“Komwos Misla Yurin Met Nukewa”
“Komwos fwin ku, oana on yurumwos, komwos misla yurin met nukewa.”—ROM 12:18.
1, 2. (a) Kas in sensen fuka Jisus el sang nu sin met tuma lutlut nukewa lal? (b) Kut ku in eis oya kas in kasru ke oiya su kut enenu in akkalemye nu ke me lain?
JISUS el sang kas in sensen nu sin met tuma lutlut nukewa lal la elos fwa sun me kalyai sin mutanfwal puspus, a ke fong sa meet liki mise lal, el akuteye la efu ma inge fwa orek nu selos. El fwak nu sin met sap puspus lal: “Komwos fwin ma lun fwalu, fwalu fwa lungse ma lal sifwana. A meyen komwos tia ma lun fwalu, a nga sulekomwosla liki fwalu, ke ma inge fwalu srungekomwosla.”—Jon 15:19.
2 Met sap Poul el sun kain in me kalyai puspus a ke ma inge el etu la kas lun Jisus inge el paye. Ke leta akluo lal nu sel Timote, Poul el simusla: “A kom nuna fwasr tukin me luti luk, oiyuk, papu luk, lulalfongi, srofung, lungse, mongfusrasr, kolyai, keok, ma su sikyak nu sik.” Poul el simusla pa: “Aok, a elos nu kemwa su lungse in moulkin moul mutal in Kraist Jisus, elos fwa keok ke kolyai.” (2 Timote 3:10-12) Ke sapta ak 12 ke leta lal nu sin met Kristian fwin an Rom, Poul el sang kas in kasru la oiya fuka elos enenu in akkalemye fwin oasr me lain a me kalyai. Kas lal ku in kasre kut ke len safla inge.
“Nunku ke Ma Mwo”
3, 4. Fuka kas in kai su oasr in Rom 12:17 ku in orekmakinyuk nu ke (a) sie sou su oasr met su tia met lo? (b) orekma lasr nu sin met nukewa?
3 Ridi Rom 12:17. Poul el akuteye la kut fwin sun me lain, a metu elos tia mwo nu sesr, kut tia enenu in folokin ma elos oru inge. Arlana yok sripe in orekmakin kas in kasru inge yokna sin sou puspus su tia met nukewa alu nu sin Jeova. Mokul ku mutan payuk elos enenu in lain me srufwe inge in folokin kas koluk ku orekma tia mwo lun mutan ku mokul tumalos. Wangin ma mwomwo ku in tuku ke orekma in ‘sang ma koluk ke ma koluk.’ Aok, kain in oiya inge tia ku in sang kasru in akmwoye ma upa ke sou.
4 Poul el akkalemye ke sie inkanek mwo liki: “Nunku ke ma mwo ye mutun met nukewa.” Ke moul lun sou, fwin mokul payuk el kaskaskin ma tia mwo ke lulalfongi lun mutan kiyel, a mutan el srakna akkalemye kulang paye nu sel, oiya mwomwo lal inge ku in sang kasru elos in tia amulati a tia akukuin upa. (Soakas 31:12) Oasr sie mokul su pangpang Carlos su ke pal inge el wi ke u lun met lili su orekma ke sie Bethel, el fwakak ke oiya mwomwo su nine kiyel el oru ke orekma in lain lun papa tumal. Nine kiyel el akkalemye kulang nu sel pal nukewa a karungin mwo ma enenu nukewa ke loomu. “El akkeye kut, tulik nukewa, in akkalemye sunak nu sin papa tumasr pal nukewa. El sapkin ngan wi Papa tumuk in sritelkin boules (kain in sritel bowling su orek sin met French) fwinne tia pa inge kain in sritel su nga lungse in oru. Tusruktu ma inge kasru Papa tumuk in engun a tia mulat nu sesr.” Tok el mutawauk in lutlutkin Baibel a el baptaisla. Aok, ke orekma lalos in oru “ma mwo ye mutun met nukewa,” Met Lo lun Jeova elos kutangla tari ke kain in oiya lun srisri a srunga ke elos sang kasru nu sin met puspus fwin oasr ongoiye sikyak.
Akwanginyela Me Lain ke Inkanek lun “Mulut in E”
5, 6. (a) Mea kalmen kas se inge elosak “mulut in e” fwin sifwen sie met lokwalok? (b) Srumon sie experience ke congregation lom in akkalemye la fwin Rom 12:20 orekmakinyuk ma inge ku in orala fwako mwomwo puspus.
