Met Su Tuku “Liki Kas Nukemwa” Elos Long Peng Mwo
“Met siengoul liki kas nu kemwa lun mutanfwalu, elos fwa [fwak]: ‘Kut fwa wi kom som, tu kut long tu God El oasr yurumwos.’”—ZEKARAIA 8:23.
1. Fuka Jeova el sang pal a ma sikyak mwo emeet nu ke mutamweyen orekma in luti lun met su tuku ke kas puspus a mutanfwal puspus?
PAL a ma sikyak inge arulanu mwo. Ma inge sikyuk ke len in Pentecost 33 C.E. Wik puspus meet liki pal inge, Met Ju puspus a met proselytes puspus su tuku liki an 15 ye kolyuk lun Togusrai lun an Rom elos muta in an Jerusalem in akfulatye Kofwen Alukela. In len sa, oasr tausen puspus selos long ma met puspus su nenela ke ngun mutal elos akkalemye ke peng mwo ke kas puspus su kaskaskinyuk in an inge, elos kalem ka a tia fosek ka oana ma sikyak ke tauer fulat lun Babel in pal meeta. (Orekma 2:1-12) Ma sikyak inge sang akul nu ke mutamweyen congregation lun met Kristian a mutamweyen orekma in luti fwin fwalu nafon ke kas puspus su srakna orek ne ke pal lasr inge.
2. Fuka met tuma lutlut lun Jisus elos ‘aklutye’ kain in met puspus su longolos ke len in Pentecost 33 C.E.?
2 Met tuma lutlut lun Jisus saap elos ku in kaskaskin kas Grik, kas se ma kaskaskinyuk in pal ingo. Elos orekmakin pa kas Hibru, kas se ma orekmakinyuk ke temple. Tusruktu, in len in Pentecost, elos “aklutye” kain in met puspus su longolos ke elos kaskaskin kas sifwana lun met puspus ingo. Mea fwokin ma inge? Ma paye su sramsramkinyuk ke kas sifwana lun met puspus inge sun a akkeye insielos. Ke saflaiyen len inge, oasr sie u srisrik lun met tuma lutlut elos kapkapek a ekla nu ke sie u lulap su oasr ke 3,000 sin met su welulos in long me luti lalos!—Orekma 2:37-42.
3, 4. Fuka orekma in luti peng mwo yokyokelik ke met tuma lutlut elos fwasrelik liki an Jerusalem, an Judia a an Galili?
3 Tia pat tokin ma mwomwo su sikyak inge, orekma puspus nu ke me kalyai upa sikyak in an Jerusalem, a “elos su fwasrelik, elos som nu yen nu kemwa a luti kas.” (Orekma 8:1-4) Ke sie me pupulyuk, kut ridi tari in Orekma sapta 8 kel Filip, saap sie met luti ke peng mwo su kaskaskin kas Grik. Filip el luti nu sin met Samaria puspus. El luti pa nu sin sie met Itiopia su akkalemye insemwomwo lal ke peng mwo kel Kraist.—Orekma 6:1-5; 8:5-13, 26-40; 21:8, 9.
4 Ke met Kristian puspus elos som a suk an elos ku in muta we liki an Jerusalem, Judia a an Galili, elos sun pa ma upa puspus ke sripen oiya a kas lun sruf puspus su muta we. Kutu selos saap orekma lo nu sin met Ju mukena. Tusruktu met sap Luk el simusla: “A kutu selos, su met Saiprus a Sairene, ke elos tuku nu Antiok, elos ouyepa kaskas nu sin met Grik, a fwakak [peng mwo lun, NW] Leum Jisus.”—Orekma 11:19-21.
