Elos Muteng Ke Otunmu In Ikwelos
“Etuku nu sik sie otunmu in ikuk, sie met sap lun Setan, tu lan pouk yu.”—2 KORINT 12:7.
1. Mea kutu ma upa su sun met ke len inge?
YA kom mongfwusesr fwin oasr kutu me srifwe sun kom? Fwin aok, tia kom mukena ou inge. Ke “pal in ongoiye inge su arulanu upa in muteng,” met Kristian oaru puspis elos mongfwusesr nu ke me lain upa, ke ma upa in sou, mas, ma upa ke mani, me keok ke inse, mise lun sou su elos lungse, a kutupa me srifwe. (2 Timothy 3:1-5 New World Translation) In kutu an, moul lun met puspis oasr ke me sensen upa ke sripen wanginla mongo a meun.
2, 3. Kain in oiye sesumwos fuka ku in tuku ke ma upa puspis su oanu otunmu su kut sun, a fuka ma inge sie me sensen na paye?
2 Kain in ma upa puspis inge ku in orala sie met in arulanu asor, yokna fwin ma upa inge nu kemwa sikyuk ke pal sefwunnu. Loang akmwoye nu ke ma Soakas 24:10 el fwak: “Kom fwin mulalla in len in ongoiye, ku lom srik na.” Aok, asor lasr ke me srifwe puspis ku in oru in srikeni ku lasr a ma inge ku in akmunasye kaifweung lasr in muteng nu ke safla. Ke inkanek fuka?
3 Aok, me asor el ku in oru in wanginla nien sun lasr. Ke sie me pupulyuk, arulanu upa nu sesr in sifwanu akyokye ma upa lasr a mutamwauk in pulakin me asor nu sesr sifwanu. Kutu sin met elos ku in tung nu sin God a fwak, “Efu kom lela ma inge in sikyuk nu sik?” Fwin kain in oiye koluk inge oasr ke insien sie met, ma inge ku in kunausla insemwomwo a lalalfongi lal. Sie met kulansap lun God ku in arulanu asor a saap fuleak ke “meun lal nu ke moul ma patpat.”—1 Timote 6:12.
4, 5. In kutu luma, ke inkanek fuka oasr ip lal Setan ke ma upa lasr, tusruktu, kain in lalalfongi fuka oasr yurosr?
4 Jeova God el tia sropon me srifwe su sun kut. (Jemes 1:13) Kutu me srifwe sun kut meyen kut kaifweung in oaru nu sel. Paye, elos nu kemwa su kulansap nu sin Jeova elos sifwanu orala moul lalos nu ke nien sun lun met lokwalok lulap lal, Setan su Devil. Ke pal futoto lula lal “god lun fwal koluk” se inge e fwa srike kutena met su lungse Jeova in fuleak orekma lalos. (2 Korint 4:4) Setan el sang me keok upa nu sin met lili nu kemwa fwin fwalu. (1 Piter 5:9) Paye, Setan el tia oru sumwosmwos ma upa lasr nu kemwa, tusruktu el ku in orekmakin ma upa su kut sun tari, in akmunasye kut.
5 Fwinne yok me aksangeng ku kofwen me meun lun Setan, tusruktu, kut ku in kutangulla! Kut ku in lalalfongi fuka na paye ke ma se inge? Meyen Jeova el meun kasr. El oru met lal in etu ke orekma kutasrik lun Setan. (2 Korint 2:11) In akpayeye, Kas lun God akkalemye nu sesr ke me srifwe puspis su sun met Kristian paye nu kemwa. Ke ma su sikyuk nu sel Poul met sap, Baibel el orekmakin kas se inge “otunmu in ikwe.” Efu? Lela kut in liye la fuka Kas lun God el aketeye kas se inge. Na kut fwa ku in koneak la tia kut mukena pa enenu kasru lun Jeova in ku in kutangla ke me srifwe puspis.
Efu Ku Me Srifwe Inge Nu Kemwa Oanu Otunmu
6. Mea Poul el lungse in akkalemye ke “sie otunmu in ikwe,” a otunmu inge ku in lumeyuk nu ke mea?
6 Poul, su srifweyuk yok, el simusla ke kasru lun ngun mutal: “Etuku nu sik sie otunmu in ikuk, sie met sap lun Setan, tu lan pouk yu, tu Nga in tia fulatlanu.” (2 Korint 12:7) Mea kalmen otunmu inge ke ikwel Poul inge? Kut etu la, fwin sie otunmu el sremla ke kolin manosr e arulanu ngal. Ke ma inge, kas in pupulyuk se inge ke otunmu el arulanu akngalyel Poul—yokna ke manol, ke pulakin lal, ku kemwanu. Saap Poul el keok ke kutu kain in mas ke mutal ku ke kutupa kain in mas lun manol. Otunmu se inge ku in lumeyuk pa nu sin met puspis su lainul a siyuk ke sumwos lal in oanu sie met sap a ke sumwos lal in fwakelik a luti. (2 Korint 10:10-12; 11:5, 6, 13) Ke kutupa oiye, otunmu se inge oan na a tia ku in wanginla.
