Kas Lun Jeova Moul
Kas Fulat Tuku ke Buk lun Samuel Akluo
YA IN akilen kolyuk lun Jeova enenu akos lasr nu ke inkanek nu kemwa? Ya sie met su akkalemye ma sumwos a oaru el oru ma mwo pal nu kemwa ye mutun God? Kain in met fuka Jeova el suk in oana met “mwo nu ke insiel”? (1 Samuel 13:14 NW) In Baibel buk lun Samuel Akluo el sang me top mwomwo nu ke kusensiyuk inge.
Samuel Akluo el simla sel Gad a Netan, met palu luo su oasr kupasr futoto lalos nu sel Togusra Devid lun an Israel in pal meeta.a Simusyukla in yea 1040 B.C.E., nu ke saflaiyen kolyuk lal Devid ke yea 40, buk se inge el sramsram yok kel Devid a ke futoto lal nu sin Jeova. Me sramsram inge arulanu mwo meyen el akkalemye ke inkanek in sang kasru sie mutanfwal su sun ma upa puspus a el ekla sie togusrai su kapkapek ke ma mwo a oasr nunak sefwanna lalos ye koko lun sie togusra pulaik. Kain in me sramsram inge el akkalemye me srikasrak nu ke pulakin lun met.
DEVID EL “YOKYOKELIK”
Pulakin lal Devid nu ke peng su akkalemye ke mise lal Soul a Jonetan akilenyuk ke pulakin lal nu selos a nu sin Jeova. In an Hebron, Devid el srisngiyuki togusra fwin sruf lun an Juda. Ish-bosheth sie sin tulik natul Soul el sulusolla togusra fwin an Israel nu kemwa. Devid el “yokyokelik,” a tokin yea itkosr tafwu, el ekla togusra fwin an Israel nu kemwa.—2 Samuel 5:10.
Devid el sruokye an Jerusalem liki met Jebus a orala an inge oana siti lulap lun togusrai lal. Srike se meet lal in usla tuptup in mwuleang nu Jerusalem sun ongoiye. Tusruktu, ke el srike in oru ke pal akluo el orala, paenang Devid el engan on srosro. Jeova el oru sie mwuleang yurol Devid ke sie akwuk lun togusrai. Devid el kutangla met lokwalok puspus lal ke sripen God el welul in kasrel.
Kusensiyuk Puspus ke Ma Simusla Eis Top Ka:
2:18—Efu ku Joab a tulik mokul luo wiyel elos pangpang mwen tolu natul Zeruia, su nine kielos? Ke Ma Simusla in kas Hibru, akwuk nu ke takinyen sruf lun sou ku genealogy akkalemyeyuk pal nu kemwa ke inen papa tuma. Saap mokul tumal Zeruia el mise tari, ku saap nunkeyuk mu el tia fwal in wi on ke Ma simusla mutal. Saap inel Zeruia el wi simusyukla ke sripen el mutan se wiyel Devid ku half sister se lal. (1 Kronikel 2:15, 16) Fus sefwanna su sramsramkin papa tumun mwen tolu inge pa ke an in pukpuki lal in an Betleem.—2 Samuel 2:32.
3:29—Mea kalmen kas inge “sie met su sruokye fwin sikal for”? Orekma lun mutan nu ke fasin pa in tuta nuknuk. Ke sripe se inge, paenang kas inge orekmakinyuk nu sin kain in mokul su tia fwal in wi ke meun paenang elos oru orekma lun mutan.
5:1, 2—Putaka tokin Ish-bosheth el anwuki nu ke Devid el srisrisri togusra fwin an Israel nu kemwa? Fwal in fwak mu Ish-bosheth el mutamwauk ke kolyuk lal ke lusen yea luo tia pat tokin Soul el mise, ke pal sepana inge Devid el mutamwauk ke kolyuk lal in an Hebron. Devid oru kolyuk lal fwin an Juda ke el muta in an Hebron ke lusen yea itkosr tafwu. Tia pat tokin el togusrala fwin an Israel nu fon, el orala an Jerusalem capital siti se lal. Paenang, oasr yea limekosr somla tari tokin mise lal Ish-bosheth ke Devid el ekla togusra fwin an Israel nu fon.—2 Samuel 2:3, 4, 8-11; 5:4, 5.
