“Kas Lun Jeova Yokyokelik”
“El supala ma sap lal nu fwin fwalu; kas lal kasrusr sa.”—SAM 147:15.
1, 2. Kain in kunokon fuka Jisus el sang nu sin met tuma lutlut lal, a mea weang ma inge?
SIE kas in palu pengpeng in Baibel oasr in Orekma 1:8. Meet liki el somwak nu in kosrao, Jisus el fwak nu sin met tuma lutlut oaru lal: “A komwos fwa eis ku, ke ngun mutal el tuku nu fwomwos, a komwos fwa met orek lo keik . . . nu ke yen loesilanu fwalu.” Sie orekma yok pa inge!
2 In sulkakin kas lun God fwin fwalu nu fon sie kunokon yok nu sin met tuma lutlut puna su eis kunokon inge. Loang akmwoye nu ke ma elos enenu in oru. Elos enenu in kasru kutu met in kalem ke peng mwo lun Togusrai. (Mattu 24:14) In orek ma lo kel Jisus ku in kalmekin la elos enenu pa in fwakak nu sin kutu met ke me luti fukoko lal Jisus a in aketeye nu sin met kunokon lun Jisus nu ke akmwuk lun God. Sayen ma inge, wikin orekma inge pa elos enenu in oru met tuma lutlut a baptaiselosla. A elos enenu in oru ou inge fwin fwalu nu fon!—Mattu 28:19, 20.
3. Kas in akkeye fuka Jisus el sang nu sin met tuma lutlut lal, a oiye fuka elos akkalemye ke orekma su el sang nu selos?
3 Fwinne ou inge, Jisus el akkalemye nu sin met tuma lutlut lal la ngun mutal fwa welulos ke orekma inge su el sang nu selos. Ke ma inge, fwinne sie orekma yok pa inge, a oasr kaifweung silolel lun met lokwalok lalos in kutongolosi, a met tuma lutlut lun Jisus in pal meeta elos kutangla in oru ma el sapkin nu selos. Sie me sramsram paye pa inge a wangin kutena met ku in fwak la ma inge tia sikyuk.
4. Fuka lungse lun God akkalemyeyuk ke kunokon in fwakak a luti kutu met?
4 Orekma in fwakak a luti fwin fwalu nu fon sie inkanek lun God in akkalemye lungse lal nu selos nu kemwa su tia etel. Ma inge sang pal mwo nu selos in futoto nu sin Jeova a in eis nunuk munas ke ma koluk lalos. (Orekma 26:18) Kunokon in fwakak a luti inge akkalemye pa lungse nu sin met nu kemwa su wis peng mwo inge, meyen ma inge sang pal mwo nu selos in akkalemye lungse lalos nu sin met tulan lalos. (Mattu 22:37-39) Met sap Poul el arulanu aksaokye orekma lun forfor lun met Kristian paenang el pangon ma inge sie “ma saok.”—2 Korint 4:7.
5. (a) Oiye kut ku in konaok me sramsram su kut ku in lalalfongi ke met Kristian in pal meeta, a kain in kapek fuka akkalemyeyuk ke ma se inge? (b) Efu buk lun Orekma oasr kalme yok nu sin met kulansap lun God ke pal inge?
5 Me sramsram ke orekma in luti su kut ku in lalalfongi na paye ku in konoiyukyuk ke buk lun Orekma su etuku ke ngun lun God, su simusyukla sin met tuma lutlut Luk. Sie record ke kapkapek sa lun orekma pa inge. Kapkapek ke etauk lun Kas lun God inge akismakinye kut ke Sam 147:15, su fwak: “[Jeova] el supala ma sap lal nu fwin fwalu; kas lal kasrusr sa.” Me sramsram ke met Kristian in pal meeta, su eis ku sin ngun mutal, arulanu me akkeye inse a oasr kalme yok nu sesr ke len inge. Met Lo lun Jeova elos kafofo ke orekma sepanu inge in luti a in orala met tuma lutlut, aok ke sie inkanek yok. Kut ouyepa sun ma upa su oanu met Kristian ke century se meet elos sun. Ke kut tuni la fuka Jeova el akinsemwomwoye a sang ku nu sin met Kristian in pal meeta, lalalfongi lasr ke kasru lun Jeova akkeyeyuk.
