“Ka Mal Ngai Lo”

KA NU LEH PATE ENTAWN TUR SIAM

Ka nu leh pate chu Catholic ruh tak an ni a. Mahse, Bible aṭanga Pathian hming Jehova a ni tih an hriat hnu chuan, Jehova Thuhretu ṭhahnemngai takte an lo ni a. Ka pa chuan Isua lem ker hna chu a tâwpsan a. Chu aiin, a them thiamna hmangin kan in hnuai ber chu Philippines khawpui Manila-a, San Juan del Monte-a Kingdom Hall hmasa berah a siam a ni.

Kum 1952-ah ka piang a, chumi hnu aṭang chuan ka nu leh pate’n ka u mipa pali leh hmeichhe pathumte nêna Bible an zirhonaah chuan min teltîr ve a. Ka rawn len deuh hnu chuan ka pain nî tin Bible bung khat chhiar tûra min fuih bâkah, kan thu leh hla chhuah chi hrang hrang min zirpui a. ni A châng chuan, ka nu leh pate’n bial kantute leh branch palaite chu kan inah an thlentîr ṭhîn a. Chûng unaute thiltawn kan hriatte aṭang chuan kan chhûngkuain hlimna nasa tak leh chakna kan hmu a; chu chuan rawngbâwlna chu kan nuna dah pawimawh ber tûrin min chêttîr a ni.

Ka nu leh pate chuan Jehova chunga rinawmna chungchângah entawn tûr ṭha tak min hnutchhiah a. Dam lohna avânga ka nu a boral hnu chuan, kum 1971 aṭangin ka Pa nên pioneer kan thawk dûn a. Mahse, 1973-ah ka pain min boralsan leh a, chutih lai chuan kum 20 chauh ka la ni. Ka nu leh pate an awm loh hnu chuan ruak leh mal ngawih ngawihin ka inhria a. Mahse, Bible-a thutiam “rinawm leh nghet tak” chuan a êng zâwnga thil thlîr tûr leh, rilru lam leh thlarau lama nghet taka awm tûrin min ṭanpui a ni. (Heb. 6:19) Ka pa thih hnu rei vak lovah chuan Palawan ram biala mi tlawhpawh tam lohna hmun, Coron thliarkâra special pioneer thawk tûra tih ka ni ta a ni.

CHANVO KHIRH TAKAH MAHNI CHAUHVIN

Coron-a ka thlen chuan kum 21 ka ni a. Khawpuia seilian ka nih avângin thliarkârah chuan current leh tui a awm ṭhat loh bâkah, motor tlêm tê chauh a awm tih ka hriat chuan mak ka ti hle a. Unau ṭhenkhat awm mah se, pioneer thawhpui ka neih loh avângin mahni chauhva rawngbâwla ka chhuah châng a awm ṭhîn a ni. Thla khatnaah chuan, ka chhûngte leh ṭhiante ka ngai ngawih ngawih a. Zânahte chuan mittui parawl chungin vâna ârsite chu ka thlîr ṭhîn a. Ka chanvo chu chawlhsana haw leh duhna hialte pawh ka nei a ni.

Chutianga, mahni chauhva ka awm chângte chuan Jehova hnênah ka thinlung ka leih baw ṭhîn a. Bible leh kan thu leh hla chhuahte aṭanga ka chhiar, mi tichak thei thute chu ka hre chhuak leh a ni. Sâm 19:14-na chu ka hre chhuak fo va. A thiltihte leh a miziate ang chi amah tilâwmtu thilte ka chhût ngun chuan Pathian Jehova chu “ka Lungpui leh mi Tlantu” a ni ang tih ka hre thar leh ṭhîn. “I Mal Ngai Lo,”a tih Vênnainsâng thuziak chuan nasa takin min ṭanpui bawk a. Chu thuziak chu ka chhiar nawn tluk tluk a, Jehova nêna hun hmang dûn ang mai ka ni; chu chuan ṭawngṭaina, inzirna leh, chhût ngunna nei tûrin hun remchâng hlu tak min pe a ni.

Coron-a ka thlen hnu rei vak lovah chuan upaa ruat ka ni a. Upa awm chhun ka nih angin, Theocratic Ministry School, Rawngbâwlna Inkhâwm, Kohhrana Lehkhabupui Zirna leh, Vênnainsâng Zirnate chu chawlhkâr tin ka kaihruai a. Vântlâng thusawi pawh kâr tin ka sawi a ngai. Mahse, thil chiang deuh chu, khawharna hun ka nei tawh lo tih hi a ni.

