Lipufan Puspus—Mea Elos Oru nu sin Metu

“Tokin ma inge nga liye siepa lipufan oatui in kosrao me, a oasr ku lulap yurol . . . A el wowoyuk ke pusra lulap, a fwak: ‘Ikuri! Ikuri Babulon lulap!’”​—FWAKYUK 18:1, 2.

1, 2. Mea akkalemye la Jeova el orekmakin lipufan puspus in akpayeye ma lungse lal?

KE PAL se el muta fwin tuka se inge su pangpang Patmos oana sie met sruo, itukyang nu sel Jon met sap se su matou tari aruruma puspus. El liye ma sakuruk puspus sikyak ke pal se el eis “kasru lun ngun” elan liye ke “len lun Leum,” oana el oasr ka. Len se inge mutamwauk in yea 1914 ke pal se Jisus el eis mwal lal oana togusra a fwafwala nu ke saflaiyen Kolyuk lal ke Sie Tausan Yea.​—Fwakyuk 1:10.

² Jeova el tia sang fwakyuk inge sumwos nu sel Jon. El orekmakin sie inkanek. Fwakyuk 1:1 el akkalemye: “Fwakyuk lun Jisus Kraist, su God el sang nu sel tu lan fwakak nu sin met kulansap lal, aok, ma su e fwa sa in tuku. A el supala a fwakak ke lipufan lal nu sel Jon met kulansap lal.” Jeova, ke inkanek lal Jisus, el orekmakin sie lipufan in akkalemye nu sel Jon ma mwolena puspus ke “len lun Leum.” Oasr pa sie pal, Jon el “liye siepa lipufan oatui in kosrao me, a oasr ku lulap yurol.” Mea kunokon lun lipufan se inge? “A el wowoyuk ke pusra lulap, a fwak: ‘Ikuri! Ikuri Babulon lulap!’” (Fwakyuk 18:1, 2) Lipufan kulana se inge oasr kunokon lal in oru me fwakak nu ke ikuri lun Babulon Lulap, su u lun alu kikiap nukewa. Ke ma inge, wangin alolo ka la Jeova el orekmakin lipufan puspus ke sie inkanek yok sripe in akpayeye ma lungse lal. Meet liki kut tuni ma puspus ke kunokon lun lipufan puspus ke akwuk lun God a mea elos oru nu sesr, lela kut in nunku a akuteye ke mutamweyen ma orekla in ngun nukewa inge.

Mea Mutamweyen Lipufan Nukewa?

3. Kain in nunak tia paye fuka ke lipufan su oasr yurin met puspus?

³ Oasr million puspus sin met ke pal inge elos lulalfongi la oasr lipufan. Tusruktu oasr nunak tia sumwos lun met puspus kelos a ke mutamwauk lalos. Ke sie me pupulyuk, kutu met su wi alu elos nunku mu ke pal se sie met su elos lungse el mise, met se inge el pangonyuk nu in kosrao in wi God a ekla sie lipufan. Ya nunak inge fwal nu ke ma Kas lun God el luti ke ma orekla, ke akwuk a oasr lun lipufan puspus?

4. Mea ma Simusla el akkalemye nu sesr ke mutamweyen lipufan nukewa?

⁴ Lipufan se su kulanu emeet​—leum lun lipufan—​su pangpang Maikael archangel. (Jud 9) El pa Jisus Kraist. (1 Tessalonika 4:16) Pal loeloes somla ke pal se Jeova el orala akwuk elan orekma oana sie Met Orala ma nukewa, ma orekla se emeet lal pa lipufan se inge su Mwen natul. (Fwakyuk 3:14) Tok, ke inkanek lun Mwen se meet natul inge, Jeova el orala ma orekla in ngun saye nukewa. (Kolosse 1:15-17) Sramsramkinyuk lipufan nukewa inge oana mwen natul su el orala, Jeova el siyuk sel Job: “Kom muta ya ke Nga filiye foundeson lun fwalu? Fwakak, fwin oasr etauk yurum. . . . Su filiye eot in sramwasriku, ke itu in lututang tukeni on, a mwen nutin God nu kemwa sala ke engun?” (Job 38:4, 6, 7) Kalem la, lipufan nukewa pa ma orekla lun God, a elos oasr tari meet liki metu orekla.