8:2—Met Moab ekasr anwuki tokin met Israel elos orek meun nu selos? Oaoa u el ku in orala me srikasrak se a tia in oekyuk mukena. Devid el orala met Moab elos in on fwin foku takla ke kais sie row. Tok, el srikeya row inge ke lusen sul soko ku ah soko. Ke ma inge, oasr srikasrak luo ke ah srikasraku, ku luo tafwu tolu sin met Moab, elos anwuki, a sie srikasrak ke ah, ku sie tafwu tolu selos, fwa moula.
Me Lutlut nu Sesr:
2:1; 5:19, 23. Devid el siyuk sin Jeova meet liki el utyuk in muta in an Hebron a meet liki el utyuk in lain met lokwalok puspus lal. Kut enenu pa in suk ke kolyuk lun Jeova meet liki kut oru sulela su ku in kasru oiyen ngun lasr.
3:26-30. Foloksak el paenang me asor ku ma upa puspus.—Rom 12:17-19.
3:31-34; 4:9-12. Oasr me srikasrak mwo Devid el akkalemye ke el tia suk in foloksak a el tia akkalemye kasrkusrak upa lal.
5:12. Kut tia enenu in mwulkunla la Jeova el luti kut ke inkanek puspus lal a orala inkanek kut in ku in futoto nu sel.
6:1-7. Fwinne oasr nien sun mwo lal Devid, srike lal in usla Tuptup in mwuleang ke el orekmakin wagon tia fwal nu ke masap lun God paenang orekma inge tia orekla. (Exodus 25:13, 14; Oekyuk 4:15, 19; 7:7-9) Uzza el asroela paul nu ke Tuptup in mwuleang in sruokye ma inge, ke nunak in kasru mwo su fwinne oasr nien sun mwo ka tia ku in ekulla masap puspus lun God.
6:8, 9. In pal se fwin oasr me srike puspus sikyuk, Devid el kasrkusrakak na meet, tokin ma inge el sangeng—saap el srike in sang meta nu sin Jeova ke ma upa su sikyuk inge. Kut enenu in taran in tia fwak mu Jeova pa oru ma upa inge su paenang in pilesreyuk masap lal.
7:18, 22, 23, 26. Inse pusisel lal Devid, lungse lal nu sin Jeova mukena, a insemwomwo lal in akfulatye en Jeova pa oiya mwomwo fwal nu sesr in etawi.
8:2. Oasr sie kas palu su palye tari ke yea 400 kutu somla el akpayeyuk. (Oekyuk 24:17) Kas lun Jeova akpayeyuk pal nu kemwa.
9:1, 6, 7. Devid el akpayeye mwolela lal. Kut enenu pa in oru ma kut mwolela tari ka in oru.
JEOVA EL LELA MA KOLUK IN SIKYUK LAIN MET AKMUSRALA LAL
“Liye Nga fwa tulokunak ma koluk lain kom liki loom sum sifwana, Jeova el fwak nu sel Devid, “a Nga fwa eis mutan kiom ye mutom a eselosyung nu sin met tulan lom, a el fwa on yurin mutan kiom ye mutun fwatu.” (2 Samuel 12:11) Mea paenang kas inge? Meyen ke ma koluk lal Devid yurol Bat-siba. Fwinne Devid su akkalemye auliyuk lal a el eis nunak munas, tusruktu el tia ku in kaengla liki ma upa su fwa sikyuk ke ma koluk lal.
Ma se meet, tulik se su Bat-siba el oswela el mise. Tokin ma inge tulik virgin se natul Devid pangpang Tamar el akkolukyeyuk ku sruinkuiyuki el sel Amnon half brother lal. Tamulel paye lal pangpang Absalom el foloksak a unilya Amnon. Absalom el orekma koluk lain papa tumal sifwana a orel sifwana togusra in an Hebron. Devid el kaengla nu in an Jerusalem. Absalom el utyuk a on yurin concubine sengoul kien papa tumal su Devid el filiye in liaung loomu. Devid el sifwilpa eis kolyuk lal tokin Absalom el anwuki. Oasr sie orekma in alein lun sie met Benjamin pangpang Sheba su kol nu ke mise lal.
