Watchtower ONLINE LIBRARY
Watchtower
ONLINE LIBRARY
Kosraean
  • BIBLE
  • MWE RIT NUHKEWA
  • TOENI NUHKEWA
  • w07 12/1 sra 24-sra 27 par. 10
  • Kas Fulat su Tuku ke Buk Tolu Inge Nehum, Hebakkuk, a Zefenaia

Wacngihn video ma oasr ke selection se inge.

Sislah kuluk, oasr error in loading video se.

  • Kas Fulat su Tuku ke Buk Tolu Inge Nehum, Hebakkuk, a Zefenaia
  • Tauer in San Fwakak Togusrai Lun Jeova—2007
  • Sifac Srihsrihk
  • Mwe Lutlut Ma Oacna Sie
  • “WE NU KE SITI SU AKSURORYE SRA”
  • (Nehum 1:1–3:19)
  • ‘MET SUMWOSMWOS FWA MOUL’
  • (Hebakkuk 1:1–3:19)
  • “LEN LUN JEOVA APKURUN ME”
  • (Zefenaia 1:1–3:20)
  • “Apkurun A Arulanu Sa”
  • Luseka Met Koluk Elos A Muta?
    Tauer in San Fwakak Togusrai Lun Jeova—2000
  • Engun In God Lun Lango Luk
    Tauer in San Fwakak Togusrai Lun Jeova—2000
  • Jeova El Tia Patla
    Tauer in San Fwakak Togusrai Lun Jeova—2000
  • Orekmakihn Mwe Srihkasrak luhn Mwet Pahluh Oacna Nahum
    Orekma Luhn Togusrai Lasr—2014
Tauer in San Fwakak Togusrai Lun Jeova—2007
w07 12/1 sra 24-sra 27 par. 10

Kas lun Jeova el Moul

Kas Fulat su Tuku ke Buk Tolu Inge Nehum, Hebakkuk, a Zefenaia

AN ASSIRIA su mutanfwal ku se emeet fwin fwalu in pal meeta el kunausla tari an Samaria, capital ke togusrai lun sruf sengoul lun an Israel. An Assiria el me sensen nu ke an Juda pal nukewa. Oasr kas in sensen su met palu Nehum lun an Juda el akkalemye nu ke an Nineve su capital lun an Assiria. Buk lal Nehum el simusyukla in yea 632 B.C.E., su kas in sensen nu ke an Nineve oasr ka.

Mutanfwal ku su sikyak tokin an Assiria pa an Babulon. Buk lal Hebakkuk, su saap aksafyeyukla in yea 628 B.C.E., el akkalemye la fuka Jeova el fwa orekmakin mutanfwal ku se inge oana kofwen me orekma lal in oru nununku lal a el akkalemye pa ke kas palu ke ma su fwa sikyak nu ke an Babulon.

Met palu Zefenaia in an Juda el oru orekma lun met palu meet liki pal lal Nehum a Hebakkuk. El oru orekma lun met palu ke lusen yea 40 kutu meet liki kunanela lun an Jerusalem in yea 607 B.C.E., a el akkalemye ke kas palu ke kunanela a me fwinsrak nu ke an Juda. Oasr ke buk lal Zefenaia in Baibel ke nununku puspus su akoeyuk nu ke mutanfwal puspus.

“WE NU KE SITI SU AKSURORYE SRA”

(Nehum 1:1–3:19)

“Kas palu ke an Nineve” el tuku sin Jeova God, su “pat in mulat a pengpeng in ku.” Fwinne Jeova el “sie niyen ku in len in ongoiye” nu selos nukewa su sokol oana me loeyuk lalos, tusruktu an Nineve el fwa kunausyukla.​—Nehum 1:1, 3, 7.

