Zir Belhna I Neih Chhûngin Thlarau Lamah Chak Takin Awm Reng Rawh

1-2. (a) Zir belhna neih i thlang a nih chuan, eng nge i tih zawm zêl ngai? (b) ‘Hma sâwn chhunzawm zêl,’ tih awmzia chu eng nge ni? (Philippi 3:16)

JEHOVA chhiahhlawh ṭhenkhat chuan high school an zawh hnuah zir belhna dang neih an thlang a. Entîr nân, anni chuan kut themthiamna emaw, sumdâwnna lam emaw, a nih loh leh zir belhna dang eng emaw an thlang a ni. Chûngte chuan an rawngbâwlnaa mahni inchâwm tûra hna zawng hmu tûrin a ṭanpui theih an ring a. Zir belhna nei tûra thu tlûkna i siam tawh a nih chuan, engtin nge Jehova i hnaih reng tih i chian theih ang? (Jak. 4:8a) Tûn hmaa school i lo kal chhûng khân, rinna fiahnate i tâwk tawh ngei ang a. Tûnah chuan, “hma i sâwn chhunzawm zêl” a ngai a—chumi awmzia chu tûn hma ang bawka rinawm taka Jehova rawng i bâwl chhunzawm zêl a ngai tihna a ni.—Philippi 3:16 chhiar rawh.

² Heta ‘hma sâwn,’ tia lehlin Grik thil tih sawina thu mal hi sipaiho a ruala hma lam pan lai sawi nâna hman a ni fo va. Zir belhna nei tûra thu tlûkna i siam tawh a nih chuan, Jehova rawngbâwlnaa chechâng lova awm emaw, hnungtawlh emaw lo va, ‘hma lam i pan’ zêl a ngai a ni. He thuziakah hian nangmah ṭanpuitu tûr che Bible thu bul pali sawiho a ni ang. Chûng thu bulte chu i hriat sa tawhte an ni a. Tûn hmain i lo nunpui tawh a, tûna zir belhna i neih chhûng leh i zawh fel hnuah pawh i la nunpui chhunzawm zêl a ngai dâwn a ni.

THLARAU LAM HUN DUAN ṬHA NEI RENG RAWH

3. Zir belhna i neih chhûngin, i nî tin hun duan nêna inkûngkaih thilah eng chona nge i hmachhawn mai theih?

³ Chona. Zir belhna i nei a nih chuan i buai hle ang a, nî tin hian tûn aiin tih tûr i nei tam ngei ang. School-a tih ṭhat i duh dâwn avângin, Jehova rawngbâwlna chu pawimawh lutuk lo angin i thlîr ṭan thei a. Kristian inkhâwma kal te, rawngbawlnaa tel te, mi mala Bible zirna neih te leh, ṭawngṭaite chu i ngaihthah ṭan hial thei a ni.—Thup. 2:4.

4. ‘Lalpa hna thawka buai reng’ tûrin engin nge ṭanpui ang che? (1 Korinth 15:58)

⁴ Korinth thawn khat 15:58 chhiar rawh. Thîrsakawr chu khalh a nih chauhva a ding thei angin, Jehova rawngbâwlnaa ‘Lalpa hna thawka i buai reng’ chauhvin thlarau lamah i chak reng thei dâwn a ni. Chu chu theocratic thil tihnaa hun hmanna satliah mai ni lo vin, i ngaih pawimawh ber tûr thil a ni. Jehova chhiahhlawh angin inthlîr hmasa la, school zirlai i nihna chu i ngaih pawimawh pahnihnaah dah ang che. (Mt. 22:37) Ṭhalai unaunu Samantha-i chuan, “Ka zirnain Jehova rawng ka bâwlna a tibuai a nih chuan, ka bânsan nghâl ang tiin ka intiam a ni,” tiin a sawi.

