Kom Oruh Fuhkah Sulaclah Lom Sifacna uh?
“Kowos in suk ma Leum [Jeova] el luhngse kowos in oruh.”—EPHESUS 5:17.
1. Meac kuhtuh mwe puhpuhlyuck ke masap in Bible uh, ac ma wo fuhkah kuht kuh in engankihn kuht fin ahkos?
KE BIBLE uh, Jeova el use masap lal nuh sesr ma sihmlac kahlwem ke ma el luhngse kuht in oruh. Ke sie mwe puhpuhlyuck, el fahk kuht in tiac alu nuh ke ma sruhloaclah, pihsrapasr, nihmnihm ahluhkwelah ma fal, kuh in moulkihn moul in kosro. (Sie Corinth 6:9, 10) Ac Jesus suc wen nuhtin Jeova, el oacyacpac use masap na kahlwem nuh sin mwet suc fahsr tohkohl uh: “Som nuh yurin mwet in muhtuhnfacl nuhkewa fin facluh, ac oruh tuh elos in mwet tuhmuhk lutlut, bacptaiselos inen Pahpah, Wen, ac nguhn muhtahl. Ac luti nuh selos in ahkos ma nuhkewa nga sapkihn nuh suwos. Ac nga ac fah wi kowos pacl nuhkewa nwe ke sahflah facluh.” (Matthew 28:19, 20) Ma nuhkewa ma Jeova ac Jesus eltahl fahk kuht in oruh uh ma ac wo nuh sesr. Masap luhn Jeova uh luti kuht in karihngihnkuhtyang sifacna ac sucu lasr uh. Masap lal uh oacyacpac kahsre kuht in kuh ke mahno ac in insewowo. Yohk liki ma inge, ke pacl se kuht ahkos masap luhn Jeova uh wekuhnacng masap lal in som fahkwack, el arlacna engan sesr ac el ahkinsewowoye kuht.
2, 3. (a) Efuh kuh Bible uh tiac ip srihsrihkiyac masap pucspucs nuh ke ma nuhkewa ke moul luhn sie mwet? (b) Kihsen siyuck fuhkah ac fah topukyuck ke mwe lutlut se inge? (Liye petsac se meet ke mwe lutlut se inge.)
2 Bible uh tiac pac oraclah masap pucspucs nuh ke ohiyac srihsrihk nuhkewa ma kuh in sikyak ke moul lasr uh. Ke sie mwe puhpuhlyuck, wacngihn masap in Bible ma fahklah kahlwem ke kain in nuknuk ma kuht enenuh in nukum uh. Ma inge ahkkahlwemye luhpan lahlmwetmwet luhn Jeova. Finne mwet fin facluh nukum kain in atac ke nuknuk ac atacn nuknuk ma pwengpweng inge ekyek, oakwuck luhn Bible nuh kac uh srackna fal ke pacl inge in oacna nuh ke pacl meet ah. Oacyacpac, Bible uh tiac ahkkahlwemye ke masap pucspucs nuh ke kain in orekma kuh mwe ahkengan ma kuht kuh in sulaclah kuh nuh ke ma fal kuht in oruh tuh kuht in tiac mas. Jeova el lwelah kais sie mwet ac sifac ke sucu uh in oruh sulaclah laltahl nuh ke ma inge.
3 Pwacnacng, ke pacl se kuht enenuh in oruh sie sulaclah na yohk srihpac ma ac kuh in kahsruh kuh ahkkulukye moul lasr uh ac kuht tiac konwacack kuhtwena masap in Bible ma sramsram kac, sahp kuht ac kuh in nuhnkuh: ‘Yac Jeova el elyah ke sulaclah luhk uh? Yac el ac engankihn kuhtwena sulaclah ma nga oruh fin ma inge tiac kuhnahoslah masap lal in Bible? Nga ac etuh fuhkah lah el ac engan ke sulaclah ma nga oruh uh?’
SULACLAH LASR UH AC KUH IN KAHSRUH KUH AHKKULUKYE KUHT AC MWET SAHYAC
4, 5. Sulaclah lasr uh ac kuh in kahsruh kuh ahkkulukye kuht ac mwet sahyac uh fuhkah?