“Tu Jeova el fwa sifwil folokunla mwal lal Jekob.” Tusruktu, oana “laionu emiye ma fwal,” an Assiria el aksangengye met nukewa ke mutanfwal lun God. Jeova el “fwa esukak sariot lal [an Nineve] in kulasru. A kutlas fwa kangla laion fwusr nutul.” (Nehum 2:2, 12, 13) “We nu ke siti su aksurorye sra”​—su an Nineve. “Elos nu kemwa su long keyum pasolye paulos” a elos engan.​—Nehum 3:1, 19.

Kusensiyuk Puspus Ke Ma Simusla Eis Top Ka:

1:9​—Mea kalmen orekma lun God in “aksafyela” an Nineve nu sin an Juda? Kalmen ma inge pa an Juda fwa sukosokla liki me akkoluk lun an Assiria; meyen fus se inge akkalemye la “ongoiye fwa tia tuyuk pal se akluo.” Nehum el akkalemye kas inge oana ke an Nineve el wanginla, el simusla: “Liye! Fwin eolu nien el su wise peng mwo, su sulkakinelik misla. Liaung kofwo lom, O Juda.”​—Nehum 1:15.

2:6​—Mea se inge “srungul nu ke infwalu” su ikakla? Srungul inge el sramsramkinyuk nu ke an se ke pot lun an Nineve su kunausyukla ke kof su tuku ke Infwal Tigris. In yea 632 B.C.E. ke pal se met meun lun an Babulon a lun an Media elos tuku nu in an Nineve, el tia fosrnga ke me sensen lalos. Mutanfwal se inge el tia sangeng ke sripen oasr pot fulat puspus su raunella an se inge, paenang siti se inge nunku mu wangin kutena met lokwalok ku in utyuk nu ke siti se inge. Tusruktu, oasr af upa su oru infwal Tigris in oasr sronot lulap ka. Fwal nu ke ma Diodorus, sie met sim ke me sramsram, el simusla, kof “el oru in oasr sronot ke kutu an in siti se inge a el kunausla pot ka su luse el loes kutu.” Paenang srungul ke infwal ikakla, oana ke ma palyeyuk tari, la an Nineve el sa sruokyuki sin met lokwalok lal, oana ke e su esokak maa pao.​—Nehum 1:8-10.

3:4​—Fuka an Nineve el oana sie mutan kosro? An Nineve el kiapela mutanfwal puspus ke el mwulela nu selos in kawuk nu selos a el fwa kasrelos, tusruktu el sang nu selos srenenu lun me keok. Ke sie me pupulyuk, met Assiria elos sang nu sin Togusra Ehas lun an Juda kutu me kasru in lain met meun lun met Syria a met Israel. Ne oinge, tia pat “togusra [lun an] Assiria el tuku nu yurol [Ehas] a akongoiyel a tia kasrel.”​—2 Kronikel 28:20.

Me Lutlut Nu Sesr:

1:2-6. Orekma lun Jeova in foloksak nu sin met lokwalok lal, su srunga in akkalemye lungse lalos nu sel, el akkalemye nu selos la el lungse met nukewa su alu nu sel elos in akkalemye lungse yok lalos nu sel mukena.​—Exodus 20:5.

1:10. Pot fulat a fukoko su oasr foko foko tauer ka el tia ku in kutongye akpayeyen kas in palu lun Jeova nu ke an Nineve. Met lokwalok lun met kulansap lun Jeova ke pal inge elos fwa tia ku in kaengkunla nununku upa lun Jeova.​—Soakas 2:22; Daniel 2:44.