5. Jehova rawngbâwlnaa thatho taka buai reng tûrin eng nge i tih theih?

⁵ Zir belhna i neih hmaa i tih theihte. I ngaih pawimawh berte atân hun pe ang che. ‘Inkhâwm leh rawngbâwlnaa ka tel reng theih nân leh mi mala inzirna ka neih reng theih nân eng ruahmanna nge ka neih?’ tiin inzâwt la. (Jos. 1:8; Mt. 28:19, 20; Heb. 10:25) Chu bâkah, heti hian ngaihtuah lêt rawh: “Tûn hmaa ka school kal chhûngte khân, engtin nge ka ngaih pawimawh berte tâna hun ka lo pêk ṭhîn?” tiin. Hma sâwnna tûr nei nia i inhria a nih chuan, eng insiamremnate nge i neih theih ang? Zir belhna i neih chhûngin Jehova rawngbâwlnaah thatho taka buai reng tum tlat ang che. I zirnaah ṭha takin rilru pe la; mahse, i biakna tibuai khawpin ti suh ang che.a—Mt. 6:24.

6. Mahni inenfiahna i neih hunah engte nge i ngaihtuah theih? (Milem en bawk rawh.)

⁶ Zir belhna i neih chhûngin, a theih chuan, thla tinin mahni inenfiahna nei ziah la. Heti hian inzâwt ang che, ‘Ka ngaih pawimawh berte tân hun ka la pe reng em?’ tiin. Inkhâwm ṭhulh, a nih loh leh tlai ṭhin te, inkhâwm laia i zirna lam ngaihtuah te leh, video conference hmang chauhva inkhâwm ṭhin ang chi fîmkhur ngai dinhmunte chu ngaihthah mai suh. Chu bâkah, i ṭawngṭaina leh Bible chhiarna hun duante chu tûn hma angin i zui thei tawh lo emaw, rawngbâwlnaah a rûn dâl chauhvin i tel ṭan emaw a nih chuan, chu pawh chu ngaihthah hek suh. Chutianga i awm ṭan a nih chuan, hma la vat la. I zirna chu Jehova biakna i ngaih pawimawh berna ata i rilru la pêngtu nihtîr suh ang che.

‘I NGAIHTUAH THIAMNA VAWNG RAWH’

7. Zir belhna i neih chhûngin, i ngaihtuah dânah eng chona nge i hmachhawn mai theih?

⁷ Chona. I zir tûr thlan azirin, zir belhna i neihna chuan Pathian awm rin lohna leh chanchhâwnnate pawh tiamin, khawvêl “thu fing leh bumna” te chu a hmêlhriattîr thei che a. (Kol. 2:8) Mahni inrinchhan duhna pawh a neihtîr thei che a ni. Ṭhalai unaupa pakhat chuan: “Thiamna chauh zirtîr kan ni lo va; Jehova ngaihtuah dân nêna inmil lo fo ṭhîn ngaihtuah dânte zirtîr kan ni bawk. Entîr nân, hlawhtlinna chu mahniah a innghat tia zirtîr kan ni a. Chutiang ngaihtuahna chuan Jehova mamawh lo nia inhriatna min neihtîr a. Amah rinchhan a tiharsa lehzual a ni,” tiin a sawi.

8. Engvângin nge ‘i ngaihtuah thiamna vawn’ chu thil pawimawh tak a nih? (Thufingte 5:1, 2)

⁸ Thufingte 5:1, 2 chhiar rawh. Bible chuan kan ‘ngaihtuah thiamna vawng’ tûrin min hrilh a. Thil eng emaw vawn a ngaih chhan chu dinhmun hlauhawma a awm vâng a ni. I ngaihtuah thiamna chungchângah pawh chutiang chiah chuan a sawi theih a. (1 Pet. 5:8) Khawvêl rilru put hmang chuan nungchang lam, nunna inṭan dân leh, Pathian a awm tih chungchânga i rinna chu a tichak lo thei a ni. Mite chuan an thil thlîr dân chu ngaihtuahna “chungnung zâwk” angin an chawi lâr mai thei; mahse, a nihna takah chuan, chu chu ngaihtuahna hnuaihnung zâwk a ni a. Dik tak chuan, chu chu “Pathian ngaihah chuan âtna” a ni.—1 Kor. 3:18-20.

