Met Luti Peng Mwo Su Orekmakin Inkanek Mwo A Fwal
“Nga ma nu kemwa nu sin met nu kemwa, tu ke ma nu kemwa nga in molela kutu.”—1 KORINT 9:22.
1, 2. (a) Ke inkanek puspus fuka met sap Poul el sie met luti mwomwo? (b) Poul el akkalemye fuka oiyel sifwana ke kunokon lal?
EL TIA tufwal ke el muta sramsram nu sin met lalkung a lalmetmet puspus a nu sin met pusisel puspus su orala loom nuknuk. El sramsramkin kas mwomwo nu sin met kol puspus ke gufernment lun an Rom a nu sin Phrygia puspus su sekasrup a selalkung. Ma simusla lal el me akkeye nu sin met Grik su oasr nunak mwo yuro a nu sin met Ju puspus su srunga in long meet a tok elos porongo. Inkanek in sramsram lal tia ku in fwakak mu tia sumwos a inkanek lal in sun insiyen met arulanu fukoko. El kaifweang in sramsramkin ma puspus su eteyuk sin metu tu el fwa ku in sang kasru nu sin kutu met in oasr lulalfongi lalos nu sin Kraist.—Orekma 20:21.
2 Mokul se inge pa met sap Poul, sie met luti ke peng mwo su ku in orekmakin inkanek mwo, kalem a fwal. (1 Timote 1:12) El eis sin Jisus kunokon in “wisla inen [Kraist] nu ye mutun met Pegan a togusra, a tulik natul Israel.” (Orekma 9:15) Oiya fuka el akkalemye ke kunokon inge? El fwak: “Nga ma nu kemwa nu sin met nu kemwa, tu ke ma nu kemwa nga in molela kutu. A nga oru ma nu kemwa ke mwosasu, tu nga in met ipeis yurolos ka.” (1 Korint 9:19-23) Mea kut ku in lotela ke me srikasrak lal Poul su ku in kasre kut in orekmakin yok inkanek mwomwo ke orekma lasr in fwakak a luti peng mwo?
Sie Mokul su Ekulla Moul Lal a El Kutangla ke Sie Kunokon Upa
3. Mea pulakin lal Poul nu sin met Kristian meet liki el ekla met Kristian?
3 Ya Poul el akkalemye pal nukemwa ke oiyen mongfusesr, kulang, fwal ke kunokon su el eis? Mo, el tia! Moniyuk yok orel Soul (inen Poul su eteyuk in pal meet) el sie met sulallel su oru me kalyai nu sin met tuma lutlut lun Kraist. Oana sie met fwusr, el insemwomwokin ke met puspus su welul elos unilye Stefen. Tokin ma inge, el akkalemye kain in oiya su wangin pakomuta ka ke el ukweak met Kristian puspus. (Orekma 7:58; 8:1, 3; 1 Timote 1:13) El tafwela in akkeokye a oru “me aksangeng a me anwuk lain met lutlut lun Leum.” El tia lungse in akkeokye met tuma lutlut nukemwa in an Jerusalem mukena, paenang el akyokye orekma lal in oru me kalyai nu ke an loeloes inge Damaskus.—Orekma 9:1, 2.
4. Me aksumwos fuka Poul el enenu in oru in akpayeye kunokon lal?
4 Sripe yok se su purakak kasrkusrak lal Poul nu sin met Kristian pa saap ma ke lulalfongi lalos su akkalemye mu alu lun met Kristian fwa kunausla ku akkolukye alu lun met Ju su pangpang Judaism fwin akwuk lun met saye ku met Pegan toeni nu ke akwuk ku nunak lun met Ju. Paye la, Poul el “sie met Farisi,” kalmen e se inge pa “sie met sriyukla.” (Orekma 23:6) Nunku kel Poul ke el arulanu lut ka la God el sulella in sulkakin Kraist nu sin met Pegan, nu sin met puspus inge su el srunga! (Orekma 22:14, 15; 26:16-18) Aok, met Farisi elos srunga in muta mongo yurin met puspus inge su elos nunku mu met orekma koluk! (Luk 7:36-39) Wangin alolo ka la el enenu in kaifweang yok in ekulla nunak lal a in akfwalye ma inge nu ke ma lungse lun God la kain in met nukemwa fwa moliyukla.—Galetia 1:13-17.
