Mea Oru Moul in Yok Sripe?

“Sangeng sin God a liaung masap lal.”​—EKKLISIASTIS 12:13.

1, 2. Ma lane fuka kut ku in eis ke kut lutlutkin buk se inge Ekklisiastis?

SRIKE nunku ke sie met su ma nukewa oasr yurol tari. El pengpeng, a el sie sin met kasrup emeet fwin fwalu, a el lalmetmet emeet ke fwil lal. Tusruktu, fwinne oiya nukewa inge oasr yurol, el srakna siyuk sel sifwana, ‘Mea oru moul in yok sripe?’

² Met se inge el moul​—ke lusen yea tolu tausan somla. El pa Solomon, a in buk se inge Ekklisiastis, kut ku in liye ke me akuteye lal ke orekma lal in suk me akinsemwomwoye moul. (Ekklisiastis 1:13) Oasr ma puspus kut ku in lotela ke ma sikyak nu sel Solomon. Aok, etauk su oasr ke buk se inge Ekklisiastis ku in kasre kut in oakiye akwuk mwomwo puspus su kut lungse in sun in sang akkalemye kalme mwomwo nu ke moul lasr.

“Ukweyen Engu”

3. Kain in ma paye fuka ke moul lun met kut nukewa sun?

³ Solomon el akuteye la God el orala ma puspus su kato a mwo fwin fwalu​—su ku in aklutye a akinsemwomwoye kut su kut ku in engankin pal nukewa a wangin saflaiye. Tusruktu, paye la kut tia ku in sramteak lutlutkin na paye ma orekla puspus lun God ke sripen moul lasr el arulana fototo. (Ekklisiastis 3:11; 8:17) Oana ke ma Baibel el akkalemye, len lasr pu a arulana sa in wanginla. (Job 14:1, 2; Ekklisiastis 6:12) Ma paye inge ku in mokle kut in orekmakin moul lasr ke inkanek mwo a fwal. Tia fusrasr in oru ma inge, meyen fwal lun Setan el ku in kufuskutla in fwasr ke inkanek koluk.

4. (a) Mea kalmeyen kas inge “ma lusrongten”? (b) Kain in orekma puspus fuka ke moul kut fwa lutlutkin?

⁴ Solomon el orekmakin kas se inge “ma lusrongten” ke pal 30 kutu in buk se inge Ekklisiastis, a ma inge akkalemye yok ke me sensen kut fwin orekmakin moul lasr ke orekma lusrongten ku ma wangin sripe. Kas Hibru su lungasyukla nu ke kas inge “ma lusrongten” el kalmekin nu ke ma se su wangin koano, wangin sripe, wangin kalmeye, a saokiye tia oan ma patpat. (Ekklisiastis 1:2, 3) Kutupal Solomon el orekmakin kas inge “ma lusrongten” su oana sie nu ke pulo kas inge “ukweyen engu.” (Ekklisiastis 1:14; 2:11) Paye la, kutena orekma in kafweang in sruokye engu el wangin na paye sripe. Kutena met su srike in oru ma inge el tia ku in sruokye kutena ma. Ke inkanek oinge, in kafweang in sun akwuk puspus su tia mwo a wangin sripe el ku in oru sie met in pulakin asor yok. Moul lasr ke akwuk inge el arulana fototo in orekmakinyuk nu ke orekma puspus su oru kut in pusin po wangin koanon paosr. Ke ma inge, in kasre kut in tia oru kutena kain in ma tafongla, lela kut in liye ke kutu me pupulyuk su Solomon el akkalemye ke orekma puspus su metu oru. Ma se meet, kut fwa akuteye ke orekma in suk me akengan a sruokye ma puspus. Tokin ma inge, kut fwa akuteye ke saokiyen orekma.

Ya Orekma in Suk Me Akengan el Oru Kut in Engan?