Kusensiyuk Puspus ke Ma Simusla Eis Top Ka:
14:7—Kas inge “saromrom lun mulut luk su lula” el lumeyuk nu ke mea? Kas inge saromrom lun mulut su furrur kais kutu srisrik el lumeyuk nu ke tulik su moul.
19:29—Efu ku Devid el akkalemye me top oinge nu ke me aketeye lal Mifiboset? Ke el long me aketeye lal Mifiboset, Devid el akilen la el oru ma tafongla ke el lalalfongi ke kas lal Ziba. (2 Samuel 16:1-4; 19:24-28) Paye la, ma inge orala Devid elan tia pulakin insemwomwo, a el srungela in long kutupana ma ke ma sikyuk inge.
Me Lutlut nu Sesr:
11:2-15. Me sramsram paye a sumwos ke ma tafongla nu kemwa lal Devid sang me akpayeye nu ke Baibel la el Kas lun God.
11:16-27. Kut fwin orala sie ma koluk upa, kut tia enenu in mwukunla ma inge oana ma Devid el oru. A, kut enenu in akkalemye ma koluk lasr nu sin Jeova a suk kasru lun met elder ke congregation.—Soakas 28:13; Jemes 5:13-16.
12:1-14. Netan el oakiye sie me srikasrak mwomwo nu sin met elder nu kemwa ke congregation. Elos fwa sang kasru nu selos su putatla ke ma koluk in aksumwosye inkanek lalos. Met elder elos enenu in utuftuf in oru kunokon inge.
12:15-23. Ke sripen oasr nunak mwo ke ma sikyuk nu sel, ma inge kasrel Devid ke inkanek sumwos ke pal in me keok.
15:12; 16:15, 21, 23. Ke pal se kalem tari la Absalom pa fwa eis tron, paenang fulang a kena in pengpeng ekullulla Ahitopel sie met in kasru in ekla sie met koluk ku traitor. Fwin oasr lalmetmet yok tusruktu wangin orekmakinyen inse pusisel a oaru ku in ekla sie me sruf.
19:24, 30. Mifiboset el akkalemye kaksak paye ke lungkulang lal Devid. El tia lain sulela lun togusra kel Ziba. Lungse paye in sang kulo nu sin Jeova a ke u lal ku in mokle kut in akkalemye oiya lun lungse in akos.
20:21, 22. Lalmetmet lun sie met ku in kosrala sie ma upa nu sin met puspus.—Ekklisiastis 9:14, 15.
LELA KUT IN PUTATI “NU KE POUN JEOVA”
Oasr sral sikyuk ke lusen yea tolu ke sripen ma koluk ke sra su Soul el aksororyela el uniye met Gibeon. (Josua 9:15) In oru foloksak nu ke ma koluk ke sra, met Gibeon elos siyuk tulik itkosr natul Soul in anwuki. Devid el esalosyang nu sin met Gibeon, a sral inge aksafyeyukla ke af upa su sikyuk. Met fulat a yok akosr lun met Filistia elos “putatla nu in paul Devid a ke poun met kulansap puspus lal.”—2 Samuel 21:22.
Devid el orala ma koluk ke el sapkin in oekyukla met nu kemwa. El auliyuk a sulela in esalang “nu ke poun Jeova.” (2 Samuel 24:14) Fwokin ma inge, oasr met 70,000 elos mise ke me lokwalok. Devid el akos masap lun Jeova, paenang me lokwalok tui.
Kusensiyuk Puspus ke Ma Simusla Eis Top Ka:
21:8—Fuka tu fus inge fwak mu Maikal tulik mutan se natul Soul oasr mwen limekosr natul, tusruktu 2 Samuel 6:23 fwak la wangin tulik natul nu ke el mise? Me aketeye mwomwo nu ke ma inge pa oasr tulik limekosr natul Merab mutan se wiyel Maikal, su payuk sel Adriel. Saap, Merab el sa mise a Maikal su wangin tulik natu el karungin mwen limekosr inge.
