Kasru Kutu Met In Eis Peng Mwo Lun Togusrai
“A Agrippa el fwak nu sel Poul: ‘Kom apkurun in eis insiuk tu Ngan sie met Kristian.’ ”—OREKMA 26:28.
1, 2. Efu ku met sap Poul el tu ye mutal Governor Festus a Togusra Herod Agrippa II?
IN AN SESARIA in yiu 58 C.E., Governor lun an Rom pangpang Porcius Festus el eis muteta sel Togusra Herod Agrippa II a sister wiel pangpang Bernice. Ke sripen me solsol lal Governor Festus, paenang elos tuku nu Jerusalem. Tokin sie len, “wi ma mwolanu puspis,” elos “ilyuk nu in nien porongo wi kapten fulat a met fulat in sitiu.” Ke sie kas lal Festus, elos wisella met sap Kristian Poul nu ye mutalos. Efu ku met tuma lutlut lun Jisus Kraist inge el tu ye mutun siya in nununku lal Governor Festus?—Orekma 25:13-23.
2 Ma Festus el fwak nu sin met su muteta yurol ase nu sesr topuk ke kusensiyuk inge. El fwak: “Togusra Agrippa a met e nu kemwa su muta inge yurosr, komwos liye met se inge, su met Ju nu kemwa in Jerusalem a inge elos siyuk sik kel, a wowoyuk tu tia fwal tu lan moul kutu srisrik pal. A Nga liye tu el tia oru kutena ma fwal tu lan mise ka. A ke el sifwanu pang nu sin Augustus Nga papu in supalla. Wangin ma paye on yuruk tu Nga in simusla nu sin Leum luk kel. Ke ma inge Nga wiselmu nu ye mutomwos, a yokna nu ye mutom, Togusra Agrippa, tu ke tari nununkeyel a fwa oasr yuruk kutu ma in simus. Tu Nga nunku mu tia mwo in supala sie met prison, a tia fwakak kalem ma koluk su lisyukla el ka.”—Orekma 25:24-27.
3. Efu met kol lun alu elos lainul Poul?
3 Kas lal Festus akkalemye la Poul el sun kas kikiap puspis tu elos in ku in lisyukla el ka oanu sie met koluk su lain guferment—kai upa ke kain in ma koluk inge pa mise. (Orekma 25:11) Tusruktu, Poul el tia oru kutena ma koluk. Kas kikiap lalos inge sikyuk ke sripen lemta lun met kol lun alu in an Jerusalem. Elos lain orekma lal Poul oanu sie met fwakelik Togusrai a elos arulanu supwar meyen elos kasru kutu met in ekla met tuma lutlut lun Jisus Kraist. Ye met topang pukanten, elos wisella Poul nu Jerusalem ke sie siti su oasr molsron pangpang Sesaria, ke an se inge el pang nu sin Sisar. Mutamwauk ke siti se inge elos wisella Poul nu Rom.
4. Kain in kas sakuruk fuka Togusra Agrippa el fwak?
4 Nunku ke pal se Poul el muta ke loom lulap lun governor ye mutun sie u ye koko lun sie met kol lun an saok lun Roman Empire. Togusra Agrippa el forla nu sel Poul a fwak: “Nga filikomla in kaskas keyum sifwanu.” Ke pal se Poul el mutamwauk in sramsram, sie ma sakuruk sikyuk. Ma Poul el fwak mutamwauk in purakak togusra. Aok, Togusra Agrippa el fwak: “Kom apkurun in eis insiuk tu Nga sie met Kristian.”—Orekma 26:1-28.
5. Efu ku kas lal Poul nu sel Agrippa arulanu fukoko?
5 Nunku na! ke sripen topuk fukoko lal Poul, sie met kol el mokleyuk ke ku lun Kas lun God. (Hibru 4:12) Mea ma inge su orala in arulanu fukoko topuk lal Poul? A mea ma inge su kut ku in lotela sel Poul su ku in kasre kut ke orekma in oru met tuma lutlut? Kut fwin loang akmwoye nu ke topuk lal, oasr me lutlut yok luo su arulanu kalem: (1) Me sramsram lal Poul arulanu me purakak inse in eisla met. (2) El orekmakin etauk lal ke Kas lun God ke inkanek mwo, oanu sie met orekma su orekmakin kofwen orekma lal ke inkanek mwo.
