28 SEPTEMBRE–4 OCTOBRE 2026
NKUNGA 79 Longa Bo na Kutelama Ngolo
Sadisa Bantu ya Nkaka na Kuzaba Yehowa Mbote
“Luzingu ya mvula na mvula ke tendula nde, bo zaba nge, Nzambi mosi kaka ya kieleka.”—YOA. 17:3.
NA BUNKUFI
Mutindu nge lenda sadisa balongoki na nge ya Biblia na kuzaba Yehowa mbote mpi mambu yina ke sepedisaka yandi ti yina ke sepedisaka yandi ve.
1. Inki mutindu nge ke kudiwaka kana longoki mosi ya Biblia ke yela na kimpeve?
INKI mutindu nge ke kudiwaka kana longoki mosi ya Biblia me kwisa na mbala ya ntete na balukutakanu, kana yandi me yantika kupesa bamvutu, kulonga nsangu ya mbote mpi kana yandi me baka lukanu ya kudipesa na Yehowa Nzambi mpi kubaka mbotika? Ntembe kele ve nde yo ke pesaka nge kiese mingi. Ya kieleka, Yehowa me fwana na kubaka lukumu sambu yandi muntu ke sadisaka balongoki na beto ya Biblia na kuyela na kimpeve. Yo yina, beto ke pesaka yandi lukumu ntangu muntu mosi ke yela na kimpeve.—1 Bak. 3:5-9; 3 Yoa. 3, 4.
2. Inki kele luzolo ya Yehowa sambu na balongoki ya Biblia? (1 Timoteo 2:3, 4)
2 Luzolo ya Nzambi kele nde “bantu ya mitindu yonso kuguluka mpi kubaka nzayilu ya . . . kieleka.” (Tanga 1 Timoteo 2:3, 4.) Yehowa ke zolaka nde bantu kuzaba yandi mbote-mbote mpi bo zaba mambu ya mbote yina yandi me salaka mpi yina yandi ke kana kusala. (Yer. 9:24) Sambu na kusala yo, longoki ya Biblia fwete vanda ti nzayilu ya kieleka. Na ndinga ya kisina, bangogo yina bo me balula nde ‘nzayilu ya kieleka,’ ke tendula ve kaka kulonguka mambu mingi sambu na Nzambi kansi mutindu muntu mosi ya mayele tubaka, yo ke tendula kulonguka mambu yina “ke pusa kibeni muntu na kusadila yo na luzingu na yandi.” Yo yina, kana longoki ya Biblia me zaba Yehowa mbote, yo ta pusa yandi na kusoba mbote luzingu na yandi. Diaka, yandi ta kuma ti kivuvu ya kuzinga “mvula na mvula.”—Yoa. 17:3.
3. Inki beto ta longuka na disolo yai?
3 Yehowa me pesaka beto dibaku ya kusadisa bantu ya nkaka na kuzaba yandi. Na disolo yai, beto ta pesa bamvutu na bangiufula yai: Sambu na nki yo kele mfunu nde balongoki ya Biblia kuzaba Yehowa mbote? Inki mutindu beto lenda sadisa bo na kuzaba mbote bikalulu ya Yehowa? Mpi nki mutindu beto lenda sadisa bo na kusadila mambu yina bo me longuka sambu na Yehowa?
SADISA BALONGOKI NA NGE YA BIBLIA NA KUZABA YEHOWA MBOTE
4. Mutindu Marko 12:30 ke monisa yo, nki fwete vanda lukanu na beto ya ntete ntangu beto ke longuka Biblia ti bantu?
4 Yezu tubaka nde nsiku ya kuluta nene kele kuzola Yehowa na ntima na beto ya mvimba, na moyo na beto ya mvimba, na mabanza na beto yonso mpi na ngolo na beto yonso. (Tanga Marko 12:30.) Yo yina, longoki fwete zaba Yehowa mbote sambu na kuzola yandi. Beto ke zolaka nde zola ya Yehowa kupusa balongoki na beto ya Biblia na kubaka mbotika. Kansi, beto ke zolaka ve nde bo sala yo kaka sambu na kukuma banduku na beto to ya bampangi ya nkaka to kaka sambu bo ke sepelaka ti malongi ya nkaka ya Biblia. Yo yina ntangu beto ke longuka Biblia ti bo, lukanu na beto ya ntete fwete vanda ya kusadisa bo na kuzaba mpi kuzola Yehowa.