9. I ngaihtuah thiamna vawng tûrin eng nge i tih theih?

⁹ Zir belhna i neih hmaa i tih theihte. I ngaihtuah thiamna i vawn tlat theih nân, zir belhna i neih hmain Bible zirtîrnate chu thutak a ni tih i rinnghehzia chian ang che. Hêng zawhnate hi inzâwt rawh: ‘Engvângin nge Pathian ka rin? Bible hi a Thu a ni tih engtin nge ka hriat? Bible-a nungchang lama tehnate chu khawvêl tehnate aiin a chungnung zâwk tih engin nge min rinnghehtîr?’ tihte hi. Chu bâkah, heti hian ngaihtuah lêt rawh: Tûn hmaa i school kal chhûngte khân, khawvêl ngaihtuahnate chuan i chungah kawng eng emaw takin nghawng a lo nei tawh ngei ang a. Mi ṭhenkhatte chanchhâwnna thurin avângin i rinna chu a chak loh phah tawh em? I zirlaipuite nun dân thianghlim lo avânga awlsam taka thlêmin i awm tawh em? Hma sâwnna tûr nei nia i inhria a nih chuan, engtin nge tûnah i rinna chu i tihngheh theih? Zir belhna i neih chhûngin i ngaihtuah thiamna vawn ngheh chu tum tlat ang che.—2 Tim. 2:16-18.b

10. Engtin nge i ngaihtuah thiamna chu i vênhim zawm zêl theih?

¹⁰ Zir belhna i neih chhûngin, mahni inenfiahna nei reng ṭhîn ang che. Heti hian inzâwt rawh: ‘Ka chhehvêla Pathian ngaihsak lo mite nun dânin min thunun em? Khawvêl finna chu eng mah lo mai a ni tih ka hmu thiam em? Pathian Lalram chauhvin mihringte buaina a chingfel thei tih ka ring nghet tlat em?’ tihte hi. I ngaihtuah thiamna i vawn tlat theih nân Bible zirlai ṭha tak ni zawm zêl ang che. Bible zirna leh chhût ngunna chuan thutak i nei tih i rinna chu a tinghet lehzual dâwn a ni.—1 Tim. 4:15.

FING TAKIN I HUN HMANG RAWH

11. Zir belhna i neih chhûngin, i hun hman dânah eng chona nge i hmachhawn mai theih?

¹¹ Chona. A bîk takin, exam atâna i inbuatsaih a ngaih hunahte leh project eng emaw zawh fel ngai i neih hunahte hian, zir belhna chuan i hun tam tak a la thei a. Fing taka hun i hmang thiam lo a nih chuan, a lutuka rilru hahna i nei theiin, hun rei tak chhûng chau ngawih ngawihin i awm thei a. Chuvângin, i tisa lam leh rilru lam hrisêlna i inngaihsak chu thil pawimawh tak a ni.

12. ‘A ṭha thei ang bera hun i hmannaah’ eng thil tihte nge i telh ngai? (Ephesi 5:15, 16)

¹² Ephesi 5:15, 16 chhiar rawh. ‘A ṭha thei ang bera hun hman’ chu a harsa thei a. I inbûk tâwk thiam a ngai a ni. Entîr nân, i zirna atâna i inbuatsaih a ngai ngei mai; mahse, chu aia pawimawh zâwk chu, i Kristian unaute leh i chhûngte tâna hun i pêk hi a ni. (Sâm 133:1; Thuf. 18:1) I thlarau lam mamawhte chu i nuna thil pawimawh ber a ni bawk tûr a ni. (Mt. 6:33) Chhûngkaw mawhphurhnate leh hna thawh tûrte pawh i nei thei a. Chu bâkah, chawlh hahdamna ṭha tak leh insawizawina eng emaw chen nei a, i hrisêlna i ngaihsak pawh a ṭûl a. (Thur. 4:6; 1 Tim. 4:8) Chûng zawng zawng ti thei tûr chuan i hun i ruahman thiam a ngai a ni.