7, 8. (a) Mea kas se inge “tafwela in poukyel” lungse in akkalemye? (b) Efu ku arulanu yok sripe kut in muteng ke kutena otunmu su akkeokye kut ke pal inge?
7 Loang akmwoye nu ka meyen otunmu se inge el tia tui in poukol Poul. Mea kalmen ma se inge, meyen ke kas Greek Poul el orekmakin kas se inge ke verb su kalmekin “inpaulos.” Kas se inge orekmakinyuk in fwal nu ke Mattu 26:67 a ke kutu inkanek lun kas pupulyuk in 1 Korint 4:11. Ke fus nu kemwa inge, el akkalemye sie oiyen anwuk su orekmakinyuk nu ke paon met. Ke sripen Setan el arulanu mulat nu sin Jeova a nu sin met kulansap nu kemwa Lal, paenang kut ku in lalalfongi Devil el arulanu engun meyen otunmu se inge tia tui in poukol Poul. Ke len inge, Setan el arulanu engun pa fwin kut pulakin pa keok ke otunmu in ikwesr.
8 Ke ma inge, oanu Poul, kut enenu in etu ke oiyen muteng nu ke kain in otunmu inge. Meyen kut fwin oru ou inge ma inge ku in kalmekin nu ke moul lasr! Esam, Jeova el lungse in akloesye moul lasr in moul ma patpat ke sie fwal sasu lal, su fwa wanginla kutena ma upa oanu otunmu in sifwil akkolukye kut. In kasru kut in eis me sang mwolanu inge, God el ase nu sesr me srikasrak puspis ke Kas mutal lal, Baibel, el akkalemye la met kulansap oaru lal elos kutangla ke mongfwusesr lalos ke otunmu in ikwelos. Elos met sesumwos, oanu kut. Lutlut lasr ke “pukunyeng lulap lun met Lo” inge ku in kasru kut in “moniyuk in kasrusr lun akutun, su filiyuki tari ye mutasr.” (Hibru 12:1) In kalweni in nunku ke nunuk lasr la efu ku elos mongfwusesr ku pa in kasru lalalfongi lasr la kut ku pa in muteng nu ke kutena otunmu su Setan el orekmakin in lain kut.
Otunmu Su Akkeokye Mifiboset
9, 10. (a) Fuka Mifiboset el eis otunmu in ikwel? (b) Kain in oiye kulang fuka Togusra Devid el akkalemye nu sel Mifiboset, a fuka kut ku in etawi Devid?
9 Loang akmwoye nu kel Mifiboset, mwen nutul Jonetan, kamwuk lal Devid. Mifiboset el yiu limekosr matwe, ke pal se news ke papa tumal a papa matu tumal, Togusra Soul, eltal anwuki. Mutan to lal el sangeng fosranga la. El “sruklalak . . . , a ma te oru ke el sruklalak in kaengla tulik mokul se putatla, a el ulla.” (2 Samuel 4:4) Kain in ma upa se inge nu ke moul lal oapanu sie otunmu nu sel Mifiboset su el enenu in mongfwusesr nu ka ke el kapkapek.
10 Tokin yiu ekasr, ke sripen lungse yok lal Togusra Devid nu sel Jonetan, el akkalemye lungkulang nu sel Mifiboset. Devid el sang nu sel mifiboset ma lal Soul nu kemwa a el pakiye met kulansap lal Soul pangpang Ziba in met liaung nu ke an lal. Devid el fwak pa nu sel Mifiboset: ‘Kom fwa mongo bred ke tebu luk pal e nu kemwa.’ (2 Samuel 9:6-10) Wangin alollo la lungkulang lal Devid sie me akinsemwomwo nu sel Mifiboset a ma inge kasrel ke inkanek yok in aksrikye kutu ngal su tuku ke sripen mas lal. Sie me lutlut mwomwo pa inge! Kut enenu pa in akkalemye kulang nu sin met nu kemwa su muteng nu ke ma upa su oanu otunmu nu ke ikwelos.