Kapek ke Pisen Met Tuma Lutlut
6. Kain in kas fuka ke kapkapek sikyuk pal tolu ke buk lun Orekma, a ma inge sramsramkinyuk nu ke mea?
6 Sie inkanek in tuni in sang akpayeyen ma simusla in Orekma 1:8 pa in loang akmwoye ke kas inge “a kas lun Jeova yokyokelik,” sie kas su sikyuk pal tolu in Baibel, su oasr kalme su tia oanu sie, a ku in konoiyukyuk ke buk lun Orekma. (Orekma 6:7; 12:24; 19:20) “Kas lun Jeova,” ku “kas lun God,” ke fus inge el sramsram ke peng mwo—peng mwo ke ma mutal paye, sie ma moul, kas fukoko su ku in ekulla moul lun met nu kemwa su eis ma inge.—Hibru 4:12.
7. Ke kain in kapkapek fuka ke kas lun God Orekma 6:7 kapsreni, a mea sikyuk ke len in Pentecost 33 C.E.?
7 Me sramsram se meet ke yokyokelik lun kas lun God sikyuk in Orekma 6:7. Ke fus inge kut ku in rid: “A kas lun God yokyokelik, a pisen met lutlut arulanu puselik in Jerusalem; a met puspis sin met tol elos akos ma lalalfongi.” Ke fus inge, yokyokelik el kalmekin nu ke pisen kapek lun met tuma lutlut. Ke mutamweyen len lun Pentecost 33 C.E., ngun mutal lun God putati nu fwin met tuma lutlut 120 su tukeni nu sie ke sie infwokil lung. Met sap Piter el oru sie me sramsram mwo, a nu selos su porongo, oasr 3,000 selos ekla met lalalfongi ke len sepanu inge. Sie me lut na paye pa inge ke pal se tausen puspis sin met elos som nu ke lulu puspis fwin an Jerusalem a likin Jerusalem in baptaisla in en Jisus, sie mokul su anwuki fwin sak soko oanu sie met koluk ke len 50 somla!—Orekma 2:41.
8. Fuka pisen met tuma lutlut el yokyokelik ke yiu puspis tokin Pentecost 33 C.E.?
8 Paye, pa inge mutamweye. Ke kaifweung lun met kol lun alu lun met Ju in kunausla orekma in luti tia na akpayeyuk. Oasr me asor lulap nu sin met kol inge, “Jeova el esani nu selos [met tuma lutlut] elos su fwa moul pinganu len.” (Orekma 2:47) Tia pat toko, “pisen metu apkurun limekosr tausen.” Tokin ma inge, “kutupa met lalalfongi oeyung nu sin Leum, met mokul a mutan puspis.” (Orekma 4:4; 5:14) Tok, kut ku in rid: “Na congregation mongle yen Judia nu kemwa a Galili a Samaria, a kapek; a ke elos fwasr in sangeng sin Jeova a in pwarak lun ngun mutal, elos puselik.” (Orekma 9:31) Tokin yiu ekasr somla, apkurun nu ke yiu 58 C.E., me sramsram akkalemye la “tausen puspis lalalfongi.” (Orekma 21:20) Ke pal inge, oasr pa met Pegan puspis su lalalfongi.
9. Fuka kom ku in akkalemye oiyen met Kristian in pal meeta?
9 Kapkapek lun pisen met tuma lutlut inge sikyuk ke sripen met lalalfongi sasu. Alu se inge sasu—tusruktu arulanu fukoko. Elos tia oanu kutu met su wi na ke alu tusruktu tianu loang akmwoye nu ka, a met tuma lutlut nu kemwa elos kisekin na paye moul lalos nu sin Jeova a ke Kas lal, meyen kutupal oasr ma elos lotela ke ma paye su sikyuk nu sin kutu met su sun na paye kolyai upa. (Orekma 16:23, 26-33) Elos nu kemwa su eis moul lun met Kristian elos oru ou inge ke sripen ku lalos in oru sulela ke inkanek lalmetmet, su akkalemyeyuk ke oaru a akilenyuk ke ellalos. (Rom 12:1) Elos met eteyuk ke inkanek lun God; oasr ma paye in nunuk lalos a insielos. (Hibru 8:10, 11) Elos tia sangeng in mise ke lalalfongi lalos.—Orekma 7:51-60.