5. Piya an Solomon el suk ke me akinsemwomwoye moul?

⁵ Oana met puspus ke pal inge, Solomon el srike in suk me akinsemwomwo moul ke inkanek lun orekma lal in kafweang yok in moulkin moul mwomwo. El akkalemye: “Nga tia sruokye insiuk liki kutena me engun.” (Ekklisiastis 2:10) Piya an el suk me akengan we? In fwal nu ke Ekklisiastis sapta 2, el ‘akenganye ikwel ke wain’​—ke pal sepana inge el sifwana leumyel fwel—​a el oru orekma puspus oana ke el orala imae kato, orala design mwomwo nu ke loom sin togusra, orekmakin pal in long ke on kato, a in engankin mongo yuyu.

6. (a) Efu ku tia koluk in engankin kutu ma mwomwo nu ke moul? (b) Ke me akengan, kain in oiya a nunak mwomwo fuka eneneyuk nu ka?

⁶ Ya Baibel el lain orekma in oasr pal mwomwo yurin met kawuk puspus? Mo tia. Ke sie me pupulyuk, Solomon el simusla la orekma in akenganye mongo ke sie an mwomwo tokin orekma upa ke len fon se el sie me sang su tuku sin God. (Ridi Ekklisiastis 2:24; 3:12, 13.) Sayen ma inge, Jeova el suli met fwusr elos in ‘lela insielos in akinsemwomwoyelos’ ke sie inkanek fwal a mwo. (Ekklisiastis 11:9) Kut enenu pa pal in mongla a oru me akengan mwomwo. (Liye pa Mark 6:31.) Tusruktu, me akengan el tia enenu in pa akwuk yok se emeet ke moul lasr. A, in oana ke kas in pupulyuk, pal in mongla su oasr me akengan ka el oana sie dessert ku mongo yu su emem ke saflaiyen mongo. Kom ku in insese ka la fwin kom engankin na paye mongo yu a emem, tia pat kom fwa muti ka fwin pa na inge ma kom kang pal nukewa, a ma inge tia sang kasru yok nu ke monum. Ke inkanek oapana inge, Solomon el koneak la fwin sie met el nunku a oru me akengan pal nukewa, na moul lal el oana sie ma su “ukweyen engu.”​—Ekklisiastis 2:10, 11.

7. Efu kut enenu in sulela mwo me akengan su kut fwa oru?

⁷ Sayen ma inge, tia kain in me akengan nukewa el mwo a fwal. Me akengan puspus el arulana sensen​—nu ke orekma in alu nu sin God a nu ke oiyen nasnas. Million ekasr sin met elos sun me asor yok meyen elos ‘lungse in oru me akengan,’ orekmakinyen ono ke inkanek koluk, orekmakinyen wain alukela ma fwal, ku ke sritel mani? Jeova el kulang in sensenkin kut la fwin kut lela insiesr ku mutasr in kol kut in oru ma puspus su tia mwo, paye la kut ku in sun ma puspus su tia mwo.​—Galetia 6:7.

8. Efu ku mwo in nunku yok ke inkanek in moul lasr?

⁸ In wekunang nu ke ma inge, kut fwin oru orekma in suk me akengan in pa ma yok se emeet ke moul lasr, ma inge ku in kufuskutla liki ma yok sripe puspus. Esam la, moul el sa in wanginla a wangin eteya fwin moul fototo lasr el mwo a fukoko a tia mas pal nukewa a fwin sukosokla liki kutena ma upa pal nukewa. Ke sripe se inge, Solomon el akkalemye pa, la kut ku in eis ma lane yok kut fwin wi ke sie funeral​—yokna nu sin sie met Kristian oaru a paye—​liki na in som nu ke sie “loom sin met su orek kofwo.” (Ridi Ekklisiastis 7:2, 4.) Efu oinge? Meyen ke pal se kut loang akmwoye nu ke me sramsram ke funeral a in esam a nunku yok ke inkanek mwo lun sie met kulansap lun God su mise, kut ku in eis me akkeye in tuni inkanek in moul lasr sifwana. Ke ma inge, kut ku in oru sulela lasr in aksumwosye niyen sun puspus lasr tu kut fwa ku in orekmakin pal lula ke moul lasr ke inkanek mwomwo.​—Ekklisiastis 12:1.

