Ya Oiyen Moul Nasnas in Baibel Pa Mwo Emeet?

“AKMWUK lun metu enenu sie akmwuk mwomwo su ku in sang kasru mwomwo nu sin met nu kemwa ke misla a kolyuk.” Pa inge fwak lun sie met sim German su yok experience a met in sramsram ke televison. Paye oasr sripen kas lal inge. Tu in oasr ku a me insemwomwo puspis, enenu in oasr akmwuk siefwunnu su met nu kemwa elos insese ka a ma inge kasrelos in akilen ma mwo a ma koluk. Kusensiyuk’u pa: Akmwuk fuka mwo emeet, nu ke akmwuk lun metu a nu sin met nu kemwa lal?

Fwin oiyen moul nasnas su oasr in Baibel pa akmwuk su akoeyuk in orekmakinyuk, ma inge enenu in kasru kais sie met in moulkin moul mwo, a insemwomwo. Ke ma inge, el kasru nu sin un met puspis su loang nu ke oiye se inge yok insemwomwo a ku ke moul lalos. Ya pa inge ma sikyuk? Lela kut in tuni mea Baibel el fwak ke me sramsram luo su arulanu yok sripe: oaru ke moul in payuk a oaru ke moul ke len nu kemwa.

Fulyung nu Sin Mutan Kiom ku Mokul Tumom

Met Orekutla el oralla Edam a tok el oralla If oanu met kasru lal. Tukeni lalos orala payuk se meet ke me sramsram lun fwalu a tukeni lalos inge enenu in on nu tok ma patpat. God el fwak: “Ke ma inge sie met el fwa filiye papa tumal a nine kiel, a fwa fulyung nu sin mutan kiel.” Tokin yiu 4,000 kutu, Jisus Kraist el sifwil kalweni akmwuk se inge ke moul in payuk nu sin met tuma lutlut lal nu kemwa. Ou inge, el selngawi tukeni on lun mokul a mutan su tia payuk.​—Genesis 1:27, 28; 2:24; Mattu 5:27-30; 19:5.

Fwal nu ke ma simusla in Baibel, key saok se emeet ke moul in payuk pa lungse a akfulat inmaslon mokul a mutan. Mokul, su sifwen sou, el enenu in akkalemye lungse paye ke inkanek in nunuk lal in suk me akinsemwomwoye mutan kiel. El enenu in muta yurol “oanu ke lalmetmet” a el an tia “srasrol nu selos.” Mutan kie nu kemwa enenu in akkalemye “akfulat yok” nu sin mokul tumalos.” Fwin sianyen nu kemwa fwasr tokin akmwuk inge, ma upa nu kemwa ke moul in payuk ku in tia sikyuk. Mokul el lungse in fulyung nu sin mutan kiel a mutan kiel el lungse pa in oru ou inge nu sin mokul tumal.​—1 Piter 3:1-7; Kolosse 3:18, 19; Efesus 5:22-33.

Ya akmwuk lun Baibel in sumwos a oaru nu sin mokul tuma ku mutan kie sang kasru yok nu ke insemwomwo lun sie payuk? Lela kut in loang akmwoye nu ma sikyuk ke sie survey su orekla fwin an Germany. Siyukyuk sin met puspis fwin an we la mea ma yok emeet ke sie moul payuk. Top se meet su saok emeet pa, oaru nu sin sie sin sie. Ya kom tia insese ka la met payuk nu kemwa elos insemwomwo yok fwin elos etu la mokul ku mutan kielos sumwos a oaru nu selos?

A Fuka Fwin Ma Upa Sikyuk?

A fuka fwin sie seanyen mokul a mutan elos tia insese ke ma puspis? Fuka fwin lungse lalos munasla? Ya tia fwal in aksafyela moul in payuk lalos fwin ma inge sikyuk? Ya akmwuk lun Baibel ke tukeni nu sie sin sie srakna mwo in orekmakinyuk?

Met sim nu kemwa lun Baibel elos akilen la seanyen nu kemwa fwa sun ma upa ke sripen sesumwos. (1 Korint 7:28) Fwinne ou inge, seanyen nu kemwa fwin akos akmwuk lun Baibel elos fwa srike in nunuk munas a akesrui in aksumwosye ma upa sa. Paye, oasr kutu ma sikyuk​—oanu kosro ku orekma silolel upa su paenang me sensen nu ke moul lun sie—​saap pa inge sie pal ma e ku in orala sie met Kristian in nunku ke fwasrelik ku divorce ke inkanek sumwos. (Mattu 5:32; 19:9) Tusruktu in aksafyela moul in payuk fwin tia ke sripe yok ku ke sripen lungse in sifwil payuk nu sin mutan ku mokul saye, ma inge akkalemye nunuk in rapku a pilesru nu sin kutu met. Ma inge tia ku in wise ma mwo a me insemwomwo ke moul lun kutena met. Lela kut in liye sie me srikasrak.