10. Kain in kunokon fuka met Kristian in pal meeta elos eis, a kain in ma oanu sie fuka kut ku in liye ke pal inge?
10 Elos nu kemwa su lalalfongi me luti lun met Kristian elos akilen kunokon lalos in sulkakin ma paye nu sin kutu met. Ma inge sang kasru nu ke kapkapek lun piselos su arulanu yok. Sie scholar lun Baibel el fwak: “In sramsramkin lalalfongi nu sin kutu met tia nunkeyuk oanu ma lun met su moniyuk a met luti na su pakiyuki nu ke orekma in fwakelik. Orekma in fwakak a luti pa kunokon a orekma yok emeet lun met nu kemwa su wi ke Congregation. . . . Orekma in sulkakin a luti pal nu kemwa sang me akkeye fukoko nu ke u lun met Kristian ke mutamwauk me.” El tafwela in fwak: “Orekma in luti a fwakelik pa me kasru yok emeet nu sin met Kristian in pal meeta oanu sra nu ke moul.” Ma inge arulanu paye pa nu sin met Kristian ke len inge.
Kapek ke Pisen An a Territory
11. Kain in kapkapek fuka akkalemyeyuk in Orekma 12:24, a fuka ma inge akpayeye?
11 Me sramsram akluo ke kapkapek lun Kas lun God ku in konoiyukyuk in Orekma 12:24: “A kas lun God kapkapek a yokyokelik.” Ke fus inge, kas se inge kapsreni nu ke kapkapek lun kas nu in an a territory puspis. Fwinne oasr me lain lun guferment, orekma se inge yokyokelik na paye. Ngun mutal el putati meet nu fwin an Jerusalem, a mutamwauk in an inge in yokyokelik. Kolyai su sikyuk fwin an Jerusalem oru met tuma lutlut in fwasrelik nu in an nu kemwa su raunela an Judea a Samaria. Mea fwokin ma inge? “Ke ma inge elos su fwasrelik, elos som yen nu kemwa a luti kas.” (Orekma 8:1, 4) Filip el mokleyuk in orek ma lo nu sin sie mokul su tokin el eis baptais, el wis peng mwo nu in an Ethiopia. (Orekma 8:26-28, 38, 39) Tia pat toko ma paye oakiyuki in an Lydda, an Tupasrpasr fwin an Sharon, a an Joppa. (Orekma 9:35, 42) Tok, met sap Poul el fwafwasyesr ke lusen tausen mile puspis fwin kof a fwin mwes, oakiye congregation puspis in an puspis fwin an Mediterranean. Met sap Piter el som nu Babulon. (1 Piter 5:13) Ke lusen yiu 30 tokin ngun mutal putati nu fwin met in len in Pentecost, Poul el simusla la peng mwo se inge “lutiyuk tari nu sin met e nu kemwa ye kosrao,” saap el sramsramkin ke fwalu in pal meeta su metu etu.—Kolosse 1:23.
12. Fuka met lain lun met Kristian elos akilen yokyokelik lun kas lun God in an nu kemwa?
12 Fwinne met lokwalok lun met Kristian in pal meeta elos akilen la kas lun God oakiyuki tari in an nu kemwa su oan ye koko lun an Rom. Ke sie me pupulyuk, Orekma 17:6 el akkalemye la met lain in an Tessalonika, a northern Greece, elos fwak: “Met inge su langasla fwalu, elos tuku pa nu yenu.” Sayen ma inge, ke mutamweyen century akluo, ke pal se el muta fwin an Bithynia Pliny the Younger el sim nu sin Emperor lun an Rom pangpang Trigon ke met Kristian. El torkaskas a fwak la: “Tia fwasrelik mukena nu ke siti nu kemwa, a fwasrelik pa orekma lal in an srisrik a an lulap nu kemwa.”