Ya Ma Puspus lun Fwalu Ku in Akinsemwomwoye Kut Na Paye?

9. Fwinne oasr tari ma mwo puspus yurol mea Solomon el koneak ka?

⁹ Solomon el sie sin met kasrup emeet fwin fwalu ke pal se el simusla Ekklisiastis. (2 Kronikel 9:22) Oasr ku lal in eis kutena ma su el lungse. “A kutena ma mutuk kena ka, nga tia srukye liki,” el simusla. (Ekklisiastis 2:10) El koneak la fwinne el eis tari a oasr yurol ma puspus, ma inge tia ku in oru sie met in insemwomwo na paye. “El su lungse silfer fwa tia muti ke silfer, ku el su lungse ma puspus, ke ma yokelik,” el fwak.​—Ekklisiastis 5:10.

10. Mea ku in oru sie met in engankin moul insemwomwo a eis me kasrup paye?

¹⁰ Fwinne ke yok sripaiyen ma mwo puspus el sa in wanginla, me kasrup el srakna oru met puspus in nunku yok ka. Ke sie survey su tufwana orek fwin an Merika, percent 75 sin tulik lutlut nukewa su oasr ke yea se meet lalos ke university elos akkalemye la niyen sun se meet ke moul lalos pa “in ekla met kasrup.” Fwinne elos akpayeye ke niyen sun lalos inge, ya elos fwa pulakin insemwomwo paye? Mo tia. Met puspus su oru lutlut yok elos akkalemye la fwinne kafweang yok in suk ma puspus lun fwalu pa ma yok se meet ke moul lun sie met, ma inge el oru in upa nu selos in koneak me akengan a moul mwomwo. In pal meeta, Solomon el akkalemye tari kain in nunak oinge. El simusla: “Nga esani nu sik pa silfer a gold, a ma saok lun togusra . . . A liye! ma nu kemwa ma lusrongten a ukweyen engu.”a (Ekklisiastis 2:8, 11) Tusruktu, kut fwin orekmakin moul lasr in kulansap nu sin Jeova ke inse kemwa lasr a ke sripe se inge kut ku in eis me insemwomwo lal, kut fwa eis me kasrup paye puspus.​—Ridi Soakas 10:22.

Kain in Orekma Fuka Use Me Insemwomwo Mwomwo Paye?

11. Mea ma Simusla el akkalemye ke saokiyen orekma?

¹¹ Jisus el fwak: “Papa Tumuk el orekma, aok nu inge, a Nga orekma.” (Jon 5:17) Wangin alolo ka la Jeova a Jisus elos eis me insemwomwo ke orekma lalos. Baibel el akkalemye ke me insemwomwo lun Jeova ke orekma lal in orala ma nukewa: “God el liye ma nu kemwa ma el orala, a, liye! tu nu arulana mwo.” (Genesis 1:31) Lipufan nukewa elos “sala ke engun” ke elos liye ma nukewa su God el orala. (Job 38:4-7) Solomon el aksaokye pa orekma su oasr akwuk yok sripe ka.​—Ekklisiastis 3:13.

12, 13. (a) Fuka met luo elos akkalemye me insemwomwo lalos ke sripen orekma mwomwo lalos? (b) Efu ku orekma in suk ma enenu lun moul kutu pal el ku in oru sie met in toasr a asor yok ka?

¹² Oasr met puspus su etu a kalem ke me insemwomwo su tuku ke oiyen alken ke orekma. Ke sie me pupulyuk, José, sie met su sumat ke sroal, el fwak, “Kom fwin ku in sroalela ke sie canvas petsa su oasr ke nunak lom, kom ku in pulakin mu kom oru orekma upa oana in fwanyuk nu fwin eol soko su arulana fulat.” Miguel,b sie businessman, el fwak: “Orekma el sang me akinsemwomwo meyen el sang kasru nu sum kom in ku in sang ma enenu lun sou lom. Orekma el ku in oru kom in insemwomwo pa ke sripen oasr ma kom akpayeye ka.”