11. Mea Ziba el fwak kel Mifiboset, tusruktu, efu kut etu la ma el fwak inge sie kikiap? (Srike liye footnote.)
11 Tok, Mifiboset el enenu in mongfwusesr nu ke siepa otunmu nu in ikwel. Met kulansap lal su pangpang Ziba el kaskas kikiap lainul ye mutal Togusra Devid, su tok kaengla liki an Jerusalem ke sripen orekma in lain lal Absalom, mwen nutul Devid. Ziba el fwakak la Mifiboset el orek silolel in muta na fwin an Jerusalem meyen el fwinsrak in el an eisla mwal lun Togusra nu sel sifwanu.a Devid el lalalfongi kas kikiap lal Ziba, paenang el eisla ma lal Mifiboset nu kemwa a sang nu sin met kikiap se inge!—2 Samuel 16:1-4.
12. Oiye fuka Mifiboset el akkalemye ke ma sikyuk nu sel, a efu ku el sie me srikasrak mwo nu sesr?
12 Aok, ke saflaiye Mifiboset el sonol Devid, el akkalemye nu sin Togusra ke ma sikyuk na paye. El akola in welul Devid ke pal se Ziba el keapella a fwak la el e aolul. Ya Devid el aksumwosye ma sito se inge? Tianu meyen oasr alollo. El kitalik ma lal inge nu ke ma luo nu in inmaslon met luo inge. Ke ma inge, ma sikyuk inge orala siepa ma upa su oanu otunmu nu sel Mifiboset. Ya el supwar ke ma sikyuk inge? Ya el lain sulela lal Devid, ku torkaskas la ke ma el oru? Mo, el insese ke ma togusra el oru. El loang yok nu ke ma mwomwo su sikyuk, el insemwomwo meyen togusra lun Israel su oasr sumwosla in kol, el foloko in misla. Mifiboset el oakiye me srikasrak mwomwo nu ke mongfwusesr lun mas lal, ke kaskas kikiap, a ke me asor.—2 Samuel 19:24-30.
Niemaia El Mongfwusesr ke Me Srifwe Nu Sel
13, 14. Kain in otunmu puspis fuka Niemaia el enenu in muteng ke pal se el foloko in sifwil musaiyuk pot lun Jerusalem?
13 Nunku ke me keok su oanu otunmu puspis su Niemaia el enenu in muteng nu ka ke pal se el foloko nu Jerusalem tu na wanginla kalkal in an we ke century aklimekosr B.C.E. El koneak la wangin ku lun siti inge in kurunganang met lal sifwanu, a met Ju nu kemwa su sifwil foloko elos tia tukeni insese, elos asor, a moul fokfok ye mutun Jeova. Fwinne Togusra Artaxerxes el fulelosla in sifwil musaiyuk kalkal lun Jerusalem, Niemaia el koneak la nien sun lal orala me srungeyuk nu sin governor nu kemwa lun an su raunelosla. “Elos arulanu toasr insielos, tu sie in suk ma mwo nu sin tulik nutul Israel.”—Niemaia 2:10.
14 Met sa pa su lainelos oru ma nu kemwa ke ku lalos in kosroila orekma lal Niemaia. Kas in aksangeng lalos, kas kikiap, kaskas kutasrik, kas in akmunas—wikin ma inge, elos supwela met kalngeyuk in akmunasyelos—ma inge orala me keok su oanu otunmu su tia tui in fwakis ikwel. Ya el munasla ke orekma kutasrik lun met lokwalok inge nu kemwa? Mo! El filiye lalalfongi yok lal nu sin God, a tia munasla. Ke ma inge, in oanu ke pal se kalkal lun an Jerusalem sifwil orekla, ma inge nu kemwa sang me akpayeye nu ke me kasru mwolanu lun Jeova nu sel Niemaia ne tok.—Niemaia 4:1-12; 6:1-19.
15. Kain in ma upa puspis fuka inmaslon met Ju akkeokyek Niemaia na paye?
15 In oanu sie governor, Niemaia el enenu pa in mongfwusesr nu ke ma upa puspis su oasr inmaslon met lun God. Ma upa inge nu kemwa oanu otunmu su akkeokyel meyen ma inge akkolukye futoto lun met nu sin Jeova. Met kasrup elos eis yok liki ma fwal, a tia nunku ke met sikasrup wielos, a in moli sowemoul a tax lalos nu sin met Persian, in sisla an selos a in kukakanla tulik nutulos oanu met kulansap. (Niemaia 5:1-10) Met Ju puspis elos kunausla Sabat a elos tia sang me kasru nu sin met Livai a nu ke tempel. Kutu selos, payuk pa nu sin “Mutan Ashdod, Ammon a Moab.” Ma inge arulanu akkeokyel Niemaia! Tusruktu, wangin sie sin me keok su oanu otunmu inge oru el an fuleak. Pal nu kemwa el tu na ku oanu sie met oaru su akos ma sap sumwosmwos lun God. Oanu Niemaia, lela kut in tia sang orekma sesumwos lun kutu met in akmunasye kut la liki orekma sumwosmwos lasr nu sin Jeova.—Niemaia 13:10-13, 23-27.
