31 WA AGOSTO FIYEDHA 6 WA SETEMBRO WA 2026
NYUMBO 89 Mvera Kuti Udalitsidwe
Muvuruwanenga mopwasedha maningi
“Ee-no muvuruwanenga mopwasedha maningi.”—LUKA 8:18.
VINOFUNA I-YO FUNJEDHA
Muyofunjedha yei ninoona mwasee unofwanela i-yo vuruwananga mopwasedha nakala vamigumanoni na vavyoireya vinango vyauzimu thitho moda munofuna i-yo irela vyevyo.
1-2. (a) N’nga malamboano Yohova unosamalela a-vi atwee mwauzimu? (Salimo 23:1, 2, 5) (b) N’nga muyofunjedha yei ninotapanyan’ni vyokhuza migumano ya Ikristau?
MALAMBOANO, Yohova unoniva-a yodya yauzimu injinji. Ninovwelana na vyaongile Davidi mu nyumbo yaombile liye ira: “Yohova ndi namakumbizanga. Kandinodha rambulela yongo.”—Muleri Salimo 23:1, 2, 5.
2 Imbo-i mwa vyongo vino-indi-edha basa Yohova voniva-a yodya yauzimu malamboano ndi dhela vamigumano ya pingo. Hora dhinjinji vamigumanwila ninofunjedhecha vyongo vyoi nitoviidhiwa wale. Mbwenye angalive ira nili “olimba muimbarimbari,” ninofuneela thuuchiwa makhundo a Yohova. (2 Pe. 1:12) N’nga vinouruchani ira muvuruwanenga mopwasedha akala ira makhundo anofunjedha nyo mukadhi mwaafunjedhanga moweli-edhaweli-edha? Akala ndi ee-no, yofunjedha yei inooda ukami-ani. Ninotapanya mwasee unofwanela i-yo vuruwana mopwasedha nakala vamigumanoni, ninoona thitho vinaire abali anofunji-a pingoni ira takami-e atu enango vuruwananga mopwasedha. Thitho ninotapanya makhundo enango ananikami-e ira nivuruwanenga mopwasedha. Mbwenye yoroma, dhoweni nim’mwidhiwe unonifunji-a vamigumanoni.
YOHOVA NGUNONIFUNJI-A
3. N’nga Yohova uno-indi-edha basan’ni voonga na i-yo, n’nga arumiwee tanoiran’ni ira ta-indi-edhenga basa madhwee?
3 Yohova unoonga na i-yo vo-indi-edha basa Madhwee a Bibilyani. (2 Timo. 3:16, 17) Yesu anooidhiwa pama likhundo leli. Liye anoo-indi-edha basa Madhu a Nlungu mwadodoliso moi atu tam’vuruwana tatoom’fuka ira: “N’nga mutula Malemba enala uwaidhi a-vi, voi liye kafunjile xikola?” (Ju. 7:15) Atu a rima wapama tanoosangalala maningi vavwa aliwa Yesu aafunji-anga Madhu a Nlungu. Naaliwene thitho Makristau a muhora ya arumiwi, ninga rumiwi Paulo na Apolo, tanoo-indi-edha basa malemba tatapanyanga naatu. (Mayir. 17:2, 3; 18:24, 28) I-yo Amboni dha Yohova myasa dhinokhumi-a i-yo, mavidiyo ava broadicasting, myasa, thitho mavidiyo enango, makhundwee anokhumela Bibilyani. Alendo anjinji tanodabwa na mwemo atu a Yohova muno-indi-edhela aliwa basa Bibilya vamigumanoni. Atu anokaana ikhundu vamigumanoni, ano-indi-edha basa madhu a Nlungu vofunji-a. Kaiira aliwa analeri madhwao baa-i, mbwenye anokami-a alimbo vuruwana ona moda muna-indi-edhe aliwa basa makhundwee.—Luka 24:32.
