“Oasr Pal Lun Ma Nu Kemwa”

“Oasr pal ke ma nu kemwa, a oasr pal lun nunuk nu kemwa ye kosrao.”​—EKKLISIASTIS 3:1.

1. Kain in ma upa fuka oasr yurin met sesumwos, a ma inge kol nu ke kutu ma sikyuk fuka?

PAl nu kemwa met elos fwak, “Nga lukun oru ma inge ke pal sa.” Ku ke pal se el liye ma se, “Nga lukun sano.” Kain in pulakin ou inge akkalemye ma upa su oasr yurin met sesumwos in akilen pal fwal in oru ma puspis. Kain in ma sikyuk inge orala futoto lun met puspis in musalla. Ma inge kol nu ke me asor a supwar. A upa liki, ma inge akmunasye lalalfongi lun kutu met nu sin Jeova a ke u lal.

2, 3. (a) Efu insese lasr ke pal pakiyuki lun Jeova sie inkanek lalmetmet? (b) Kain in nunuk sumwos fuka enenu in oasr yurosr ke akpayeyen kas palu lun Baibel?

² Meyen oasr yurol lalmetmet a etauk su wangin yurin met, paenang Jeova el fwin lungse el ku in etu ma e sikyuk ke pal fwasru, wekunang fwokin orekma nu kemwa. El ku in etu in “fwakak saflaiye ke mutamwauk.” (Isaia 46:10) Ke ma inge, el ku in sulela ke inkanek sumwos pal fwal in oru kutena ma su el lungse in oru. Ke ma inge kut lalmetmet in eis aketeye ke pal pakiyuki lun Jeova, liki na pal pakiyuki lasr sifwanu su tafongla!

³ Ke sie me pupulyuk, met Kristian su matu in ngun elos sano pal pakiyuki lun Jeova nu ke akpayeyen kutu kas palu in Baibel. Elos kafofo pal nu kemwa ke orekma lal, a in pal se na elos srukye ke nunuk lalos akmwuk su oasr in Eoksra 3:26: “Mwo tu sie met in fwinsrak a sano misla nu ke lango lun Jeova.” (Srike liye Hebakkuk 3:16.) In pal se na elos lalalfongi la nununku lun Jeova su akkalemyeyuk tari, “fwinne pat, . . . tu paye e fwa tuku. A fwa tia pat.”​—Hebakkuk 2:3.

4. Fuka Emos 3:7 a Mattu 24:45 kasru kut in mongfwusesr sano Jeova?

⁴ Ke inkanek saye, kut fwin soenna kalem na paye ke kutu fus in Baibel ku ke aketeye lun me rid lun Watch Tower, ya fwal in wangin mongfwusesr lasr? In sano ke pal pakiyuki lun Jeova in aketeye ma inge pa sie inkanek lalmetmet. “Paye Leum Jeova fwa tia oru kutena ma, sayen el fwakak ma lukma lal nu sin met kulansap lal met palu.” (Emos 3:7) Sie mwolela sakuruk pa inge! Tusruktu kut enenu in akilen la Jeova el akkalemye ma lukma lal ke pal se su el nunku mu mwo. Ke sripe se inge God el lela “met kulansap oaru a lalmetmet” lal in kite met lal “me mongo [in ngun] ke pal fwal.” (Mattu 24:45) Ke ma inge, wangin sripe kut in arulanu nunku yok, ku fosrnga, ke sripen wangin aketeye mwo ke ma se. A, kut ku in lalalfongi na paye la kut fwin sano Jeova ke mongfwusesr, el e fwa ase nu sesr, ke inkanek lun met kulansap oaru, ma eneneyuk “ke pal fwal.”

5. Ma lane fuka kut ku in eis ke lutlut lasr ke Ekklisiastis 3:1-8?

⁵ Togusra Lalmetmet Solomon el sramsram ke kain in ma 28, a kais sie ma inge “oasr pal ke ma nu kemwa” (Ekklisiastis 3:1-8) Kalem lasr ke kalmen ma inge a ke ma Solomon el lungse in akkalemye ku in kasru kut in akilen pal fwal a pal sufwal ke kutu orekma, ye mutun God. (Hibru 5:14) Ke ma inge, kut ku in akfwalye moul lasr fwal nu ke ma enenu.