13. I hun a ṭha thei ang bera hmang tûrin eng nge i tih theih?

¹³ Zir belhna i neih hmaa i tih theihte. Bible chuan ruahman lâwknain hlawhtlinna a thlen thei tih a sawi a. (Thuf. 21:5) Chu chu hre rengin, zir belhna i neih hmain hun duan felfai tak nei ang che. Chumi ti thei tûr chuan heti hian ngaihtuah lêt rawh: “Tûn hmaa ka school kal chhûngte khân, engtianga ṭhain nge hun ka lo hman?” tiin. Hma sâwnna tûr nei nia i inhria a nih chuan, tûnah eng insiamremna nge i neih theih ang? Hunin nangmah a thunun che chu phal suh la, hun chu thunun tum zâwk ang che.c

14. Mahni inenfiah nân eng zawhnate’n nge ṭanpui mai thei che?

¹⁴ Zir belhna i neih chhûngin, mahni inenfiahna nei reng ṭhîn ang che. Heti hian inzâwt rawh: ‘Chawlh hahdamna leh insawizawina ṭha nei tûrin hun ka insiam thei em? Ka Kristian unaute nêna hun hmangho tûrin hun ka la nei thei em? Ka homework-te chu a hun takah ka zo fel thei em? Thei lo a nih chuan, tih tûr ka ngah lutuk avâng nge ni a, hun ka sawh sawn ṭhin vâng zâwk? Ka chhûngte pawh tiamin, mi dangte chuan insiamremna neih ka ngai niin an hria em?’ tiin. I hun duan siam ṭhat a ngai emaw, mahni i inthunun ṭhat lehzual a ngai emaw a nih chuan, hma la vat ang che. Fing taka hun hmang ṭhîn mi dangte pawh i râwn thei a ni.—Thuf. 11:14.

JEHOVA HMANGAIHTUTE CHU ṬHIANAH SIAM RAWH

15. Zir belhna i neih chhûngin, eng chona nge i hmachhawn mai theih?

¹⁵ Chona. Zir belhna i neih chhûngin, i zirlaipuite chuan an inkawm hlimna-ahte telh che an tum thei a. An zînga tel chu i châk pawh a ni thei a ni. Ni e, class-a i hun tam zâwk chu anmahni nêna i hmang a nih chuan, in thil tih duh zâwngte kawng tam takin a inang thei a. I Kristian unau ṭhenkhatte ai pawhin, class-a i ṭhiante nên in duh zâwng a inang zâwk mahin i ngai hial thei a ni. Mahse, i fîmkhur a ngai a. I zirlaipuite nên class khatah awm mah ula, in thil ngaih pawimawhte chu a inang lo. Anmahni nêna hun i hman tam poh leh, an ngaihtuahnain a thunun ting mai ang che. (1 Kor. 15:33) Kum li chhûng electric lam zir chhuak Michael-a chuan chumi dikzia chu a hmu a. Ani chuan, “Ṭawngkam bawlhhlawhte hmang ṭhîn, Kristiante tâna ngaihthlâk âwm lo rimawite ngaithla ṭhîn, hmeichhiate chunga zahna lantîr lo ka zirlaipuite nên chawlhkâr khata dârkâr 40 aia tam hun ka hmanna chuan ka ngaihtuahna a thunun ṭan a ni,” tiin a sawi.

16. “Mi fing pâwl,” tih awmzia chu eng nge ni? (Thufingte 13:20)

¹⁶ Thufingte 13:20 chhiar rawh. Bible chuan ṭhian ṭha lo kawm a hlauhawmzia chungchâng min vaukhân a. Chutih rualin, ‘mi fing pâwltu erawh a lo fing dâwn a ni.’ Zir tûr chu a chiang reng mai: Hun kan hmanpuite hian a ṭha zâwngin emaw, ṭha lo zâwngin emaw kan chungah nghawng an nei a ni. Chuvângin, nangmah anga thinlung zawng zawnga Jehova rawngbâwltu, thinlung taka i ṭhatna tûr ngaihtuahtute nêna in inṭhian ṭhatna chu vawng tlat ang che.—Sâm 101:6, 7; 119:63.

17. Ṭhian ṭha lo pumpelh tûrin eng nge i tih theih?

