Koneak a Pulakin Insemwomwo ke Moul in Payuk Lom
“Ke lalmetmet sie loom musaeuk, a ke etauk, oakiyuki.”—SOAKAS 24:3.
PAPA tumasr su oasr in kosrao su lametmetlanu el etu ma mwo nu sesr. Ke sie me pupulyuk, God el etu la in akpayeye akwuk Lal, “tia mwo tu met se inge in mukena muta” in imae Eden. Sie ma yok sripe nu ke akwuk lal pa met payuk elos in isus tulik a “nekla fwalu.”—Genesis 1:28; 2:18.
2. Kain in akwuk fuka Jeova el orala in sang me insemwomwo a kasru nu sin metu?
2 “Nga fwa oru nu sel sie met in kasrel,” Jeova el fwak. Ke ma inge God el oru mokul se meet elan motul fulosumwosla, a El eisla liki manol soko sri in pap kel a el orala ma inge nu ke sie mutan. Ke pal se Jeova el usla mutan sumwosmwos se inge su pangpang If nu sel Adam, mokul se inge el fwak: “Ma inge sri in srik, a ikwe lun ikuk. El fwa pangpang Mutan, tu meyen el etuk liki met.” If el sie me kasru na paye nu sel Adam. Kais sie selos enenu in akkalemye ella a oiya mwomwo puspus, aok elos sumwosmwos a orekla ke luman God. Ke ma inge, Jeova el orala akwuk ke payuk se meet. Adam a If elos sa in eis akwuk lun God inge su fwa oru elos in sang kasru nu sin sie sin sie.—Genesis 1:27; 2:21-23.
3. Nunak fuka met puspus elos akkalemye ke akwuk lun payuk oana me sang lun God, a kusensiyuk puspus fuka oasr ka?
3 Sie me asor, meyen oasr sie oiya su lungse in lain akkalemyeyuk fwalu nufon ke pal inge. Ma upa su tuku ka tia tuku sin God. Met puspus elos kaskas koluk ke akwuk lun payuk su me sang lun God, su nunkeyuk mu tila fwal nu ke pal inge, ku sropon me asor ku me lain. Oasr met puspus su payuk, elos divorce ku fwasrelik. Papa a nine elos tia akkalemye lungse nu sin tulik natulos a elos ku in orekmakin tulik srisrik natulos in eis ma mwomwo nu selos. Oasr papa a nine puspus su srunga in akkalemye nunak mwomwo a in akpusiselyelos, a srunga in sang kasru in suk inkanek in oasr misla a nunak sefwanna. (2 Timote 3:3) Ke ma inge, fuka oiyen insemwomwo engan ke moul in payuk ku in karunginyuk in oasr pal nukewa ke pal koluk se inge? Fuka orekma in akos a akpusiselye ke inkanek nukewa nu ke masap lun Jeova sang kasru in lain kutena me sensen su ku in kunausla moul in payuk? Mea kut ku in lotela ke me srikasrak mwo puspus ke pal inge lun met puspus su sruokye insemwomwo lalos ke moul in payuk lalos?
Akpusiselye Kut nu ke Kolyuk lun Jeova ke Inkanek Nukewa
4. (a) Masap fuka Poul el akkalemye ke akwuk lun payuk? (b) Fuka met Kristian nukewa su akos elos akfulatye masap su Poul el akkalemye?
4 Met sap Poul el akkalemye masap su tuku sin God nu sin met katinmas la fwin elos oru sulela lalos in sifwilpa payuk, elos fwa payuk “in Leum mukena.” (1 Korint 7:39) Kain in nunak inge tia ma sasu nu sin met Kristian su in pal meeta elos wi ke alu lun met Ju. Masap lun God nu sin met Israel el akkalemye kalem nu sin met Israel la elos tia “oru kutena payuk” nu sin met pegan nukewa se raunelosla. Jeova el akuteye pa ke ma se su akkalemyeyuk ke me sensen fwin elos kunausla masap lun God inge. “Tu el [tia met Israel] a fwa furokla mwen nutum liki fwasr tukuk, tu elos fwa orekma nu sin god ngia; ou inge mulat lun Jeova fwa taiyuk lain kom, a el a fwa sa kunauskomla.” (Duteronomi 7:3, 4) Kain in sulela fuka Jeova el lungse met kulansap nukewa lal elos in oru ke pal inge? Kalem la, sie met kulansap lun God el enenu in oru sulela lal in payuk nu sin sie met su “in Leum mukena,” sie met su mwulela moul lal nu sin God, a sie met su baptais tari. In akos masap lun God ke akwuk in payuk pa inkanek su mwo emeet.
