Hun Buaithlâk Tak Kârah Pathian Nên Lêng Dûn Rawh
“Enoka chu Pathian nên an lêng dûn ṭhîn a: tin, a awm ta lo va; Pathianin a la bo ta a ni.”—GENESIS 5:24.
1. Kan hun hi hun chhe tak nihtîrtu thil ṭhenkhat chu engte nge ni?
HUN buaithlâk takte! He ṭawngkam hian kum 1914-a Messia Lalram a pian aṭanga mihringte tawn buaina leh tharum thawhna kumte chu a sawi lang chiang hle. Hêng kum chhûng zawng hian, mihringte chu ‘ni hnuhnûngah’ an awm a ni. Ṭâmte, hrilêngte, lîrnghîngte, leh indonate ang chi chutiang chhiatnate chuan anni chu tûn hma zawng aia nasain a tibuai a. (2 Timothea 3:1; Thu Puan 6:1-8) Jehova betute pawh hmaih an ni bîk lo. Kan vaiin harsatna leh manganna engemaw chen chu kan hmachhawn ṭheuh a ngai a. Sum leh pai lama harsatna te, ram chhûng buaina te, dân bawhchhiatnate, leh natnate chu nasa taka nun tiharsatute zînga mi a ni.
2. Eng harsatna nge Jehova chhiahhlawhte’n an hmachhawn?
2 Chu bâkah, Setana’n “Pathian thupêkte zâwma Isua hriattîrna thu pawmte” chu a do avângin, Jehova chhiahhlawhte chuan tihduhdahna nasa tak tak an tuar ngun hle a ni. (Thu Puan 12:17) Tihduhdahna chu tuar vek lo mah ila, Kristian dik zawng zawngte chuan Diabol-Setana leh mihringte zînga a awmtîr a thlarau chu an do hrâm hrâm a ngai a. (Ephesi 2:2; 6:12) Hnathawhna hmunahte, school-ahte, leh hmun dangahte hian biakna thianghlim ngaihsak duh lote kan dâwr leh kan kawm a ngaih avângin, chu thlarau thununa awm lo tûr chuan invên reng a ngai a ni.
Jentailte Nên Ni Lovin, Pathian Nên Lêng Dûn Rawh
3, 4. Eng kawngin nge Kristiante chu khawvêl laka an danglam?
3 Kum zabi khatnaah khân, chutiang bawkin Kristiante chuan he khawvêl thlarau chu nasa takin an lo do va, chu chuan Kristian kohhran zînga mi ni lote lakah nasa takin a tidanglam a ni. Paula chuan: “Chutichuan hei hi ka sawiin Lalpaah chuan ka hriattîr che u a ni: Jentailte chu rilru lawi lo pua an awm angin awm tawh suh ula, hriat lohna anmahniah a awm, chu mi hriat lohna avâng chuan Pathian nunna lakah ṭhena lo awmin, an hriatnaah chuan an lo thim a ni, an thinlung a chawlawl avângin. Chûngte chuan inhriat chhuah theihna rêng rêng an neih tawh loh avângin, thil bawlhhlawh tinrêng duhâm taka ti tûrin hurnaah an inpumpêk ta a,” tia ziakin, a danglamna chu a sawi a ni.—Ephesi 4:17-19.
4 Hêng thute hian nungchang lam leh rilru lama thim chhah mupna khawvêl—Paula hun lai leh kan hun laia mi—chu a va hrilhfiah chiang tak êm! Kum zabi khatna angin, tûn lai Kristiante chu ‘Jentailte awm angin an awm’ lo. Pathian nêna lên dun theihna hun remchâng ropui tak an nei zâwk a ni. Dik takin, mi ṭhenkhat chuan mihring ṭha famkim lo leh hnuaihnung takte hi Jehova nêna an lên dun theih chu an ringhlel mai thei. Amaherawhchu, Bible chuan an lêng dûn thei tih a târ lang a. Chu bâkah, Jehova chuan amah nêna lêng dûn tûrin min beisei bawk a ni. B.C.E. kum zabi riatnaah khân, zâwlnei Mika chuan thâwk khum thu heti hian a ziak a ni: “LALPAN a phût che chu eng nge ni? Dik taka tih leh khawngaihna ngainat leh i Pathian nêna thuhnuairawlh taka lên dun a ni lo vem ni?” tiin.—Mika 6:8.