¹³ Ke luma saye, oasr kain in orekma puspus su tia me akinsemwomwo a wangin pal mwomwo in orala kutena ma sasu mwomwo. Kutupal metu elos toasr, asor, a oasr pa orekma sesumwos su ku in orek nu selos ke niyen orekma lalos. Oana Solomon el akkalemye yok, met alsrangesr​—saap elos orekmakin me eyeinse nu sin met kol ke orekma—​elos ku in eis me insemwomwo su fwal nu sin met alken ke orekma. (Ekklisiastis 2:21) Kutupa oiya el ku in oru me aktoasr a me akasor. Sie business el arulana mwo ke mutamwauk tusruktu ke saflaiye el tia ku in eis ma kapek ke kutena me kuka ka ke sripen akwuk ke business in pal inge el kolukla a wanginla mani, ku ke sripen pal a ma sikyuk su tia mwo. (Ridi Ekklisiastis 9:11.) Ke pal puspus, sie met su oru kafweang yok in eis me insemwomwo, tusruktu ke saflaiye el ku in sun me asor a me aktoasr puspus, meyen el koneak a akilen la “orekma nu ke engu.”​—Ekklisiastis 5:16.

14. Orekma fuka el ku in oru sie met in pulakin me insemwomwo paye pal nukewa?

¹⁴ Ya oasr kutena kain in orekma su tia oru met in toasr a asor ka? José, met sroal se su akkalemyeyuk tari ke me lutlut se inge, el fwak: “Ke yea puspus somla, me sroal el ku in tula ku musalla. Tusruktu kain in oiya inge tia sikyak ke ma puspus su kut oru ke orekma lasr in kulansap nu sin God. In akos Jeova ke orekma in sulkakin peng mwo, Nga oru orekma inge in sang kasru met puspus elos in ekla met Kristian su oasr sangeng lalos nu sin God a ma inge kasrelos na paye ke moul lalos. Orekma se inge arulana saok.” (1 Korint 3:9-11) Miguel el fwak pa la orekma in luti peng mwo lun Togusrai el oru el an arulana insemwomwo yok liki na in oru business lal. “Wangin kutena ma su ku in aolla engan lom ke kom akuteye sie ma paye su oasr ke ma Simusla nu sin sie met a ke kom liye la ma paye inge el sun insien met se,” el fwak.

“Sisla Ma Nom Fwin Kofu”

15. Mea oru moul in saok a yok sripe?

¹⁵ Ke saflaiye, mea oru moul in oasr sripe na paye? Kut ku in pula me insemwomwo paye fwin kut orekmakin kitin pal lasr nu ke akwuk lun ma puspus inge in oru ma mwo a in akinsemwomwoye Jeova. Kut ku in akmwoye fototo lasr nu sin God, kut ku pa in oru me luti nu sin tulik natusr ke akwuk mwo a fulat lun Baibel, kut ku in kasru pa met puspus in etu Jeova, a kut ku in akkeye pa ke oiyen kawuk paye nu sin brother a sister wiyesr nukewa. (Galetia 6:10) Oiya nukewa inge oasr ma saok yok ka su ku in oan ma patpat a ku in sang me akinsemwomwo puspus nu selos su oru ma inge. Solomon el orekmakin sie me pupulyuk in sang akkalemye saokiyen orekma mwomwo inge. El fwak: “Sisla ma nom fwin kofu, tu kom fwa konoiyuk tokin len puspus.” (Ekklisiastis 11:1) Jisus el akkeye met tuma lutlut lal: “Sang, a a fwa etukot nu sumwos.” (Luk 6:38) Sayen ma inge, Jeova el mwulela ka la el fwa akinsemwomwoye met nukewa su oru ma mwo nu sin met puspus.​—Soakas 19:17; ridi Hibru 6:10.