5. Mea nunak lun Jeova a lun met Kristian nukewa su payuk tari ke mwulela ke payuk?
5 Mwulela ke payuk el mutal ye mutun Jeova. Mwen nutin God, Jisus Kraist su sramsramkin ke payuk se meet, el fwak: “Ke ma inge ma God el fwalseni, lela met in tia eselik.” (Mattu 19:6) Met sim lun sam el akesmakinye kut ke yok sripaiyen fulak ku mwulela: “Sang nu sin God me kise kulo, a moli mwuleung lom nu sel su Fulatlanu.” (Sam 50:14) Fwinne met luo su payukyak tari elos ku in pulakin me insemwomwo yok, tusruktu mwulela su kais sie selos akkalemye ke len se su elos payukyak el arulana yok sripe a oasr kunokon lalos ka.—Duteronomi 23:21.
6. Mea kut ku in lotela ke me srikasrak lal Jepta?
6 Nunku ke ma sikyak nu sel Jepta, su kulansap oana met nununku in an Israel in century ak 12 B.C.E. El orala mwulela se lal inge nu sin Jeova: “Fwin paye kom fwa ase tulik natul Amon nu in pouk, na a fwa ou inge, tu kutena met su illa liki srungul in loom sik in sun yu, ke nga foloko in misla liki tulik natul Amon, a fwa ma lun Jeova, a nga fwa kisekin tu in me kise furur.” Ke pal se el liye la tulik mutan sefwanna natul inge pa illa liki loom sel ke pal se el folokla nu in loom sel in an Mizpa, ya Jepta el suk inkanek in kunausla mwulela lal? Mo. El fwak: “Tu nga ikasla oalik nu sin Jeova, a nga koflanu folokla.” (Met Nununku 11:30, 31, 35) Jepta el akpayeye mwulela lal nu sin Jeova, fwinne kalmeyen ma inge pa tulik mutan se natul el tila ku in payuk a isus tulik puspus su ku in orekmakin inel. Mwulela lal Jepta el tia oana sie nu ke mwulela lun payuk, tusruktu oiya mwomwo lal in akpayeye ma inge el sie me srikasrak na mwomwo nu sin mokul a mutan payuk nukewa ke mwulela lalos.
Mea Sang Kasru nu ke Moul in Payuk Mwomwo?
7. Kain in me aksumwos fuka mokul ku mutan su tufwana payuk elos enenu in oru?
7 Mokul a mutan puspus su payukyak tari elos insemwomwo ke elos esamak ke pal se elos soenna payuk a srakna orek akwuk in payuk. Arulana me insemwomwo in etu ke mokul a mutan se su elos fwa payukyak nu se! Ke elos orekmakin pal yok in tukeni nu sie pal nukewa, elos aetui yok tari nu sin sie sin sie. Tusruktu, fwin elos payukyak ke sripen elos orekmakin pal in etu sie sin sie, ku papa a nine kiyelos pa orala akwuk elos in payukyak, fwin elos payukyak tari, arulana yok sripe in akfwalye oiya puspus ke moul in payuk lalos. Oasr sie mokul payuk el fwak: “Ma upa yok se emeet su kut pulakin ke mutamweyen moul in payuk lasr pa in akilen la kut tila lolap a kut enenu in loang nu ke nunak lun sie sin sie. Ke pal fototo kut koneak la arulana upa in sruokye fototo lasr nu sin met kawuk puspus a nu sin met puspus ke sou lasr ke an fwal.” Siepa mokul su payuk tari ke lusen yea 30, el sa in akilen ke moul in payuk lal la in engankin sie payuk mwomwo, el enenu in “nunku ke met luo a tia ke met sefwanna.” Meet liki el eis sie me solsol ku orala akwuk nu sin kutena met, el siyuk sin mutan kiyel a tokin ma inge el oru sulela, a el nunku ke me akinsemwomwoye nu selos. Ke kain in oiya inge, fwin mokul el lela nunak lun mutan kiyel in orekmakinyuk, ma inge ku in sang kasru yok nu ke moul in payuk lalos.—Soakas 13:10.