5 Ridi Rom 12:20. Ke pal se Poul el orekmakin kas nukewa su oasr ke fus se inge, wangin alolo ka la oasr ke nunak lal Poul kas su simusyukla in Soakas 25:21, 22: “Met lokwalok lom fwin musrinsral, sang nu sel me mongo nel, a el fwin malu, sang kof nimal. Tu kom fwa elosak mulut in e fwin sifwel, a Jeova el fwa moli nu sum.” In fwal nu ke kas in kasru lal su oasr in Rom sapta 12, Poul el tia akkalemye la me pupulyuk su el orekmakin inge ke mulut in e el kalmekin nu ke me kai upa ku me mwekin nu sin sie met lain. Mo tia ouinge, a soakas inge su oana sie nu ke kas lal Poul nu sin met Kristian in an Rom, el kalmekin nu ke sie inkanek lun met in pal meeta in oru mwusra in kofwelik. Mokul se inge Charles Bridges su moul in century ak 19, sie mokul su yok lutlut lal el simusla: “Oasr mulut in e ye a fwin mwusra su arlana keke; kain in mwusra inge filiyuki fwin e, a oasr pa mulut in e pukanten etukyang nu ka. Ke inkanek oapana, fwinne arlana upa insien metu, ma inge ku in akfusrasryeyuk, a oana ke kas in pupulyuk, ma inge ku in kofwelik fwin oasr met puspus su akkalemye mongfusrasr, lungse a kulang yok nu selos.”
6 In oana ke “mulut in e,” orekma mwomwo a kulang lun met ku in akfusrasrye insien met lain puspus, a ku in oru srunga a nunak koluk lalos in wanginla, oana ke mwusra keke su kofwelik. Orekma mwomwo a oiya kulang ku in sang kasru in oru met puspus su lain in ekulla oiya lalos nu sin Met Lo lun Jeova a in porongo ke peng mwo lun Baibel su elos sulkakin nu selos. Met sap Piter el simusla: “A in fwal orekma lomwos in masrlon met pegan, tu, in ma elos kaskas lain komwos ka oana met orek koluk, tu ke orekma mwo lomwos su elos liye, elos kaksakin God in len el tuku nu yurin metu.”—1 Piter 2:12.
“Komwos Misla Yurin Met Nukewa”
7. Misla fuka Kraist el filiye yurin met tuma lutlut lal? A ma inge ku in akkeye kut in oru mea?
7 Ridi Rom 12:18. Ke lusen fong se su Jisus el muta yurin met sap nukewa lal, el fwak nu selos: “Nga filiye misla yurumwos, misla luk Nga sot nu sumwos.” (Jon 14:27) Misla su Kraist el filiye nu sin met tuma lutlut lal pa misla ke nunak a inse su elos pulakin ke sripen elos etu la Jeova God a Mwen natul lungselos a insemwomwo kelos. Misla inge ke nunak a inse ku in akkeye kut in orek misla nu sin met nukewa. Met Kristian paye elos lungse in oasr misla ke moul lalos, a elos lungse in orek misla nu sin met nukewa.—Mattu 5:9.
8. Fuka kut ku in orek misla inmasrlon sou a ke congregation?
8 Sie inkanek su kut ku in orek misla nu sin met nukewa ke sou pa in sa aksumwosye ma upa liki na in lela ma inge in upala. (Soakas 15:18; Efesus 4:26) Oiya se inge ku pa in orekmakin nu sin met Kristian wiyesr ke congregation. Met sap Piter el akkalemye la orekma mwomwo in sruokye loa liki ma koluk el me kasru yok in suk misla. (1 Piter 3:10, 11) Tokin el sang kas in kasru ke oiya mwomwo in orekmakin loa a in fwasr liki sok a alein, Jemes el simusla kas inge: “A lalmetmet lung me nasnas meet, na misla, lung, fusrasr in siyukyuk, tingtingi ke pakoten a ke fwako mwo, wangin srela a wangin kutasrik ka. A fwako lun sumwosmwos eoki tari in misla nu selos su orek misla.”—Jemes 3:17, 18.
9. Mea kut enenu in esam pal nukewa ke kut srike in orek “misla yurin met nukewa”?
9 Ke kas su Poul el simusla ke Rom 12:18, el akuteye pa la oasr ma eneneyuk in orek misla tia nu sin met in sou a congregation mukena. El fwak la kut enenu in orek “misla yurin met nukewa.” Kut ku in orek misla nu sin met tulan lasr, met ke niyen orekma, tulik lulut, a nu sin met nukewa su kut osun nu se ke orekma lasr in sulkakin peng mwo. Tusruktu, met sap Poul el akuteye mwo kas in kasru lal inge ke el fwak: “Komwos fwin ku, oana on yurumwos.” Kalmen ma inge pa kut enenu in oru ke ku lasr kewa in orek “misla yurin met nukewa” tusruktu kut tia enenu in oru ma inge fwin kut e fwa kunausla akwuk sumwosmwos lun God.
Ma lun Jeova in Foloksak
10, 11. Ke oiya fuka kut “sang an ke mulat,” a efu ku ma inge arlana fwal?