¹⁷ Zir belhna i neih hmaa i tih theihte. Ṭhian kawm tûr chungchângah ramri insiam ang che. Thuhretu pakhat Trenton-a chuan: “Ka zirlaipuite chungah chuan ṭhatna ka lantîr a; mahse, school bân hnuah chuan hun ka hmanpui tawh lo. Anni chu ṭhian hnaite ang ni lovin, ka classmate-te ang chauhvin ka thlîr a ni,” tiin a sawi. Nang, eng ang ramri nge i insiam ve ang? Chumi zawhna chhân nân, heti hian ngaihtuah lêt rawh: Tûn hmaa i school kal chhûng khân eng ramrite nge i lo insiam tawh? Hma sâwnna tûr nei nia i inhria a nih chuan, eng insiamremnate nge tûnah i neih theih ang? “Mi fing pâwl” tlat la, Jehova hmangaih lo tute chu kawm loh tum tlat ang che.d

18. Engtin nge mahni i inenfiah ang? (Milem en bawk rawh.)

¹⁸ Mahni inenfiahna nei reng ṭhîn ang che. Heti hian inzâwt rawh: ‘Ka classmate-te hi a lutukin ka kâwm em? An chîn dân te, an thusawi te leh, an rilru put hmangte chuan ka thusawi leh ngaihtuah dânah nghawng a nei ṭan em? Engtin nge Jehova’n ka classmate-te nêna kan inlaichînna hi a thlîr ang?’ tiin. (Sâm 1:1) Insiam ṭhat ngai nia i inhria a nih chuan, hma la vat rawh. I ṭhian hnai berte chu nangmah anga Jehova hmangaihtute an ni tih chian ang che. Chu bâkah, i classmate-te hnêna thu hrilh chu hreh ngai suh. Anni chu thutak hre tûra ṭanpui thei tûrin hun remchâng ṭha tak i nei a ni.

INBUATSAIH RAWH

19. Engtin nge zir belhna i neih chhûngin, thlarau lama chonate hneh tûra mahni i inbuatsaih theih? Entîrna pe rawh.

¹⁹ Tawnhriat ngah kea zin mi pakhat chuan a kal chhuah hmain a inbuatsaih lâwk ṭhîn a. A hmachhawn tûr harsatnate chu hre lâwk vek thei lo mah se, a taksa a invawng ṭha a, ṭha takin a inthuam a, a tum ram chu chiang takin a hre bawk. Nang pawh, zir belhna i neih chhûngin chutiang chuan i ti thei a. I rinna nghet tak chu vawng tlat la, ‘Pathian râlthuam famkimin inthuam la,’ khawvêl mite’n “hlawhtlinna” nia an ngaihte ûm aiin, i thil tih engkimah Jehova chawimawi chu thiltumah nei tlat ang che.—Eph. 6:11-13; 1 Kor. 9:26, 27; 10:31.

20. Engtin nge ‘rinnaah i awm nge awm lo tih i inbih chian reng’ theih?

²⁰ Bible chuan: “Rinnaah in awm nge awm lo inbih chiang ṭhîn ula, eng ang mi nge in nih infiah ṭhîn rawh u,” tiin min fuih a. (2 Kor. 13:5) Zir belhna i neih chhûngin chutiang chuan i ti thei a ni. Thuziaka kan sawiho tâk dinhmunahte khân mahni inenfaih ṭhîn ang che. Thlarau lam hun duan ṭha i nei reng em? Khawvêlin finna tia a sawite lakah i ngaihtuah thiamna i vênghim tlat em? I hun chu fing takin i hmang em? Ṭhian ṭha lote i pumpelh rualin, i Kristian unaute nên inṭhian ṭhatna i nei reng em? School-ah emaw, hna thawhnaah emaw, a nih loh leh khawi hmunah pawh awm la, chûng zawhnate chu i inzawh a ngai a ni. Eng dinhmunah pawh awm la, i rinna tihngheh reng chu tum tlat ang che. Chutiang ti tûra i thawh rimnate chu Jehova’n mal a sâwm ang tih i chiang thei a ni.—Thuf. 3:5, 6.