam tak zawh i nih tawh ngei a rinawm. I thawh theih azawnga hna ṭha ber chu hunbi kima Jehova rawngbâwl hi a ni a. Chutih rualin, mahni i inchâwm theih nâna sum leh pai i thawh chhuah a ngai dâwn a ni. (2 Thes. 3:10) Ni e, nakina i thawh tûr hna chungchâng chu i ngaihtuah tawh ngei a rinawm.

² Ṭhalai ṭhenkhat chuan hna an zawn hmuh theih nân, a tlângpuiin, nu leh pate kaihhruaina hnuaiah, school an kal zawh chuan zir belhna neih an thlang a.a Nang pawhin zir belhna i neih dâwn leh dâwn loh chungchâng chu i ngaihtuah tawh ngei ang. Chutiang a nih chuan eng nge i zir ang? He thuziakah hian i zirna chungchâng fing taka ngaihtuah tûra ṭanpui thei che Bible thu bulte sawiho a ni ang a. Fing taka ngaihtuahna chuan thu tlûkna fing siam tûrin min ṭanpui ṭhîn a ni. He thuziak hi ṭhalaite tâna a bîk taka buatsaih ni mah se, zir belhna neih tum Kristian tute pawhin an hlâwkpui thei a ni. Thuziaka târ lan thu bulte chuan nu leh pate chu an fate kaihruai tûrin a ṭanpui bawk ang.

ZIR BELHNA I NEI TUR A NI EM?

3. Engvângin nge Kristian ṭhenkhat chuan zir belhna neih an thlan mai theih?

³ Hmun ṭhenkhatah chuan, mi chu zir belhna neih ngai lovin a khawsa thei a. Hmun dangah erawh, zir belhna chuan mi chu hlawh ṭha zâwk pe thei hna, a nih loh leh dârkâr tlêm tê chauh thawh ngai hna ṭha hmu tûrin a ṭanpui thei a ni. Chu chuan Kristiantechu thu hrilh rawngbâwlna, a nih loh leh theocratic thil tihna hrang hranga nasa taka inhmang tûrin a ṭanpui thei a. Chutih rualin, zir belhna neihna chuan Kristiante chu thil ṭhenkhat a chântîrin, harsatna ṭhenkhat a thlen thei a ni.

4. Kristianin zir belhna a neih dâwn leh dâwn loh chungchângah tuin nge thu tlûkna siam ang? (Footnote en bawk rawh.)

⁴ Bible chuan mi tinin “mahni phur an phur ṭheuh dâwn,” tih a sawi a. (Gal. 6:5) Chuvângin, Kristian puitling tawh chuan zir belhna a neih dâwn leh dâwn loh chungchângah mahniin thu tlûkna a siam tûr a ni.b Nu leh pate pawhin an fa naupangte zirna chungchânga thu tlûkna siampui tûrin mawhphurhna an nei a. (Eph. 6:1) An kaihhruaina chuan an fate chu an lo puitlin hunah zirna chungchânga thu tlûkna fing siam tûrin a buatsaih thei a ni.—Thuf. 22:6.

5. Miin zir belhna a neih dâwn leh dâwn loh chungchâng chu eng hun aṭangin nge a ngaihtuah ṭan ang a, engvângin nge? (Milem en bawk rawh.)

⁵ Ṭhalaite chuan school an zawh hma aṭangin zir belhna an neih dâwn leh dâwn loh chungchângah thu tlûkna an siam a ngai fo va. Ni e, ṭhalaite tân thu tlûkna an siam hmaa chumi chungchâng an nu leh pate sawipui chu a finthlâk hle ang. Chu chuan an nu leh pate nêna duh thlan theih hrang hrang ngaihtuahho tûrin hun remchâng a neihtîr thei a ni. Ṭhalaite chuan nakina an zir belh duh, a nih loh leh an hna thawh duhte atâna an ṭangkaipui tûr subject-te chu school an kal lai aṭangin an thlang thei a. A nih leh, school an zawh hma aṭangin thu tlûkna chu an siam a ngai em? Ngai kher lo. (Thuf. 21:5) Ṭhalai ṭhenkhat chuan zir belhna an neih dâwn leh dâwn loh chungchâng ngaihtuah pahin, school an zo va, hnate zawngin, pioneer-te an thawk ṭan a. Chu thu tlûkna chu nakin zêlah pawh siam theih reng a ni.

