Iunis A Lois Met Luti Mwo Su Sang Me Srikaskrak Mwo

Oanu met kulansap lun Jeova, kut etu la in sang sie me lutlut mwo ke alu nu sin tulik nutusr ma inge sie kunokon yok. Fwinne ke sie pal mwo, kain in kunokon inge sun kain in ma upa a me kutong puspis. Upa liki fwin sie Kristian papa ku nine el oru kunokon inge ye sou su kitakatelik ke alu. Kain in ma sikyuk inge tia ma sasu. Ma Simusla el aketeye nu sesr ke sie nine su sun kain in ma upa se inge ke century se meet C.E.

Sou lun mutan se inge pangpang Iunis el muta fwin an Lystra, sie siti fwin an Lycaonia lun south-central Asia Minor. Lystra el sie siti srisrik su tianu arle pengpeng. Sie siti pa inge su muta ye koko lun an Rom su pangonyuk Julia Felix Gemina Lustra, oakiyuki sin Augustus Caesar tu lan ku in lain orekma lun un met koluk ke an puspis su raunella an inge. Iunis el sie mutan Ju Kristian su muta ke sie sou su kitakatelik, mokul tumal su sie sin met Greek, mwen nutul pangpang Timote, a nine kiel pangpang Lois.​—Orekma 16:​1-3.

Luman tianu arle pukanten met Ju fwin an Lystra, meyen Baibel el tianu sramsram ke sie imwen lolngok fwin an we, tusruktu oasr met Ju puspis fwin an Iconium, mail 20 kutu ke an inge. (Orekma 14:19) Ke sripe se inge, tia fwusesr nu sel Iunis in tu ku ke lalalfongi lal. Meyen Timote el sonna kosroila tokin el isusla paenang ma inge purakak scholar puspis in lalalfongi fwinne wangin me akpayeye la mokul tumal Iunis el tianu insese ke oiye se inge.

Tusruktu, Iunis el tia mukena in lalalfongi lal. Arulanu kalem la Timote el eis “lutlut mutal” sin nine kiel a nine matu kiel pangpang Lois, kemwanu.a Met sap Poul el kaifwe nu sel Timote: “A kom in mutana in ma kom lutlut ka, a etu tu ma paye, tu kom etu el su kom lutlut ma inge sel, a tu ke pal se kom tulik me kom etu Baibel mutal su ku in aklalmetmetye kom nu ke molela ke lalafongi su in Kraist Jisus.”​—2 Timote 3:​14, 15.

Lutlut ke El “Tulik Me”

Ke pal se ma Poul el fwak la lutlut lal Timote ke “ma simusla mutal” el mutamwauk ke el “tulik” me, kalmen ma inge pa el mutamwauk ke el srakna awowo. Meyen el orekmakin kas Greek inge (breʹphos) su pal nu kemwa el sramsram ke awowo su tufwanu isusla. (Srike liye Luk 2:​12, 16.) Ke ma inge Iunis el kaifweung in oru kunokon lal su tuku sin God, el tia pilesru kutena pal ke mutamwauk me in luti Timote ke ma su kasrel in kapek oanu met kulansap oaru lun God.​—Duteronomi 6:​6-9; Soakas 1:8.

Elos “kaifwe” nu sel Timote in “lalalfongi” ke ma paye lun Ma Simusla. Fwal nu ke sie Greek lexicon, kas se su Poul el orekmakin ke ma se inge ku in kalmekin “in purakak mwo; in akkeye mwo” ke ma se. Paye, pal yok a kaifweung na paye eneneyuk tu in oakiye kain in lalalfongi se inge ke insiel Timote, a ma inge kasrel in etu kas lun God a akkalemye lalalfongi ka. Arulanu kalem la Iunis a Lois elos oru orekma upa in luti Timote ke Ma Simusla. A fuka ma lane yok mutan luo inge su sangeng sin God elos eis! Poul el ku in sim leta nu sel Timote: “Tu Nga sifwil esam lalalfongi paye su on in kom, su on meet in Lois nine matu kiom, a in Iunis nine kiom, a Nga nunku mu ouyepa in kom.”​—2 Timote 1:​5.

Fuka sie kunokon yok na paye oasr yurol Iunis a Lois ke moul lal Timote! Ke ma inge, sie met sim pangpang Devid el fwak: “Fwin met sap el lalalfongi la wangin kutena ma su yok liki nien sun lal in ekulla lalalfongi lal Timote ke kasru lal, ou inge el sa na in akismakinyel ke ma se inge. Tusruktu ma se meet su el fwak ke lalalfongi lal Timote pa ‘kain in lalalfongi inge oasr tari yurol Lois . . . a Iunis.’ ” Sramsram lal Poul ke lalalfongi lal Lois a Iunis, a Timote akkalemye la pal nu kemwa lutlut ke Ma Simusla su papa a nine a nine matu elos sang nu sin tulik srisrik in loom selos arulanu yok sripe tu in akilen pal fwasru lun tulik srisrik ke ma lun ngun. Ya ma inge tia oru met nu kemwa in sou in nunku mwo ke ma elos oru in akpayeye kunokon lalos nu sin God a nu sin tulik srisrik nutulos?