16. Ngea pal mwomwo kut ku in orala akwuk mwo nu ke ma kut lungse in akpayeye ke moul lasr?

¹⁶ Baibel el akkeye kut in oru sulela mwomwo ke kut srakna fwusr ke inkanek su kut orekmakin moul lasr. Ke inkanek oinge, kut fwa tia sun me asor a me aktoasr yok tokin yea puspus. (Ekklisiastis 12:1) Sie me asor yok nu sesr kut fwin orekmakin pal saoklanu lun moul lasr in ukwe ma mwolanu puspus lun fwalu, a tokin yea puspus kut koneak la ma inge nukewa el ma lusrongten oana ke kut fwin ukwe engu!

17. Mea e fwa kasre kom in oru sulela ke inkanek mwo emeet lun moul?

¹⁷ In oana kutena papa su kulang, Jeova el lungse kom in engankin moul, in oru ma mwo, a in tia sun kutena me akasor a me aktoasrye inse. (Ekklisiastis 11:9, 10) Mea ku in kasre kom in oru ma inge? Oakiye akwuk puspus lom in akyokye orekma in kulansap nu sin Jeova a tokin ma inge kom kafweang in sun ma inge. Apkurun nu ke yea 20 somla, Javier, el enenu in oru sulela lal fwin el e oru orekma lal oana sie taktu mwomwo ku fwin el e oru orekma in luti peng mwo pal nukewa. “Fwinne orekma lun sie taktu el ku in oreyu in insemwomwo, tusruktu wangin kutena ma ku in srikeyuk nu ke pulakinyen engan luk ke pal se Nga kasru met puspus in etu ma paye,” el fwak. “Orekma in luti peng mwo pal nukewa el oreyu in engankin moul ke inkanek nukewa. Nga auli ke sripen Nga tia sa mutamwauk in oru orekma inge.”

18. Efu ku moul lun Jisus fwin fwalu el yok sripe?

¹⁸ Ke ma inge, mea ma yok sripe emeet kut enenu in kafweang yok nu ka in eis? Buk se inge Ekklisiastis el akkalemye: “Sie e mwo liki oil saok, a len in mise mwo liki len in isusla.” (Ekklisiastis 7:1) Me srikasrak mwo emeet nu ka pa moul lun Jisus. Aok el orala sie e mwomwo nu sin Jeova. Ke pal se Jisus el sruokye oaru lal nu ke mise, el akmutalye Papa tumal a sang me kise lun lango, su orala inkanek nu ke me molela lasr. (Mattu 20:28) Ke lusen pal fototo su el moul ka fwin fwalu, Jisus el akkalemye me srikasrak mwomwo​—ke inkanek in moul su saok a yok sripe—​su kut enenu in etawi.​—1 Korint 11:1; 1 Piter 2:21.

19. Kas in kai mwomwo fuka Solomon el akkalemye?

¹⁹ Kut ku in oru pa sie e mwomwo nu sin God. In oasr sie e mwomwo ye mutun Jeova el arulana yok sripe nu sesr meyen ma inge saok liki na in oasr kutena me kasrup. (Ridi Mattu 6:19-21.) Len nukewa, kut ku in oru orekma puspus su mwo ye mutun Jeova a ku in akinsemwomwoye moul lasr. Ke sie me pupulyuk, kut ku in akkalemye peng mwo nu sin met puspus, akkeye moul in payuk lasr a sou lasr, a in akmwoye fototo lasr nu sin Jeova ke kut oru lutlut lasr sifwana a in wi meeting pal nukewa. (Ekklisiastis 11:6; Hibru 13:16) Ke ma inge, ya kom lungse in engankin kain in moul su yok sripe na paye? Fwin aok, kafweang in orekmakin kas in kai lal Solomon: “Sangeng sin God a liaung masap lal. Tu pa inge orekma mwo kemwa lun met.”​—Ekklisiastis 12:13.

[Footnotes]

Kom E Topuk Fuka?

• Mea fwa mokle kut in nunku akmwoye ke akwuk puspus ke moul lasr?

• Mea nunak lasr ke orekma in suk me akengan a ma saok puspus?

• Kain in orekma fuka ku in sang me insemwomwo su on pal nukewa?

• Kain in ma saok fuka kut kafweang in eis?

[Picture on page 28]

Mea oru orekma in luti peng mwo in me akinsemwomwoye na paye?