‘MET SUMWOSMWOS FWA MOUL’

(Hebakkuk 1:1–3:19)

Sapta se meet a akluo ke buk lal Hebakkuk el akkalemye me sramsram nu sin sie sin sie in masrlon met palu se inge a Jeova God. Ke sripen el asor yok ke ma sikyak nu ke an Juda, paenang Hebakkuk el siyuk sin God: “Efu kom fwakak nu sik ma koluk, a nget nu ke ma sesumwos?” Jeova el topuk: “Nga tulokunak met Kaldia, mutanfwal se su men a sulaklak.” Met palu sa el akkalemye lut lal la God el fwa orekmakin met “su orek kutasrik” in sang me kai upa in an Juda. (Hebakkuk 1:3, 6, 13) Met palu sa el eis mwulela ka la met sumwosmwos elos fwa moul, tusruktu met lokwalok elos fwa tia ku in kaengla liki me kai upa. Sayen ma inge, Hebakkuk el simusla ke me keok limekosr su fwa orek nu sin met Kaldia oana met lokwalok.​—Hebakkuk 2:4.

Ke sie pre ke pakomuta, a ke inkanek lun “eoksra,” Hebakkuk el sifwilpa oekla orekma puspus lun Jeova ke el akkalemye ku yok lal oana ke ma el oru in Mwea Srusra, in yen mesis, a in an Jeriko. Met palu se inge el palye pa ke orekma lun God su fwa akkalemyeyuk ke mulat lal ke pal in Armagedun. Pre se inge el aksafyeyukla ke kas inge: “Jeova, Leum el ku luk; a El oru niuk oana nien dir, a fwa ore yu in fwasr fwin yen fulat sik.”​—Hebakkuk 3:1, 19.

Kusensiyuk Puspus Ke Ma Simusla Eis Top Ka:

1:5, 6​—Efu ku met Ju elos tia lulalfongi ke kas palu ke orekma lun met Kaldia lain an Jerusalem? Ke pal se Hebakkuk el mutamwauk in oru orekma lun met palu, Juda el lulalfongi yok ke ku lun met Ijipt. (2 Togusra 23:29, 30, 34) Fwinne mutanfwal Babulon el yokyokelik ke ku lal, tusruktu met meun lal el soenna kutangla met Meun lal Fero Niko. (Jeremaia 46:2) Sayen ma inge, temple lun Jeova oasr in an Jerusalem, a oasr togusra puspus su tuku ke sruf lal Devid su oru kolyuk lalos we. Nu sin met Ju in pal se ingo, “orekma” lun God in lela met Kaldia in kunausla an Jerusalem, elos tia lulalfongi mu ma inge ku in sikyak. Tusruktu, fwinne kas lal Hebakkuk el tia fwal in lulalfongiyuk oana ma elos nunku, aruruma ke kunanela lun an Jerusalem sin met Babulon ‘akpayeyuk na paye’ in yea 607 B.C.E.​—Hebakkuk 2:3.

2:5​—Su “met fulang,” a efu ku el “koflana kup” ku tia sun ma el lungse in akpayeye? Met Babulon su orekmakin oiyen sumat lalos ke meun in sruokye mutanfwal puspus, el lumeyukla oana “met fulang.” Kutangla lalos ke meun oralosla oana sie met su srui ke wain. El fwa tia eis kutangla in sruokye a esani mutanfwal puspus nu sel sifwana, tusruktu, Jeova el fwa orekmakin met Media a met Persia in kunausella. “Met fulang” el lumeyuk nu ke mutanfwal ku puspus ke pal inge. Mutanfwal nukewa inge srui pa, ke el akkalemye la el lulalfongi ke ku lal sifwana, a oasr yurol nunak in rapku in sruokye pa mutanfwal puspus. Tusruktu el tia ku in sun niyen sun lal in “esani nu yurol mutanfwal nukewa.” Togusrai lun God mukena ku in oru met in mutanfwal nukewa in inse sefwanna.​—Mattu 6:9, 10.

Me Lutlut Nu Sesr:

1:1-4; 1:12–2:1. Hebakkuk el siyuk kusensiyuk mwomwo, a Jeova el topkol. God paye el loang akmwoye nu ke pre lun met kulansap oaru nukewa lal.

