Nayanolaki na libyangi mpo na kobuka mbuma

LISOLÓ YA WINIFRED REMMIE

“ELANGA ezali monene, nde basali bazali mingi te.” Maloba oyo na Yesu, Nkolo na biso, mabimisamaki mpo na bolingo azalaki na yango epai na bato oyo balɛmbaki mpe bazalaki kotɛngatɛnga lokola bampate bazangi mobateli. Ngai mpe nazalaki na mayoki motindo wana mpe, na boumeli ya mibu 40 euti koleka, nazalaki ntango nyonso kosala makasi mpo na koyanola na libyangi ya Nkolo elanga ete nasala kati na elanga.​—Matai 9:36, 37.

Nabotami na Afrika epai moi mokolalaka, kati na libota ya bana nsambo, baoyo bazalaki bango nyonso basi. Baboti na biso bazalaki na bolingo nde bazalaki na bikateli makasi, bazalaki mpe bandimi ya molende. Kokenda poso na poso na tempelo mpe na malóngi (école du dimanche), ezalaki eloko oyo tosengelaki kozangisa te. Yango ezalaki mpasi te mpo na ngai, mpamba te nazalaki kolinga makambo ya elimo. Na yango, na mibu 12, naponamaki mpo na koteya malóngi.

Libala mpe bomoi na mikolo mizalaki koya

Na 1941, wana ezalaki ngai na mibu 23, nabalaki Lichfield Remmie, comptable na secrétariat des colonnies. Na mosuni, tozalaki malamu, kasi mposa ya kozala na bomoi malamu na mikolo mizalaki koya mpe mposa ya kozwa biloko mingi, epusaki biso ete tokenda kofanda na Libéria na 1944. Na ntango Lichfield akutanaki na Hoyle Ervin, misionere ya ba Témoins de Jéhovah na 1950, ezalaki mbongwana monene kati na bomoi na ye mpe, na nsima, kati na bomoi na ngai. Nsima na koyekola Biblia bobele na boumeli ya poso misato, mobali na ngai abandaki kosangana na mosala ya kosakola.

Ntango atikaki kokenda na tempelo, naokaki motema mpasi. Azalaki mpenza protestá ya molende oyo azalaki nkutu kokila bilei na boumeli ya Karɛme. Ntango namonaki ye kokende kosakola mpo na mbala ya liboso, na sakosi na ye na mabɔ́kɔ, nasilikaki mingi. Natunaki ye ete: “Likambo nini? Ndenge nini moto monene lokola yo, okoki kokende kosakola elongo na bazoba wana?” Ezalaki ngai koloba bongo, afandaki nyee mpe azongisaki liloba te.

Lobi lolandaki, ndeko Ervin ayaki na ndako mpo na koyekola Biblia elongo na Lichfield. Lokola momeseno, namitangolaki na bango. Ezali mbala mosusu mpo na yango nde ndeko Ervin atunaki ngai soki nayebaki kotanga mpe kokoma. Nini? Ngai nayebi mokanda te? Oyo nde kofinga monene boye! Nalingaki komonisa ye makambo nini nayekolaki mpe kotóndola mateya ya lingomba wana ya lokutá.

Nayambi solo

Mwa ntango moke nsima na likambo wana, namonaki mokanda “Que Dieu soit reconnu pour vrai!” likoló na mesa ya salon. Namonaki ete ‘titre wana ezalaki na ntina te.’ “Nzambe azali ntango nyonso solo te?” Ntango nafungolaki yango, nokinoki namonaki likambo oyo nasengelaki kokɔtola kati na yango. Mokanda yango moyebisaki ete moto azali na molimo te, kasi azali molimo. Ata mbwa mpe nyau bazali milimo. Nasilikaki lisusu koleka. Namilobaki ete: “Oyo nde liteya ya bozoba!”

Ntango mobali na ngai azongaki, nalobaki na ye na nkanda. “Bakosi wana balobi ete moto azali na molimo te. Bazali basakoli ya lokutá!” Mobali na ngai asilikaki te; kasi ayanolaki ngai na malɛmbɛ, ete: “Winnie, nyonso wana ekomami kati na Biblia.” Na nsima, nakamwaki ntango ndeko Ervin amonisaki ngai, na motema molai nyonso, kati na Biblia na ngai moko ete tozali milimo mpe ete molimo na biso ekufaka. (Ezekiele 18:4) Oyo ekamwisaki ngai mingi, ezali mokapo ya Genese 2:7 oyo elobi ete: “Moto [Adam] akómaki molimo ya bomoi.”