Piter el akilen la moul in payuk lal luman wanginla lungse paye ka oanu meeta.a Ke sripe se inge, el sisla mutan kiel a el muta yurol Monika, su ouyepa sisla mokul tumal. Fuka mokuikui lun moul laltal? Tokin na malem ekasr, Piter el akilen la in muta yurol Monika “tia fwusesr a tia mwo oanu Nga nunku meet.” Efu? Munas lun sie met arulanu kalem pa ke asrouki sasu lal nu sin mutan saye inge su oanu ma sikyuk pa nu sel in pal meeta ke mutan kiel. A upala liki na meeta, ke sripen salea lun nunuk lal a in oru sulela nu sel sifwanu paenang el putatyung nu ke ma upa lun mani. Sayen ma inge, tulik nutul Monika nu kemwa elos pulakin asor ke ekla lulap lun moul in sou lalos.

Oanu ke me pupulyuk inge akkalemye, fwin moul in payuk el sun paka lun ma upa, tia in srola liki oak ku som liki oaku pa topuk. A, ke pal in paka ku ma upa, moulkin sie moul in akmwuk fwal nu ke Kas lun God, pa Baibel, ku in kasru pal nu kemwa moul in payuk in patpat a tia tilli a el wisella nu ke kof su oasr misla a wangin paka ka. Pa inge ma sikyuk nu sel Thomas a Doris.

Thomas a Doris elos payuk tari ke lusen yiu 30 ke pal se Thomas el mutamwauk in nimnim alukela ma fwal. Doris el sun me asor yok, a eltal sramsramkin in divorce. Doris el sromon ma inge nu sin sie Met Lo lun Jeova. Met Lo se inge el akkalemye nu sel Doris mea Baibel el fwak ke moul in payuk, a el kaifwe nu sel in tia silaklak in suk fwasrelik, a el enenu in akesrui yurin mokul tumal in suk me top nu ke ma upa lalos inge. Pa inge ma Doris el oru. Ke lusen na malem ekasr, elos tia sifwil sramsram ke divorce. Thomas a Doris elos akesrui sie sin sie in aksumwosye ma upa lalos. Akos lalos ke kai lun Baibel akkeye moul in payuk lalos a ma inge sang pal mwo nu selos in aksumwosye ma upa lalos.

Oaru Pal Nu Kemwa

Oaru nu ke tukeni lun sie mokul tuma ku mutan kie enenu ku a lungse ke ma sap. Kain in oiye inge eneneyuk kut fwin lungse in oaru ye kolyuk lun fwal se inge su arulanu suoaru. Baibel el sramsram yok ke oaru. Met sap Poul el simusla leta nu sin met Kristian fwin an Judea ke century se meet: “Kut kena tu orekma lasr in oaru in ma nu kemwa.” (Hibru 13:18 New World Translation) Mea ma inge lungse in akkalemye?

Sie met sumwos el paye a tia kutasrik. El tia kutasrik ke orekma lal nu kemwa nu sin kutu met​—el sumwos, fwal in akfulatyeyuk, el tia kaskas kikiap ku kutasrik. Sayen ma inge, sie met sumwos el paye el tia kikiap nu sin kutu met. Met sumwos nu kemwa sang me akkeye nu ke lalalfongi a orekma, su kol nu ke oiye mwo a akkeye inmaslon metu in mwo.

Ya met sumwos nu kemwa elos insemwomwo? Aok, fwal elos in ou inge. Fwinne pusrapasr a kutasrik arulanu pengpeng​—ku ke sripe inge—​met sumwos nu kemwa kaksakinyuk pal nu kemwa yurin kutu met. Fwal nu ke sie survey su orekla sin met fwusr, sumwos el sie kain in oiye su akfulatyeyuk sin met piselos su oasr ke percent 70. Sayen ma inge, kain in matwe nu kemwa, sumwos el sie ma enenu yok emeet nu sin met nu kemwa su kamwuk lasr.

Christine el lutiyuk in pusrapasr mutamwauk na e ke el srakna yiu 12 matwe. Ke lusen yiu puspis el ekla sie met sumat in pusre wallet lun kutu met. “Oasr len puspis su Nga wisla nu loomu DM 5,000 [$2,200, U.S.] dollar,” el fwak. Tusruktu Christine el sruo pal puspis tari, a el moulkin moul sensen pal nu kemwa in som nu in kalpous. Oasr sie pal a Met Lo lun Jeova el aketeye nu sel la Baibel el fwak ke oiyen moul sumwos, na Christine el mutamwauk in loang nu ke akmwuk lun Baibel ke oiyen moul nasnas. El lotela in akos kas in kai inge: “El su pusr lan tia sifwil pusre.”​—Efesus 4:28.