Coron-ah chuan rawngbâwlna ṭhang duang tak ka nei a—ka Bible zirpui ṭhenkhat chuan baptisma an chang a ni. Mahse, harsatnate pawh a awm a. A châng chuan, ka thlenna tûr hmun pawh hre sa lovin, rawngbâwlna biala thleng tûrin ni chanvete kea ka kal a ngai a. Kohhran rawngbâwlna bial chuan thliarkâr tê tam tak a huam tel bawk a ni. Chuvângin, tui hleuh thiam lo mah ila, thlipui kârah pawh lawngin ka kal ṭhîn! Chûng harsatna tam tak kârah pawh Jehova chuan min vênghimin, ka mamawhte min pe a. A hnuah chuan, ka chanvo dawn leh tûra harsatna lian zâwkte atân min lo buatsaih reng a ni tih ka hre thiam ta a ni.

PAPUA NEW GUINEA

Kum 1978-ah chuan, Australia hmar lama awm Papua New Guinea-ah min sawn a. Chu hmun chu tlângram niin Spain ram tiah deuh thawa lian a ni. Mipui maktaduai thum vêlin ṭawng 800 chuang an hmang tih ka hriat chuan mak ka ti hle. Mahse, mi a tam zâwkin Tok Pisin tia an hriat lâr, Melanesian Pidgin ṭawng an hman thiam avângin a tihzia hle.

A ram khawpui Port Moresby-a sâp kohhranah chuan awmtîr lai lâwk ka ni a. A hnuah, Tok Pisin kohhrana insawnin ṭawng chu ka zir ta a. Class-a ka zirte chu rawngbâwlnaah ka hmang nghâl a. Chu chuan, ṭawng thiam chak lehzual tûrin min ṭanpui a ni. Rei lo têah, Tok Pisin ṭawngin vântlâng thusawi ka sawi thei a. Papua New Guinea-a ka thlen hnu kum khat pawh tling lovah chuan, chuta ram bial zau taktea awm Tok Pisin kohhrante kan tûra ruat ka ni chu mak ka ti hle.

Chuta kohhrante chu inhlat tak taka an awm avângin, bial inkhâwmpui tam tak huaihawtin vawi tam tak ka zin a ngai a. A tîrah chuan—ram thar, ṭawng thar leh, hnam ze thar a nih avângin mal ngawih ngawih niin ka inhria. Tlângram kawng chhe takte avângin kohhrante tlawh chu a harsa thei hle a. Chuvângin, chawlhkâr tin deuh thaw thlawhnaa ka zin a ngai a ni. A châng phei chuan, thlawhna tê ṭâwng ve takah keimah chauhvin ka chuang ṭhîn a. Lawnga ka zin kual lai ang thovin, hlauthâwng rêng rêngin ka awm ṭhîn a ni.

Mi tlêm tê chauhvin phone an neih avângin kohhrante chu lehkha thawnin ka be pawh ṭhîn a. Ka lehkhathawnte ka thlen khalh châng pawh a awm ṭhîn a, chûng hunahte chuan tualchhûnga mite hnênah unaute awmna chu ka zawh a ngai ṭhîn a ni. Mahse, unaute nêna kan inhmuh apiang hian ṭha taka min lo lawm avângin anmahni tlawh tûra ṭan lâk man a awm ka ti thei hle a. Jehova ṭanpuina chu kawng hrang hrangin ka dawng a; chuvângin, amah nêna kan inlaichînna pawh nasa takin a ngheh phah a ni.

Bougainville tia koh thliarkâra ka inkhâwm hmasak ber ṭum chuan, nupa tuak khat hian nui sânga min rawn panin, “Min la hria em?” an rawn ti a. Port Moresby-a ka thlen hlima thu ka hrilhte an ni a. Bible ka zirpui a, a hnuah tualchhûnga unaupa pakhat hnênah ka hlân chhâwng a ni. Tûnah chuan baptisma an chang tawh hi a lo nia! Hei hi Papua New Guinea-a kum thum ka awm chhûnga malsâwmna tam tak ka dawn zînga pakhat a ni.