Nazalaki na libungá. Namonaki ete nakosamaki na bakonzi ya mangomba. Na yango, nazongaki lisusu na ndakonzambe te. Na esika ya kokenda kuna, nabandaki koyangana na makita ya boklisto ya ba Témoins de Jéhovah. Bolingo oyo bazalaki komonisana kati na bango ekamwisaki ngai mingi. Yango esengelaki kozala lingomba ya solo.

Nabuki mbuma na Cap des Palmes

Pene na sanza misato na nsima, mobali na ngai azwaki libaku ya koyiba mosolo mingi na mosala na ye, kasi asalaki yango te. Baninga na ye basɛkaki ye ete: “Remmie, ekokufa mobólá.”

Kasi, bosembo na ye ezwilaki ye esika monene na mosala. Batindaki ye na Cap des Palmes mpo na kofungola biro ya sika na esika wana. Tosakolaki na molende mingi mpe, bobele nsima ya sanza mibale, etuluku moke ya bato basepelaki na nsango ya Biblia. Na nsima, ntango Lichfield akendaki na kapitale Monrovia mpo na kosomba biloko ya biro wana ya sika, azwaki batisimo. Asɛngaki la Société ete asalisa bafandi ya Cap des Palmes baoyo bazalaki kosepela na solo.

Bongo, la Société ayanolaki na kotindáká ndeko Faust mpe mwasi na ye na Cap des Palmes. Ndeko mwasi Faust azalaki lisalisi monene mpo na ngai mpe, na décembre 1951, namonisaki elembo ya komipesa na ngai epai na Jéhovah na kozwáká batisimo. Nazwaki ekateli makasi ya ‘kobuka mbuma mpo na bomoi ya seko.’ (Yoane 4:35, 36) Na avril 1952, nabandaki mosala ya ntango nyonso na kokómáká pionnier.

Jéhovah apambolaki milende na ngai nokinoki; na boumeli ya mwa basanza, nasalisaki bato mitano na komipesa epai na ye mpe na kozwa batisimo. Moko na bango, Louissa Macintosh, azalaki ndeko ya W. Tubman, prezidá ya Libéria na eleko wana. Nsima na kozwa batisimo, abandaki mosala ya ntango nyonso mpe asalelaki Nzambe na bosembo nyonso kino liwa na ye, na 1984. Apesaki litatoli mbala mingi epai na prezidá Tubman.

Na Buchanan-le-Bas

Na 1957, na vizite ya mokɛngɛli ya distrike, ngai mpe mobali na ngai tolendisamaki na kokóma ba pionniers spéciaux. Nsima na kosolola likambo yango elongo kati na mabondeli epai na Nzambe, tondimaki. Lokola Lichfield asengelaki kosala mwa basanza mpo na kosilisa makambo na Cap des Palmes, ngai nakendaki liboso na engumba Buchanan-le-Bas mpo na kobanda mosala ya kosakola kati na teritware yango.

Ekómaki ngai, nafandaki na libota ya Maclean. Mokolo molandaki, engebene momeseno, bamemaki ngai epai na mokonzi-molandi na libota ya Bapélé. Mokonzi wana mpe libota na ye bayambaki ngai na esengo nyonso mpe, napesaki litatoli na etuluku moke ya bato epai na bango. Na nsima, soko bato motoba kati na baoyo nasololaki na bango bakómaki Batemwe, kati na bango, mokonzi-molandi wana mpe mwasi na ye.

Nokinoki, nakómaki kotambwisa Mosenzeli liboso na bayangani koleka 20. Nasengelaki mpenza kotya motema na ngai mobimba epai na Jéhovah oyo apesaki ngai makasi mpe makoki mpo na koleisa bampate na ye. Na ntango nazalaki kolɛmba to ntango oyo nazalaki kolonga te mpo na kokokisa mosala na ngai, nazalaki kokanisa bato na sembo ya ntango na kala, mingi mpenza makambo matali basi lokola Déborah mpe Huldah, baoyo bamonisaki mpiko mpo na kokokisa mikumba oyo Jéhovah apesaki bango.​—Basambisi 4:4-7, 14-16; 2 Mikonzi 22:14-20.

Na mars 1958, wana nasalaki bobele sanza misato na Buchanan-le-Bas, nazwaki mokanda moyebisaki ngai mpo na vizite ya John Charuk, mokɛngɛli ya circonscription. Nafutelaki eteni na ndako moko ezalaki na nsé na mabelé, epai bato mingi bakokaki koyangana. Mpe nakendaki na Buchanane-le-Haut mpo na koyamba ndeko Charuk, kasi ayaki te. Nazelaki ye kino na butu, mpe nalɛmbaki mingi wana ezongaki ngai na engumba Buchanan-le-Bas.