10 Ridi Rom 12:19. Kut fwa karungin kut in “mongfusrasr ke ma koluk” a in “fwokpap” fwinne ‘nu selos su lain’ na paye orekma lasr a peng mwo su kut sulkakin. (2 Timote 2:23-25) Poul el sang kas in kasru nu sin met Kristian in tia folokin ma koluk lun met, a elos in “sang an sin mulat lun God.” Aok arlana kalem kut enenu in sang an ke mulat lun God. Oana met Kristian, kut etu la tia ma lasr in foloksak. Met sim lun sam el simusla: “Tela mulat, a fwasr liki kasrkusrak; nik kom sifwana mworerelik tu a fwa kol nu ke ma koluk.” (Sam 37:8) A Solomon el akkalemye pa kas in kai inge: “Nik kom fwak: ‘Nga fwa moli ma koluk!’ Tupan Jeova a el fwa molikomla.”—Soakas 20:22.
11 Fwin met puspus su lain kut elos oru ma koluk nu sesr, ma mwo emeet in oru pa in tupan Jeova in kaelos fwin el nunku mu fwal in orek nu selos. Poul el nunku ke mulat lun Jeova ke el simusla kas inge: “Tu simla tari: ‘Ma luk in foloksak; Leum el fwak, Nga fwa moli.’” (Liye pa Duteronomi 32:35.) Kut fwin srike in foloksak, kut akkalemye la kut fulang, meyen kut oru orekma su tia ma lasr, a ma lun Jeova. Sayen ma inge, kut akkalemye la arlana srikla lulalfongi lasr ke mwulela lun Jeova inge: “Nga fwa moli.”
12. Ngea kasrkusrak lun God fwa fwakyuk, a fuka?
12 Ke mutaweyen leta lal nu sin met Kristian fwin an Rom, Poul el akkalemye: “Tu kasrkusrak lun God sikme in kosrao me lain ma koluk a ma sufwal nu kemwa lun met, su tanye ma paye ke ma koluk.” (Rom 1:18) Kasrkusrak lun God fwa fwakyuk in kosrao me ke inkanek lun Mwen natul ke pal in “ongoiye lulap.” (Fwakyuk 7:14) Ongoiye lulap pa me “akul kalem ke nununku sumwos lun God,” oana ke Poul el akuteye ke sie pa leta lal inge: “Sumwos yurin God in akkeokye su akkeokye komwos, a nu sumwos su keok, komwos in mongla yurosr, ke Leum Jisus el fwa sikme in kosrao me wi lipufan in ku lal in e furrurur, in eis foloksak selos su tia etu God, a nu selos su tia akos mwosasu lun Leum Jisus.”—2 Tessalonika 1:5-8.
Kutangla Ma Koluk ke Ma Mwo
13, 14. (a) Efu ku kut tia lut kut fwin sun me kalyai? (b) Kut ku in akinsemwomwoye fuka met su kalyai kut?
13 Ridi Roma 12:14, 21. Ke sripen kut lulalfongi la Jeova el fwa akpayeye akwuk nukewa lal, paenang kut ku in loang akmwoye nu ke kafweang nukewa lasr in oru orekma nukewa su el sapkin nu sesr, in sulkakin “peng mwo lun Togusrai fwin fwalu nufon.” (Mattu 24:14) Kut etu la orekma in sulkakin peng mwo fwa purakak mulat lun met lokwalok puspus lasr, meyen Jisus el sang kas in sensen inge: “Mutanfwal nukewa fwa srunge komwos ke ek.” (Mattu 24:9) Aok, kut tia lut ku akmunasyeyuk kut fwin sun me kalyai. Met sap Piter el simusla: “Met kulo, nik komwos nunku ke me srike oana e in masrlomwos, su tuku nu fwomwos in akpayeye komwos, oana me lut su sikyuk nu sumwos. Ke ma inge komwos in engun tu komwos met ipeis wi Kraist ke keok lal.”—1 Piter 4:12, 13.
14 Kut tia enenu in mulat ku akkalemye srunga nu sin met nukewa su kalyai kut, a kut srike in lotelos meyen kut etu la kutu selos oru ma inge ke ninukin lalos. (2 Korint 4:4) Kut kafweang in porongo kas in kasru lal Poul inge: “Akinsemwomwoyelos su kolyai komwos; pre a tia selngawi.” (Rom 12:14) Sie inkanek in akinsemwomwoye met lain pa kut in pre kelos. Jisus el akkalemye kas inge ke Me Sramsram lal Fwin Eolu: “[Kafweang in] lungse met lokwalok lomwos, oru mwo nu selos su srunge komwos, akinsemwomwoyelos su selngawi komwos, pre kalos su kolyai komwos.” (Luk 6:27, 28) Ke sripen ma sikyak kel sifwana, met sap Poul el etu la sie met su lungse in oru me kalyai el ku in ekla oana sie met tuma lutlut lun Kraist a sie met kulansap moniyuk lun Jeova. (Galetia 1:13-16, 23) Poul el akkalemye pa kas in kasru inge ke sie pa leta lal: “Ke elos aksruksrukye kut, kut akinsemwomwoye; ke elos kolyai kut, kut muteng; ke elos lesriki kut, kut kaifwe.”—1 Korint 4:12, 13.