2:1. In oana Hebakkuk, kut enenu in moniyuk pal nukewa ke orekma nukewa lasr in kulansap nu sin God. Kut enenu pa in aksumwosye nunak lasr in fwal nu ke kutena “me kai,” ku me aksumwos, su kut ku in eis.

2:3; 3:16. Ke kut akkalemye lulalfongi lasr nu ke len lun Jeova su apkurun in tuku, lela kut in tia fuleak oiyen nunak lasr nu ke me enenu yok nukewa su salkeyuk.

2:4. In moulla ke len in nununku lun Jeova su apkurun me, kut enenu in oaru in muteng.​—Hibru 10:36-38.

2:6, 7, 9, 12, 15, 19. Ma upa el ku in sikyak na paye nu sin sie met su rapkui ma puspus, lungse akmas, oru orekma lun kosro, ku in wi alu nu ke ma srolela. Kut enenu in karungin kut sifwana liki oiya koluk a orekma koluk nukewa inge.

2:11. Kut fwin tia akkalemye ma koluk lun fwal se inge, “eot fwa wowoyuk in potu me.” Arulana yok sripe kut in pulaik in sulkakin peng mwo lun Togusrai pal nukewa!

3:6. Wangin kutena met ku in tulokinye Jeova ke pal se el oru nununku lal, fwinne u puspus lun met su fukoko oana eol puspus.

3:13. Oasr mwulela nu sesr la kunanela lun ma puspus ke pal in Armagedun el fwa sikyak na paye. Jeova el fwa molela met kulansap oaru nukewa lal.

3:17-19. Fwinne oasr ma upa puspus su ku in sun kut meet liki a ke pal in Armagedun, kut ku in lulalfonig la Jeova el fwa ase nu sesr “ku” su yok sripe ke kut insemwomwokin in tafwela orekma in kulansap nu sel.

“LEN LUN JEOVA APKURUN ME”

(Zefenaia 1:1–3:20)

Orekma in alu nu sel Beal el oasr yen nukewa fwin an Juda. Jeova el akkalemye kas lal ke inkanek lal Zefenaia met palu lal: “A Nga fwa asroela pouk fwin Juda, a fwin met muta Jerusalem nu kemwa.” Zefenaia el akkalemye ke kas in sensen inge: “Len lun Jeova apkuran me.” (Zefenaia 1:4, 7, 14) Met nukewa su akpayeye masap lun God fwa “mwukinyukla” in len sa.​—Zefenaia 2:3.

“We . . . nu ke siti su akkemkatu”—pa an Jerusalem! “‘Ke ma inge komwos sane Yu,’ Jeova El fwak, ‘nu ke len se ke Nga tuyuk nu ke me wap; tu papu Luk in esani mutanfwalu . . . in okoila nu fwelos mulat Luk.’” Tusruktu God el mwulela ka: “Nga fwa ore komwos me pengpeng a me kaksak in masrlon mutanfwalu, ke nga fwa sifwil wise sruo lomwos ye mutomwos.”​—Zefenaia 3:1, 8, 20.

Kusensiyuk Puspus Ke Ma Simusla Eis Top Ka:

2:13, 14​—Pusran su “fwa on” in an Nineva su sikeyukla? Nineve e fwa ekla sie an in muta lun kosro lemnak a mwon puspus, paenang pusra su fwa on pal nukewa we el sramsramkinyuk nu ke pusran mwon a saap ke pusran engu ke windo ke loom puspus su wanginla met ka.

3:9​—Mea se inge “kas nasnas,” a ke inkanek fuka ma inge kaskaskinyuk? Ma se inge pa ma paye lun God su oasr ke Kas lal, Baibel. Wekunang me luti mwomwo nukewa su oasr ka. Kut kaskaskin ma inge kut fwin lulalfongi ke ma paye, ke kut luti ma inge nu sin met puspus, a kut moulkin moul lasr fwal nu ke ma lungse lun God.