Orekmakinyen Me Purakak Inse
6, 7. (a) Fwal nu ke inkanek lun Baibel, mea kalmen “in purakak inse”? (b) Mea orekma in purakak inse ku in oru in mokle kutu met in eis me luti lun Baibel?
6 In buk lun Orekma, kas Greek ke me purakak inse in eisla met pal nu kemwa el kapsreni nu ke orekma in luti lal Poul. Mea kalmen ma inge kut fwin sramsram nu ke orekma lasr in orala met tuma lutlut?
7 Ke Ma Simusla lun Kristian Greek kas se inge, “etu in purakak inse ku in kalmekin “in eisla” ku el oru sie met in “ekulla nunuk lal ke inkanek lun topuk ku lutlut ke ma se,” pa inge ma Vine’s Expository Dictionary of New Testament Words el fwak. Kut fwin loang nu ke kalmen kas inge in purakak inse ke mutamwauk me oasr aketeye pa saye su arulnau yok. Ma inge akkalemye lalalfongi. Ke ma inge, kom fwin purakak insien sie met tu lan insese ke me luti lun Baibel, kom eis lalalfongi lal, paenang el lalalfongi ke ma paye lun me lutlut se. Paye, tia fwal mukena in fwakak nu sin met ma Baibel el fwak tu lan ku in lalalfongi ma inge a orekmakin ke moul lal. A, met su long kom enenu in lalalfongi la ma kom fwak arulanu paye, fwinne met su long kom el sie tulik srisrik, met tulan lom, met su wi kom ke nien orekma, ke loom lutlut, ku sie sou.—2 Timote 3:14, 15.
8. Mea ku in weang nu ke orekma in purakak met in lalalfongi ke ma paye lun Baibel?
8 Fuka kom ku in oru sie met in lalalfongi la ma kom sulkakin ke Kas lun God arulanu paye? Ke inkanek lun topuk lalmetmet, me sramsram sumwos, a kas in purakak inse, Poul el kaifweung in ekulla nunuk lun met nu kemwa su el sramsram nu se. Ke ma inge, kom tia sulkakin mukena ma se oanu ma paye, a kom enenu in sang me akpayeye mwo ke kas lom. Fuka kom ku in oru ou inge? Oru me sramsram lom in tuku na paye ke Kas lun God a tia ke kas lom sifwanu. Orekmakin pa me akpayeye saye in akkeye kas lom su tuku ke Ma Simusla. (Soakas 16:23) Ke sie me pupulyuk, kom fwin akkalemye la met nu kemwa su akos elos fwa insemwomwo ke sie paredais fwin fwalu, akkeye me sramsram lom inge ke inkanek lun Ma Simusla, kom ku in orekmakin Luk 23:43 ku Isaia 65:21-25. Fuka kom ku in eis me akpayeye saye in akkeye fus in Baibel su kom orekmakin? Saap kom ku in orekmakin me pupulyuk puspis su tuku ke experience lun met su long kom. Saap kom ku in akismakinyel ke me insemwomwo su wangin molo su tuku ke tilli lun fwat su arulanu kato, ros su arulanu keng, fwokinsak su arulanu eu na paye, ku insemwomwo su kom ku in eis ke kom liye nine mwon el kite mwon srisrik nutul. Kasrel in liye la kain in me insemwomwo inge nu kemwa sie me akpayeye su akkalemye la Met Orekutla el lungse kut in insemwomwo ke moul lasr fwin fwalu.—Ekklisiastis 3:11, 12.