4. N’nga Bibilyani madhu oi “uvwa” na “vuruwana” anothapulelan’ni?
4 Hora dhinjinji Bibilyani madhu oi “uvwa” na “vuruwana” anothapulela vwela mutu mwinango. Ee-no Yohova aniongi-anga vo-indi-edha basa madhwee nakala vamigumanoni, i-yo navuruwananga vinofuna liye ira niirengana, vinokala vyo-orucha ira nim’vwelenga. Kaninokaikela ira Yohova unosangalala navuruwananga vinoniwandela liye thitho irana viniwandenle liyevyo.—Sang. 27:11.
MWASIWA NGWAN’NI NINOFWANELA VURUWANA MOPWASEDHA NAKALA VAMIGUMANONI?
5. N’nga dhiveliwana Yohova unonilimbi-a iranan’ni? (Juwau 4:23, 24; 1 Juwau 5:3)
5 Ninovuruwana nakala vamigumanoni, namwasa oi ninom’dhiveliwana Yohova. (Mat. 22:37) Nafunjedhanga vinjinji vyokhuza Yohova, paevo vanoroma i-yo m’dhiveliwana maningi. Udhivela wen’na, unonilimbi-a ira nikale ofunechecha m’vuruwana, m’vwela nom’lambela mundhila inoniwandela liye dhela M’madhwee.—Muleri Juwau 4:23, 24; 1 Juwau 5:3.
6. N’nga ninofunjedhan’ni vyokhuza kami-a atu enango nakala vamigumanoni?
6 Ninovuruwana nakala vamigumanoni namwasa oi ninoadhiveliwana atu. (Mat. 22:39) Vamigumanwi-u, Yohova unonifunji-a moda munakami-edhe i-yo Makristau afwi-u thitho naatu oi katim’mwidhi. Mofwanafwani-a, broxura loi Mwaadhiveliwengana Atu—Mwaafunji-enga litonikami-a kaana makalelo anoniiri-a ira vyongo viniwendelenga pama muurumiwini. N’nga hora dhinango vinouruchani roma tapanya naatu? Akala ndi-eeno, muvuruwanenga mopwasedha vifwanafwani-o vinoira abali naarongola vamigumano ya wari mwa sumana.
7. Mwasiwa ngwan’ni ninofwanela dhowanave m’vwela Yohova?
7 Ninovuruwana mopwasedha nakala vamigumanoni namwasa oi ninodhiveliwana ingumi-u. Movwelana na vyongo vyaongile Yohova waarumiwee awale, akala ninofuna kaana ingumi yosangalala thitho dhafwanya ingumi yo-omala, ninofwanela vwela madhwee. (Dotor. 32:44-47) Navuruwananga mopwasedha vamigumanoni ninolimbi-iwa thitho vinonikami-a ira nidedi-edhelenga movilela ilambo ipya. (Aroma 8:25) Va-eeni paevo vanofwanela i-yo m’vwela Yohova namwasa oi ninokala mumalambo omari-a thitho ninofuneela kala methove mwauzimu.—Mat. 24:42-44; Apok. 1:3.
N’NGA NINAIRE A-VI IRA NIKAMI-ENGA ATU ENANGO IRA TAVURUWANENGA TAKALA VAMIGUMANONI?
8. Mwasiwa ngwan’ni abali anoonga myasa palatifomuni anofwanela wenjedhela dodoliso liwa lofunji-a?
8 Abali anoonga myasa palatifomuni simbwasimbwa abali anoonga myasa yavatando, tanofwanela dhowanave ulukhuli-a dodoliso liwa lofunji-a. Bali akozeela pama mwasa, noonechecha ira makhundo othene mbokhumela Bibilyani, anooda kami-a atu oi kai Amboni, funjedha imbarimbari thitho kami-a Makristau afwee dhowanave dhiveliwa imbarimbari. Akala mutova-iwa ikhundu vamigumanoni, muthuulelenga ira ikhundwinyu inooda kami-a atu enango kwaranya ninga moda munothuulela nyo. Akala nyo mutova-iwa ngari yoi muonge mwasa, muone moda muna-indi-edhe nyo makhundo o-arelala. Angalive ira makhundwala tasake-edhele abali anoonga myasa dhavatando, vinooda thitho kami-a uliwethene uva-iwile mwasa vamigumanoni.—2 Timo. 4:2; Titu 1:9.