Engtin Nge Pathian Nên Kan Lên Dun A, Engvângin Nge?
5. Engtin nge mihring ṭha famkim lo chu Pathian nên an lên dun theih?
5 Hmuh theih loh Pathian thil engkimtithei nên engtin nge kan lên dun theih ang? Chiang takin, kan mihringpuite nêna kan lên dun anga lên dun chu a ni lo va. Bible-a “lêng dûn” tih ṭawngkam chu “thiltih dân phung engemaw tak zui” tihna pawh a ni thei.a Chu chu rilrua vawngin, Pathian nêna lêng dûntu chuan Pathian sial nun kawng leh amah tilâwmtu nun kawng chu a zui tih kan hre thiam a ni. Chutiang nun kawng ûmna chuan kan chhehvêla mite lakah min tihrang nalh a. Mahse, chu chu Kristiante tâna duh thlanna dik awmchhun a ni. Engvângin nge? Chhan tam tak a awm a ni.
6, 7. Engvângin nge Pathian nêna lên dun chu kawng ṭha ber a nih?
6 Pakhatnaah, Jehova chu min siamtu, kan nunna lo chhuahna Hnâr leh nun nâna mamawh thil engkim min Petu a nih vâng a ni. (Thu Puan 4:11) Chuvângin, kan kal dân tûr min hrilh tûrin amah chauh chu dikna neitu awmchhun a ni. Chu bâkah, Pathian nêna lên dun chu nun kawng zawng zawnga hlâwk ber a ni bawk. Amah nêna lêng dûnte tân, Jehova chuan sualte ngaihdamna tûr ruahmanna a siamin, chatuana nun beiseina chiang tak a pe a. An ṭhat famkim lohna leh Setana thuneihna hnuaia an awm reng chung pawhin, amah nêna lêng dûnte chu hmangaihna ngah kan Pa vâna mi chuan tûna an nun ngei hlawhtling tûra ṭanpui nân thurawn fing tak a pe bawk a ni. (Johana 3:16; 2 Timothea 3:14-16; 1 Johana 1:8; 2:25; 5:19) Pathian nêna kan lên dun chhan dang leh chu, chu chuan kohhranah remna leh lungrualna a awmtîr vâng a ni.—Kolossa 3:15, 16.
7 A tâwp ber leh a pawimawh berah chuan, Pathian nêna kan lên dunna hian Eden huana chawh chhuah thu buai lian tak—lalchungnunna thu buaia kan ṭan lam a târ lang hi a ni. (Genesis 3:1-6) Kan nun dân hmangin Jehova lamah kan ṭang pumhlûm ṭhak tih kan târ lang a, amah chauh hi Lalchungnung ber a ni tih huaisen takin kan puang a ni. (Sâm 83:18) Chuvângin, Pathian hming thianghlim tûr, a nih loh leh zahawm tûr leh a duhzâwng tih ni tûra kan ṭawngṭaina milin thil kan ti a ni. (Matthaia 6:9, 10) Pathian nêna lên dun thlangtute chu an va fing tak êm! Jehova chu “finga chauh,” a nih loh leh fing awmchhun a nih avângin, kawng dikah an kal tih an chiang thei a ni. Engtikah mah thil a tisual ngai si lo va.—Rom 16:27.
8. Engtin nge Enoka leh Nova hun lai chu kan hun lai nên a inan?
8 Mahse, hun buaithlâk tak leh mi tam zâwkte’n Jehova rawngbâwl an ngaihsak loh hunah hian engtin nge Kristiante nun dân tûr anga nun theih a nih? Hun buaithlâk tak kâra an rinawmna vawng tlattu, hmân laia mi rinawmte chungchâng ngaihtuahna aṭangin a chhânna kan hmu a ni. Chûng zînga mi pahnihte chu Enoka leh Nova an ni a. An pahnih hian kan hun nêna inang takah an khawsa ve ve a ni. Suahsualna chu a darh zau hle a. Nova hun lai chuan lei hi tharum thawhna leh nungchang bawlhhlawhnain a khat a. Mahse, Enoka leh Nova chuan an hun laia khawvêl thlarau chu dovin, Jehova nên an lêng dûn a ni. Chu chu engtin nge an tih theih? Chu zawhna chhân nân, he thuziakah hian Enoka entîrna chu kan sawiho vang a. A dawta thuziakah, Nova chungchâng chu kan sawiho dâwn a ni.