5. Fuka lipufan puspus elos srusrngiyuki in oru kunokon lalos?

⁵ “God el tia God in oraru, a in misla,” 1 Korint 14:33 el akkalemye. Ke ma inge, Jeova el orala akwuk nu sin mwen nukewa natul in ngun a srusrngiyelos nu ke u tolu: (1) seraf, elos oru orekma in kulansap ke tron lun God, akkalemye oiya mutal lal, a karungin met kulansap nukewa lal in nasnas in ngun; (2) kerubim, elos sruokye ku mwolanu a sumwos lun God in kol; a (3) lipufan puspus saye su akpayeye ma lungse lun Jeova. (Sam 103:20; Isaia 6:1-3; Ezikiel 10:3-5; Daniel 7:10) Mea kutu inkanek ma orekla in ngun inge elos oru nu sin metu?​—Fwakyuk 5:11.

Kunokon Fuka Lipufan Puspus Elos Oru?

6. Fuka Jeova el orekmakin kerubim in imae Eden?

⁶ Ma simusla se meet su akkalemye ke ma orekla in ngun pa in Genesis 3:24, ke fus inge kut ku in rid ke kas inge: “Ou inge el [Jeova] lusla met se inge; a el filiye kerubim kutulap in ima se, a kutlas furur su forfor, in liaung inkanek nu ke sak in moul.” Kerubim inge elos karungin Adam a If elos in tia ku in sifwil ilyuk nu ke loom se meet selos su oasr ke imae kato se inge. Ma inge sikyak ke mutamweyen me sramsram lun metu. Kunokon fuka lipufan puspus elos oru mutamwauk in pal sa?

7. Mea kalmeyen kas su orekmakinyuk in pal meeta nu ke “lipufan” el akkalemye ke sie kunokon lun lipufan su elos oru?

⁷ Lipufan elos akkalemyeyuk in Baibel apkuran pal 400. Kas Hibru a kas Grik ke “lipufan” ku in kalmekinyuk ku lungasyukla nu ke kas se inge “met utuk kas.” Ke ma inge lipufan elos orekma oana inkanek in sramsram in masrlon God a metu. Oana ma akkalemyeyuk tari ke paragraph sie a luo ke me lutlut inge, Jeova el orekmakin sie lipufan in sang kas lal nu sin met sap Jon.

8, 9. (a) Fuka muteta ku tuku lun sie lipufan akkeyel Manoa a mutan kiyel? (b) Mea papa a nine elos ku in lotela ke muteta lun lipufan lun God nu sel Manoa?

⁸ Lipufan elos orekmakinyuk pa in sang me kasru a me akkeye nu sin met kulansap puspus lun God fwin fwalu. Ke sie me pupulyuk, in pal lun Met Nununku puspus fwin an Israel, oasr mokul se su pangpang Manoa a mutan kiyel elos lungse na paye in oasr sie tulik natulos. Jeova el supwema lipufan lal in akkalemye nu sin mutan kiyel Manoa la el fwa oswela sie mwen. Ma simusla el akkalemye nu sesr: “Liye! kom fwa putete, a oswela sie mwen, a wangin resa fwa tuku nu fwin sifwel, tu tulik se inge a fwa met Nazirait nu sin God liki insiom; a el a fwa mutamwauk in molela Israel liki poun met Filistia.”​—Met Nununku 13:1-5.