Ke pal se Christine el baptaisla oanu sie Met Lo lun Jeova, el tui tari liki orekma lal oanu sie met pusrapasr ke lusen pal loes. El kaifweung in oaru pal nu kemwa, meyen Met Lo nu kemwa elos orekmakin yok na paye oaru a kutupa oiyen Kristian. Newspaper inge Lausitzer Rundschau el reporti: “Kain in kas inge ke oiyen moul nasnas oanu sumwos, orekma fwal in ma nu kemwa, a lungse nu sin met tulan pa ma yok emeet yurin Met Lo.” Mea Christine el pulakin ke oiyen ekla lun moul lal inge? “Yok insemwomwo luk ke pal inge meyen Nga tui tari liki pusrapasr luk. Nga pulakin la Nga sie met su moulkin moul mwo inmaslon metu.”

U nu Kemwa lun Met Eis Ma Lane

Met nu kemwa su tia silolel nu sin mukol ku mutan kielos a elos su sumwos tia eis insemwomwo mukena ke moul lalos, a elos me insemwomwo pa nu sin met nu kemwa. Met lulap ke nien orekma elos lungse met orekma su tia kutasrik. Kut nu kemwa lungse met atalani su kut ku in lalalfongi, a kut lungse in moli ke sto ma lun met business sumwos. Ya kut tia akfulatye met kol lun guferment, policemen, a met nununku su tia pusrapasr? An nu kemwa eis ma lane ke pal se met nu kemwa lalos sumwos ke akmwuk, tia in sapkinyuk mukena nu selos in oru ou inge.

Sayen ma inge, mokul a mutan nu kemwa su sumwos pa sropon sou fukoko. A apkurun met nu kemwa elos in insese ke kas lun met kol lun guferment fwin an Europe su fwak: “Sou nu kemwa su fwasr tokin fasin mwo in pal meeta [traditional] su srakna oasr misinge pa nien mwukla yok lun met ke inse misla a nien sun.” Sou nu kemwa su oasr misla pa sie an su sang pal mwo nu sin met matu a tulik srisrik in pulakin inse misla a wangin sensen. Ke ma inge, elos nu kemwa su sumwos ke moul in payuk lalos pa me kasru mwo in musaiyuk sie un met su arulanu fukoko.

Nunku la fuka met nu kemwa fwa eis ma lane fwin wanginla fwasrelik lun mokul ku mutan kielos, court su orala divorce, ku sramsram ke court ke kurungin tulik. A fuka fwin wanginla met pusrapasr ke wallet, met pusrapasr ke sto, met su orekmakin mani su tia ma lalos, met kol su pusrapasr ke guferment, ku met scientist kikiap? Ya ma inge nu kemwa meme se na? Mo tia, nu selos nu kemwa su loang yok ke Baibel a ke ma el fwak ke pal fwasru. Kas lun God mwolela la Togusrai lun Jeova ye koko lun Messaia e fwa aksafyela ke pal na futoto guferment nu kemwa lun met fwin fwalu. Ye kolyuk lun Togusrai inge, met lal nu kemwa e fwa lutiyuk in moul fwal nu ke akmwuk lun Baibel ke oiyen moul nasnas. Ke pal ingo, “Met sumwosmwos elos fwa usru fwalu, a muta we ma patpat.”​—Sam 37:29.

Oiyen Moul Nasnas in Baibel Pa Oiye Su Mwo Emeet

Million puspis sin met su loang yok ke Ma Simusla elos insemwomwo meyen kas lun Baibel tuku ke lalmetmet lun God, su fulat liki lalmetmet lun met. Met inge nu kemwa elos nunku la elos ku in lalalfongi Baibel a el fwal nu ke moul ke pal lasr. Elos etu la elos fwa eis me insemwomwo lulap fwin elos akos kai lun Baibel.

Ke ma inge, met inge nu kemwa elos filiye ke insielos kai lun Baibel inge: “Lalalfongi Jeova ke insiom kemwa, a tia fungla nu ke etauk lom sifwanu. Kom fwakulak inkanek lom nu kemwa, a el fwa akkalemye inkanek lom.” (Soakas 3:5, 6) Ke pal se elos oru ou inge, elos akkapyeak oiyen moul lalos, a elos akinsemwomwoye pa met nu kemwa su futoto nu selos. A elos akkalemye sie kain in lalalfongi fukoko ke “moul se . . . su e fwa tuku,” ke pal se met nu kemwa fwin fwalu elos akos oiyen moul nasnas nu kemwa in Baibel.​—1 Timote 4:8.

[Footnote]

[Blurb on page 5]

Ye mutun paka ku ma upa ke moul in payuk, moulkin moul ke akmwuk lun Baibel ku in kasru moul in payuk in tukeni ma patpat pal nu kemwa a ku in kasru pa in oasr misla

[Blurb on page 6]

Fwinne arulanu pengpeng orekma lun pusrapasr​—ku ke sripe se inge—​met sumwos nu kemwa kaksakinyuk sin metu.