Hun Buaithlâk Tak Kârah Enoka Chu Pathian Nên An Lêng Dûn
9. Enoka chungchângah eng hriattîrna nge kan neih?
9 Enoka chu Pathian Lehkha Thua Pathian nêna lêng dûn anga sawi hmasak ber a ni a. Bible chuan: “Mathusela a neih hnu chuan Enoka chu . . . Pathian nên an lêng dûn ṭhîn a,” tiin a sawi. (Genesis 5:22) Enoka dam chhûng nite chu kan dam chhûng nêna khaikhin chuan a rei viau nain, chûng hun lai atân chuan a rei lo hle. Enoka dam chhûng nîte a sawi hnuah, Bible chuan: “Enoka chu Pathian nên an lêng dûn ṭhîn a: tin, a awm ta lo va; Pathianin a la bo ta a ni,” a ti. (Genesis 5:24) Jehova’n Enoka chu hmêlmate kut a tawrh hmain mi nung ram ata thihnaa muthilhna ramah a sawn ta a nih a rinawm hle. (Hebrai 11:5, 13) Hêng chângte bâkah, Bible-ah Enoka chungchâng sawina tlêm tê a awm a. Amaherawhchu, hriattîrna kan neih leh thil dangte’n a kawhhmuh angin, Enoka hun lai kha hun buaithlâk tak a ni tia sawi theih chhan tûr kan nei a ni.
10, 11. (a) Adama leh Evi an hel hnu chuan, engtin nge chhiatna chu a darh zau? (b) Eng thu nge Enoka’n a hrilh lâwk a, eng ang chhân lêtna nge a dawn?
10 Entîr nân, Adama’n thil sual a tih hnua mihringte zînga chhiatna darhzau chakzia kha han ngaihtuah teh. Bible chuan Adama fapa hmasa ber, Kaina chuan a unaupa Abela a thah khân mihring zînga tualthattu hmasa ber a lo ni tih min hrilh a. (Genesis 4:8-10) Tharum thawhnaa Abela a thih hun chuan, Adama leh Evi chuan fapa dang an hring leh a, a hmingah Setha a sa a. A chungchângah chuan: “Setha chuan amah ngei pawh chuan fapa a nei ta a; a hmingah chuan Enosa a sa a: chu mi lai chuan miten LALPA hming chu an lo lam ṭan ta a,” tiin kan chhiar a ni. (Genesis 4:25, 26) Lungchhiatthlâk takin, chu ‘LALPA hming lamna’ chu a kalpêng zâwngin a ni.b Enosa pian hnu kum tam takah, Kaina thlah Lameka chuan amah hliamtu tlangvâl pakhat a thah thu chu a nupui pahnihte hnênah hlain a hril a. Ani chuan: “Kaina phuba mah aleh sariha an lâk dâwn chuan Lameka phuba chu aleh sawmsarih leh pasarihin an la ngei ngei ang,” tiin a vaukhân bawk a ni.—Genesis 4:10, 19, 23, 24.
11 Kan târ lan tâk thu dik tâwi tê chuan Setana’n Eden huana a hmêlhriattîr chhiatnain Adama thlahte zîngah suahsualna a tidarh chak hle tih a târ lang. Chutiang khawvêlah chuan, Enoka chu tûn thlenga nghawng nei Jehova thâwk khum thu thiltithei tak hrilh lâwktu zâwlnei a ni. Enoka chuan: “Ngai teh u, mi zawng zawng chunga rorêl tûr leh Pathian ngaihsak lote zawng zawng Pathian ngaihsak lohna hna Pathian ngaihsak lo chunga an thawh zawng zawng kawngah leh Pathian ngaihsak lo mi sualten a chungah thu khauh tak an sawi zawng zawng kawnga thiam loh chantîr tûrin Lalpa chu a mi thianghlim sîngkhatte nên a lo kal a ni,” tiin a hrilh lâwk tih Juda chuan a sawi. (Juda 14, 15) Chûng hrilh lâwk thute chu Armageddon-ah a thleng famkim vek ang. (Thu Puan 16:14, 16) Chutichung pawhin, Enoka hun laiah pawh ‘Pathian ngaihsak lo mi sual’ Enoka hrilh lâwkna avânga lungni lo tam tak an awm ngei ang tih kan chiang thei a ni. Jehova’n an khawih phâk lohva zâwlnei a dah bo daih chu hmangaihna a va ni tak êm!