9. Fuka kut ku in akkalemye nunuk sumwos ke orekma in luti lasr?
9 Ke pal se kut srike in eisla insien met in lalalfongi ke sie me luti lun Baibel, kom enenu in taran in tia orala me insemwomwo lom in akkalemye kom sifwanu oanu sie met su tia nunku ke pulakin a nunuk lun kutu met. Paenang ma inge oru kutu met in srunga in long. Buk nutusr inge Ministry School el ase nu sesr kas in kai: “Sie kas sufwal su tukakin lalalfongi kikiap lun kutu met su elos arulanu aksaokye, fwinne ma kom fwak inge arulanu paye a akkeyeyuk ke fus puspis in Ma Simusla, pal nu kemwa metu elos tia insemwomwo in eis ma inge. Ke sie me pupulyuk, fwin akkalemyeyuk na la sie me akfulat pengpeng el tuku sin met Pegan, saap ma inge el tia ku in ekulla pulakin lun sie met ke me akfulat inge. Sie topuk sumwos su kasrel in tuni a nunku ke ma kom aketeye pa arulanu mwo.” Efu kut enenu in kaifweung in sang topuk mwo a sumwos? Textbook inge lasr el fwak: “Sie topuk mwo purakak me sramsram, sang pal mwo nu sin met in nunku ke ma se inge tok, a ikasla inkanek ke pal fwasru tu kom in ku in sifwil sramsram nu sel. Sie me purakak fukoko na paye pa inge.”—Kolosse 4:6.
Sie Topuk Fukoko Su Purakak Inse
10. Poul el akkalemye topuk lal ye mutal Agrippa ke inkanek fuka?
10 Inge lela kut ingenu in loang nu ke topuk fukoko lal Poul in Orekma sapter 26. Loang akmwoye fuka el mutamwauk ke me sramsram lal. In akkalemye me sramsram lal, Poul el konaok sripe sumwos tu lan ku in sang kas in kaksak nu sel Agrippa, el fwinne oru orekma lun met pukasr nu sin sister wiel inge pangpang Bernice. Poul el fwak: “Nga nunku mu Nga insemwomwo O Togusra Agrippa, tu misinge Nga ku in fwakak kas in aksumwosye luk ye mutom ke ma nu kemwa su met Ju elos lisyukla ka, yokna meyen kom lalmetmet ke manu a me siyuk nu kemwa inmaslon met Ju. Ke ma inge Nga kaifwe nu sum tu kom in mongfwusesr in long.”—Orekma 26:2, 3.
11. Fuka kas lal Poul nu sel Agrippa akkalemye sunak, a mea fwokin ma inge?
11 Ya kom akilen la Poul el akfulatye mwal lal Agrippa ke pal se ma el pangnol ke mwal lal inge, Togusra? Ma inge akkalemye sunak, a ke inkanek lun kas su el sulela mwo, Poul el sang nu sel Agrippa akfulat. (1 Piter 2:17) Met sap Poul el akilen Agrippa oanu sie met sumat ke fasin a ma sap lun met Ju su muta ye koko lal a el fwak pa la el insemwomwo meyen el ku in fwakak kas in aksumwosye lal ye mutun Togusra se inge su lalmetmet. Poul, sie met Kristian, el tia pulakin mu el fulat liki Agrippa meyen Agrippa el tia met Kristian se. (Filippai 2:3) A, Poul el kaifwe nu sin togusra in long kas lal ke mongfwusesr. Ke ma inge, Poul el orala sie luma a akmwuk mwomwo su ku in orala Agrippa, a kutupa met su akola in long, in eis ma el akola in aketeye nu selos. El oakiye sie foundeson, sie insese inmasloltal su el orekmakin in musa me sramsram lal.
12. Ke orekma in sulkakin Togusrai, fuka kut ku in purakak insien met su long kut?
12 Oanu Poul su tu ye mutal Agrippa, mutamwauk ke kas in mutamwauk nu ke saflaiyen me sramsram lasr ke Togusrai, lela kut in purakak insien met su long kut. Kut ku in oru ou inge kut fwin akkalemye sunak nu sin met su kut luti a ke inkanek in akkalemye insemwomwo lasr ke ma el etu a nunku.—1 Korint 9:20-23.