4 Kuhtuh mwet uh nuhnkuh muh eltahl kuh in oruh kuhtwena ma eltahl luhngse. Tuhsruhktuh, kuht luhngse in oruh ma ac ahkinsewowoye Jeova. Ke srihpac se inge, meet liki kuht oruh sie sulaclah, kuht enenuh in nuhnkuh ke ma Bible uh fahk ac kuht ahkos. Ke sie mwe puhpuhlyuck, Bible uh ahkkahlwemye nuh sesr nuhnak luhn Jeova ke srah, pwacnacng kuht ahkos ma fwack inge. (Genesis 9:4; Orekma 15:28, 29) Kuht kuh in puhruhe nuh sin Jeova elan kahsre kuht in oruh sulaclah ma ac ahkinsewowoyacl.
5 Sulaclah lasr uh ac kuh in kahsre kuht kuh ahkkulukye kuht. Sulaclah lasr uh fin wo, ma inge ac kuh in kahsre kuht in fototoyang nuh sin Jeova. Sulaclah lasr uh fin kuluk, ma inge ac kuh in ahkkulukyelah fototo lasr nuh sel uh. Sulaclah lasr uh ac kuh pac in kahsruh kuh ahkkulukye mwet sahyac. Kuht tiac luhngse in oruh kuhtwena ma ma ac kuh in ahktihkuclkuclye kuh ahkmuhnahsye luhlahlfongi luhn mwet lili wiyacsr uh. Kuht oacyacpac sruhnga in oraclah elyah inmahsrlon mwet lili ke congregation uh. Ke ma inge, arlacna yohk srihpac kuht in oruh sulaclah wo.—Riti Rome 14:19; Galatia 6:7.
6. Meac ac kuh in kahsre kuht in oruh sulaclah lasr uh?
6 Kuht ac oruh fuhkah in wo sulaclah lasr uh finne Bible uh tiac fahk in kahlwem ke ma kuht enenuh in oruh uh? Kuht enenuh in nuhnkaclah ahkwoyac ohiyac ma kuht oasr kac uh ac oruh sulaclah ma Jeova el ac insewowo kac, liki na kuht in oruh ma kuht luhngse kuh ma kuht nuhnkuh muh wo uh. Kuht fin oruh ma inge, na kuht kuh in luhlahlfongi lah el ac fah kahsre kuht in fahlac wo sulaclah lasr uh.—Riti Psalm 37:5.
MEAC JEOVA EL LUHNGSE NGAN ORUH?
7. Fin wacngihn masap ke Bible ma oreklac fal nuh ke ohiyac ma kuht sun kuh oasr kac uh, kuht ac konwacack fuhkah lah meac Jeova el ac luhngse kuht in oruh?
7 Tuhsruhktuh, kuht ac etuh fuhkah ma Jeova el insewowo kac uh? Ephesus 5:17 fahk nuh sesr: “Kowos in suk ma Leum [Jeova] el luhngse kowos in oruh.” Fin wacngihn masap in Bible ma oreklac fal nuh ke sie ohiyac ma kuht sun kuh oasr kac, kuht enenuh in suk in kahlwem ke ma Jeova el luhngse kuht in oruh uh. Kuht ac oruh fuhkah ma inge? Kuht enenuh in puhruhe nuh sel ac lwelah nguhn muhtahl lal in kol kuht.
8. Jesus el etuh fuhkah ma Jeova el luhngse elan oruh uh? Sang sie mwe puhpuhlyuck an.
8 Jesus el etuh na pwacye ma Jeova el luhngse elan oruh ke pacl nuhkewa. Ke sie mwe puhpuhlyuck, ke pacl luo, oasr un mwet se tuh masrinsracllah, Jesus el puhruhelac el tuhfah kihtacltahl ke inkacnek luhn mwenmwen. (Matthew 14:17-20; 15:34-37) Tuhsruhktuh, ke pacl se el tuh masrinsracllah ke yen mwesis ac Devil el srihfacl elan ekuhllah yot nuh ke bread, Jesus el tiac oruh. (Riti Matthew 4:2-4.) El etuh na pwacye ohiyen Pahpah tuhmwacl uh, pwacnacng el etuh lah Jeova el ac tiac luhngse elan orekmakihn nguhn muhtahl nuh ke mwe enenuh lal sifacna. El luhlahlfongi na pwacye lah Pahpah tuhmwacl uh ac fah kohluhl ac sang mongo nwacl el fin enenuh.
9, 10. Meac ac fah kahsre kuht in oruh sulaclah ma wo uh? Sang sie mwe puhpuhlyuck an.