9. N’nga munaire a-vi ira mwasinyu ukalenga o-orucha u-arela?
9 Mu-elenga thandha wa makhundwinyu mundhila yo-orucha i-arela. Muongenga mwasa mundhila yoi alimbo vuruwana ta-arucheyenga u-arela. Akala mwasinyu unooda kaana makhundo manjinji, alimbo vuruwana anooda dhodhomeya. N’nga munaire a-vi ira mwasinyu ukalenga o-orucha u-arela? Mu-arelenga makhundo o-arelala: (1) Mwaromanga mwasinyu, muidhiwi-enga alimbo vuruwana makhundo malukhulu ali mumwasuo. (2) Muonge likhundo limbo-i na limbo-i thitho muimelenga mwafiya valikhundo nlukhulu noonga movweya pama likhundo lo-arela mwa-anadhowe vasogolo. (3) Muongenga mogwandela makhundo aongile nyo khomoni wa mwasinyu.
10. Mwasiwa ngwan’ni munofwanela dhiveliwangana maningi makhundo a mwasinyu?
10 Mudhiveliwengana makhundo ali mumwasinyu. Vinokala vyo-orucha ira makhundo anoadhiveliwana nyo mwaaongenga na riminyu othene. (Sang. 2:4, 5; Mayir. 4:20) Ira vyevi viodeye, munofuneela thuulela maningi Malemba thitho makhundo ali mumwasuo. Bali mwinango wau Estados Unidos, wa vyawa vyokwaranya 70 unothuulelave mwasa wavuruwanile liye angali zombwe. Liye aongile ira: “Bali aongile mwasuo atoonilimbi-a ira nithuulelenga modi-a naleringa Madhu a Nlungu. Liye atoonga narimee othene thitho atoonga movweya pama moda munairele i-yo vyevi. Mwasula watoochinja maningi ingumi yanga, thitho watoondikami-a ira ndichinje moda mwaleri miyo Bibilya moi ndatookala vauxamwali wapama na Yohova.”
11. Mwasiwa ngwan’ni mulimbo onga mwasa unofwanela onga mo-ovira khundu moda abali naarongola muna-indi-edhe aliwa basa makhundo a mwasee? (1 Timoteo 4:13-16)
11 Muthuulelenga Makhundo anofuneela alimbo vuruwana thitho mwaawandelenga moda munaa-indi-edhe aliwa basa. Malo moonganga likhundo movira khundu, mu-indi-edhenga basa Malemba ira mulimbi-e alimbo vuruwana thitho akami-a idhiwa vyofwanelela irana. Mwaifwanafwani-o rumiwi Paulo atom’mwandela Timoteo vyongo vingaasi mo-ovira khundu vyoi vyatom’kami-a kalave olimba mwauzimu vahora yaira liye urumiwee wu Efeso. (Muleri 1 Timoteo 4:13-16.) Ee-no muthuulelenga vinofuneela alimbo vuruwana thitho mwaakami-enga ona moda muna-indi-edhe aliwa makhundo a mwasinyu vaingumiwa, vyongo vinakami-e alimbo vuruwana thitho vinofwanela aliwa irana.
12. Mwasiwa ngwan’ni munofwanela onga mwaibaliwelo mwaonganga mwasa?
12 Muwesedhenga mwasinyu mogweli-a madhu ira mudhauonge ninga motapanya naatu. Vinokala vyo-orucha ira atu avuruwanenga thitho a-rela makhundo a mumwasinyu akala munouonga mwaibaliwelo malo molembanga iliyothene inofuna nyo onga amala iranga leri. Ixibukhu yoi Dhilimbi-edheni voleri na funji-a mwadodoliso inoonga ira: “Muongenga mwaibaliwelo thitho mokhumela vathi va rima ira atu taidhiwe moda munoukhuzelani mwasuo thitho ira munoathuulela.” Mwaonganga mokhumela vathi varima alimbo vuruwana anovuruwana mopwasedha, tanosangalala na mwasinyu thitho tanofunechecha i-ndi-edha basa makhundo a mwasinyuo vaingumiiwa.