5. Fuka kut ku in etawi Poul ke orekma lasr in luti peng mwo?
5 Kut enenu pa in oru oiya inge. Ke kut osun nu sin kain in metsa puspus su kaskaskin kas saye, kut enenu in kaifweang yok in tuni oiyesr a sisla kutena kain in nunak in srisri nu sin met. (Efesus 4:22-24) Fwinne kut kalem ka ku tia, ma nukemwa kut lotela sin met puspus a ke loom lutlut ke kut srakna srik ma inge ku in kol nunak a pulakin lasr. Ma inge ku in oru kut in akkalemye sie nunak a oiya su oasr pulakinyen srisri, srunga, a sie oiya su tia lungse in aksumwosyeyuk ku in akmwoyeyuk nunak lasr. Kut enenu in sisla kain in oiya koluk inge kut fwin lungse in eis insemwomwo paye a in sang kasru nu sin met puspus su oana sip. (Rom 15:7) Pa inge ma Poul el oru. El ekulla oiya lal in akyokye orekma in luti lal. Ke sripen el mokleyuk ke lungse, el orala mwo inkanek lal ke orekma in luti lal su arulanu fwal kut in etawi. Aok, in lutlutkin orekma in luti lun “met sap nu sin met pegan” inge akkalemye la el loang mwo, el akfwalye me luti lal, a el lalmetmet a orekmakin nunak mwomwo puspus ke orekma lal in fwakak a luti peng mwo.a—Rom 11:13.
Poul El Akfwalye Orekma in Luti lal nu ke Ma Sikyak Puspus
6. Poul el akkalemye fuka la el loang mwo nu ke lulalfongi a oiya lun met puspus su longol, a mea fwokin ma inge?
6 Poul el loang mwo nu ke lulalfongi a oiya lun met puspus su longol. Ke el sramsram nu sel Togusra Agrippa II, Poul el akilen la togusra se inge el “lalmetmet ke manu a me siyuk nu kemwa in masrlon met Ju.” Ke ma inge Poul el orekmakin etauk lal ke lulalfongi lal Agrippa a aketeye nu sel, ke ma puspus su togusra el etu na paye. Me sramsram lal Poul su kalem a mwo oru Agrippa el an fwak ma inge nu sel Poul: “Kom apkuran in eis insiuk tu ngan sie met Kristian.”—Orekma 26:2, 3, 27, 28.
7. Ke inkanek fuka Poul el akkalemye la el ku in akfwalye me sramsram lal ke el fwakak peng mwo nu sin sie u lulap in an Lystra?
7 Poul el ku pa in akfwalye me sramsram lal. Loang akmwoye nu ke ma inge la tia oana sie inkanek lal in osun a in sramsram ke el srike in kosrala sie u lulap lun met in an Lystra su orek alu nu sel a nu sel Barnabas meyen elos nunku mu elos god. Oasr ma akkalemyeyuk ka la, met puspus inge su kaskaskin kas Laikeonia, motkoeyuk mu elos sie sin met puspus su srikla lutlut lalos a elos lulalfongi yok ke kain in orekma in alialu puspus. In fwal nu ke Orekma 14:14-18, Poul el sramsramkin ke ma orekla puspus a ke me insemwomwo puspus su tuku ka la ma inge el me akpayeye ke God paye la el fulatlanu. Me sramsram lal fusrasr in kalem, a ma inge ku in “igolye metu liki kise lalos” nu sel Poul a Barnabas.
8. Ke inkanek fuka Poul el akkalemye la el ku in akfwalye me sramsram lal fwinne el pulakin toasr ke kutu ma kutupal?
8 Paye la, Poul el tia met sumwosmwos, oasr pal, el pulakin yok ke kutu ma. Ke sie me pupulyuk, oasr sie pal ke anwuk el ke sie inkanek su arlana koluk a in akmwekinyel, el fosak a fwak kas upa nu sin sie met Ju su pangpang Ananaias. Tusruktu ke kutu met elos fwak nu sel Poul la el aktoasrye met tol fulat, el silaklak in siyuk ke nunak munas. (Orekma 23:1-5) In an Atens, “ngunal purikyukyak ke el liye tu siti sa tingtinginu ke me srulela” su el toasr ka ke pal se meet el liye ma inge. Ne oinge, ke el oru me sramsram lal fwin Eol Mars, Poul el tila akkalemye toasr lal. A, el sramsram nu sin met Atens puspus ke nunak yok sripe lalos, in sang me top mwo nu selos ke el orekmakin ma simla inge nu ke loang lalos “Nu sin sie God su Kut Nukin” a el sramsramkin sie sin met sim lun poem ku met lalmetmet lalos.—Orekma 17:16-28.