“Sie Pal in Tung a Sie Pal in Isras”

6, 7. (a) Mea oru met puspis su nunuk yok misinge in “tung”? (b) Fuka fwalu el srike in lain ma upa su oasr misinge?

⁶ Fwinne oasr “sie pal in tung a sie pal in isras,” su lungse in sulela ma se meet liki ma se akluo? (Ekklisiastis 3:4) Sie me asor in fwak, kut moul misinge ke sie fwal su ase nu sesr sripe yok in tung. News koluk arulanu pengpeng ke media. Kut arulanu sangeng ke pal se kut longak la tulik lutlut el likeskiya tulik lutlut wielos in loom lutlut, ku papa ku nine elos oru ma koluk nu sin tulik nutulos, ku met silolel su pangpang terrorist elos uniye ku aksangengye met su wangin meta, wekunang ma upa su tuku ke pulanpal su kunausla moul lun met a ma lalos. Tulik srisrik su areyuk muta ke sripen sral a met kaeng su pangpang refugees kut ku in liye ke television a paenang in oasr nunuk in pakomuta lasr. Ke kutu pal somla kas inge tianu pengpeng meet oanu ethnic cleansing, AIDS, germ warfare, a El Niño, a ke pal inge arulanu akfos yok nu ke nunuk lasr a insiesr​—kais sie ke ma sikyuk ke ma inge.

⁷ Wangin alollo ke ma inge, la fwalu misinge arulanu nenela ke me ongoiye a me akngalye inse. Tusruktu, ke sie oiye tia paye in akkalemye la tianu upa ma sikyuk misinge, u puspis su orala me akengun elos orala a sang nu sin met me akengun koluk, su pal nu kemwa ma inge paenang orek kosro a orekma silolel, in kiapekutla, a kol kut la in tia sensenkin ma upa a me ongoiye su kutu met elos sun. Tusruktu ngunin pilesru wi isras a aksruksruk kikiap su tuku ke me akengun inge, lela ma inge in tia akfosye kut la in mulkunla me insemwomwo paye. Fwal se inge ma lun Setan el tia ku in ase engun su tuku ke ngun mutal lun God.​—Galetia 5:22, 23; Efesus 5:3, 4.

8. Ya met Kristian misinge elos enenu in loang yok ke tung ku ke isras piye ka? Aketeye

⁸ Meyen kut akilen luma koluk lun fwal se inge, paenang ke len inge kut etu la tia pa inge pal in nunku yok ke me pwar. Tia pa inge pal in moulkin me insemwomwo a ke me akengun, ku in lela “me akengun” in yok liki orekma in suk ma lun ngun. (Srike liye Ekklisiastis 7:2-4.) “A elos su orekmakin fwalu” enenu in “tia arulanu orekmakin ka,” met sap Poul el fwak. Efu? Meyen “fasin lun fwal se inge wanginla.” (1 Korint 7:31) Met Kristian paye elos akilen ke moul lalos ke kais sie len ma upa lun pal inge su oasr yurosr ingenu.​—Filippai 4:8.

Elos Fwinne Tung, Tusruktu Elos Engun na Paye!

9. Kain in luma a ma sikyuk fuka su me akasor ku in liyeyuk ke len puspis meet liki Sronot, a mea kalmen ma inge nu sesr ke len inge?

⁹ Met nu kemwa su moul in len in Sronot Lulap elos tia loang yok nu ke moul lalos. Elos kafofo ke orekma lalos ke len nu kemwa a elos tia tung ke “ma koluk lun met fwin fwalu,” elos tianu loang fwinne “fwalu sesesla ke orekma silolel.” (Genesis 6:5, 11) Jisus el sramsram ke luma koluk inge, a el palye la oiye sa panu e fwa sikyuk inmaslon met ke len lasru. El sang kas in sensen: “Tu oanu in len ingo meet liki sronot elos mongo a nim, elos mari a sang in mari, nu ke len se ke Noa el sroak nu fwin oaku; a elos tia etu nu ke pal se sronot tuku, a wiselosla nu kemwa, a fwa ou inge ke Mwen nutin met el tuku.”​—Mattu 24:38, 39.