Orekmakin Kas lun God ke Inkanek Mwo
13. Oanu Poul, fuka kom ku in purakak insien met su long kom?
13 Poul el lungse in purakak met su long sramsram lal in orekma fwal nu ke peng mwo. (1 Tessalonik 1:5-7) Ke sripe se inge, el purakak insielos, pa inge sropon me purarak nu sin met. Inge ke kut akyokye lutlut lasr ke topuk lal Poul nu sel Agrippa, loang akmwoye fuka Poul el ‘orekmakin Kas lun God ke inkanek sumwos’ ke pal se el sramsramkin ma puspis su Moses a met palu puspis elos akkalemye.—2 Timote 2:15.
14. Aketeye fuka Poul el orekmakin kas in purakak inse ke pal se el tu ye mutal Agrippa.
14 Poul el etu tari la Agrippa el sie met Ju na in e. Meyen el sramsram ke etauk lal Agrippa ke alu lun Judaism, paenang Poul el aketeye la ma yok ke orekma in luti lal pa “in tia fwakak kutena ma a ma na met palu a Moses elos fwak tu a fwa sikyuk” ke mise lun Messaia a sifwil moulyuk. (Orekma 26:22, 23) Ke pal se el sramsram nu sel Agrippa, Poul el siyuk: “Togusra Agrippa, ya kom lalalfongi kas lun met palu?” Agrippa el sun ma upa. El fwin fwak la el tia lalalfongi met palu, el kunausla oiyen moul lal sifwanu su eteyuk oanu sie met lalalfongi lun met Ju. Tusruktu, el fwin fwak aok, el insese ke ma met puspis a Poul elos lalalfongi, a oasr sensen el an pangonyuk met Kristian se. Ke inkanek lalmetmet, Poul el sifwanu sang topuk ke kusensiyuk lal inge, el fwak: “Nga etu tu kom lalalfongi.” Fuka insiel Agrippa moklel in sang topuk? El fwak: “Kom apkurun in eis insiuk tu Ngan sie met Kristian.” (Orekma 26:27, 28) Fwinne Agrippa el tia ekla sie met Kristian, tusruktu arulanu kalem la Poul el purakak na paye insiel ke kas lal ke sie inkanek yok.—Hibru 4:12.
15. Fuka Poul el oakiye sie congregation in an Tessalonika?
15 Ya kom akilen la toeni nu ke me sramsram lal Poul ke peng mwo pa kas in sulkakin a kas in purakak inse? Ke sripen Poul el orekmakin inkanek inge ke pal se el ‘orekmakin Kas lun God ke inkanek sumwos,’ paenang kutu sin met su longol elos ekla met lalalfongi a tia long mukena. Pa inge ma sikyuk in an Tessalonika, ke an se inge Poul el suk met Ju a met Pegan su sangeng sin God ke imwen lolngok nu kemwa. Me sramsram in Orekma 17:2-4 el fwak: “A Poul oanu fasin lal, el ilyuk nu yurolos, a ke len in Sabat tolu el aketeye kutu kas in Ma Simusla nu selos, a akkalemye a fwak tu fwal nu sin Kraist in keok, a sifwil moulyuk liki met mise . . . A kutu selos lalalfongi.” Poul el purakak insielos. El topuk, aketeye, a sang me akpayeye ke inkanek lun Ma Simusla la Jisus pa Messaia su mwoleyukla. Mea fwokin ma inge? Sie congregation lun met lalalfongi oakiyuki.
16. Fuka kom ku in konaok me insemwomwo yok ke orekma in sulkakin Togusrai?
16 Ya kom ku in ekla met usrnguk ke inkanek in purakak kutu met ke pal se kom aketeye Kas lun God? Fwin aok, kom e fwa koneak insemwomwo a engun ke orekma lom in fwakak a luti nu sin kutu met ke peng mwo lun Togusrai. Pa inge experience lun met orekma puspis ke peng mwo su orekmakin kas in kaifwe nu selos in orekmakin Baibel ke orekma in luti lalos.
17. In akkalemye la orekmakinyen Baibel ke orekma in luti lasr arulanu yok sripe, sromon kutu experience ku aketeye ke kas futoto ma oasr ke paragraph.