KAN CHHUNGKAW BUAI TAK

Kum 1978-a Coron ka chhuahsan hmain, unaunu inpe tak, ngaihno bei tak Adel-i ka tawng a. Ani chuan regular pioneer thawk pahin a fate pahnih, Samuel-a leh Shirley-i chu a enkawl a. Chutih rualin, a nu kum upa tak chu a enkawl bawk. Kum 1981 May thlaah chuan Adel-i nêna innei tûrin Philippines-ah ka haw a. Kan inneih hnu chuan chhûngkaw enkawl pahin regular pioneer kan thawk dûn a ni.

Kum 1983-ah chuan chhûngkaw enkawl lai nei chungin, special pioneer thawk tûra ruat ka ni leh a, Palawan ram biala awm Linapacan Island-a rawngbâwl tûra tih ka ni. Thuhretute la awm ngai lohna hmunah chuan kan chhûngkuain kan pêm a. Kum khat hnu vêlah Adel-i nu chu a boral a. Mahse, rawngbâwlnaah kan buai reng a, chu chuan kan lusûnna chu tuar chhuak tûrin min ṭanpui a ni. Linapacan-ah chuan Bible zirpui hmasâwn tak tak kan nei a; chuvângin, Kingdom Hall tênau kan mamawh ta thuai a ni. Keimahniin kan sa ta mai a. Chuta kan thlen aṭanga kum thum hnuah hriatrengna inkhâwmah mi 110 lai an lo tel a, an zînga tam tak chuan kan chhuahsan hnuah baptisma an chang a ni.

Kum 1986-ah chuan, Culion thliarkâra rawngbâwl tûra tih ka ni a, chutah chuan phâr hri veite awmna vêng a awm a ni. A hnuah, Adel-i pawh special pioneer a rawn ni a. A tîrah chuan, chûng phârho hnêna thu hrilh chu kan tîm deuh va. Mahse, tualchhûnga thuchhuahtute chuan damdawia an inenkawl tawh avângin inkaichhâwn a hlauhawm loh thu min hrilh a. An zînga ṭhenkhat chu unaunu pakhat inah an inkhâwm ṭhîn a. Rei lo têah, phârte hnênah chuan tîmna nei lovin thu kan hrilh thei ta a; Pathian leh mi dangte hnâwl nia inhriate hnêna Bible beiseina hrilh chu thil phûrawm tak a ni. Natna khirh tak neite’n engtik nîah emaw hriselna ṭha famkim an nei thei tih hriaa, hlim taka an awm hmuh chu a manhla tak zet.—Lk. 5:12, 13.

Kan fate chu Culion-a an nun thar milin engtin nge an insiamrem? Ṭhian kawm tûr ṭha an neih theih nân Adel-i nên Coron-a unaunu pahnih chu lo awm ve tûrin kan sâwm a. Samuel-a, Shirley-i leh, chûng unaunu pahnihte chuan naupang tam tak Bible zirpuiin rawngbâwlna ṭhang duang tak an nei a. Chutih rualin, keini’n chûng naupangte nu leh pate chu kan lo zirpui a ni. Ṭum khat phei chu, chhûngkaw 11 lai kan zirpui a. Rei vak lovah chuan, Bible zirpui hmasâwn tak kan nei ṭeuh va, kohhran thar tam tak kan din thei hial a ni.

A tîrah chuan, chuta kohhran upa awm chhun ka ni a. Chuvângin, branch office chuan Culion-a awm thuchhuahtu pariatte tân leh lawnga dârkar thum kala awm Marily khuaa, thuchhuahtu pakuate tâna chawlhkâr tin inkhâwm kaihruai tûrin min ti a. Chuta kan inkhâwm hnuah chuan kan chhûngkuain tlângram kawngtea dârkar tam tak kalin Halsey khaw mite chu Bible kan zirpui ṭhîn a ni.

Zâwi zâwiin Marily leh Halsey khuaa mi tam takin thutak chu an rawn pawm a. Chuvângin, chûng khuaahte chuan Kingdom Hall-te kan sa a. Linapacan-ah chuan, unaute leh ngaihventute chuan bungruate thawhin Kingdom Hall an sa a. Marily-a hall-ah chuan mi 200 an len bâkah, a zauh theih bawk a; chuvângin, inkhâwmpuina atân pawh kan hmang thei a ni.