15. Mea inkanek mwo se meet in kutangla ma koluk ke ma mwo?
15 Sayen ma inge, sie met Kristian paye el lungse pa in orekmakin fus safla ke Rom sapta 12: “Ma koluk in tia kutangkomla, a kom in kutangla ma koluk ke ma mwo.” Sropon ma koluk nukewa pa Setan, su pangpang pa Devil. (Jon 8:44; 1 Jon 5:19) Ke aruruma su itukyang nu sin met sap Jon, Jisus el akkalemye la met lili akmusrala wiyel elos “kutangla [Setan] ke sran Lam a ke kas lun lo lalos.” (Fwakyuk 12:11) Fus se inge el akkalemye la inkanek mwo se meet in kutangulla Setan a me akkoluk nukewa su el orekmakin nu ke akwuk nukewa lun fwalu pa in oru ma mwo ke inkanek lun orekma in luti lasr, in sulkakin peng mwo lun Togusrai.
Insemwomwo ke Fwinsrak
16, 17. Mea Rom sapta 12 el luti kut ke (a) inkanek mwomwo in moulkin moul lasr? (b) orekma mwo su kut lungse in oru ke congregation? (c) oiya mwomwo su kut enenu in akkalemye nu selos su lain lulalfongi lasr?
16 Kalweni fototo lasr ke sapta 12 ke leta lal Poul nu sin met Kristian in an Rom el akesmakinye kut ke ma puspus. Oana met kulansap lun Jeova, kut lotela la kut enenu in akkalemye la kut lungse in lafwekin kut sifwana. Ke sripen ngun mutal lun God el akkeye kut, paenang kut kisekin moul lasr ke inse mulala meyen kut lulalfongi ke nunak lasr kewa la pa inge ma lungse lun God. Kut moniyuk in ngun a kut alken in orekmakin kain in me sang su oasr yurosr. Kut oru orekma in kulansap ke inse pusisel a fwokpap, a kut oru ke ku lasr kewa in karungin misla ke congregation. Kut fwasr tokin oiyen kulang pal nukewa a kut akkalemye pakomuta nu sin met nukewa.
17 Rom sapta 12 el akkalemye pa nu sesr kas in kasru puspus ke oiya mwo su kut enenu in akkalemye nu ke me lain nukewa. Kut tia sang ma koluk nu ke ma koluk. Kut enenu in kafweang in kutangla me lain ke inkanek lun orekma mwomwo a kulang lasr. Ke ku lasr kewa, a fwin tia kunausla kutena akwuk lun Baibel, kut enenu in kafweang in orek misla nu sin met nukewa. Kut ku in oru ma inge nu sin met nukewa ke sou, ke congregation, nu sin met tulan lasr, ke niyen orekma, ke loom lutlut, a ke orekma lasr in luti peng mwo nu sin met nukewa. Fwinne kut sun met puspus su kasrkusrak ku srunge kut na paye, kut kafweang in kutangla ma koluk ke ma mwo, a kut esam la ma lun Jeova in foloksak.
18. Kas in kasru tolu fuka akkalemyeyuk in Rom 12:12?
18 Ridi Rom 12:12. In wekunang nu ke kas in kasru mwomwo nukewa inge, Poul el akkalemye pa ke kas in kasru tolu. Ke sripen kut tia ku in oru ma mwomwo nukewa inge fwin wangin kasru lun Jeova, pasis el akkalemye nu sesr kut in “sekalani in pre.” Ma inge ku in kasre kut in orekmakin kas in kasru lal in “mongfusrasr in keok.” Ma se safla, kut enenu in nunku akmwoye nu ke ma mwomwo nukewa su Jeova el akola in ase nu sesr ke pal fwasru a kut in “engun in fwinsrak” ke moul ma patpat, in kosrao ku fwin fwalu.
Ke Inkanek lun Kalweni
• Oiya fuka kut enenu in akkalemye fwin oasr me lain?
• Ke oiya puspus fuka kut enenu in akkalemye la kut lungse in orek misla, a kut e oru fuka?
• Efu ku kut tia enenu in foloksak?
[Picture on page 14]
Orekma lasr in sang kasru nu sin met tulan lasr ku in sang kasru in akwanginyela nunak in srisri
[Picture on page 15]
Ya kom kafweang in orek misla nu sin met nukewa ke congregation?