Oasr Peng Mwo lun God su Tia Sulosol Met Nu sin Met Nukemwa
5. Oiya mwo lun Jeova ke tia sulosol met el liyeyuk fuka ke orekma in luti peng mwo?
5 Kain in ma su sikyak ku oiya puspus inge fwal nu ke inkanek lun God; el tia sulosol met. Tokin met sap Piter el kasreyuk sin Jeova in aksumwosye nunak lal nu sin met in mutanfwal puspus, el insemwomwokin in fwak: “Paye nga liye tu God El tia sulosol met, a in mutanfwal e nu kemwa el su sangeng Sel, a oru ma sumwosmwos, el akinsemwomwoyel.” (Orekma 10:34, 35; Sam 145:9) Ke met sap Poul, sie met su oru me kalyai upa nu sin met Kristian in pal meeta, el akkalemye la “ma lungse lun God pa met e nukemwa elos in moliyukla,” el sifwilpa akkalemye la God el tia sulosol met. (1 Timote 2:4) Oiya mwo inge lun Met Orekutla su tia sulosol met arulanu kalem meyen el akkalemye fwinsrak ke Togusrai nu sin met nukemwa mokul ku mutan lun kutena sruf, mutanfwal, ku kas nukemwa.
6, 7. Kas palu puspus fuka in Baibel el palye ke yokelik lun peng mwo nu sin met in mutanfwal puspus, a kas puspus?
6 Orekma inge su yokyokelik fwin fwalu na fon palyeyuk tari ke century puspus meet liki pal inge. In fwal nu ke kas palu lal Daniel, “A etukyung nu Sel [Jisus] mwal, a mwolanu, a sie togusrai, tu met e nu kemwa, mutanfwalu, a kasu fwa kulansupal.” (Daniel 7:14) Magasin inge su orekla ke kas 151 a kitakatla fwin fwalu na fon, su paenang kom ku in ridi ke Togusrai lun Jeova, el akkalemye me akpayeyen kas palu inge lun Baibel.
7 Baibel el palye la oasr sie pal ke met su tuku liki kas puspus elos fwa long peng lun Baibel su sang moul. Zekaraia el akkalemye la fuka alu paye fwa akkeye met puspus ke el palye: “In len ingo a fwa te oru, met siengoul fwa srukye, liki kas nu kemwa lun mutanfwalu, elos fwa srukye nuknuk lun sie met Ju, [met Kristian nukemwa su akmusrala in ngun, su wi ke “Israel lun God”], fwakang: ‘Kut fwa wi kom som, tu kut long tu God El oasr yurumwos.’” (Zekaraia 8:23; Galetia 6:16) In sramsramkin ma met sap Jon el liye ke aruruma lal, el fwak: “Liye! u lulap, su wangin met ku in oekla, sin mutanfwal nu kemwa, a sin sruf nu kemwa, a fwil nu kemwa, a loa nu kemwa, elos tu ye mutun tron a ye mutun Lam.” (Fwakyuk 7:9) Kut ku in liye la kas palu puspus inge akpayeyuk ke pal inge!
In Sun Kain in Met Nukemwa
8. Ke ma sikyak fuka ke pal inge eneneyuk in akfwalye orekma lasr in sang ma lo?
8 Misenge, met puspus elos som nu in an ku mutanfwal puspus saye. Oiya inge nu ke globalization ku oiyen akesrui lun metu a mutanfwal puspus nu sin sie sin sie fwin fwalu nufon el ikasla sie oiya sasu nu sin metu elos in som a muta ke an ku mutanfwal saye. Met puspus su tuku liki an puspus su meun orek we a ke an su oasr oiyen moul sekasrup we elos som nu ke mutanfwal mwomwo saye, in suk ma enenu puspus in akmwoye moul lalos. In an puspus, oasr kain in met puspus tuku nu ke mutanfwal inge in oana immigrants a refugees elos orala mura puspus lun metsa su kaskaskin kas saye. Ke sie me pupulyuk, in an Finland oasr kas 120 kaskaskinyuk; in an Australia oasr kain in kas saye 200 su kaskaskinyuk sin metsa. In siti lun San Diego mukena fwin an Merika oasr kas su pus liki 100 ku in longyuk we!