10. Fuka met Israel su muta in len lal Haggeai elos akkalemye la elos tia loang nu ke pal pakiyuki lun Jeova?

¹⁰ Tokin Sronot in yiu 1,850 kutu somla in len lal Heggeai, met Israel puspis elos akkalemye kain in oiye se inge ke elos tia loang nu ke ma lun ngun. Elos kafofo in suk ma lalos sifwanu, elos tia akilen la in pal sa nu selos pa inge pal in nunku yok ke ma lun Jeova. Kut ku in rid: “Mutanfwal se inge fwak: ‘Pal fwal sumwena tuku, pal in musai loom sin Jeova.’ Na kas lun Jeova tuku sel Haggeai met palu, fwakang: ‘Ya sie pal fwal nu sumwos sifwanu in muta in loom sumwos su afwinyuki lu ke saku, ke loom se inge in mwesis? Ke ma inge Jeova lun un met meun el fwak, “Nunku ke inkanek lomwos.” ’ ”​—Haggeai 1:1-5.

11. Kain in kusensiyuk fwal fuka saap kut ku in siyuk sesr sifwanu?

¹¹ Oanu Met Lo lun Jeova in pal inge, su oasr kunokon a orekma ye mutun Jeova oanu ma oasr yurin met Israel in pal lal Haggeai, kut enenu in nunku ke inkanek lasr, oru ou inge ke insiesr kemwa. Ya kut “tung” ke ma sikyuk fwin fwalu a ke me akkoluk su el oru nu ke en God? Ya kut pulakin Ngal ke pal se metu elos tia lalalfongi la oasr God ku pilesru ma sap sumwosmwos lal? Ya kut nunuk oanu nunuk lun met puspis su oasr akul oanu Ezekiel el liye ke arurumu lal ke 2,500 yiu somla? Nu sin met inge kut ku in rid: “A Jeova el fwak nu sel [nu sin met su oasr nien ink lun met sim siskel]: ‘Fwasr sasla infwulwen sitiu, sasla infwulwen Jerusalem, a filiye akul fwin mutonsron met e nu kemwa su mongi a su tung ke me srungeyuk nu kemwa su orek in maslo.’ ”​—Ezekiel 9:4.

12. Mea ma saok lun Ezekiel 9:5, 6 nu sin met ke len inge?

¹² Ma yok sripe ke me sramsram inge arulanu kalem ke len lasr u kut fwin tuni akmwuk su sapkinyuk nu sin met onkosr su oasr yurin kais sie kofwen sroas in kunausla ke: “Komwos fwa sasla in sitiu tokol a uniye. Nikmet lela mutomwos in kurunganang, a nik komwos pakomuta. Uniye​—in mise met matu, met fwusr a virgin, a tulik fwusr a mutan. A nik komwos kurangyung kutena met su me akul on fwe, a mutamwauk sisken loom mutal sik.” (Ezekiel 9:5, 6) Molela lasr liki ongoiye lulap inge su arulanu apkurun el akmwuk nu ke etauk lasr in akilen la len lasr misinge pa sie pal in keok tung.

13, 14. (a) Kain in met fuka Jisus el pangon met insemwomwo? (b) Aketeye la efu ku kas inge nu kemwa arulanu fwal nu sin Met Lo lun Jeova.

¹³ Aok, tia kalme pa “tung” lun met kulansap lun Jeova ke ma koluk su sikyuk fwin fwal se inge kutongulosi in tia engun. Mo, tia ou inge! Ke ma na paye, elos pa u se ma insemwomwo emeet fwin fwalu. Jisus el akkalemye ke sropon insemwomwo na paye ke pal se el fwak: “Insemwomwo elos su nunku yok ke ma enenu lalos ke ma lun ngun, . . . elos su asor, . . . elos su fwokpap, . . . elos su musrensral a mulakin ma sumwosmwos, . . . elos su pakomuta, . . . elos su nasnas insielos, . . . elos su akiumwe metu, . . . elos su kolyaiyuk in ma sumwos.” (Mattu 5:3-10, New World Translation) Oasr me akpayeye puspis su akkalemye la kas inge nu kemwa fwal nu sin Met Lo lun Jeova, oanu sie u, su mwo liki na alu puspis saye.