21:9, 10—Putaka Rizpa el oru vigil ku orek tatamas nu ke mwen luo natul a ke tulik limekosr nutin tulik natul Soul su uniyuki sin met Gibeon? Met itkosr inge srupsrupyuk “in len se meet lun kosrani”—malem lun March ku April. Manolos on na fwin soko eol. Rizpa el liaung mano itkosr inge len a fong nu ke Jeova el akkalemye la el tila kasrkusrak ke el aksafyela sral sa. Wangin kutena af upa sikyuk nu ke saflaiyen pal in kosrani ke October. Paenang, Rizpa el ku in tafwela in oru tatamas ku memelil lal ke lusen malem limekosr ku onkosr. Tokin ma inge, Devid el pukinye srin met puspus inge.
24:1—Efu ku orekma in oaoa met orala ma koluk nu sel Devid? In oru sie census ku in oekla pisen met tia sie ma koluk in lain Masap. (Oekyuk 1:1-3; 26:1-4) Baibel el tia akkalemye la mea oasr ke nunak lal Devid paenang el oekla pisen met. Tusruktu, 1 Kronikel 21:1 el akkalemye la Setan el moklel in oru oinge. Ke kutena ma sikyuk, met kol lun met meun lal, Joab, el etu la sulela lal Devid in simusla pisen met tia sumwos, paenang el srike in sramsram nu sel Devid in tia oru ma inge.
Me Lutlut nu Sesr:
22:2-51. Ke on lal Devid el akkalemye ke inkanek mwolana la Jeova el God paye, fwal nu ke lalalfongi paye lasr!
23:15-17. Oasr sunak paye lal Devid nu ke masap lun God ke moul a sra su ke ma sikyuk inge el srunga in oru ma su lumeyuk nu ke orekma su ku in kunausla masap san. Kut enenu in akkeye oiya inge nu ke masap nu kemwa lun God.
24:10. Pulakin lal Devid moklel in auliyuk. Ya pulakin ku conscience lasr mwo paenang ma inge ku in akkalemye pa oiya inge?
24:14. Devid el lalalfongi la Jeova el pakoten yok liki metu. Ya oasr lalalfongi lasr in oana inge?
24:17. Devid el pulakin auli ke sripen ma koluk lal paenang me keok sikyak nu ke mutanfwal se inge nu fon. Fwin sie met el auliyuk liki ma koluk su el oru enenu orekma in akkalemye auliyuk paye lal liki ma koluk su el orala ke orekma lal in akkolukye congregation.
In oana ‘Sie Met su Me Insemwomwo nu ke Insien Jeova’ El Fusrasr nu Sesr in Eis
Togusra akluo lun Israel el akpayeye la el ‘sie met su me insemwomwo nu ke insien Jeova.’ (1 Samuel 13:14) Devid el tia akkalemye alolo lal ke akwuk sumwosmwos lun Jeova, a el tia suk in orekmakin inkanek sukosok lal liki God. Pal nu kemwa Devid el tafongla, el akilen ma koluk lal, eis me kai, a aksumwosye inkanek lal nu kemwa. Devid el sie mokul sumwos. Ya kut tia lalmetmet oana el, yokna ke kut tafongla?
Me sramsram ke moul lal Devid akkalemye na paye la akilenyen kolyuk sumwos lun Jeova kalem ke akwuk nu kemwa Lal nu ke ma mwo a ma koluk a in kaifweang in akos ma inge oana sie met mwo oaru. Ma inge kut ku in eis. Fuka yokiyen me insemwomwo lasr ke me lutlut puspus kut lotela ke buk se inge Samuel Akluo! Kas nu kemwa su tuku sin God su oasr ke kais sie sra in buk inge lun Baibel pa, paye, moul a ku.—Hibru 4:12.
[Footnote]
a Fwinne wangin ip lal Samuel in simusla buk inge, inel oasr ke buk inge ke sripen buk luo lal Samuel inge ke mutamwauk el buk limlim se na ke canon lun ma simusla Hibru. Samuel el simusla ip yok ke Samuel Se Meet.
[Picture on page 28]
In esamyela su srisrngilya oana sie togusra sang me kasru nu sel Devid in inse pusisel pal nu kemwa
[Pictures on page 30]
“Liye Nga fwa tulokunak ma koluk lain kom liki loom sum sifwana”
Bat-siba
Tamar
Amnon