13. Mwasiwa ngwan’ni alimbo onga myasa pingoni anofwanela vepha malangi-o waatu adodoliso takadhi taonganga myasa wa hora indendai? (Muone thitho iruthiruthi.)
13 Muvephenga malangi-o wa abali adodoliso oi takadhi taonganga myasa wa hora indendai N’nga munaire a-vi vyevi? Munooda m’moni-a bali moda mukozeele nyo mwa-anaonge mwasinyuo amala mu-indi-edhenga basa vinofuna liye uwandelani voonga mwasuo. Munooda m’vepha thitho ira avuruwane mwasinyu naifunelo yoi auva-eni malangi-o a moda munaire nyo ira mukale namafunji-a waphama. (Sang. 1:5) Hora dhinango kaninoidhiwa vyongo vinofuneela i-yo saka-edha thitho akala ira ninoonga makhundwao mundhila yovweya phama yoi ikami-e atu enango. Ninofuneela wenjedhela dodoliso li-u lofunji-a namwasa oi atu anonivuruwana tafwanyenga makhundo anaakami-e m’madhu a Nlungu.a
Muvepenga bali wadodoliso oi ukadhi aonganga myasa wa hora indendai ira aukami-eni (Muone ndima 13)
VINOFWANELA I-YO IRANA IRA NIVURUWANENGA MOPWASEDHA
14. Mwasiwa ngwan’ni ninofwanela kaana mathuulelo ofwanafwana na mulimbo lemba Salimo 119? (Salimo 119:24, 111, 167)
14 Ninooda vuruwana mopwasedha akala ninosimba makhundo anonithuucha Yohova. Ninofuneela makhundo a Yohova ira niode vilela nyarwa dhinogumana i-yo “muhora ‘yavakhundwila’ thitho yorucha.” (2 Timo. 3:1) Akala ira hora dhinango ninoona ira makhundo anoongiwa ninoavwecha wiliwili, ninofwanela kaana mathuulelo ofwanafwana na mulimbo lemba Salimo 119, okhuza makhundo anonithuucha Nlungu.—Muleri Salimo 119:24, 111, 167.
15. N’nga ninaire a-vi ira nidhowenave simba yodya yauzimu inowachela i-yo vamigumanoni?
15 Ninofwanela dhowanave ona mofwanelela yodya yauzimu inowachela i-yo, ninga mwafwanela irana Aisraeli, oi tanoofwanela dhowanave ona mofwanelela mana aava-a Yohova kokolani. (Ekis. 16:15, 31) Pyo-oira fuka ira voroma Aisraeli tanoosangalala na mana. Yodya yei yakhumela wa Yohova, yali yoriya thitho yanoakami-a kaana ingumi. mbwenye vira wa hora Aisraeli enango tatoochenyelana udya mana dambo nlilothene. (Num. 21:5) N’nga ninofunjedhavon’ni? Kaninofwanela onanga yodya yauzimu inova-iwa i-yo kala yongo yoi ninoiwachelecha moweli-edhaweli-edha, mbwenye malomwee nizindiyelenga ira inokhumela wa Yohova. Nithuulelenga ira Dhaari ororomeleya unosakhula mwapolepole vyongo vinofwanela i-yo vifunjedha vamigumanoni. Thitho khanidiwale ira vinofunjedha i-yo vinonikami-a sakula vyongo mwazelu thitho vinonikami-a ira nidhafwanye ingumi yo-omala sogolo.—Sang. 3:13, 16-18; Ju. 17:3.
16.N’nga chini ikami-idhe atu tatumikele Yohova wa hora indendai ira tavuruwanenga mopwasedha vamigumanoni? (Muone thitho kwadru loi “ Vyongo vinaukami-eni ira muvuruwanenga mopwasedha.”)