17 Ke sie me pupulyuk, sie met fwafwasryesr lun Met Lo lun Jeova el simusla: “Pus sin met lili mokul a mutan ke pal inge elos wis Baibel nutulos ke paolos ke pal se elos orek ma lo srungal nu ke srungal. Ma inge sang kasru nu sin met orekma puspis in ridi sie fus in Baibel nu sin met puspis su elos osun nu se. Ma inge sang kasru nu sin met loomu a met orekma in nunku ke Baibel, a tia buk ku magasin mukena su kut lungse in kitakut nu selos ke pal in orekma lun forfor lasr.” Paye, elos fwinne ku in liye Baibel nutusr ku tia ke pal in orekma lun forfor ma inge oakiyuki nu ke me enenu puspis, wekunang fasin lun sie an. Aok, kut lungse met nu kemwa in ete kut oanu sie met su orekmakin Kas lun God ke inkanek sumwos in purakak met in eis peng mwo lun Togusrai.
Srukye Nunuk lun God ke Orekma lun Forfor
18, 19. (a) Mea nunuk lun God ke orekma lun forfor lasr, a efu kut enenu in srukye nunuk lal? (b) Mea ku in kasre kut in kapkapek ke orekma lun return visit? (Srike liye pok su oasr sifwe “Fuka In Kapkapek ke Orekma lun Return Visits,” ke sra 12.)
18 Wikin inkanek puspis in sun insien met su long kut pa kut enenu in srukye nunuk lun God ke orekma lun forfor lasr a kut enenu na in mongfwusesr. Lungse lun God pa met e nu kemwa in “tuku in etu ma paye.” (1 Timote 2:3, 4) Ya tia pa inge ma lungse lasr? Jeova el mongfwusesr pa, a mongfwusesr lal sang pal mwo nu sin met puspis in auliyuk. (2 Piter 3:9) Ke ma inge, ke pal se kut konaok sie met su insemwomwo in long ke peng mwo lun Togusrai, saap kut enenu in sifwil foloko nu selos pal nu kemwa in purakak pwar lalos. Enenu pal a mongfwusesr ke kut sano futen ma paye in kapek. (1 Korint 3:6) Pok se su oasr sifwe “Fuka in Kapkapek ke Orekma lun Return Visits” sang me kasru puspis fuka in purakak pwar lun met. Esam, moul lun met—ma upa lalos a ma sikyuk nu selos—ekla pal nu kemwa. Saap kom enenu in srike pal puspis in oru muteta meet liki kom konielos in loom selos, tusruktu kaifweung lom tia som nu ke wangin sripe. Kut lungse in sang pal mwo nu selos in long peng mwo lun God ke molela. Ke ma inge, pre nu sin Jeova God ke lalmetmet in akkapye etauk lom ke orekma in purakak met in eis peng mwo lun Togusrai.
19 Tokin kom konaok sie met su insemwomwo in akyokye etauk lalos ke peng mwo lun Togusrai, mea pa kut enenu in oru oanu sie met orekma Kristian? Oasr me kasru puspis ke me lutlut lasr toko.
Ya Kom Esam?
• Mea oru topuk lal Poul ye mutal Togusra Agrippa in arulanu fukoko?
• Fuka me sramsram lasr ku in purakak insien met?
• Mea ku in kasre kut in orekmakin Kas lun God ke inkanek sumwos in sun insien met?
• Fuka kut ku in nunku orekma lun forfor lasr fwal nu ke nunuk lun God?
[Box/Pictures on page 12]
Fuka In Kapkapek ke Orekma lun Return Visit
• Akkalemye insemwomwo lom nu sin met.
• Sulela sie me lutlut mwo in Baibel su kom ku in orekmakin ke me sramsram.
• Akola met loomu ke muteta puspis lom toko.
• Nunku pal nu kemwa met inge tokin kom som lukel.
• Sa in fuloko, saap tokin len se ku luo, in sifwil purakak pwar lal.
• Esam la nien sun lom pa in mutamwauk Baibel study.
• Pre nu sin Jeova in kasru met in kapkapek ke pwar lal.
[Picture on page 11]
Poul el orekmakin inkanek in purakak inse ke pal se el tu ye mutal Governor Festus a Togusra Agrippa