⁹ Ke saflaiye mutan kiyel Manoa el oswela sie mwen, el pa Samson, su ekla sie met pengpeng ke me sramsram lun Baibel. (Met Nununku 13:24) Meet liki mwen se inge el isusla, Manoa el siyuk sin lipufan sa in folok nu yurolos in akkalemye nu selos la mea elos enenu in oru in sang karungin tulik mokul se inge. Manoa el siyuk: “Mea oiyen moul lun tulik a ke orekma su el e fwa oru?” Lipufan lun Jeova el kalweni kas in masap su el sang nu sin mutan kiyel Manoa. (Met Nununku 13:6-14, NW) Manoa el akkeyeyuk na paye! Lipufan elos tia tuku nu yurin met puspus ke inkanek su oana sie ke pal inge, tusruktu in oana Manoa, papa a nine elos ku in suk nunak lun Jeova ke elos sang akpa nu sin tulik natulos.​—Efesus 6:4.

10, 11. (a) Mea orekma lun met meun puspus lun an Syria su raunela siti sa oru nu sel Elaisa a nu sin met kulansap lal? (b) Fuka kut ku in eis ma lane ke kut nunku yok ke ma sikyak inge?

¹⁰ Oasr sie me pupulyuk mwolana ke kasru lun lipufan puspus in len lal Elaisa met palu. Elaisa el muta in an Dothan, sie siti fwin an Israel. Sie len ke pal se met kulansap lal Elaisa el toang ngutalik a ngetla nu likinuma, el liye ke siti sa el rauneyukla ke ors puspus a sariot puspus lun un met meun. Togusra lun an Syria el supwela sie u lun met meun su arlanu fukoko in sruokilye Elaisa. Oiya fuka met kulansap lal Elaisa el akkalemye? El arlanu sangeng, saap el toninfongla, paenang el wowoyuk tung: “We, leum luk! Mea kut fwa oru?” Nu sel wanginla na paye fwinsrak. Tusruktu Elaisa el topuk: “Nikmet sangeng; tu elos su muta yurosr pus lukelos su muta yurolos.” Mea el lungse in akkalemye?​—2 Togusra 6:11-16.

¹¹ Elaisa el etu la oasr un lipufan puspus su akola in kasrel. Tusruktu, wangin kutena ma met kulansap lal a liye. Ke ma inge “Elaisa el pre, a fwak: ‘Jeova, nga siyuk sum ikasla mutal, tu lan ku in liye.’ A Jeova el ikasla mutun met fwusr sa; a el liye; a, liye! eolu sesesla ke ors a sariot e apnulla Elaisa.” (2 Togusra 6:17) Tokin ma inge met kulansap sa el ku in liye u lun lipufan puspus. Fwin oasr yurosr liyaten ke ma lun ngun, kut ku pa in etu la oasr lipufan puspus, su elos nukewa oasr ye koko lun Jeova a Kraist, elos sang kasru a me loeyuk nu sin met kulansap nukewa lun God.

Me Kasru lun Lipufan in Len lun Kraist

12. Me kasru fuka Meri el eis sin lipufan Gabriel?

¹² Nunku ke me kasru su mutan virgin Ju su pangpang Meri el eis ke el long ke peng inge: “Kom tufwa putete, a oswela sie mwen, a fwa pangon el Jisus.” Meet liki peng inge su oana sie me lut el akkalemyeyuk, lipufan Gabriel, su supweyukme sin God, el fwak nu sel: “Meri, nik kom sangeng, kom konoiyuk kulang sin God me.” (Luk 1:26, 27, 30, 31) Meri el arlanu akkeyeyuk ke kas inge su akkalemyeyuk nu sel la oasr insemwomwo lun God nu sel!