9 In oacna Jesus, kuht kuh in oruh sulaclah lasr uh in wo kuht fin luhlahlfongi Jeova elan kol kuht. Bible uh fahk: “Luhlahlfongi LEUM GOD ke insiom kewa. Nimet luhlahlfongi etuh lom sifacna. Esam LEUM GOD in ma nuhkewa kom oruh, ac El ac fah ahkkahlwemye inkacnek suwohs nuh sum. Nimet sifacna nuhnkuh muh kom arulacna fas in lahlmwetmwet lom; ahkos LEUM GOD ac fahsr liki ma kuluk.” (Soakas 3:5-7) Ke pacl se kuht lutlut Bible ac etwaclah nuhnak luhn Jeova uh, kuht ac kuh in etuh ma el luhngse kuht in oruh ke kais sie ohiyac ma kuht sun. Ac ke kuht ahkyohkye etwacack lasr ke nuhnak luhn Jeova uh, ma inge ac oruh fihsracsr nuh sesr in sulaclah ma ac ahkinsewowoyacl. Ke inkacnek se inge, kuht ac pahlah in ahksol ke insiacsr.—Ezekiel 11:19.
10 Srihke petsacelah ke sie muhtwacn pahyuck el som moul na el liyacack fahluhk na kahto se. Tuhsruhktuh, arlacna yohklac molo. Finne mukul tuhmwacl uh tiac weluhl, el etuh tari nuhnak luhn mukul tuhmwacl uh el fin sislah luhpah na yohk se ke mani laltahl uh. El etuh fuhkah? Eltahl pahyuck ke lusen pacl loeloes, pwacnacng el etuh tari lah meac mukul tuhmwacl uh luhngse eltahl in orekmakihn mani laltahl uh nuh kac. Ke ohiyac se pacna inge, ke pacl se kuht etwaclah nuhnak luhn Jeova ac ke ma el oruh in pacl meet ah, kuht ac etwaclah pac ma el luhngse kuht in oruh ke kain in ohiyac nuhkewa ma kuht oasr kac uh.
KOM AC ETUH FUHKAH NUHNAK LUHN JEOVA?
11. Kihsen siyuck fuhkah kuht kuh in siyuck sesr sifacna ke pacl ma kuht rit kuh lutlut Bible? (Liye pohk se inge “Ke Kom Lutlut Bible, Siyuck Sum Sifacna.”)
11 Kuht ac etuh fuhkah nuhnak luhn Jeova? Ma se ma yohk srihpac emeet kuht in oruh uh pa, in rit ac lutlut Bible lwen nuhkewa. Ke kuht oruh ma inge, kuht kuh in siyuck sesr sifacna: ‘Meac ma inge luti nuh sihk kacl Jeova? Efuh kuh el oruh ma inge?’ Ac in oacna David, kuht enenuh pac in siyuck Jeova elan kahsre kuht in etwacllah na pwacye. David el suhmuhslah: “Fahkwack inkacnek lom nuh sihk O LEUM GOD, luti nuh sihk innek lom. Lutiyuc in moul fal nuh ke ma pwacye lom, tuh kom God luhk suc moliyuclac. Nga luhlahlfongi kom pacl e nuhkewa.” (Psalm 25:4, 5) Ke pacl se kuht lotwelah sie ma kacl Jeova, kuht kuh in nuhnkuh ke kain in ohiyac ma kuht ac kuh in orekmakihn ke ma kuht tuhfahna lotwelah kacl inge. Yac kuht kuh in orekmakihn ma inge ke sucu lasr uh, ke acn in orekma lasr, ke lohm lutlut kuh ke orekma in luti uh? Ke pacl se kuht nuhnkuh ke ohiyac ma ac fal kuht in orekmakihn, ma inge ac fah oruh in fihsracsr in etuh lah inkacnek fuhkah Jeova el luhngse kuht in orekmakihn ke ma kuht lotwelah inge.
12. Mwet rit nahtuhsr ac toeni nuhkewa lasr uh ac kahsre kuht fuhkah in etwaclah nuhnak luhn Jeova ke ma pucspucs?
12 Sie pac inkacnek ma kuht kuh in etwaclah nuhnak luhn Jeova uh pa ke kuht lohacng ahkwoyac nuh ke ma u lal uh luti nuh sesr ke Bible. Ke sie mwe puhpuhlyuck, ke pacl ma kuht enenuh in oruh sie sulaclah, Watch Tower Publications Index ac Research Guide for Jehovah’s Witnesses ac kuh in kahsre kuht in konwacack ma Jeova el nuhnkuh uh. Kuht kuh pac in eis mwe kahsruh yohk ke pacl in toeni lasr uh kuht fin lohacng ahkwoyac, top ac nuhnkuh yohk ke ma lutiyuck nuh sesr inge. Ma inge ac kuh in kahsre kuht in etwaclah in nuhnak oacna Jeova. Ke ma inge, kuht ac kuh in oruh sulaclah ma ac ahkinsewowoyacl ac el fah ahkinsewowoye sulaclah lasr inge.