16 Vatokala makhundo mangaasi enao ana-arele i-yo ira nivuruwanenga mopwasedha. Kaonani vikami-idhe atu enango enao akadhi tatumikelanga Yohova wa hora indendai ira tavuruwanenga mopwasedha takala vamigumanoni. Ashley wenuo ukadhi atumikelanga Yohova wa vyawa 30 aongile ira: “Yofuneya maningi ndi kozeela. Akala kandikozeele migumano vinokala vyorucha ira ndimawakhule thitho mathuulelwanga katinokaatheya.” József wenuo ukadhi atumikelanga Yohova wa vyawa 52 aongile ira: “Ndinosangalala vuruwana myasa iidhi miyo wale namwasa oi vinondikami-a ira ndidhionenga mwa ndhila inango.” Liye atooonga thitho ira: “Akala bali oi kai wadodoliso maningi voonga mwasa, ndinothuulela vya milanyu ya Bibilyani inoongiwa va mwasuo a-kala moda munofunji-edha liye.”
17. N’nga munaire a-vi ira muvuruwanenga mopwasedha vamigumanoni? (Muone thitho iruthiruthi.)
17 Makhundo o-arelala anooda ukami-ani ira muvuruwanenga mopwasedha simbwasimbwa vamigumanoni. (1) Akala munofuna udya mwadhowanga migumanoni mudyenga vang’ono baa-i ira mwa-agone. (2) Mudhowenga mombaranya thitho mufwanyenga limburo lokaathi migumano ya-anarome. (3) Mufungenga telefoninyu venango tabuletinyu ira ya-audhodhomi-eni migumano ingali mwari. (4) Muthuulelenga makhundo anofuna nyo funjedha. (5) Mudhilimbi-edhenga ing’ana mulimbo onga mwasa. (6) Mulembenga manota ogwandela venango koma mafoto ira viuthuuchengani makhundo malukhulu. (7) Mukalenga opwaseya na malemba anoleriwa noona vwelana wa likhundolee. (8) Mudhifukenga ira: ‘N’nga ndina-indi-edhe a-vi basa makhundo enala vokami-a atu pingoni venango tatamoni mwi-u?’ (9) Vagumano waisa venango ilukhulu, muonelengatu muru wa mwasa wa dambo nlilothene myasa inofuna ongiwa thitho malemba enao anosogolera mwasa uliothene. (10) Mukozeli-edhenga riminyu vokala opwaseya novuruwana nyumbo thitho mavidiyo anyumbo anooni-iwa maromelo a thandha wa gumano.
Muvuruwanenga Yohova aonganga na nyo thitho kamurumeli-e ira vyongo ninga matelefoni viudhodhomi-eni (Muone ndima 17)
MUDHOWENAVE VURUWANA YOHOVA AUFUNJI-ANGANI
18. Mwasiwa ngwan’ni ninofwanela dhowanave vuruwana nakala vamigumanoni?
18 Ninofwanela dhowanave vuruwana nakala vamigumanoni namwasa oi nairanga vyevi Yohova unonisogolera “mundhila ya longomano.” (Sal. 23:3; 31:3) Ninofwanela va-iwa malangi-o ira na-akale ninga baruku loi linotukuleya na lipevo. Ee-no, “muvuruwanenga mopwasedha maningi” no-indi-edhanga basa malangi-o anoniva-a Yohova vamigumano ya pingo. (Luka 8:18) Atu anovuruwana Yohova aafunji-anga, anokala osangalala thitho anodha kaana ingumi yo-omala sogolo.—Sal. 119:2, 14.
NYUMBO 87 Bwerani Mudzalimbikitsidwe
a Ira mufwanye makhundo enango anaukami-eni wenjedhela dodoliso linyu lofunji-a, muone ixibuku yoi Dhilimbi-edheni voleri na funji-a mwadodoliso na Pindulani ndi Sukulu ya Utumiki wa Mulungu.