13. Fuka lipufan elos kasrel Jisus?

¹³ Sie pa ma sikyak su akkalemye ke me kasru lun lipufan pa ke pal se tokin Jisus el lain me sruf tolu su Setan el oru nu Sel yen mesis. Ma simusla el akkalemye nu sesr la ke saflaiyen me sruf nukewa, “Devil el som lukel, a liye! lipufan elos tuku a kulansap nu sel.” (Mattu 4:1-11) Oasr pa ma oana sie su sikyak ke fong se meet liki Jisus el mise. Ke el pulakin keok a asor yok, Jisus el sikukmutunteyak a mutamwauk in pre, a fwak: “‘Papa, kom fwin lungsum, eisla kup se inge liki yu. Tusruktu, tia ma lungse luk, a ma lungse lom, in orek.’ A sie lipufan sikme nu yurol in kosrao me, a akkeyella.” (Luk 22:42, 43) Tusruktu, kain in me kasru fuka lun lipufan puspus oasr yurosr ke pal inge?

Me Kasru Lun Lipufan Ke Pal Inge

14. Me kalyai fuka Met Lo lun Jeova elos enenu in muteng ke pal inge, a mea fwokin ma inge?

¹⁴ Kut fwin nunku ke me sramsram ke pal inge nu ke orekma in sulkakin peng mwo lun Met Lo lun Jeova, ya kut tia liye me akpayeye ke me kasru lun lipufan? Ke sie me pupulyuk, met kulansap lun Jeova elos ku in tu na ku a muteng ke orekma koluk ke akwuk lun Nazism in an Germany a Western Europe meet liki a ke lusen pal in Meun Lulap II (1939-45). Ye kolyuk lun Catholic Facist in an Italy, an Spain, a an Portugal, elos muteng ke me kalyai ke lusen pal loeloes. A ke lusen yea puspus, elos muteng ke me kalyai in an su in pal ingo pangpang Soviet Union a in mutanfwal puspus su wi mutanfwal se inge. Sie pa me pupulyuk pa ke me kalyai su Met Lo elos muteng ka in kutu an in an Africa.a Ke kutu pal somla, met kulansap puspus lun Jeova elos sun me kalyai su arlanu upa in an Georgia. Setan el orala ma nukewa ke ku lal kemwa in aksafyela orekma lun Met Lo lun Jeova. Tusruktu, in oana sie u, elos moulla liki me kalyai oinge a elos kapkapek. Ma inge sikyak, ke sripen me karungin a me kasru su tuku sin lipufan puspus.​—Sam 34:7; Daniel 3:28; 6:22.

15, 16. Me kasru fuka Met Lo lun Jeova elos eis sin lipufan ke orekma lalos in luti peng mwo fwin fwalu nufon?

¹⁵ Met Lo lun Jeova elos nunku na paye ke kunokon lalos in sulkakin peng mwo lun Togusrai lun God fwin fwalu nufon a in oru met tuma lutlut puspus ke elos luti ma paye lun Baibel nu sin met nukewa su lungse in long a lutlut yen nukewa. (Mattu 28:19, 20) Tusruktu, elos etu na paye la elos tia ku in akpayeye kunokon se inge fwin wangin kasru lun lipufan puspus. Ke ma inge, ma akkalemyeyuk in Fwakyuk 14:6, 7 el sropon me akkeye nu selos pal nukewa. Ke fus inge kut ku in ridi: “A nga [met sap Jon] liye siepa lipufan el soksok yen engyengu, a yurol mwosasu ma patpat tu el fwa fwakak nu selos su muta fwin fwalu, a nu sin mutanfwal a fwil a loa a sruf nu kemwa, a el fwak ke pusra lulap: ‘Komwos in sangeng sin God, a sang mwolanu nu sel; tu aur in nununku Lal summu, a komwos in alu nu sel su orala kosrao a fwalu a mwea a unon in kof.’”

¹⁶ Kas inge akkalemye na paye la oasr me kasru a kolyuk lun lipufan puspus nu ke orekma in sulkakin peng mwo sin Met Lo lun Jeova fwin fwalu nufon. Jeova el orekmakin lipufan puspus lal in kasru met puspus su lungse na paye in long a kololos nu sin Met Lo lal. Lipufan elos kol pa Met Lo nu sin met puspus su lungse a fwal in eis ma paye. Ma inge ku in sang me akuteye mwomwo nu ka la efu ku ke pal puspus oasr sie sin Met Lo lun Jeova el ku in sun sie met ke pal su sie mutan ku sie mokul el pulakin ma upa a elos enenu me kasru lun ngun, a pukanten pal kain in oiya inge sikyak in fwak mu ma inge sikyak tia ke kasreyuk lun lipufan.