¹⁴ Yokna ke mutamwauk lun sifwil folokinyukyuk lun alu paye in yiu 1919 paenang in oasr sripe yok lun met lun God in “engun.” Kut fwin sramsram ke ma lun ngun, su elos pulakin ke experience mwomwo lun met nu kemwa su tuku liki an Babulon ke century ak onkosr B.C.E.: “Ke Jeova el sifwil forokla ma sruo lun Saion, kut oanu elos su meme. Na oalusr sesesla ke isras, a lousr ke tung in engun. . . . Jeova el oru ma lulap nu sesr. A kut insemwomwo ka. (Sam 126:1-3) Aok, inmaslon engun isras in ngun, Met Lo lun Jeova elos lalmetmet in sruokya ke nunuk lalos ma sikyuk ke pal inge. In pal se fwalu sasu el akpayeyuk a met nu kemwa fwin fwalu elos “srukye ku moul paye,” na pa inge pal se met engun isras elos fwa aolla me akkeok tung ma patpat.​—1 Timote 6:19; Fwakyuk 21:3, 4.

“Sie Pal In Kafwis a Sie Pal in Tia Kafwis”

15. Efu met Kristian elos enenu in sulela na paye met su elos lungse in kamwuk nu se?

¹⁵ Met Kristian elos enenu in sulela mwo la su met elos fwa eis in kamwuk nu ka. Elos srukye ke nunuk lalos kas in sensen lal Poul: “Komwos tia keapeyukla, aenguni yurin met kamwuk koluk me akkolukye oiye mwo.” (1 Korint 15:33) A Togusra lalmetmet Solomon el fwak: “Fwafwasyesr yurin met lalmetmet, a kom fwa lalmetmet, a el su wi met lalfon fwa ngal ka.”​—Soakas 13:20.

16, 17. Mea nunuk lun Met Lo lun Jeova ke oiyen kamwuk, ako, a payuk, a efu ou inge?

¹⁶ Met kulansap lun Jeova elos sulela in kamwuk nu sin met su oanu elos in lungse Jeova a ma sumwosmwos lal. Elos fwinne engunkin a pulakin me insemwomwo ke asrouki lun kamwuk lalos, tusruktu elos arulanu sensenkin oiyen orekmakinyen sukosok, oiyen orek ako su arulanu pengpeng ke mutanfwal puspis in len inge. Elos tia oru ma inge oanu me na pwar se su wangin ma koluk ka, a elos nunku yok ke ako la el sie akmwuk eneneyuk nu ke payuk a met su akola tari ke manol, ke nunuk, a nasnas fwal nu ke ma lun ngun mukena ku in oru ou inge​—wekunang met nu kemwa su sukosok fwal nu ke Ma Simusla—​pa ku in eis akmwuk nu ke moul in payuk.​—1 Korint 7:36.

¹⁷ Saap oasr kutu met elos pulakin mu tia fwal nu ke pal lasr kain in akmwuk nu ke ako a payuk inge. Tusruktu, Met Lo lun Jeova elos tia lela kutena met in moklelos ke sulela lalos nu ke kamwuk ku nu ke sulela lalos ke oiyen ako a payuk. Elos etu la “lalmetmet aksumwosyeyuk ke orekma la.” (Mattu 11:19) Jeova el etu pal nu kemwa ma mwo emeet, ke ma inge elos eis kai lal nu ke payuk “in Leum mukena.” (1 Korint 7:39; 2 Korint 6:14) Elos tia silaklak in payuk wikin nunuk tia sumwos lun fwasrelik ku divorce in mu pa inge inganek sumwos fwin moul in payuk lalos tia fwasr mwo. Elos tia silaklak in suk mokul ku mutan kiyelos, meyen elos etu la tokin fulak lun payuk orekla tari, na ma sap lun Jeova mutamwauk in orekma: “A ou inge eltal tia sifwil luo, a ikwe siefwunnu. Ke ma inge ma God el fwalseni, lela met in tia eselik.”​—Mattu 19:6; Mark 10:9.

18. Mea ku in kasru mutamweyen sie moul in payuk su insemwomwo?

¹⁸ Payuk el sie mwolela nu ke lusen moul lom nu fon paenang naweyuk mwo in oru ou inge eneneyuk. Sie mokul el ku in siyuk ke inkanek lalmetmet, ‘Ya el pa sie mutan su fwal na paye nu sik?’ Tusruktu arulanu fwal pa, elan siyuk sel sifwanu, ‘Ya Nga pa mokul se ma fwal na paye nu sel? Ya Nga sie met Kristian matu in ngun su ku in kurunganang me enenu lal ke ma lun ngun?’ Mokul a mutan su akola in payuk oasr kunokon yok lalos nu sin Jeova in ku in ngun, in oasr ku lalos in oakiye sie moul in payuk paye a ku fwal nu ke me insemwomwo lun God. Oasr tausen puspis sin seanyen Kristian elos akpayeye la ke sripen elos arulanu engunkin in sang yok liki in eis, paenang orekma lun pioneer el mutamwauk in oakiye sie me insemwomwo na yok nu ke sie moul in payuk.