NUHNKUH YOHK KE NUHNAK LUHN JEOVA MEET LIKI KOM ORUH SIE SULACLAH
13. Sang sie mwe puhpuhlyuck ma ahkkahlwemye lah kuht ac oruh fuhkah sulaclah ma wo ke pacl kuht nuhnkuh ke nuhnak luhn Jeova ke sie ma.
13 Kuht srihke tuni sie mwe puhpuhlyuck lah, kuht ac oruh fuhkah sie sulaclah wo ke pacl se kuht nuhnkuh meet ke nuhnak luhn Jeova. Sahp, kom luhngse in wi ke orekma in pioneer. Kom oruh pac tari kuhtuh ma enenuh in eklac ke moul lom an tuh kom in ahkyohkye pacl lom ke orekma in luti uh. Tuhsruhktuh, kom srackna ahlohloh fin kom ac insewowo na pwacye ke srihpen ac srihkeni mani lom an ac suhpuhseni ma lom. Pwacye, Bible uh tiac fahk muh orekma in pioneer pa inkacnek sefanna ma kuht kuh in kuhlwacnsuhpuh Jeova kac. Finne kuht tiac pioneer, kuht kuh in tahfwelah na in kuhlwacnsuhpwacl ke oaru oacna sie publisher. Tuhsruhktuh, Jesus el fahk muh Jeova el ahkinsewowoye mwet suc oraclah mwe kihsac nuh ke Tohkohsrahi uh. (Riti Luke 18:29, 30.) Bible uh oacyacpac fahk lah Jeova el insewowo sesr kuht fin sang kuhiyacsr kewa in kaksakuhnuhl, ac el luhngse kuht in engankihn kuhlwacnsap lasr nuh sel uh. (Psalm 119:108; Luo Corinth 9:7) Ke kuht puhruhe ac nuhnkuh yohk ke ma inge, kuht kuh in oruh sulaclah ma arlacna fal nuh ke ohiyac ma kuht oasr kac uh ac Jeova el ac fah ahkinsewowoye.
14. Kom ac etuh fuhkah lah piyac kain in nuknuk ma Jeova el insewowo kac uh?
14 Pa pac inge sie mwe puhpuhlyuck uh: Kom arlacna luhngse style ke sie nuknuk, tuhsruhktuh kom etuh lah ac kuh in mwe tihkuclkucl se nuh sin kuhtuh mwet lili ke congregation kom fin orekmakihn kain in nuknuk ingacn. Bible uh tiac fahk kuhtwena ma ke kain in style ke nuknuk uh. Pwacnacng, kom ac etuh fuhkah nuhnak luhn Jeova kac? Bible uh fahk nuh sesr: “Nga luhngse pac muhtwacn uh in efahl ac in etuh ma wo nuh ke nahweyuck lalos; in tiac yucnwelah karak luhn sifaclos ke gold kuh pearl, ac elos in tiac nukum nuknuk yohk molo, a mwe yucn lalos pa orekma wo, oacna ma fal nuh sin muhtwacn suc fahkwack lah elos mwet alu nuh sin God.” (Sie Timothy 2:9, 10) Pwacye, oasr ma mwet kuhlwacnsap nuhkewa luhn Jeova uh kuh in lotwelah ke kahs inge, wekuhnacng mukul. Ke pacl ma kuht efahl, kuht nuhnkuh lah meac mwet sahyac uh ac kuh in puhla ke kain in nuknuk ma kuht sulaclah in nukum inge. Ac ke srihpen kuht luhngse mwet lili wiyacsr uh, kuht ac tiac oruh kuhtwena ma ma ac ahktoasryacltahl kuh ahktihkuclkuclyacltahl. (Sie Corinth 10:23, 24; Philippi 3:17) Kuht fin nuhnkuh ke ma Bible uh fahk ac ke ma Jeova el nuhnkuh, kuht kuh in oruh sulaclah ma el ac insewowo kac.