6. Mi chu zir belhna a neih dâwn leh dâwn loh chungchânga thu tlûkna fing siam tûrin engin nge ṭanpui thei?

⁶ Zir belhna i neih dâwn leh dâwn loh chungchânga thu tlûkna fing siam tûrin engin nge ṭanpui thei che? Chumi chungchângah ṭawngṭai la. (Jak. 1:5) Chumi hnuah, hêngte hi tih tum ang che. Pakhatna, zir belh i duh chhan chu inzâwt la. (Sâm 26:2) Pahnihna, i zir belh duh chungchâng chu ngun takin ngaihtuah ang che. (Thuf. 14:15) Tûnah, chûngte chu a mal malin i lo ngaihtuah ang u.

ZIR BELHNA NEIH I DUH CHHAN INZAWT RAWH

7. Kristiante’n zir belhna neih chungchâng an ngaihtuah hunah eng nge an fîmkhur ngai?

⁷ Zirna neih belh i rilrûk a nih chuan, i inzawh ngai zawhna pawimawh tak pakhat chu, ‘Engvângin nge he zirna hi neih ka duh?’ tih hi a ni a. Mi tam tak chuan an hna thawh duh zâwng an hmuh theih nân emaw, sum tam zâwk an lâk luh theih nân emaw zir belh an thlang a. Chu chu thil sual a ni em? Ni kher lo. (1 Tim. 5:8) Mahse, Bible chuan hausak âtchilhna leh he khawvêla himna zawn a hlauhawmzia min vaukhân a. (Thuf. 23:4, 5; 1 Tim. 6:8-10; 1 Joh. 2:17) Zir belhna neih i duh chhan chu hausak duh vâng emaw, mite ngaihsân hlawh duh vâng emaw a nih chuan, i nun chu ruak nia hriatna i neih theih bâkah, Jehova i hlat ṭan hial thei a ni.

8-9. (a) Engtin nge Kristiante chuan zirna chu an thlîr ang? (Matthaia 6:33) (b) Unaunu Josefina-i, Morine-i leh, Iris-i te thusawi aṭangin eng nge i zir?

⁸ A nih leh, engtin nge zirna chu i thlîr ang? Kan tân chuan Jehova rawngbâwlna aia pawimawh zâwk eng mah a awm tûr a ni lo. (Mt. 22:37, 38; Phil. 3:8) Chuvângin, zirna chu thinlung zawng zawnga Jehova rawngbâwl i ngaihven tlat ruala mahni i inchâwm theih nâna ṭanpuitu ang chauhvin thlîr ang che.—Matthaia 6:33 chhiar rawh.

⁹ Zir belhna neih chungchânga thlîr dân dik tak nei tûra Kristian ṭhenkhatte ṭanpuitu hi lo chhinchhiah ang che. Chile rama awm unaunu Josefina-i chuan: “Khawvêl lam zirnate chu a tam thei ang bera Jehova rawng ka bâwl theih nâna min ṭanpui angin ka thlîr a. Zirna lama ka hun duan siamte chu thlarau lam thiltum ka neihte laka min la pêngtu ni lovin, min ṭanpuitu ka nihtîr a ni,” tiin a sawi. Unaunu Morine-i pawhin kum khat chhûng sam siam a zir a. Engvângin nge? Ani chuan: “Ka thiltum chu mamawh zualna hmuna rawngbâwl a ni a. Chuvângin, chu ka thiltum hlen thei tûra min ṭanpuitu tûr thil ka zir belh a. Ka zir zawh chuan, sam siama ka sum lâk luhte chu ka insawnna atân ka khâwl a. Mamawh zualna hmuna ka insawn hnuah pawh, ka zirna chuan hna hmu tûrin min ṭanpui a ni,” tiin a sawi. Hun rei tak chhûng ha doctor ni tûra zir chhuak Iris-i chuan: “Zir belhna chuan hlâwkna eng emaw chen a nei ngei mai; mahse, hlawhtlinna dik tak leh lungawina min pe ngai lo vang. Thu dik chu: I nuna Jehova i dah pawimawh ber chhûng chuan, lungawina leh hlawhtlinna chu i nei ngei ngei ang tih hi a ni,” tiin a sawi. Ni e, Jehova nêna kan inṭhian ṭhatna chu kan nuna kan dah pawimawh ber chuan, hlimna tluantling min neihtîrtu thu tlûknate kan siam thei dâwn a ni.