13. Ke inkanek fuka kapkapek nu in an nu kemwa akkalemye lungse lun God nu sin metu?
13 Yokyokelik lun orekma se inge in an nu kemwa el sie inkanek lun Jeova in akkalemye lungse yok lal nu sin met nu kemwa su ku in moleyukla. Ke pal se Piter el liye la ngun mutal el putati nu fwel Kornelius su met Pegan se, el fwak: “Paye Nga liye tu God el tia sulosol met, a in mutanfwal e nu kemwa el su sangeng sel, a oru ma sumwosmwos, el akinsemwomwoyel.” (Orekma 10:34, 35) Aok, peng mwo in pal meeta pa peng mwo nu sin met nu kemwa, a kapkapek in an nu kemwa ke kas lun God sang pal mwo nu sin met nu kemwa in akkalemye me top lalos nu ke lungse lun God. Ke century ak 21 inge, kas lun God el fwasrelik na paye nu in an nu kemwa fwin fwalu nu fon.
Kapkapek Su Tia Ku In Tui
14. Kain in kapkapek fuka akkalemyeyuk in Orekma 19:20, a kas lun God el kutangla ke mea?
14 Me sramsram aktolu ke yokyokelik lun kas lun God su akkalemyeyuk in Orekma 19:20: “Ou inge kas lun Jeova arulanu kapek a kutangla.” Kas Greek inge su langasyukla “kutangla” akkalemye “kaifweung su arulanu fukoko.” Fus puspis toko el akkalemye la met puspis fwin an Efesus elos ekla met lalalfongi, a pus sin met su orekmakin inutnut elos esukak buk in magic nutulos ye mutun met nu kemwa. Ke ma inge, Kas lun God el akkalemye la arulanu kalem ke lalalfongi kikiap lun alu kikiap. Peng mwo el kutongye pa me sruf puspis wekunang pa kolyai. Wangin kutena ma su ku in kutongye ma inge. Ke ma inge kut ku in konaok pa ma sumwos nu sin met Kristian ke pal inge.
15. (a) Mea sie met historian lun Baibel el simusla ke met Kristian in pal meeta? (b) Mwolanu ke kutangla lun met sap elos sang nu sin su?
15 Met sap nu kemwa a kutupa met Kristian in pal meeta elos sulkakin kas lun God ke moniyuk. Nu selos su ou inge, oasr sie historian lun Baibel el fwak: “Fwin metu lungse in sramsramkin Leum lalos, elos konaok inkanek puspis in oru ou inge. Paye, la ke sripen moniyuk yok lun mokul a mutan inge pa akengunye kut yok liki nunuk lalos.” Fwinne ou inge, met Kristian inge in pal meeta elos akilen la kutangla lalos ke orekma lun forfor tia tuku ke ku lalos sifwanu. Oasr kunokon lalos in oru ou inge su tuku sin God, a God el kasrelos in akpayeye ma inge. Kapkapek in ngun tuku sin God. Met sap Poul el akilen ma inge ke pal se el simusla leta lal nu ke congregation fwin an Korint. El simusla: “Nga eokiye, Apolus el aksroksrokye, a God el akkapye. Tu kut met orekma yurin God.”—1 Korint 3:6, 9.
Ngun Mutal El Orekma
16. Mea akkalemye la ngun mutal el sang ku nu sin met tuma lutlut in kaskas ke pulaik?
16 Esam la Jisus el akismakinye met tuma lutlut lal la oasr ip lun ngun mutal ke kapkapek lun kas lun God a ngun mutal el sang ku nu sin met tuma lutlut ke orekma in luti lalos. (Orekma 1:8) Fuka ma inge sikyuk meet? Tia pat tokin ngun mutal putati nu sin met tuma lutlut ke len in Pentecost, Piter a Jon elos sapkinyuk in tu a sramsram ye mutun Sanhedrin lun met Ju, pa inge court fulat se emeet lun an’u, su met nununku ka oasr kunokon yok ke mise lun Jisus Kraist. Ya met sap inge rarrar ke sangeng ye mutun met koluk inge nu kemwa su sapsap nu selos? Mo na mo! Ngun mutal el oral Piter a Jon in kaskas ke pulaik paenang met lokwalok lalos arulanu lut, a “elos etu tu eltal oelul Jisus meet.” (Orekma 4:8, 13) Ngun mutal el oru pa Stephen el an sang ma lo ke pulaik nu sin Sanhedrin. (Orekma 6:12; 7:55, 56) Meet liki pal inge, ngun mutal el purakak met tuma lutlut in luti ke pulaik. Luk el reporti: “A ke elos pre tari, an elos tukeni we kusrusryuk, a elos nu kemwa tingtinginu ke ngun mutal, a elos pulaik in fwak kas lun God.”—Orekma 4:31.