Saap Poul el ouyepa nunku ke kain in akmwuk in loom su Lois a Iunis elos orala. Saap met sap Poul el muteta nu in loom selos ke lusen pal in muteta se meet lal fwin an Lystra, apkurun nu ke 47/48 C.E. Saap mutan luo inge elos ekla nu ke alu lun met Kristian ke pal inge. (Orekma 14:​8-20) Aok, moul futoto su oasr insemwomwo ke sou se inge purakak Poul in sulela kutu kas ke pal se ma el sramsram kel Lois oanu “nine matu” kiel Timote. Fwal nu ke sie scholar lun an France pangpang Ceslas Spicq, kas Greek su el orekmakin inge (mamʹme, su siena liki kas mwo a kas in akfulat inge te’he) pa sie “kas mwo lun tulik srisrik” nu sin nine matu kiel, su ke kutu fus ma inge akkalemye sie “inkanek in akkalemye etu a futoto nu sin sie met.”

Pal in Som Lal Timote

Moul in payuk lal Iunis ke muteta akluo lal Poul fwin an Lystra (apkurun nu ke 50 C.E.) tianu arle kalem. Scholar puspis elos nunku la ke pal inge el sie mutan katinmas. Ke kutena luma a ma sikyuk ye koko lun nine kiel a nine matu kiel, Timote el kapek oanu sie mokul fwusr mwo, saap el oasr ke 20 matwe ke pal inge. A “oasr peng mwo kel yurin met lili su muta Lystra a Iconium.” (Orekma 16:2) Arulanu kalem la, kena in sulkakin peng mwo lun Togusrai filiyuki tari ke insiel Timote, meyen el eis me solsol lal Poul in welul a Sailas ke fwafwasyesr lalos oanu sie missionary.

Nunku ke pulakin lal Iunis a Lois ke pal se ma Timote el apkurun in som liki loomu! Elos etu la ke muteta se meet lal Poul ke siti lalos, metu elos tanglal Poul a nunku mu tu el mise. (Orekma 14:⁠9) Ke ma inge, tia fwusesr nu selos in fulela Timote su srakna fwusr in som lukeltal. Saap, elos nunku luseka pal in muta lal in an saye a el fwin ku in foloko nu selos moul. Ye me fosrnga yok inge, wangin alolo nine kiel a nine matu kiel elos akkeyel in eis me sang ke orekma inge su ku in kasrel in kulansap nu sin Jeova ke inkanek yok.

Ma Kut Ku in Lotela Ka

Arulanu pukanten ma kut ku in lotela kel Iunis a Lois. Lalalfongi moklellos in sang nu sel Timote sie lutlut mwo ke ma lun ngun ke el tulik me. Me srikasrak mwo ke orekma mutal su papa a nine matu elos akkalemye nu sin tulik lun tulik nutulos a kutupa arulanu yok sripe na paye ke congregation nu kemwa lun met Kristian. (Taitus 2:​3-5) Me srikasrak lal Iunis el ouyepa akismakinye nine nu kemwa su payuk nu sin mokul silalalfongi ke kunokon a ma lane su tuku ke lutlut ke ma lun ngun nu sin tulik srisrik nutulos. Saap enenu pulaik na paye tu in oru ou inge, yokna fwin papa sa el tianu lungse alu lun mutan kiel. Ma inge ouyepa enenu lalmetmet, meyen mutan Kristian el enenu in akfulatye mokul tumal oanu sifwen sou.

Lalafongi, kaifweung, a mongfwusesr lal Lois a Iunis oswela fwako yok ke pal se ma elos liye la Timote el kapek mwo ke ma lun ngun nu ke na el ekla missionary mwo a met liaung lun congregation. (Filippai 2:​19-​22) Oupanu ke len lasr, lutlut ke Ma Simusla nu sin tulik nutusr enenu pal, mongfwusesr, a kaifweung, tusruktu fwako mwo su tuku ka arulanu yok sripe. Met Kristian fwusr pukanten su lutiyuk ke ‘ma simusla mutal ke elos tulik me’ elos fwinne muta ke alu su kitaketalik in lalalfongi elos sang me insemwomwo yok nu sin papa ku nine su sangeng sin God. Arulanu paye soakas se su fwak: ‘El su oswela sie tulik lalmetmet fwa insemwomwo’!​—Soakas 23:​23-​25.

Met sap Jon el fwak ou inge nu sin tulik nutul in ngun: “Nga arulanu engun ke Nga liye tulik nutik fwafwasyesr in ma paye.” (3 Jon 4) Paye, kain in pulakin inge oasr pa yurin met puspis su oanu Iunis a Lois, met luo su met luti mwo.

[Footnote]