Kutupa Met Sumwosmwos Elos Muteng
16-18. Fuka ma upa in sou akkeokyel Isaak a Rebeka, Hanna, Devid, a Hosia?
16 Baibel el sesesla pa ke kutu me srikasrak lun met su akkalemye mongfwusesr lalos nu ke luma upa puspis su oanu otunmu. Sie sropon me keok su oanu otunmu inge pa ma upa in sou. Mutan luo kiel Iso “eltal me akaosryel Isaak a Rebeka,” papa a nine kiel Iso. Rebeka el fwak la el totola in moul lal ke sripen mutan kiel inge. (Genesis 26:34, 35; 27:46) Nunku pa, kel Hanna a mutan lokwalok se lal ngie, su pangpang, Penina, el “arulanu akmulatyel” meyen Hanna el mutan talap se. Hanna el mongfwusesr nu ke kas in akkeok inge pal nu kemwa in loom sel. Penina el akkeokyel pa ye mutun metu—wangin alollo la el oru ou inge ye mutan sou a kamwuk lalos—ke pal se sou lalos wi ke kofwo in an Shailo. Me keok inge oanu otunmu su arulanu faksel Hanna.—1 Samuel 1:4-7.
17 Nunku ke ma upa su Devid el enenu in muteng ke sripen sok lun papa tuman mutan kiel, Togusra Soul. In molela moul lal sifwanu, Devid el enenu wukwuk luhn pokongo puspis ke yen mwesis in an En-gedi, ke an su ma el ku in fwanyuk nu ke an eoteot fulat su arulanu sensen. Nununku sesumwos inge nu sel me akkuskusruk na paye, meyen wangin kutena ma koluk el oru nu sel Soul. Fwinne ou inge, ke lusen yiu puspis Devid el enenu in—kaeng pal nu kemwa—ma inge nu kemwa el oru ke sripen sok lal Soul.—1 Samuel 24:14, 15; Soakas 27:4.
18 Nunku ke ma upa lun sou su arulanu akngalyel met palu Hosia. Ke mutan kiel ekla mutan kosro. Orekma in kosro lal ekla oanu otunmu su akngalye insiel. A fuka pa lupan keok lal ke me keok su sikyuk tari ke pal se mutan kiel el oswela tulik timpte luo su tuku ke sripen kosro lal!—Hosia 1:2-9.
19. Kain in kolyai fuka akkeokye met palu Maikaeia?
19 Siepa me keok su oanu otunmu in ikwe pa kolyai. Loang akmwoye ke ma sikyuk nu sel Maikeia met palu. Ke Togusra koluk inge Ehab el arulanu futoto nu sin met palu kikiap puspis a el lalalfongi pa ke kas kikiap lalos nu kemwa, paenang ma inge arulanu akkeokye ngun sumwosmwos lal Maikeia. Ou inge, ke pal se Maikeia el fwak nu sel Ehab la met palu inge nu kemwa elos sramsram ke inkanek lun “ngun kikiap,” mea met kol lun met kikiap inge nu kemwa oru? Aok, el “poukilye Maikeia fwin likintupal”! Me keok upa nu sel Ehab pa ke kas in sensen lun Jeova nu sel la elos fwa kuf ke meun lalos in Remot-giliad in sifwil eisla an inge. Ehab el sapkin Maikeia el an utukla nu in prison a in kutakut el ke me mongo me nim na srisrik. (1 Togusra 22:6, 9, 15-17, 23-28) Esam pa, kel Jeremaia a ke inkanek lun met koluk su lainel elos orekmakin in akkeokyel.—Jeremaia 20:1-9.
20. Kain in otunmu fuka Neomi el enenu in muteng, a fuka el eis me insemwomwo?
20 Mise lun sie met su kut lungse el sie sin ma upa yok su oanu otunmu in ikwe. Neomi el enenu in muteng ke mise lun mokul tumal a tulik luo nutul. El fwinne srakna pulakin kain in ma upa yok inge, el folokla nu Bethlehem. El fwak nu sin kamwuk lal in pangol Mara a tia Neomi, kain in e inge akkalemye ke me asor yok lal ke ma sikyuk nu sel. Tusruktu, ke saflaiye, Jeova el akinsemwomwoyel ke mongfwusesr lal ke sie grandson lal su ekla sou lun Messaia.—Rut 1:3-5, 19-21; 4:13-17; Mattu 1:1, 5.