I ZIR BELH DUH CHUNGCHANG CHU NGUN TAKIN NGAIHTUAH RAWH

10. Engtin nge Deuteronomy 32:29-a kan hmuh thu bul chu zir belhna neih chungchânga thu tlûkna kan siam huna kan nunpui theih?

¹⁰ Zir belh duh eng emaw tak i nei mai thei a. Mahse, i tui zâwng ni kher lo, i zir belh theih thil dang dang ngaihtuah tel pawh a ṭangkai hle thei a ni. (Thufingte 18:17 nên khaikhin rawh.) Tûn laiah chuan, online aṭanga zirna ang chi tûn hmaa awm ngai lo duh thlan tûr tam tak a awm tawh a. Chu bâkah, zir belhna neih ngai lo va, mahnia i inchâwm theih dâwn leh dâwn loh pawh ngaihtuah tel a ṭha a ni. Entîr nân, Finland rama awm unaunu Johanna-i chuan eng mah zir belh a nei lo va. Ani chuan: “School ka zawh chuan, hunbi neia hna thawk pahin, pioneer niin rawng ka bâwl a. Hna chi hrang hrang ka thawk a, Jehova’n kan mamawhte min pe dâwn tih a thutiam chu a hlen reng ṭhîn tih ka hmu,” tiin a sawi. Zir belhna i neih dâwn leh dâwn loh emaw, i zir belh tûr chungchâng emawa thu tlûkna zawng zawngah a ṭhatna leh ṭhat lohnate a awm tih hre reng ang che. Chuvângin, heti hian inzâwt rawh: ‘A ṭhatnate chu a ṭhat lohnate aiin a tam zâwk em?’ tiin. (Deuteronomy 32:29 chhiar rawh; 1 Kor. 10:23) Chu zawhna chhâng thei tûra min ṭanpuitu tûr thil pawimawh ṭhenkhat i lo ngaihtuah ang u.

11. Engvângin nge zirna hun duan ngaihtuah tel chu thil pawimawh tak a nih? (Milem en bawk rawh.)

¹¹ Hun duan. Zir belhna neih nân leh homework-te tih nâna chawlhkâr tin dârkâr i hman zât tûr chu ngaihtuah ang che. Thlarau lam hun duan leh chhûngkaw mawhphurhnate atân hun i la nei thei ang em? (Phil. 1:10) I zir belhna chuan inkhâwm atâna inbuatsaih thei lo khawp leh mi mal inzirna nei thei lo khawpin rilru lamah a tichau lutuk thei che ang em? Chutiang chu India rama awm unau Jeroz-a’n a tawng a ni. Ani chuan: “Thlarau lam thil tihna-ahte rilru ka pe thei mang lo va. Inkhâwm ka ṭhulh chângte a awm a ni. Ka han thlîr lêt hian, ka thil zir atân khân hun leh tha ka khawhral tam mah mah ka ti,” tiin a sawi. Mahse, hun tam tak pêk ngai lo zirna ṭhenkhat a awm a; a ṭhen chu hunbi neia zir theih a ni a, a dangte chu homework tlêm tê chauh tih ngaite an ni. Entîr nân, Mozambique rama awm unaunu Rabeca-i chu, zirna chungchânga a duh thlannaah a lâwm hle a. Ani chuan: “Ka zirna atân ni khatah dârkâr hnih chauh pêk a ngai a. Chuvângin, regular pioneer ka thawh zawm theih phah a ni,” tiin a sawi.

12. Engtin nge miin zirna chungchângah a ṭha thei ang bera a hun a hman theih? (Thuhriltu 12:1)

¹² A rei zâwng. Zirna zo fel tûrin thla eng zât, a nih loh leh kum eng zât nge ngai ang tih ngaihtuah rawh. Chu i thil zir tûr chu a ṭha thei ang bera i hun neihte hmanna a ni ang em? (Eph. 5:15-17) Ṭhalai i nih chuan, i zirna chuan i ṭhat laia hunbi kima rawngbâwlna ang chi, Jehova hnêna i neih ṭha ber pe tûrin a ṭanpui che ang em? (Thuhriltu 12:1 chhiar rawh.) Chu aia rei lo zâwk thil dang zir theihte a awm em? Entîr nân, school ṭhenkhatah chuan university-a zirna aia rei lo zâwk leh tlâwm zâwka neih theih thiamnate zir theih a ni a. Chile rama awm unaupa Mario-a chuan: “University zirna aia sênso tlêm zâwk kum hnih awh zirna ka thlang a. Chawlhkâr khatah ni li chauh ka kal a ngaih avângin, zirna ka neih rualin pioneer ka thawk thei a ni,” tiin a sawi.