8, 9. (a) Efu ku sramsram mwomwo nu sin sie sin sie el yok sripe? (b) Nu ke oiya puspus fuka orekmakinyen inkanek mwomwo in akfwalye oiya lasr nu ke moul in payuk el sie me kasru na yok, a efu?
8 Kutu pal oasr met luo su payukyak ke sou su tia oana sie oiya a ke akwuk ku fasin lalos. Oasr ma eneneyuk nu selos in sramsram mwo a loang nu sin sie sin sie. Inkanek in sramsram lalos tia oana sie. In loang akmwoye ke inkanek su mokul ku mutan kiyomwos elos kaskaskin ku sramsramkin nu sin sou lalos ku in kasre kom in etu a kalem ke mutan ku mokul tumom. Oasr pal, ma su ku in akkalemye nunak paye lun sie met tia ku in akilenyuk ke ma el fwak, a ke inkanek su el fwakak ma se. A oasr ma yok su ku in lutiyuk ke ma su tia fwakyuk. (Soakas 16:24; Kolosse 4:6) Liyaten lun sie met el yok sripe nu ke me insemwomwo.—Ridi Soakas 24:3.
9 Ke orekma in sulela me akengan, siyanyen puspus elos koneak la arulana yok sripe in oasr orekmakinyen inkanek mwo in akfwalye oiya lasr nu ke moul in payu. Meet liki komwos payukyak saap mokul ku mutan kiyomwos elos orekmakin pal yok ke sritel ku sports ku kutupana kain in me akengan. Ya oasr kutu me aksumwos ku in orek ke pal inge? (1 Timote 4:8) Kain in kusensiyuk inge ku in siyuk pa ke lupan pal su orekmakin nu sin sou. Kalem la, sie siyanyen elos enenu pal yok in orekmakin nu ke lutlut lun Baibel a orekma nukewa in alu nu sin God, a in tukeni oru orekma puspus saye.—Mattu 6:33.
10. Fuka nunak mwomwo su lungse in fulela el sang kasru nu ke fototo mwomwo in masrlon papa a nine a tulik nukewa su payuk tari?
10 Ke pal se sie mokul el payukyak, el filiye papa tumal a nine kiyel, a ma inge eneneyuk pa nu sin mutan su payukyak. (Ridi Genesis 2:24.) Ne oinge, masap lun God in akkalemye sunak nu sin papa a nine el srakna orekmakinyuk fwinne sie met el matu ku payuk tari. Ke ma inge fwinne mokul a mutan elos payukyak tari, elos e fwa orekmakin kutu pal yurin papa a nine kiyelos a yurin papa a nine kiyen mutan ku mokul tumalos. Sie mokul su payukyak tari ke lusen yea 25, el fwak: “Oasr pal, upa in akfwalye ma lungse a ma enenu lun mutan nu ke ma enenu a ma lungse lun papa a nine, tulik wiyuk, a sou lun mutan kiyuk. In oru sulela la piye inkanek mwo emeet in akfwalye ke ma inge, Nga liye ke Genesis 2:24 la el me kasru na yok. Sie met el enenu in akkalemye oaru lal a oru kunokon lal nu sin kutupa met ke sou lal, tusruktu fus se inge el akkalemye nu sik la oaru luk nu sin mutan kiyuk pa ma se meet.” Ke ma inge, papa a nine nukewa su met Kristian su oasr nunak mwomwo su lungse in fulela elos ku in akilen la tulik natulos su payuk tari oasr tari sou lalos su mokul tumalos pa oasr kunokon yok la in sang kasru sou lalos.
11, 12. Efu ku lutlut oana sie sou a pre yok sripe nu sin mokul a mutan su payuk tari?