9. Fuka Poul el akkalemye la el ku in orekmakin inkanek mwo puspus ke el sramsram nu sin kain in met puspus su long?
9 Ke orekma lal in sramsram nu sin met long puspus su tia oana sie, Poul el akkalemye la el ku in orekmakin inkanek mwo puspus nu ke ma sikyak nukemwa. El loang mwo nu ke oiya a luma su sang kasru nu ke nunak lun met su longol. Ke pal se el sim nu sin met Kristian in an Rom, el etu na paye la elos muta in sie an su ku emeet in pal ingo. Sie me lutlut yok emeet ke leta lal Poul nu sin met Kristian in an Rom pa ke ku lun Kraist in molela a in akwanginyela ku lun ma koluk lal Adam in akkolukye met puspus. El kaskas nu sin met Kristian nukemwa in an Rom a nu selos su welulos ke sie kas su ku in sun insielos.—Rom 1:4; 5:14, 15.
10, 11. Fuka Poul el akfwalye me pupulyuk lal nu sin met puspus su longol? (Liye pa footnote)
10 Mea Poul el oru ke el lungse in aketeye ma loal lun Baibel nu sin met puspus su longol? Met sap inge el ku in orekmakin me pupulyuk su eteyuk, a fusrasr in kalem nu sin met nukemwa su akkonye ma paye ke kas loal lun ma simusla. Ke sie me pupulyuk, Poul el etu la met nukemwa in an Rom elos etu ke akwuk lun met kulansap ku met sruo fwin an Rom nufon. Aok, el simusla leta inge nu sin met puspus su saap elos met kulansap. Ke ma inge Poul el orekmakin akwuk lun met kos ku met kulansap oana me pupulyuk in sang kasru me sramsram lal ke sulela lun sie met la piye ka ma el fwa kulansap nu ka fwin ke ma koluk ku ke ma sumwosmwos.—Rom 6:16-20.
11 Oasr sie buk el akkalemye la “inmasrlon met Rom sie leum el ku in aksukosokye sie met kulansap fwinne el tia siyuk ke kutena ma, ku met kulansap el ku in moli sukosok lal nu sin leum lal. Oiyen sukosok el ku pa in engankinyuk nu sin sie met kulansap fwin leum lal el orala akwuk nu sel el an ku in kulansap nu sin god.” Sie met kulansap su aksukosokyeyukla el ku in tafwela in oru orekma in kulansap nu sin leum lal a eis me mol. Kalem la Poul el sramsramkin oiya inge ke el simusla ke oiyen sulela lun sie met la piya ka ma el fwa akkalemye akos lal nu ka—nu ke ma koluk ku ma sumwosmwos. Met Kristian in an Rom elos aksukosokyeyukla tari liki ma koluk a ingena elos ma lun God. Elos sukosokla in kulansapu God, tusruktu elos srakna ku in oru sulela lalos in kulansap nu ke ma koluk—leum lalos meet—fwin elos lungse in oru ma inge. Me pupulyuk inge fusrasr tusruktu eteyuk sin met nukemwa la ma inge fwa ku in mokle met Kristian nukemwa in an Rom in siyuk selos sifwana, ‘Nu sin leum fuka Nga oru orekma in kulansap luk u?’b
Lutlut Ke Me Srikasrak lal Poul
12, 13. (a) Kain in kaifweang fuka eneneyuk in orek ke pal inge in sun insien met puspus su long kut? (b) Inkanek fuka kom liye mu mwo ke kom luti peng mwo nu sin metsa su tuku ke an puspus?
12 In oana Poul, kut enenu in loang akmwoye, in akfwalye me sramsram, a orekmakin mwo inkanek puspus in sun insien met puspus su long kut. In kasru met su long kut in kalem ke peng mwo, kut enenu in oru kaifweang yok lasr liki na in tuku ku muteta mukena yurin met, in fwak kas lasr su kut akoela, ku in filiye kutu me rid su tuku in Baibel. Lela kut in kaifweang in akilen ma enenu a nunak lalos, ma elos lungse a ma elos srunga, a in pulakin sangeng a srisri lalos. Fwinne oasr me eneneyuk yok in nunku a kaifweang in oru ma inge, tusruktu met luti puspus ke peng mwo lun Togusrai fwin fwalu nu fon elos arulanu lungse in oru ma inge. Ke sie me pupulyuk, branch ofus lun Met Lo lun Jeova fwin an Hungary el reporti: “Met lili elos akkalemye sunak nu ke fasin a oiyen moul lun metsa puspus a elos tia tupanulos in akfwalye moul lalos nu ke oiya ku fasin lun met fwin an se inge.” Met Lo elos kaifweang in oru inkanek oapana inge yen nukemwa.