13. Engtin nge mi chu zir belhna a neih laia a awmna hmunin a chungah nghawng a neih theih?

¹³ A hmun. I in hnai maiah zirna hmun a awm pawh a ni thei a. A nih leh, khaw dangah lo zir dâwn ta la engtin nge ni ang? A nih loh leh, i zirna avângin zirlai dangte nêna hmun khata chênho lo ngai ta se, engtin nge ni ang? A bîk takin, ring lo mite nêna chênhona ang chi i chhûngte hlata awmna chuan thlarau lam dinhmun hlauhawmah a dah thei che tih hre reng rawh. (Thuf. 22:3; 1 Kor. 15:33) Mozambique rama awm unau Matias-a chuan sum tam tak sên ngai lo, kum khat awh zirna a zo va. Mahse, a thu tlûkna siamah a inchhîr a ni. Engvângin nge? Ani chuan: “Boarding school-ah ka hun neih zawng zawng ka hmang a. Nî tin mai hian thil sual ti tûrin thlêmna ka tâwk a. Chuvângin, in chhûngte hlata awma zirna nei lo tûrin ka duhsak che u a ni,” tiin a sawi. Russia rama awm unaunu pakhat pawhin: “Zirlai dangte nêna hmun khata awm lo va, ka nu leh pate bula ka awm avângin dinhmun hlauhawmte leh thlêmnate chu ka pumpelh thei a ni,” tiin a sawi. Online aṭanga zirna ang chite pawh i hmu hlauh thei asin!

14. Engtin nge Luka 14:28-a kan hmuh thu bul chuan zir belhna neih chungchâng i ngaihtuah hunah a ṭanpui theih che?

¹⁴ Sênso zât tûr. Zirna ṭhenkhat chu sênso a tlêm emaw, sawrkârin a tumsak emaw a ni thei a. Chutiang a nih chuan, zir belhna neih chu hna hmu tûra min ṭanpuitu tûr hriatna leh thiamna neih theih dân kawng hautak lo a ni thei a ni. Mahse, dinhmun dangahte chuan zir belhna neih chu sênso a tam thei a. I zir belh duh atâna zirtîrtu rawih a ngai dâwn a nih chuan, chumi atâna sênsote pawh a awm thei a ni. Zirna ṭhenkhat chuan zirlaite chu kum tam tak chhûng leibâ a neihtîr a. Mozambique rama awm unau Adilson-a chu zirna lama a duh thlanna siamah a inchhîr a. Ani chuan: “Ka chhûngte chuan kum li chhûng awh ka zirna avângin ei leh in leh mamawh dangte an tlâkchham phah a ni,” tiin a sawi. I zir belh duh chungchâng i ngaihtuah hunah, heti hian inzâwt ang che: ‘Eng zât nge sênso ngai ang? Chu chu ka chhûngte emaw, keimahin emaw ka tlin ang em? Sênso tlêm zâwk duh thlan tûr dangte a awm em?’ (Luka 14:28 chhiar rawh.) ‘Leibâ ka lo nei ta a nih chuan, rûl leh tûrin hun eng chen nge ngai ang? Nakina ka hna hmuh tum chuan min châwm theiin ka leibâ a rûl thei ang em?’ tiin.—Thuf. 22:7.

15. I thil zir tûr chungchânga duh thlanna i siam hmain, engvângin nge i hna thawh theih tûrte chu i ngaihtuah hmasak a ngaih?

¹⁵ I hna thawh theih tûrte. I awmna hmun, a nih loh leh i awm duhna hmuna hna hmuh theihte chu ngaihtuah rawh. I zirna chuan hna hmu tûrin a ṭanpui thei tak tak che ang em? Zirna ṭhenkhat chuan hna hmu tûrin thiamna a neihtîr tak tak lo va. Chu aiin, theory leh hriatna neih belh tûra zirtîrnate mai an ni ṭhîn. (Kol. 2:8) India rama awm unaunu pakhat chuan: “Ka zirna chuan hna neitute’n an phût thiamna tak tak min neihtîr loh avângin, ka zirna nêna inkûngkaih hna ka hmu thei lo,” tiin a sawi. Zirna dang erawh a ṭangkai hle a; mahse, chumi nêna inkûngkaih hna hmuh tûr a vâng hle thei thung. Central African Republic rama awm Sublime-a chuan air conditioner siam a zir zo va. Mahse, ani chuan: “Ka awmna hmuna mi a tam zâwkte chuan thil chhiate chu mahnia an siam ṭhat mai ṭhin avângin, hna hmuh tûr a vâng hle,” tiin a sawi.