11 Akwuk mwomwo ke lutlut lun sou el yok sripe. Sou puspus su met Kristian elos ku in sang me akpayeye nu ka. Saap tia fusrasr in oakiya akwuk ke lutlut lun sou, ku in oru ma inge pal nukewa. Sie sifwen sou el fwak: “Kut fwin sifwilpa folok nu ke mutamwauk a ekulla kutena ma, ma se inge pa in akpayeye la kut fwa sruokye sie akwuk mwomwo ke lutlut lun sou ke mutamweyen moul in payuk lasr.” El fwak pa: “Sie me sang na mwomwo in liye mutan kiyuk el akkalemye engan lal ke pal se el akkeyeyuk ke ma paye lun Baibel su kut tukeni lotela ke lutlut lasr.”
12 Orekma in tukeni pre el siepa me kasru na mwomwo. (Rom 12:12) Fwin mokul a mutan payuk elos tukeni alu nu sin Jeova, fototo mwomwo lalos nu sin God ku in akkeye fototo lalos ke moul in payuk lalos. (Jemes 4:8) Sie mokul Kristian su payuk tari el akuteye: “In sa siyuk ke nunak munas ke ma tafongla a akkalemye ma tafongla puspus inge ke kut tukeni pre el sie inkanek in akkalemye asor paye ka fwinne ke ma na srisrik su oru me aktoasr.”—Efesus 6:18.
Akkalemye Oiyen Lungse in Fulela ke Moul in Payuk
13. Kain in kas in kai fuka Poul el sang ke oiyen fototo mwomwo lun sie mokul a mutan su payuk tari?
13 Met Kristian nukewa su payuk tari elos enenu in fwasr liki orekma puspus su akkolukye fototo lalos, oana ke oiya su orek pal nukewa ke fwal se inge su nunku yok ke orekma lun kosro. Ke me lutlut se inge, Poul el sang kas in kasru: “Lela mokul in sang ma fwal nu sin mutan kiel; a ouyepa mutan nu sin mokul tumal. Wangin ku lun mutan kie fwin manol sifwana, a mokul tumal; a ouyepa wangin ku lun mokul tuma fwin manol sifwana, a mutan kiel.” Tokin ma inge Poul el akkalemye masap mwomwo inge: “Komwos in tia riela nu sin sie sin sie, fwin tia ke inse sefwanna sie pal.” Efu? “Tu komwos fwa eiskomwosyung nu ke pre, a sifwilpa muta yurin sie sin sie, tu Setan lan tia srifwe komwos ke munas lomwos.” (1 Korint 7:3-5) Ke el fwak ke orekma in pre, Poul el akkalemye ma yok sripe ka nu sin sie met Kristian. Tusruktu el oru pa in kalem la kais sie met Kristian su payuk tari el enenu in loang akmwoye a etu ke ma enenu lun mokul ku mutan kiyel ke ikwe a pulakin lal.
14. Fuka akwuk a me lutlut mwomwo puspus lun ma Simusla el orekma pa nu ke fototo mwomwo lun mokul a mutan payuk?
14 Mokul payuk a mutan payuk elos enenu in akkalemye in sumwos nunak lalos nu sin sie sin sie a in etu la fwin wangin nunak mwomwo su oasr lungse ka in fwal nu ke moul in payuk lalos fwa ku in kol nu ke ma upa puspus. (Ridi Filippai 2:3, 4; liye pa Mattu 7:12) Oiya inge el akpayeyuk pa ke sou puspus su tia oana sie alu lun mokul a mutan ka. Fwinne oasr nunak su tia oana sie sikyak, met Kristian elos ku in akmwoye pal nukewa ma upa puspus inge ke inkanek lun ella mwomwo, oiyen kulang, a akesrui. (Ridi 1 Piter 3:1, 2.) Lungse nu sin Jeova a nu sin mokul ku mutan kiye, a akkalemye pa oiyen lungse in fulela, fwa sang kasru nu ke moul in payuk oinge.
15. Mea inkanek mwo in akkalemye sunak ku in oru nu ke moul in payuk mwomwo?
15 Ke kutu oiya, mokul su kulang el fwa akkalemye oiya mwomwo nu sin mutan kiyel wi pa sunak. Ke sie me pupulyuk, el fwa nunku akmwoye nu ke nunak a pulakin lal, fwinne ke ma srisrik puspus. Sie mokul su payuk tari ke lusen yea 47 el fwak: “Nga srakna eis me lutlut mwomwo ke oiya se inge.” Mutan payuk nukewa su met Kristian elos sapkinyuk in akkalemye sunak yok nu sin mokul tumalos. (Efesus 5:33) In sramsramkin ke oiya koluk puspus lun mokul tumalos, a in akkalemye ke ma tafongla lalos ye mutun met puspus, el tia inkanek in akkalemye sunak. Soakas 14:1 el akesmakinye kut: “Mutan lalmetmet nu kemwa musaeuk loom sel, a mutan lalfon sisye ke paul.”