19. Efu kutu sin met Kristian elos lungse in lolap?

¹⁹ Kutu sin met Kristian elos “tia kafwis” meyen elos sulela in tia payuk ke sripen orekma in fwakelik peng mwo. (Ekklisiastis 3:5) Kutu sin met elos akpatye payuk lalos nu ke pal elos pulakin mu elos fwal tari ke ma lun ngun in suk mutan ku mokul su elos lungse in payuk se. Aok, lela kut in esam pa met Kristian lolap su lungse in payuk a eis pa ma lane su tuku ke moul in payuk tusruktu elos tia ku in konaok mokul ku mutan kielos. Kut ku in lalalfongi na paye la Jeova el insemwomwo kalos meyen elos tia kunausla ma sap mutal lal ke pal se elos suk mutan ku mokul su elos lungse in payuk se. Arulanu mwo pa kut in akkalemye insemwomwo lasr ke oaru lalos a kut in sang nu selos kas in akkeye su fwal nu selos.

20. Efu kutupal met payuk elos “tia kafwis”?

²⁰ Ya oasr kutu pal seanyen u elos enenu pa in “tia kafwis” ku eis? Oasr kutu luma sikyuk ou inge meyen Poul el fwak: “A Nga fwak ma inge met lili, tu pal futoto. Tu elos su oasr mutan kielos fwa oanu wangin yurolos.” (1 Korint 7:29) Ke ma inge, engun a me insemwomwo su tuku ke moul in payuk kutupal u enenu na in pa ma se akluo ke kunokon nu ke ma lun ngun. Nunuk sumwos nu ke ma inge tia akmunasye moul in payuk, a me akkeye meyen ma inge akismakinye seanyen se la Jeova pa enenu in akfulatyeyuk emeet meyen el pa sang kasru in akfutotoyelos.​—Ekklisiastis 4:12.

21. Efu kut tia enenu in nununku seanyen se fwin sulela lalos pa in orala sou ku tia?

²¹ Sayen ma inge, kutu sin seanyen elos sulela in wangin tulik nutulos elos in sukosok ke orekma lalos nu sin God. Sie inkanek in akkalemye mongfwusesr yok pa inge nu selos, a Jeova el e fwa akinsemwomwoyelos. Aok, Baibel el akkalemye ke moul in lolap ke sripen orekma in fwakelik peng mwo, tusruktu el tia sramsramkin ku aketeye ke tia orek tulik lun seanyen se ke sripen fwakelik lun peng mwo. (Mattu 19:10-12; 1 Korint 7:38; srike liye Mattu 24:19 a Luk 23:28-30.) Ke ma inge, seanyen nu kemwa elos enenu in oru sulela lalos sifwanu fwal nu ke enenu lun kais sie selos a fwal nu ke pulakin lun ela lalos sifwanu. Ke kutena sulela su elos oru, tia enenu in me akkolukyelos.

22. Mea ma yok su kut nu kemwa enenu in akilen?

²² Aok, “oasr pal ke ma nu kemwa, a oasr pal lun nunuk nu kemwa ye kosrao.” Aok oasr “sie pal in meun, a sie pal in misla.” (Ekklisiastis 3:1, 8) Me lutlut toko fwa aketeye la efu ku arulanu yok sripe nu sesr kemwa in akilen la piye ke ma luo inge oasr ke pal lasr misinge.

Ya Kom Ku In Aketeye?

◻ Efu ku arulanu yok sripe nu sesr in etu la “oasr pal ke ma nu kemwa”?

◻ Efu ku len inge arulanu yok “sie pal in tung”?

◻ Efu ku met Kristian, elos “tung,” tusruktu elos insemwomwo na paye?

◻ Fuka kutu sin met Kristian elos akkalemye la pal lasr misinge “tia pal in kafwis”?

[Pictures on page 6, 7]

Fwinne met Kristian elos “tung” ke sripen ma sikyuk fwin fwalu . . .

. . . tusruktu elos pa met insemwomwo yok emeet fwin fwalu