15, 16. (a) Meac puhlakihn luhn Jeova kuht fin tahfwelah na in nuhnkuh ke orekma in kosro? (b) Ke pacl ma kuht sulaclah mwe ahkengan, kuht ac etuh fuhkah lah piyac ma Jeova el insewowo kac? (c) Kuht ac oruh fuhkah sulaclah lasr nuh ke ma yohk srihpac?
15 Kuht etwacack ke Bible lah insiacn Jeova arlacna toasr ac ahsor ke pacl ma mwet uh oruh ma kuluk ac ke pacl ma eltahl nuhnkuh ke ma kuluk. (Riti Genesis 6:5, 6.) Arlacna kahlwem lah Jeova el sruhnga kuht in nuhnkuh ke orekma in kosro kuh orekma fohkfohk inmahsrlon mwet luo. Kuht fin tahfwelah na in nuhnkuh ke ma kuluk inge, kuht ac kuh na in oruh. Tuhsruhktuh, Jeova el luhngse kuht in nuhnkuh ke ma nwacsnwacs ac ma wo. Mwet sap James el sihmihs ac fahk lah lahlmwetmwet luhn Jeova uh “nwacsnwacs; el oacyacpac mislac, okak, ac kuhlwacng; sesseslah ke pahkotwen ac fahko wo pucspucs; wacngihn srisri ac kuhtasrihk.” (James 3:17) Ke ma inge, Bible uh luti kuht in fahsr liki kuhtwena mwe ahkengan ma ac kuh in oruh kuht in nuhnkuh kuh kena in oruh ma fohkfohk ac ma kuluk. Ac kuht fin kahlwem na pwacye ke ma Jeova el luhngse ac sruhnga uh, ac fihsracsr nuh sesr in etuh lah puk, movie, kuh kain in sritacl fuhkah ma fal kuht in sulaclah. Kuht ac tiac enenuh in siyuck sin mwet sahyac lah meac wo kuht in oruh.
16 Kuhtuh pacl uh, puhs inkacnek ma kuht kuh in orekmakihn ke kuht oruh sulaclah se ac Jeova el insewowo ke inkacnek inge nuhkewa. Tuhsruhktuh, ke pacl ma kuht enenuh in oruh sie sulaclah na yohk srihpac, sahp ac wo kuht in kihsen siyuck nuh sin sie mwet elder kuh sie mwet lili suc pah ke nuhnak ac orekma elan use kuhtuh kahs in kahsruh. (Titus 2:3-5; James 5:13-15) Pwacye, kuht tiac enenuh in siyuck mwet sacn in oruh sulaclah lasr uh. Tuhsruhktuh, kuht enenuh in nuhnkuh ahkwoyac ke ma kuht etuh ke Bible uh, na kuht fah oruh sulaclah lasr sifacna nuh kac. (Hebrew 5:14) Mwet sap Paul el fahk: “Kais sie mwet enenuh in sifacna fosrngahkihn ma kunacl.”—Galatia 6:5.
17. Ma wo fuhkah kuht kuh in engankihn ke kuht oruh sulaclah ma ahkinsewowoye Jeova?
17 Ke pacl ma kuht oruh sulaclah ma ahkinsewowoyacl Jeova, ma inge ahkfototoye kuht nuh sel ac engankihn mwe insewowo lal uh. (James 4:8) Ac ke pacl sacn pacna, luhlahlfongi lasr uh ac kuhi. Pwacnacng, lwelah kuht in nuhnkuh yohk ke ma kuht riti in Bible uh, tuh kuht in kahlwem ke nuhnak lal uh. Pwacye, ac oasr na ma sasuc kuht lotwelah kacl Jeova pacl nuhkewa. (Job 26:14) Tuhsruhktuh, kuht fin kwacfeacng in etwacllah ingena, kuht ac fah lahlmwetmwet ac kuh in oruh sulaclah wowo. (Soakas 2:1-5) Nuhnak ac pwacpa luhn mwet uh kwacna ekyek, tuhsruhktuh Jeova el tiac wi ekyek uh. Mwet sihm luhn Psalm el fahk: “Pwacpa luhn God oan ma pahtpaht, ac nuhnak lal oan nwe tok.” (Psalm 33:11) Kahlwem lah kuht kuh in oruh sulaclah ma ac wo emeet uh kuht fin etwaclah in nuhnak oacna Jeova ac kuht oruh ma el insewowo kac uh.