Nikmet Fulela ku Lela Ma Lungse lun Devil
16. Fuka siyanyen puspus elos ku in orekmakin Efesus 4:26, 27 nu ke moul in payuk lalos?
16 “Komwos in mulat, a tia orek ma koluk; tia lela fwatu in tili fwin mulat lomwos, a komwos in tia sang an sin Devil.” (Efesus 4:26, 27) Fwin orekmakinyuk, paye la kas inge ku in kasre kut in aksumwosye ku in fwasr liki ma upa ke moul in payuk. “Nga tia esam ke pal nukewa fwin oasr ma upa lasr a tia sramsramkin nu sin mokul tumuk fwinne kut orekmakin pal yok in aksumwosye ma upa se,” sie met lili el fwak. Ke mutamweyen moul in payuk lalos, el a mokul tumal elos insese la elos fwa kafweang in aksumwosyela ma upa in masrlolos meet liki sie len aksafyeyukla. “Kut insese la nu ka in oru sulela la, kutena ma upa su oasr, kut fwa sang nunak munas nu ka a kafweang in mulkunla ma upa nukewa a oru in oasr mutamwauk mwomwo nu ke sie len sasu.” Ke inkanek inge elos tia “sang an lun Devil.”
17. Fwinne sie siyanyen tia fwal nu sin sie sin sie ke oiyelos, mea ku in kasrelos?
17 Tusruktu fuka fwin kom payukyak nu sin sie met su tia mwo oiya? Kom ku in koneak ku pulakin la oasr sie oiya su tia arulana akkalemyeyuk ke inkanek in lungse su oana met puspus elos engankin. Ne oinge, orekma mwo lom in esam nunak lun Met Orala ma nukewa nu ke akwuk lun payuk ku in kasre kom. Ke kasru lun ngun mutal lun God, Poul el sang kas in kasru nu sin met Kristian: “Lela met nu kemwa in akfulatye mare, a lela nien on in mutal, tu God El fwa nununku met kosro nu kemwa.” (Hibru 13:4) A fwal pa in esamyuk kas inge: “Soko fwu pup koa tolkwe tia sa in mwotelik.” (Ekklisiastis 4:12) Fwin mokul a mutan elos nunku yok ke orekma in akmutalye inen Jeova, elos fwa ku in fototo na paye nu sin sie sin sie a nu sin God. Elos enenu in kafweang in oru moul in payuk lalos in oasr engan a insemwomwo yok ka, a in etu la ma se inge fwa sang mwolana nu sin Jeova, su orala akwuk lun payuk.—1 Piter 3:11.
18. Mea kom lulalfongi na paye ke moul lun payuk?
18 Paye la met Kristian elos ku in koneak me insemwomwo ke oiyen moul in payuk lalos. In oru ma inge efwa oasr me enenu yok in kafweang a in akkalemye oiya mwomwo nukewa lun met Kristian, su sie pa in akkalemye oiyen lungse in fulela. Ke pal inge, ke congregation puspus lun Met Lo lun Jeova fwin fwalu nufon, oasr siyanyen puspus su sang me akpayeye la moul in payuk mwomwo ku in akpayeyuk.
Kom E Topuk Fuka?
• Efu ku in koneak insemwomwo ke moul in payuk el ku in pulakinyuk na paye?
• Mea ku in kasru sie moul in payuk in oasr engan a insemwomwo yok ke moul in payuk lalos?
• Kain in oiya mwomwo fuka mokul a mutan su payuk tari elos enenu in akkeye?
1. Fuka God el akkalemye lalmetmet lal ke met se meet?
[Picture on page 13]
Siyanyen puspus elos enenu in oru sramsram lalos meet liki elos eis sie me solsol ku in orek akwuk nu sin sie met
[Picture on page 14]
Kafweang in aksumwosye ma upa ke len sana, tia ‘sang an lun Devil’