13 Ke sie mutanfwal in an Far East, met puspus elos nunku yok ke mano fukoko, in sang akpa nu sin tulik, a ke me lutlut. Met orekma puspus ke peng mwo lun Togusrai in an we elos srike in akkalemye yok ma puspus inge a tia sramsramkin ma inge oana ma puspus lun fwalu su wanginla sripe ku oasr ma upa puspus su metu pulakin ka. Ke oiya sepana inge, met orekma puspus ke peng mwo in siti lulap in an Merika elos liye mu met puspus ke kutu an ke territory lalos nunku yok ke orekma kutasrik, ma upa ke traffic, a akmas. Met Lo elos eis me insemwomwo in orekmakin ma puspus inge in mutamwauk sie sramsram in lutlut ke Baibel. Met luti mwomwo elos enenu in liye la ke elos orekmakin me sramsram puspus su elos sulela, elos sramsramkin ma inge ke inkanek mwo a ku in akkeye met, a akkalemye me kasru yok su tuku ke orekmakinyen akwuk mwomwo lun Baibel ke pal inge a ke fwinsrak mwomwo su God el sang ke pal fwasru.—Isaia 48:17, 18; 52:7.
14. Akkalemye ke inkanek puspus la su kut ku in akfwalye me sramsram lasr nu se fwin met puspus su oasr ma enenu lalos a ke ma sikyak su tia oana sie.
14 In akfwalye me sramsram lasr nu ke orekma in luti lasr ku in sang pa me kasru nu ka, ke sripen metu elos tia oana sie ke oiya ku fasin, ke me lutlut, a ke alu lalos. Me sramsram lasr nu sin sie met su lulalfongi ke sie Met su Orala ma nukemwa tusruktu tia lulalfongi ke Baibel fwa tia oana sie nu ke me sramsram su kut fwa orekmakin nu selos su lulalfongi mu wangin God. Nu sin sie met su lulalfongi mu me rid nukemwa lun alu el sie kofwen me luti su tia sramsramkin ma paye, me sramsram su kut fwa orekmakin fwa tia oana sie nu ke me sramsram su kut fwa orekmakin nu sin sie met su lulalfongi ke ma Baibel el luti. Oiya mwo in akfwalye me sramsram eneneyuk pa ke kut sramsram nu sin met puspus su tia oana sie ke me lutlut lalos. Met luti mwomwo se el fwa orekmakin me sramsram mwomwo a me pupulyuk fwal nu ke ma sikyak su elos sun ku liye.—1 Jon 5:20.
Me Kasru Nu Sin Met Luti Sasu Ke Peng Mwo
15, 16. Efu ku oasr ma enenu in sang akpa nu sin met luti sasu ke peng mwo?
15 Poul el tia nunku mukena ke orekma in akmwoye inkanek lal in luti. El etu pa la oasr ma enenu in sang akpaye a in sang kasru met fwusr puspus, oana Timote a Taitus, in ekla met mwomwo. (2 Timote 2:2; 3:10, 14; Taitus 1:4) Oasr pa me enenu yok ke pal inge in sang a in eis me akpa.
16 In yea 1914, oasr 5,000 kutu sin met orekma ke peng mwo lun Togusrai fwin fwalu nufon; ke pal inge, kais sie wik oasr ke 5,000 sin met sasu elos eis baptais! (Isaia 54:2, 3; Orekma 11:21) Ke pal se met sasu inge elos mutamwauk in wi ke congregation lun met Kristian a akkalemye lungse lalos in wi ke orekma in luti peng mwo sie loom nu ke sie loom, elos enenu in eis akpa a kas in kasru. (Galetia 6:6) Arulanu yok sripe kut in orekmakin inkanek puspus lun Leum lasr, Jisus, in luti a sang akpa nu sin met tuma lutlut.c
17, 18. Fuka kut ku in sang kasru nu sin met sasu in pala ke orekma in luti a tia tufwal?