9. Nunak fuka enenu in oasr yurosr ke met puspus su kaskaskin kas saye su oasr ke territory lasr?
9 Ya kut oana met Kristian in nunku mu metsa puspus su oasr ke an sesr su kaskaskin kas puspus saye elos me kutong ku akfos nu ke orekma in luti lasr? Mo tia oinge! A, kut liye ma inge oana siepa territory mwomwo lasr nu ke orekma in luti—oana sie ‘imae fwosfwos nu ke kosrani.’ (Jon 4:35) Kut kaifweang in akkalemye oiyen kulang lasr nu sin met puspus su nunku yok ke ma enenu lalos in ngun, fwinne elos tuku ke kutena mutanfwal ku kutena kas. (Jon 4:35) Ke sripe inge, kais sie yea oasr met puspus su tuku ke ‘loa nukemwa’ elos ekla met tuma lutlut lun Kraist. (Fwakyuk 14:6) Ke sie me pupulyuk, ke August 2004, orekma in luti peng mwo fwin an Germany orek nu sin met puspus ke kas 40 kutu. Ke pal sepana inge, peng mwo sulkakinyuk fwin an Australia apkurun nu ke kas 30, su ke yea 10 somla oasr na ke kas 18. In an Greece, Met Lo lun Jeova we elos luti peng mwo nu sin met puspus su kaskaskin kas 20. Fwin fwalu nufon, tia Met Lo lun Jeova nukemwa kaskaskin kas English, oasr ke percent 80 ke pisen Met Lo lun Jeova elos kaskaskin kas saye.
10. Mea kunokon lun kais sie met orekma in oru met in “mutanfwal nukemwa” tu elos in met tuma lutlut?
10 Aok, masap lun Jisus in “oru met in mutanfwal nukemwa tu elos in met tuma lutlut” el akpayeyuk! (Mattu 28:19) Met Lo lun Jeova elos lungse na paye in akpayeye masap inge ke sripe inge elos moniyuk in oru ma inge in an 235, elos kitala me rid puspus su oasr ke kas 400 kutu. Fwinne u lun Jeova elos orala me rid puspus su eneneyuk nu sin metu, tusruktu kais sie met luti ke peng mwo lun Togusrai elos enenu in som nu yurin “kain in met nukemwa” in akkalemye nu selos peng mwo lun Baibel ke kas su elos kalem ka emeet. (Jon 1:7) Kaifweang yok inge sang kasru nu sin million met su tuku ke kas puspus in eis ma lane ke peng mwo. (Rom 10:14, 15) Aok, kais sie sesr oru kunokon yok sripe!
In Oru Ma Eneneyuk in Kutangla Ma Upa
11, 12. (a) Mea orekma yok enenu in orek, a fuka ngun mutal el sang me kasru nu ka? (b) Efu ku in luti nu sin met ke kas lalos sifwana sang me kasru mwo nu selos pal nukemwa?
11 Ke pal inge, met orekma puspus elos lungse in lutlutkin siepa kas, tusruktu wangin yurolos me sang ke ngun mutal lun God in kaskaskin kas saye. (1 Korint 13:8) In lutlutkin kas sasu el sie kain in orekma upa yok. Fwinne nu selos su etu tari in kaskaskin kas akluo lalos elos enenu in akfwalye nunak lalos a inkanek lalos in oru peng mwo lun Baibel in me akinsemwomwo nu sin met puspus su kaskaskin kas saye su siena liki oiyelos a fasin lalos. Sayen ma inge, pal puspus oasr pulakinyen mwekin lun met sasu inge; paenang in etu nunak lalos enenu in oasr kaifweang yok.
12 Ne oinge, ngun mutal el srakna sang kasru nu sin met kulansap nukemwa lun Jeova ke kaifweang lalos in sang kasru nu sin met puspus su kaskaskin kas saye. (Luk 11:13) Ngun mutal el tia oru kut in etu kas saye ke inkanek lun mwenmwen, a ma inge ku in kasre kut in akyokye lungse lasr in sramsram nu sin met puspus su tia kaskaskin kas lasr. (Sam 143:10) In fwakak ku in luti peng mwo lun Baibel nu sin met puspus ke kas su elos etu ku in sun nunak lalos. Tusruktu, in sun insien met puspus su long kut, mwo pal nukemwa in orekmakin kas lalos sifwana—kas se su ma ku in sun ku akkeye kena lalos, insielos, a fwinsrak lalos.—Luk 24:32.