LUSUNNA, LUNGLENNA LEH, HLIMNA TIHTHAR

Kan fate an puitlin hnu kum 1993 aṭangin Adel-i nên Philippines-ah bial kan hna kan thawk ṭan a. Tichuan, 2000 kumah chuan Ministerial Training School ka kal a, chu school-a kaihruaitu ni tûrin zirtîrna ka dawng a ni. School kaihruaitu atâna tling lo niin ka inhria a; mahse, kan nu chuan min fuih ziah a. Jehova’n he chanvo thar thawk tûra ka mamawh chakna min pe ang tih min hriat nawntîr ṭhîn a. (Phil. 4:13) Adel-i chuan hrisêlna lama harsatna nei chunga a chanvo a hlen theih avângin, chutiang chuan min fuih thei a ni.

Kum 2006-a school kaihruaitu ka nih lai chuan, Adel-i chuan Parkinson natna tia koh, enkawl dam theih loh thazâm natna a nei a. Chu chuan kan pahnihin min ṭhâwng hle! Amah enkawl tûra kan chanvo chawlhsan ka rawt chuan, “Khawngaihin min enkawltu tûr doctor min zawnsak rawh, kan mawhphurhna thawk chhunzawm tûrin Jehova’n min ṭanpui ang tih ka hria,” tiin min chhâng a. A hnu kum ruk chhûng, Jehova rawngbâwlnaah thatho takin a tel chhunzawm zêl a. Kea a kal theih tawh loh hnuah pawh, wheelchair hmangin thu a hril a. Ṭawng a harsat hnuah pawh, ṭawngkam hnih khat tê têin chhânna a pe ṭhîn. Kum 2013-a a thih thlengin chhelna kawnga entawn tûr ṭha tak a siam avângin, lâwmthu sawina lehkhate a dawng reng a. Ka nupui rinawm leh ka hmangaih tak Adel-i nên hian kum 30 chuang hun kan lo hmang dûn tawh a; chuvângin, thihnaa min mutthilhsan chuan lunglêng leh khawhar rêng rêngin ka awm leh ta a ni.

Adel-i duh ang chuan ka chanvo chu ka thawk chhunzawm zêl a. Lunglêng hman lo tûrin ka intibuai reng a ni. Kum 2014 aṭang 2017 inkârah khân, kan rawngbâwlna khuahkhirh a nihna rama Tagalog-ṭawng hmang kohhrante chu tlawh tûra tih ka ni a. A hnuah, Taiwan, United States leh, Canada rama awm Tagalog kohhrante chu ka tlawh bawk a. Kum 2019-ah chuan India leh Thailand-ah Sâp ṭawnga neih Lalram Chanchin Ṭha Puangtute School chu ka kaihruai a ni. Chûng chanvote aṭang chuan hlimna tam tak ka hmu a. Jehova rawngbâwlnaa ka inhman pumhlûm hian ka hlim ber a ni.

ṬANPUINA CHU A HNAI RENG

Mawhphurhna kan dawnna hmun tina unaute nên chuan kan inngainat hman êm avângin, anmahni kalsan chu thil harsa tak a ni a. Chutiang hunahte chuan, Jehova rinchhan pumhlûm ka zir a ni. A ṭanpuina chu ka dawng reng ṭhîn a, chu chuan ka nuna eng inthlâk danglamna pawh rilru zawng zawnga pawm tûrin min ṭanpui a ni. Tûnah chuan, Philippines-ah special pioneer ka thawk mêk a. Ka kohhran awmna thar chu nuam ka ti tawhin, min ṭanpuia min ngaihsaktu chhûngkua ang mai a ni tawh a. Samuel-a leh Shirley-i te chuan Adel-i rinna an entawn avângin ka chhuang hle bawk a ni.—3 Joh. 4.

Ka nupui duh takin natna hlauhawm tak a tawrh a, a boralna pawh tiamin ka nunah harsatna tam tak ka lo tâwk tawh a. Dinhmun thar mila insiam remna tam tak pawh ka nei tawh bawk. Chuti chung chuan Pathian Jehova’n “min hlat lo ṭheuh” a ni tih ka hmu tawh a. (Tirh. 17:27, NWT) A kut chu mite tlawh pawh ngai lohna hmuna awm a chhiahhlawhte ṭanpuia, tichak tûrin ‘a tâwi lo.’ (Is. 59:1) Ka Lungpui, Jehova’n ka nun puma min awmpui avângin ka lâwm tak zet a. Ka mal ngai lo.