Me Lutlut Nu Sesr:

1:8. Oasr kutu met in len lal Zefenaia su suk inkanek in eis me insemwomwo lun mutanfwal puspus su raunelosla ke elos “nuknukyang ke nuknuk belung.” Sie orekma lalfon na paye fwin met puspus su alu nu sin Jeova ke pal inge elos suk inkanek in akfwalye moul lalos nu ke akwuk lun fwalu oana ke met puspus in len lal Zefenaia elos oru!

1:12; 3:5, 16. Jeova el tia tui in supwela met palu lal pal nukewa in sang kas in sensen nu sin met lal ke nununku lal. El oru ma inge fwinne met Ju elos oru na ma elos lungse a elos srunga in loang nu ke kas in sensen lal ke elos on kin ke ma lalos. Ke len lulap lun Jeova el apkurun me, kut enenu in kafweang in sulkakin peng mwo lun Togusrai pal nukewa tia tui, a kut tia lela oiya koluk lun met puspus su srunga in long ka in akmunasye kut a oru kut in tia moniyuk ke orekma inge.

2:3. Jeova mukena ku in molikutla ke len in mulat lal. In eis me insemwomwo lun God pal nukewa, kut enenu in “suk Jeova” ke kut lutlutkin a tuni na paye Kas lal, Baibel; pre a siyuk pal nukewa ke me kasru lal; a in kafweang in fototo nu sel. Kut enenu in “suk sumwosmwos” ke kut moulkin moul nasnas. A kut enenu in “suk fulpap” ke kut akkeye sie oiya su fwokpap a pusisel.

2:4-15; 3:1-5. Ke len in nununku lun Jeova, Kristendom a mutanfwal nukewa, su akkolukye met kulansap lun God, elos fwa sun safla lalos su oana sie nu ke ma sikyak nu ke an Jerusalem a ke mutanfwal nukewa su raunela. (Fwakyuk 16:14, 16; 18:4-8) Kut enenu in tia sangeng in tafwela na in sulkakin nununku lun God.

3:8, 9. Ke kut sano len lun Jeova, kut enenu in akoe nu ke molela lasr paenang kut lutlut in kaskaskin “kas nasnas” a kut ‘pangon nu ke en God’ ke inkanek lun orekma in mwulela moul lasr sifwana nu sel. Kut kulansap pa nu sin Jeova “ke inse sefwanna” ke kut wi met kulansap nukewa lal a in kisekin nu sel “kaksak pal nukewa” oana sie me sang.​—Hibru 13:15.

“Apkurun A Arulanu Sa”

Met sim lun Sam el akkalemye kas inge ke on lal: “Tu kitin pal na, a met koluk fwa wanginla; aok, kom fwa alken in nunku ke yen sel, a wangin.” (Sam 37:10) Ke kut nunku ke ma su palyeyuk ke an Nineve in buk lal Nehum a ke an Babulon a an Juda su oasr ke buk lal Hebakkuk, kut lulalfongi na paye la kas lun met sim lun sam el fwa akpayeyuk. Tusruktu, putaka kut fwa sano?

“Len lulap lun Jeova apkurun me,” Zefenaia 1:14 el akkalemye. “Apkurun a arulana sa.” Buk lal Zefenaia el akkalemye pa nu sesr ke inkanek su kut ku in oru in mwukinyukla ke len se inge a mea kut enenu in oru in akola nu ka in eis molela. Aok, “kas lun God el moul a ku.”​—Hibru 4:12.

[Picture on page 24]

Pot lulap a fokoko lun an Nineve el tia tulokinye akpayeyen kas palu lal Nehum

[Credit Line]

Randy Olson/​National Geographic Image Collection

    Kosraean Publications (2008-2026)
    Log Out
    Log In
    • Kosraean
    • Share
    • Preferences
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pensylvania
    • Masap nuhke Orekmakihnyac
    • Privacy Policy
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Log In
    Share