13, 14. (a) Mea akkeye kutu met lili in oru orekma in luti nu sin met su kaskaskin kas saye? (b) Fuka oiyen sifwana lafwekin el liyeyuk?
13 Met luti puspus ke peng mwo lun Togusrai elos sulkakin ma inge nu sin met puspus su kaskaskin kas saye ke elos liye la oasr oiya mwo su akkalemyeyuk sin met puspus ke ma paye lun Baibel. Kutu sin met lili elos akkeyeyuk ke elos liye la ke orekma in kulansap lalos oasr ma enenu yok in oru kaifweang yok lalos a elos pulakin me insemwomwo ka in oru ma inge. “Met puspus su tuku liki an Eastern Europe elos malu a musrinsralkin ma paye,” branch ofus in an southern Europe el fwak. Oasr na paye pulakinyen me insemwomwo in sang kasru nu sin met puspus inge su lungse in long!—Isaia 55:1, 2.
14 Tusruktu, in oasr fwako mwo ke orekma inge, kut enenu in kaifweang yok a in akkalemye oiyen sifwana lafwekin lasr. (Sam 110:3) Ke sie me pupulyuk, oasr sou puspus lun Met Lo fwin an Japan elos som liki loom mwomwo selos su on ke siti u a elos som nu in an loeloes in sang me kasru in lutlut kin Baibel nu sin u puspus lun met Chinese su tuku nu fwin an Japan. Fwin an Merika nu leyen roto, met orekma puspus elos kasrusr ke sitosa okwelos pal nukemwa ke lusen ao se nu ke ao luo in oru lutlut Baibel lalos nu sin met Filipin puspus. In an Norway, oasr sie siyanyen elos oru lutlut Baibel lalos nu sin sie sou su tuku liki an Afghanistan. Siyanyen se inge su Met Lo elos lutlut Baibel nu selos orekmakin buk srisrik inge Mea God el Siyuk Sesr?a ke kas English a kas Norway. Sou se inge elos ridi paragraph ke kas Persia, su apkurun in oana kas lalos su kas Dari. Elos orekmakin kas English a kas Norway ke sramsram lalos. Kain in oiya inge ke sifwana kisekin lalos a ke inkanek mwomwo su akinsemwomwoyeyuk yok sin met puspus saye elos akkalemye ke oiya mwomwo lalos nu ke peng mwo.
15. Fuka kut nukemwa ku in oru kaifweang lasr in luti peng mwo nu sin metsa puspus su orekmakin kas saye?
15 Ya kom lungse in wi oru orekma in luti nu sin met puspus su orekmakin kas saye? Efu ku kom tia suk la piye ka kas saye su orekmakinyuk pal nukemwa ke territory lom? Tokin ma inge kom ku in us kutu tract ku buk srisrik ke kas inge. Buk srisrik inge su pangpang Good News for People of All Nations, su orekla in yea 2004, el orekmakinyuk tari sin met lili puspus in sulkakin fwinsrak lun Togusrai ke kas fusrasr, kas in akkeye su oasr ke kas puspus.—Liye me lutlut inge “Good News for People of All Nations,” ke sra 32.
“Lungse Met Sa”
16. Fuka met elder nukemwa elos ku in akkalemye sie oiya kulang ke elos tia nunku kelos sifwana in sang kasru nu sin met puspus su kaskaskin kas saye?