16. Engvângin nge i zirna thlanin eng ang hna nge a hmuhtîr theih che tih ngaihtuah chu a ṭhat?

¹⁶ I hna hmuh theih tûr chungchâng pawh ngaihtuah rawh. I duh zâwng a ni ang em? (Thur. 3:12, 13) I hna thawhna tûr hmun chu eng ang nge ni ang? Chu chu hmun him lo, inelna tam, a nih loh leh rilru hahna tûr tamna hmun nia hriat a ni em? Chutiang hna chuan a tlângpui thuin, sum eng zât nge a lâk luhtîr ang che? Chu chuan i inchâwm khawp ang em? Chu hna chu thawk zawm zêl tûrin i zir belh a ngai ang em? A pawimawh ber chu, chu chuan i nunah Lalram a dah hmasaktîr thei che ang em? (Thur. 12:13) Ni e, hnate a vâng a nih chuan, kan duh zâwng tak hna kan hmu thei lo pawh a ni thei a. Mahse, zirna chungchânga i duh thlanna siam chuan nakina hna i hmuh dâwn leh dâwn loh a hril thei a ni. India rama awm unaunu Tabitha-i chuan thla ruk chhûng puan ṭhui a zir a. Ani chuan: “Puan ka ṭhui chuan pioneer ka thawh theih ka beisei a. Puan ṭhui chu thawh tûr a awm reng a, a ṭûl angin hun duan a siamrem theih bâkah, a bul ṭanna a hautak lutuk lo bawk,” tiin a sawi. Chu a zirna chuan unaunu Tabitha-i chu pioneer thawk paha mahni inchâwm thei tûrin a ṭanpui a ni.

17. (a) Engtin nge Kristian tu emaw chuan zirna chungchânga thu tlûkna fing siam tûra a hriat ngaite chu a zawn hmuh theih ang? (b) Eng Bible thu bulte’n nge thu tlûkna fing siam tûrin ṭanpui thei ang che? (“Ngaihtuah Tûr Bible Thu Bulte,” tih bâwm chu en rawh.)

¹⁷ Zir belhna neih chungchângah ngaihtuah tûr thil pawimawh hrang hrang kan sawiho tawh a. Engtin nge thu tlûkna fing siam tûra i hriat ngaite chu i hmuh theih ang? I tui zâwng zirnate chu a hmunah va kalin emaw, website aṭangin emaw hriat chian tum la. I tui zâwng zirna nêna inkûngkaih hna engtianga tam nge awm tih hriat tum bawk ang che. Chutiang zirna lo neih tawhte, a nih loh leh chutiang hna lo thawk tawhte chu i râwn thei bawk a. (Thuf. 13:10) “Chu zirna emaw, hna emaw ṭhatnate leh ṭhat lohnate chu eng nge ni?” tiin zâwt ang che. Hlim taka Jehova rawngbâwltu mi dangte pawh i râwn thei a. (Thuf. 15:22) Eng zirna leh hna nge an râwn che? I lo ngaihtuah ngai miah loh hna dang an kawhhmuh che pawh a ni thei a ni.

18. Eng nge kan hriat reng ang?

¹⁸ Kan hriat tawh angin, zir belhna chuan ṭhatnate leh ṭhat lohnate a nei a. Chuvângin, ṭawngṭaina nên i duh thlan theihte chu ngaihtuah la. Zir belhna chuan sum leh pai lamah eng emaw chen a ṭanpui theih che rualin, Jehova nêna inṭhian ṭhatna chauhvin hlimna dik tak a pe thei che tih hre reng ang che. (Sâm 16:9, 11) Jehova’n a mite chu, khawvêl lama an zirna chu eng pawh ni se, eng lai pawhin a ngaihsak dâwn a ni. (Heb. 13:5) A nih leh, zir belhna nei tûra thu tlûkna i siam tawh a nih chuan engtin nge ni ang? Zirna i neih chhûngin Jehova nêna inlaichînna hnai tak nei reng tûrin engin nge ṭanpui thei che? Chumi chungchâng chu a dawta thuziakah sawiho a ni ang.