Sie Kunokon Yok a Mwolana Nu Ke Pal Fototo Fwasru

17. Mea sikyak nu sin met meun lun an Assiria ke pal se oasr sie lipufan orek meun nu selos?

¹⁷ In wekunang nu ke kunokon lalos oana met utuk kas a me akkeye nu sin met nukewa su alu nu sin Jeova, lipufan elos oru kulansap ke siepa akwuk. In pal somla, elos akpayeye nununku lun God. Ke sie me pupulyuk, in century akoalkosr B.C.E., an Jerusalem aksangengyeyuk sin u lulap lun met meun lun an Assiria. Mea Jeova el oru? El fwak: “Tu Nga fwa liaung siti inge in molela, keik sifwana, a ke met kulansap luk Devid.” Ma simusla in Baibel el akkalemye nu sesr ke ma sikyak: “A ma te oru ke fong, lipufan lun Jeova illa, a uniye in nien aktuktuk lun met Assiria siefok oalngoul limekosr tausen. A ke metu toang tukakek ke lututang, liye, elos inge nu kemwa monin met mise.” (2 Togusra 19:34, 35) Arlanu munas ku srikla ku lun un met meun fwin srikeyuk nu ke ku lun sie lipufan!

18, 19. Kunokon yok a mwolanu fuka fwa orek nu sin lipufan puspus ke pal na fototo fwasru, a mea ma inge fwa oru nu sin metu?

¹⁸ Lipufan puspus elos fwa oru kulansap lalos ke pal na fototo fwasru in oru nununku lun God. Tia pat, Jisus el fwa tuku “wi lipufan in ku lal in e fururrur.” Niyen sun lalos pa in “eis foloksak selos su tia etu God, a nu selos su tia akos mwosasu lun Leum Jisus.” (2 Tessalonika 1:7, 8) Oasr na paye ma elya su orekma inge fwa oru nu sin metu! Nu selos nukewa su srunga in long a eis peng lun Togusrai lun God su sulkakinyuk ke pal inge fwin fwalu nufon elos fwa sun me keok a kunausten lulap. Nu selos nukewa su suk Jeova, suk sumwosmwos, a suk fwokpap fwa “mwukinyukla in len in mulat lun Jeova” a elos fwa tia kunausyukla.​—Zefenaia 2:3.

¹⁹ Kut ku in sang kulo ke sripen Jeova el orekmakin lipufan kulanu puspus lal in sang kasru a akkeye met nukewa su alu nu sel fwin fwalu. Etauk a kalem lasr nu ke kunokon lun lipufan nukewa in fwal nu ke akwuk lun God el me akkeye na paye, meyen oasr pa lipufan puspus su lain Jeova a wi ke kolyuk lal Setan. Me lutlut toko fwa akuteye ke inkanek puspus su met Kristian paye elos ku in orekmakin in sang karunginelos sifwana liki me akkoluk upa lal Setan su Devil a dimon nukewa lal.

[Footnote]

Mea Kom Lotela?

• Mea mutamweyen lipufan nukewa?

• Fuka lipufan puspus orekmakinyuk in pal lun Baibel?

• Fuka Fwakyuk 14:6, 7 akkalemye ke orekma lun lipufan puspus ke pal inge?

• Orekma sakuruk a mwolena fuka lun lipufan fwa orek ke pal na fototo fwasru?

[Picture on page 23]

Manoa a mutan kiyel elos akkeyeyuk sin sie lipufan

[Picture on page 25]

“Elos su muta yurosr pus lukelos su muta yurolos”