17. Ke inkanek saye puspis fuka ngun mutal el sang kasru nu sin met tuma lutlut ke orekma lun forfor lalos?
17 Ke inkanek lun ngun mutal lal su arulanu ku, Jeova, wikin Jisus su sifwil moulyuk, elos kol ke orekma in luti. (Jon 14:28; 15:26) Ke pal se ngun mutal putati nu fwel Kornelius, wi sou lal, a nu sin met kamwuk futoto lal, met sap Piter el akilen la met Pegan inge su tia kosroila fwal in eis baptais in en Jisus Kraist. (Orekma 10:24, 44-48) Tok, ngun mutal inge oasr ip yok lal in sulella Barnabas a Saul (met sap Poul) ke orekma lun missionary a kololos ke an se su elos enenu a tia enenu in som nu we. (Orekma 13:2, 4; 16:6, 7) El kol ke sulela lun met sap a met matu fwin an Jerusalem. (Orekma 15:23, 28, 29) Ngun mutal el ouyepa kol ke orekma in pakiye met sropu in congregation puspis lun met Kristian.—Orekma 20:28.
18. Fuka met Kristian in pal meeta elos akkalemye lungse?
18 Wekunag ma inge, ngun mutal el sifwanu akkalemyel nu ke moul lun met Kristian, elos orala oiye mwo su tuku sin God, oanu lungse. (Galetia 5:22, 23) Lungse el mokle met tuma lutlut in kasru sie sin sie. Ke sie me pupulyuk, tokin Pentecost 33 C.E., oasr lupan mani se elos orani in sang kasru me enenu in ikwe lun met tuma lutlut fwin an Jerusalem. Me sramsram lun Baibel el fwak: “Tu wangin sie selos el enenu; tu elos nu kemwa su oasr fwal ku loom selos elos kukakunla, a wise molin ma elos kukakunla, a filiye sisken nien met sap. A elos kitelik nu sin met e nu kemwa, oanu elos enenu.” (Orekma 4:34, 35) Kain in lungse inge elos akkalemye tia nu sin met lili wielos mukena in lalalfongi, a elos ouyepa oru nu sin met saye, aok elos fwakak peng mwo a kutu orekma kulang nu sin kutu met. (Orekma 28:8, 9) Jisus el fwak la lungse in kisekin moul pa sie akul lun met tuma lutlut paye lal. (Jon 13:34, 35) Paye oiye saok lun lungse purakak met puspis in futoto nu sin God a ma inge sang kasru nu ke kapkapek yok ke century se meet oupanu misinge.—Mattu 5:14, 16.
19. (a) Ke inkanek tolu fuka kas lun Jeova el kapek ke century se meet? (b) Mea ma inge su kut akola in tuni ke me lutlut toko?
19 In toeni nu fon na, ke kas se inge “ngun mutal” sikyuk pal 41 ke buk in Orekma. Kalem la, yokyokelik lun met Kristian paye sikyuk ke ku a kolyuk lun ngun mutal. Pisen met tuma lutlut yokyokelik, kas lun God fwasrelik in an nu kemwa, a el kutangla ke kain in me lain lun alu puspis a kain in lalmetmet puspis lun met ke pal inge. Kapkapek ke century se meet oanu sie pa nu ke kapkapek lun orekma lun Met Lo lun Jeova ke len inge. Ke me lutlut toko, kut fwa tuni ke kapkapek lun Kas lun God ke pal inge su oapanu in pal meeta.
Ya Kom Esam?
• Fuka pisen met tuma lutlut in pal meeta elos kapek?
• Ke inkanek fuka kas lun God el kapek in an nu kemwa?
• Fuka kas lun God el kutangla ke century se meet?
• Mea orekma lun ngun mutal ke kapek lun kas lun God in pal meeta?
[Picture on page 22]
Filip el luti met Ethiopia, el sulkakin peng mwo in an loes saye
[Picture on page 23]
Ngun mutal el kol met sap a met matu fwin an Jerusalem
[Picture Credit Line on page 20]
Liyen leyut: Pitse lun Siti lun Jerusalem ke pal lun Tempel Akluo - ku in liyeyuk ke an an lun Holyland Hotel, Jerusalem