16 Kut fwin lotela sie kas saye ku tia, kut nukemwa ku in sang kasru nu ke me lutlut mwomwo lun God nu sin metsa nukemwa ke an sesr. Jeova el luti met kulansap nukemwa lal in “lungse met sa.” (Duteronomi 10:18, 19) Ke sie me pupulyuk, oasr sie siti lulap in an North America, su congregation limekosr elos oru meeting lalos ke Kingdom Hall sefwanna. In oana ke hall puspus, oasr akwuk ke yea nukemwa in ekulla pal in meeting lalos su paenang in oasr naweyuk orek nu ke meeting lun met China in orek ke kutu ao tok ke len Sunday. Tusruktu, ke oasr ekla lun akwuk inge paenang immigrant puspus su orekma ke restaurant elos tia ku in wi ke meeting. Ke ma inge, met elder nukemwa ke congregation puspus saye elos orala me aksumwos nu ke pal in meeting lalos in oru meeting lun met lili su kaskaskin kas Chinese in ku in orek ke pal sa ke Sunday.
17. Pulakin fuka kut fwa akkalemye fwin kutu sin met lili elos oru sulela lalos in som nu ke an saye in sang kasru nu sin metsa puspus su kaskaskin kas saye?
17 Met elder kulang nukemwa elos kaksakin met lili nukemwa su oasr oiya mwomwo lalos in luti met su lungse in som nu ke an saye in sang kasru nu sin met saye su kaskaskin kas saye. Met lili nukemwa ke congregation lun met lili inge elos fwa asor ke sripen elos som, tusruktu met elder nukemwa elos pulakin oana pulakin lun met elder nukemwa in an Lystra a an Iconium. Met elder nukemwa in pal ingo elos tia kutongilya Timote in fwufwasryesr welul Poul, fwinne yok me kasru su Timote el oru nu ke congregation lalos. (Orekma 16:1-4) In wekunang ma inge, elos su kol orekma in luti peng mwo elos tia kutongyuki ke nunak puspus, fasin puspus, a ella puspus su tia oana sie lun metsa puspus inge. A, elos akfwalye oiya lalos nu ke ma inge a suk inkanek in akmwoye futoto lalos nu selos in sang kasru nu ke peng mwo.—1 Korint 9:22, 23.
18. Srungal lulap ke orekma fuka ikakla nu sin met lili nukemwa?
18 In oana ke ma palyeyuk tari, peng mwo el sulkakinyukelik ke “kas nukemwa lun mutanfwalu.” Srakna oasr metsa puspus su kaskaskin kas saye su ku in long a eis peng mwo. Tausen puspus sin met orekma mwomwo elos ilyuk nu ke “sie srungul lulap [in orekma, NW].” (1 Korint 16:9) Tusruktu, srakna oasr orekma yok eneneyuk in orek nu ke orekma in luti ke territory puspus inge, oana ke me lutlut toko fwa akkalemye.
[Footnote]
a Orekla sin Met Lo lun Jeova.
• Fuka kut ku in etawi Jeova in akkalemye nu sin met nukemwa la kut tia sulosol met?
• Mea nunak lasr nu sin met saye puspus ke territory lasr su tia kaskaskin kas lasr?
• Efu ku arulanu mwo kut fwin luti met puspus ke kas lalos sifwana?
• Fuka kut ku in akkalemye nunak mwo nu sin met saye nukemwa su muta inmasrlosr?
[Kusensiyuk Puspus ke Me Lutlut]
[Map/Petsa ke sra 4]
(For fully formatted text, see publication)
Rom
KRIT
ESIA
FRIJIA
PAMPILIA
PONTUS
KAPEDOSIA
MESOPOTEMIA
MIDIA
PARTIA
ILAM
AREBIA
LIBIA
IJIPT
JUDIA
Jerusalem
[Bodies of water]
Mwea lun Mediterranean
Black Sea
Mwea Srasra
Persian Gulf
[Petsa]
Ke Pentecost 33 C.E., met puspus su tuku ke an 15 lun togusrai su on ye kolyuk lun an Rom elos long peng mwo ke kas lalos sifwana
[Petsa ke sra 6]
Met saye puspus elos long a eis peng lun ma paye ke Baibel
[Petsa ke sra 5]
Akul inge Kingdom Hall el orekla ke kas limekosr