Pene na katikati na butu, nayokaki bato kobɛtela ngai ekuke. Ntango nafungolaki, namonaki bobele mokɛngɛli ya circonscription te, kasi namonaki mpe mobali na ngai. Koya ya mobali na ngai, oyo namizelaki na yango te, ekutanaki na koya ya ndeko Charuk epesaki esengo mingi. Lolenge nini bayebaki esika oyo nafandaki? Bakutanaki na mobomi moko na nyama mpe batunaki ye soki ayebaki mwasi moko oyo azalaki kosolola na bato na ntina na Jéhovah. Andimaki mpe amemaki bango na ndako na ngai. Nasepelaki mingi wana nayokaki ete bobele nsima na sanza misato ya mosala na engumba Buchanan-le-Bas, pole na ngai engɛngaki makasi.​—Matai 5:14-16.

Tosepelaki wana motuya na bayangani nyonso mozalaki bato 40 na boumeli ya vizite ya ndeko Charuk. Na nsima, lisangá moko lizalaki sé kokóla lisalemaki, mpe totongaki Salle du Royaume moko kitoko. Kasi na bomoi, mikakatano mizangaka te. Na ndakisa na 1963, monyoko na lingomba mobandaki na engumba Kolahun, mpe mobali na ngai akangamaki mpe akɔtaki bolɔkɔ. Abɛtamaki mingi kino bakɔtisaki ye na lopitalo.

Bobele na mbula wana, mwa ntango moke nsima na kobima na ye na lopitalo, assemblée moko esalemaki na engumba Gbarnga. Mokolo ya nsuka ya assemblée, basodá bayanganisaki bato nyonso mpe bapesaki biso etinda ete topesa losako na bɛndɛlɛ. Lokola toboyaki, basɛngisaki biso ete totómbola mabɔkɔ likoló mpe totala moi. Nkutu babɛtaki bandeko na biso ya mibali na kolosi ya mindoki na bango. Mpo na komisalisa ete natikala sembo epai na Jéhovah, na mongongo ya nsé, ngai moko nazalaki koyemba cantique du Royaume oyo ete “Ne les craignez pas” (Bobanga bango te). Nsima na yango, basodá batyaki biso na bolɔkɔ oyo ezalaki mpenza salité. Nsima na mikolo misato, batikaki Batemwe ya bikólo mosusu; babenganaki ngai mpe Lichfield mpo na kokenda na mboka Sierra Leone. Mpo na Batemwe ya mboka wana, batikaki bango mokolo molandaki.

Mikumba mpe mapamboli mosusu

Totindamaki na lisangá ya Bo, na ngele ya mboka Sierra Leone. Tosalaki mbula mwambe, mpe totindamaki na engumba Njala. Na ntango nyonso oyo tolekisaki na Njala, mobali na ngai aponamaki mokɛngɛli ya circonscription mokitani, mpe nazwaki esengo ya kotambola elongo na ye kati na mosala wana. Mpe, na katikati ya bambula 1970, totindamaki lisusu na lisangá ya Freetown-Est.

Nazwaki mbano wana namonaki ebele ya bato oyo nayekolaki Biblia elongo na bango kozwa etɛlɛmɛlo mpo na losambo ya solo. Nazali na bana mpe bankoko ya “elimo” koleka 60, baoyo bazali “mikanda mikomami.” (2 Bakolinti 3:1) Basusu kati na bato yango basalaki mabongwani minene kati na bomoi na bango, na ndakisa Victoria Dyke, mwasi mosakoli na kala na lingomba Aladura. Nsima na kotalela 1 Yoane 5:21, asukaki na kobwaka ebele na nkisi mpe biloko na ye ya losambo. Amonisaki elembo ya komipesa na ye epai na Jéhovah na nzela na batisimo mpe, na nsima, akómaki pionnier spécial, mpe asalisaki ebele na basangani ya libota na ye mpo na koyamba solo.

Na avril 1985, mwa basanza liboso ya kokokisa mibu 44 ya libala na biso, mobali na ngai akufaki. Kasi nazali na mayoki te ete nasundolami. Nazali kokóba kosalela Jéhovah, Mosungi na ngai, lokola mosali ya ntango nyonso. Nazali na bolingo mingi epai na baklisto oyo nasalisaki mpo na koyeba Jéhovah. Na motindo mosusu, bazali libota na ngai. Nalingi bango mpe bango balingi ngai. Soki nabɛli, bazali kosalisa ngai nokinoki, bobele bongo, ngai mpe nasungaka bango.

Nazali kokakatana soko moke te na likambo oyo: soki nakokaki kobandela bomoi na ngai, mbɛlɛ nakozwa likwangola na ngai na esengo nyonso mpo na kosangana na mosala ya kobuka mbuma lokola mosalani elongo na Jéhovah.

[Elilingi na lokasa 23]

Winifred Remmie