Engin Nge Enoka Chu Pathian Nêna Lêng Dûn Tûra Tichak?
12. Enoka chu engin nge a dam rualpuite laka tidanglam?
12 Eden huanah khân, Adam leh Evi khân Setana thu an ngaithla a, Adama chu Jehova lakah a hel a. (Genesis 3:1-6) An fapa Abela erawh chuan nun kawng dang a zawh a, Jehova’n ani chu a lâwm a ni. (Genesis 4:3, 4) Lungchhiatthlâk takin, Adama fa tam tak chu Abela ang an ni ve lo. Mahse, a hnu kum za engemaw zâta piang Enoka chu Abela ang a ni. Eng nge Enoka leh Adama thlah mi dang tam takte inkâra danglamna chu? Tirhkoh Paula’n: “Rinnain Enoka kha thihna hre lo tûra lâk bovin a awm a; tin, Pathianin a lâk bo avângin hmuh theih a ni ta lo va; lâk bova a awm hmain Pathian lâwmzâwng mi a ni tih an hriattîr tawh rêng a,” tia ziakin, chu zawhna chu a chhâng a ni. (Hebrai 11:5) Enoka chu entîrna ṭha siam ‘chhûmpui nasa tak ang [Kristian hun hmaa] thlîrtute,’ a nih loh leh thuhretute zînga mi a ni. (Hebrai 12:1, 2) A dam chhûng kum 300 chuang—tûn laia kan zînga a tam zâwkte dam chhûng a lêt thum chuang—chhûnga nungchang ṭha vawn rengtîr theitu chu a rinna hi a ni!
13. Eng ang rinna nge Enoka’n a neih?
13 Paula chuan Enoka leh thuhretu dangte rinna chu: “Rinna hi thil beiseite awm ngeia hriatna, thil hmuh lohte hriatfiahna a ni,” tia ziakin a târ lang a ni. (Hebrai 11:1) Ni e, rinna chu tiamkamnate ṭanchhana kan thil beiseite lo thleng ngei tûra rin tlatna a ni. Chutah chuan kan beiseina a nasat êm avânga kan nuna kan thil ngaih pawimawhte nghawngtu a tel a. Chutiang rinna chuan Enoka chu a chhehvêl khawvêlin ti lo mah se, Pathian nên a lên duntîr thei a ni.
14. Eng hriatna dikah nge Enoka rinna chu a innghah mai theih?
14 Rinna dik chu hriatna dikah a innghat a. Eng hriatna nge Enoka’n a neih? (Rom 10:14, 17; 1 Timothea 2:4) Eden huana thilthleng chungchâng chu a hriat chian ngei a rinawm a. Ani chuan mihringte awmtîr phal ni lo mah se, chutih laia la awm mai thei, Eden huana nun awm dân chu a hre mai thei bawk a ni. (Genesis 3:23, 24) Tin, lei hi Adama thlahte luahkhahtîr a, khawvêl pum pui chu atîra Paradis anga siam Pathianin a tum tih chu a hria a. (Genesis 1:28) Chu bâkah, Enoka chuan Setana lû tithitling tûr leh a dâwtsawina sawhkhâwk ṭha lo zawng zawngte titâwptu tûr, Chi thlah a lo piang dâwn tih Jehova thutiam chu a hlut hle bawk dâwn a ni. (Genesis 3:15) A nihna takah chuan, Juda bu-a kawl ṭhat, Enoka thâwk khum hrilh lâwkna chuan Setana chi thlah tihboralna a sawi lâwk a. Enoka chuan rinna a neih avângin, Jehova chu tih tak zeta “zawngtute hnêna lâwmman pêk hmang” angin chibai a bûk tih kan hria a ni. (Hebrai 11:6) Chuvângin, Enoka’n kan neih ang hriatna zawng zawng chu nei lo mah se, rinna nghet tak lungphûm phûm tûrin hriatna a nei tâwk a ni. Chutiang rinna chu neiin, hun buaithlâk tak kârah a rinawmna chu a vawng tlat a ni.
Enoka Entîrna Entawn Rawh
15, 16. Engtin nge Enoka kawng chu kan zawh theih?