17 Jisus el tia suk mukena un met a sapkin met tuma lutlut lal in mutamwauk in sramsram. El akkalemye yok meet ma enenu ke orekma in luti a in prekinyuk pal nukemwa ke orekma in luti lalos. Tokin ma inge el orala me sang tolu in kasrelos: sie partner, sie territory, a sie peng ku me sramsram. (Mattu 9:35-38; 10:5-7; Mark 6:7; Luk 9:2, 6) Kut ku in oru pa oiya inge. Ke kut sang kasru nu sin tulik natusr sifwana, a nu sin met lutlut sasu, ku nu sin sie met su tia wi ke orekma in luti ke kutu pal, arulanu mwo in kaifweang in sang akpa ke inkanek inge.
18 Met luti sasu ke peng mwo elos enenu me kasru yok in pala ka in akkalemye peng mwo lun Togusrai ke inkanek su tia tufwal. Ya kom ku in kasrelos in akola a akpa ke sie me sramsram mwo a fusrasr? Ke orekma in luti ke sie loom nu ke sie loom, lela elos in lutlut ke me srikasrak lom ke kom oru me sramsram se meet ku akluo nu sin met in loomu. Kom ku in orekmakin me srikasrak lal Gideon, ke el fwak nu sin met meun puspus su welul: “Ngetmu nu sik, a oru oana nga oru a liye.” (Met Nununku 7:17) A sang pal nu sin met luti sasu inge in sramsramkin me sramsram lalos. Sang kas in kaksak nu sin met sasu ke kaifweang lalos, a fwin fwal, sang kas in kasru futoto tu elos in kapkapek.
19. Sulela fuka kom orala ke kom kaifweang in ‘akpayeye orekma in luti lom ke inkanek nukemwa’?
19 Tu kut in ‘akpayeye orekma in luti lasr ke inkanek nukemwa,’ kut lungse na paye in akfwalye me sramsram lasr, a kut lungse pa in sang akpa nu sin met luti sasu in oru pa ma inge. Kut fwin nunku ke yok sripaiyen nien sun lasr—in akkalemye nu sin met etauk lun God su kol nu ke molela—kut lulalfongi la oasr na paye saokiyen kaifweang lasr tu kut in “ma nu kemwa nu sin met nu kemwa, tu ke ma nu kemwa [kut] in molela kutu.”—2 Timote 4:5; 1 Korint 9:22.
[Footnotes]
a Oasr me pupulyuk ke oiya mwomwo lal Poul nu ke orekma in luti lal, ma inge simusyukla in Orekma 13:9, 16-42; 17:2-4; 18:1-4; 19:11-20; 20:34; Rom 10:11-15; 2 Korint 6:11-13.
b Ke inkanek oapana inge, in aketeye ke futoto se su oasr inmasrlon God a “mwen” puspus natul su akmusrala in ngun, Poul el orekmakin sie akwuk lun masap su eteyuk sin met puspus su ridi leta lal in an Rom. (Rom 8:14-17) “Oiya lun nutela sie met in fwal nu ke fasin lun an Rom, su oasr kupasr ka nu ke akwuk lun sou lun met Rom,” buk inge St. Paul at Rome el akkalemye.
c Ke pal inge, akwuk inge ke Pioneers Assist Others orek ke congregation nukemwa lun Met Lo lun Jeova. Akwuk inge el orekmakin experience a me akpa su pulakinyuk sin pioneer nukemwa in sang kasru met orekma sasu.
Ya Kom Esam?
• Ke inkanek puspus fuka kut ku in etawi Poul ke orekma in luti lasr?
• Kain in me aksumwos fuka kut enenu in oru ke ma kut nunku?
• Fuka kut ku in oru me sramsram in mwo a me akkeye nu sin metu?
• Mea ma enenu lun met luti sasu tu elos in kapkapek ke orekma in luti a tia tufwal?
[Petsa ke sra 9]
Poul el kutangla ku eis me insemwomwo in sun kain in met puspus su longol ke el akfwalye me sramsram lal
[Petsa ke sra 11]
Met luti puspus su etu in akfwalye me sramsram lalos ke ma sikyak puspus ku in sang kasru nu sin met luti sasu puspus in akoela ke orekma in luti lalos
[Petsa ke sra 12]
Met luti mwo elos nunku ke oiya lun met puspus su longolos