21, 22. Fuka Job el akkeokyeyuk ke ma tula puspis, a oiye fuka el akkalemye?
21 Nunku ke me lut lulap nu sel Job ke pal se el long ke oiyen mise koluk lun tulik siengoul nutul, sayen ma koluk su sikyuk nu ke kosro nutul nu kemwa a met kulansap lal. Ke pal se su el tia nunku ka, ma nu kemwa lal wanginla! Na, Job el srakna munas ke ma sikyuk inge, Setan el sifwilpa akkolukyel ke mas. Saap Job el nunku ke mas upa lal inge mu e ku na in unilye. Arulanu upa nu sel in muteng ke ngal su el pula paenang el pulakin la mise mukena pa ku in aksafyela keok lal inge.—Job 1:13-20; 2:7, 8.
22 Ma inge nu kemwa tia ku in kasrel, paenang mutan kiel, ke sripen asor a keok lulap lal, el tuku yurol a fwak: “Pilesru God a mise!” Kain in me akkeok oanu otunmu inge nu ke ikwel arulanu ngal! Tokin ma inge, met asrouki tulo lal Job elos tuku tia in akpwaryel, a in lainul ke kas in akkoluk lalos, a fwak la oasr ma koluk lukma lal a elos nunku mu pa inge sropon ma upa lal. Ke kas in pupulyuk, kas in akkoluk lalos inge orala me keok upa oanu utunmu nu in ikwe paenang. Esam pa, la Job el tia etu la efu ku ma koluk inge sikyuk nu sel, el tia pa etu la el e fwa mise ku moul. Fwinne ou inge, “in ma inge nu kemwa Job el tia orek ma koluk ku kaskou lain God ke lalfon.” (Job 1:22; 2:9, 10; 3:3; 14:13; 30:17) El fwinne sun kain in me keok oanu otunmu puspis inge ke pal siefwunnu, tusruktu, el tia fuleak ke oaru lal. El orala sie me srikasrak na paye!
23. Efu ku met oaru puspis su kut sramsramkinyuk tari elos ku in muteng ke kain in otunmu puspis?
23 Me srikasrak nu kemwa su simusyukla tari inge tia simla in me na luma. Tia saflaiyen me pupulyuk puspis. Baibel el aketeye ke ma puspis saye. Met kulansap oaru inge nu kemwa enenu in mongfwusesr nu ke me keok su oanu otunmu. Aok, oasr kain in ma upa puspis su elos sun! Aok, apkurun in oanu sie inmaslolos. Wangin sie selos fuleak ke kulansap lalos nu sin Jeova. Elos fwinne sun kain in ma upa puspis, elos kutangla Setan ke inkanek lun ku su Jeova el sang nu selos. Ke inkanek fuka? Me lutlut se toko fwa sang me top nu ke kusensiyuk inge a akkalemye la fuka kut ku in mongfwusesr pa nu ke kutena ma su oanu otunmu in ikwesr.
[Footnote]
a Kain in orekma silolel inge tia ku in liyeyuk yurin kain in met se inge su etu in sang kulo, a inse pusisel pangpang Mifiboset. Wangin alollo la el etu na paye kain in record mwomwo su papa tumal inge Jonetan el orala. Fwinne el mwen nutin Togusra Soul, Jonetan el akilen ke inse pusisel la Jeova el sulela Devid in ekla sie Togusra fwin an Israel. (1 Samuel 20:12-17) Oanu sie papa mwomwo lal Mifiboset a kamwuk futoto lal Devid, Jonetan el tia luti mwen nutul su srakna fwusr meet in suk tu lan ekla sie togusra.
Fuka Kom Topuk?
• Efu ku ma upa su kut sun ku in pupulyukinyuk nu ke otunmu in ikwe?
• Mea kutu otunmu su Mifiboset a Niemaia elos enenu in muteng nu ka?
• Inmaslon me srikasrak puspis in Baibel ke mokul a mutan su muteng nu ke otunmu in ikwe, su met inge su kom koneak mu ku in purakak insiom, a efu ou inge?
[Pictures on page 7]
Mifiboset el enenu in mongfwusesr ke mas, kas kikiap, a me asor
[Picture on page 8]
Niemaia el kaifweung fwinne oasr me lain