15 Enoka anga tûn laia hun buaithlâk tak kâra Jehova tihlâwm kan duh avângin, a entîrna chu kan zui tûr a ni a. Jehova leh a thiltum hriatna dik kan neih a, chu chu kan vawn reng a ngai a ni. Thil dang pawh kan la mamawh cheu va. Kan kawngte chu hriatna dik kan inkaihhruaitîr a ngai bawk. (Sâm 119:101; 2 Petera 1:19) Kan ngaihtuahna leh thiltiha amah tihlâwm chu tum rengin, Pathian ngaihtuahna hmanga kaihhruai kan nih a ngai a ni.
16 Enoka hun laiin mi dangte’n Jehova rawng an bâwl leh bâwl loh chhinchhiahna engmah kan nei lo va; mahse, ani chu amah chauh emaw, Pathian rawngbâwl mi tlêm tê zînga pakhat emaw a ni. Keini pawh khawvêlah hian tlêm tê chauh kan ni a; mahse, chu chuan min tilunghnual lo. Min dotute chu tute pawh ni se, Jehova chuan min chhawmdâwl ang. (Rom 8:31) Enoka chuan Pathian ngaihsak lo mite hnênah huaisen takin chhiatna lo thleng tûr chu a vaukhân a. Keini pawhin nuihzat, dodâl, leh tihduhdah kan ni chung pawhin “he ram chanchin ṭha hi” huaisen takin kan hril a ni. (Matthaia 24:14) Enoka chu a dam rualpuite angin a dam rei ve lo. Mahse, chu khawvêlah chuan a beiseina a nghat lo va. Chu aia thil ropui zâwk engemaw chu a thlîr tlat a ni. (Hebrai 11:10, 35) Keini pawhin Jehova thiltum thlen famkimna chu kan thlîr tlat a. Chuvângin he khawvêl hi kan hmang lutuk lo. (1 Korinth 7:31) Chu ai mahin, Jehova rawngbâwlnaah kan chakna leh kan neih ro sumte chu kan hmang zâwk a ni.
17. Enoka neih loh hriatna eng nge kan neih a, chuvângin eng nge kan tih ang?
17 Enoka chuan Pathian thutiam Chi thlah chu Jehova hun ruatah a lo lang dâwn tih rinna a nei a. Chu Chi thlah—Isua Krista—chu lo langin, tlanna a rawn pe a, keimahni leh Enoka ang hmân lai mi rinawm thuhretute tâna chatuana nun theihna kawng a rawn hawnna chu kum 2000 dâwn lai a liam tawh a. Chu Chi thlah, Pathian Lalrama Lalber chuan Setana chu vân ata he leiah a paih thla a, a rah chhuah kan chhehvêla buaina awmte chu kan hmu a ni. (Thu Puan 12:12) A ni, Enoka neih theih loh hriatna tam tak kan nei thei a. Chuvângin, ama neih ang rinna nghet tak chu i nei ve ang u. Pathian thiltumte thlen famkimna kan rinna chuan kan thiltih engkim chu thunun rawh se. Enoka angin, hun buaithlâk tak kârah awm mah ila, Pathian nên i lêng dûn zêl ang u. (w05 9/1)
[Footnote-te]
a Jehova thuhretute chhuah, Insight on the Scriptures Volume 1, phêk 220, paragraph 6-na en rawh.
b Enosa hun hma chuan, Jehova’n Adama chu a bia a. Abela chuan Jehova pawmzâwng thilhlan a hlân a. Îtsîkna avânga thinurnain tual a thahtîr hmain, Pathian chuan Kaina chu a be hial a. Chuvângin, ‘LALPA hming an lam’ ṭanna hi kawng dang daihin a ni ngei ang a, biakna dik atân zawng a ni hauh lo vang.
Engtin Nge I Chhân Ang?
• Pathian nêna lêng dûn tih chu eng tihna nge ni?
• Engvângin nge Pathian nêna lên dun chu nun kawng ṭha ber a nih?
• Hun buaithlâk tak kârah, engin nge Enoka chu Pathian nêna lên duntîr thei?
• Engtin nge Enoka kan entawn theih?
[Phêk 23-naa milem]
Rinnain, “Enoka chu Pathian nên an lêng dûn ṭhîn”
[Phêk 25-naa milem]
Jehova thutiamte a rawn thleng dâwn tih kan ring tlat