5. Zola sambu na Yehowa ta pusa longoki ya Biblia na kusala nki?
5 Zola mpi bulemfu kele ti kuwakana ya ngolo. Kana longoki ya Biblia me zaba Yehowa mbote mpi ke zola yandi, yo ta pusa yandi na kulemfukila yandi. Yezu tubaka nde: “Sambu nsi-ntoto kuzaba nde mono ke zolaka Tata, mono ke sala mutindu Tata songaka mono na kusala.” (Yoa. 14:31) Mutindu mosi mpi, kuluta konso kima ya nkaka, zola sambu na Yehowa ta pusa longoki ya Biblia na kulemfukila Yehowa mpi na kukangama na yandi.—1 Yoa. 5:3.
6. Inki mutindu kuzaba Yehowa mbote ta sadisa longoki na nge ya Biblia na kubaka balukanu ya mbote? Pesa mbandu.
6 Kana longoki ya Biblia me zaba Yehowa mbote, yo ta pusa yandi na kubaka balukanu ya mbote. Beto baka mbandu mosi: Muntu ya ke pusaka avio fwete suka ve kaka na kulonguka mambu ya ke tubilaka mutindu ya kupusa avio to na kusala kaka ekzame sambu na yo. Kansi yandi fwete pusa yo mbala mingi. Kusala mpidina ta sadisa yandi na kuzaba mutindu ya kupusa avio mu mbandu na ntangu ya mipepe ya ngolo, ya mvula mpi na lubungi ya matuti. Mutindu mosi, sambu na kuzaba Yehowa mbote, longoki ya Biblia fwete suka ve kaka na kulonguka Biblia kansi yandi fwete tula mpi dikebi na mambote yina kubaka balukanu ya mbote ke natila yandi. Kana yandi ke landa kulonguka mambu mingi sambu na Yehowa mpi ke tula dikebi na mutindu Tata na yandi ya zulu ke sadisa yandi, yo ta sadisa yandi na kubaka balukanu ya mbote na konso diambu yina yandi ke kutana ti yo.
7. Inki mutindu kuzaba Yehowa mbote sadisaka Yozefi na kubaka lukanu ya mbote?
7 Kuzaba Yehowa mbote sadisaka Yozefi na kubaka lukanu ya mbote ntangu nkento ya Potifare vandaka kupusa yandi na kuvukisa nitu ti yandi. Ntembe kele ve nde Yozefi zabaka banda kileke nde Yehowa pesaka Adami nkento mosi mpamba Eva mpi yandi zabaka mambu yina kuminaka mfumu mosi yina botulaka Sara, nkento ya Abrahami. (Kuy. 2:24; 20:3, 6) Yozefi zabaka mbote masolo yai mpi yo sadisaka yandi na kuzaba mutindu Yehowa ke tadilaka makwela mpi dikabu ya kuvukisa nitu. Yozefi monisaka nde yandi zabaka Yehowa mbote mutindu yandi buyaka kuvukisa nitu ti nkento ya Potifare mpi yo yina yandi songaka nkento yango nde: “Inki mutindu mono lenda sala mbi yai ya nene mpi kusala kibeni disumu na ntwala ya Nzambi?” (Kuy. 39:7-9) Yozefi zabaka mambu yina kele mbote mpi yina kele mbi na meso ya Yehowa. Yandi vandaka kubakisa mambu yina lenda pesa Nzambi mpasi. Yo yina, yandi bakaka lukanu ya mbote. Kana beto ke sadisa balongoki na beto ya Biblia na kuzaba Yehowa mbote mpi na kulonguka bikalulu na yandi, yo ta pusa bo mpi na kubaka balukanu yina ke sepedisaka Yehowa.
SADISA BALONGOKI NA NGE YA BIBLIA NA KUZABA MBOTE BIKALULU YA YEHOWA
8. Inki mutindu nge lenda sadila mukanda Zinga Mvula na Mvula! sambu na kusadisa longoki na nge ya Biblia na kuzaba Yehowa mbote?
8 Inki mutindu nge lenda sadisa balongoki na nge ya Biblia na kuzaba mbote bikalulu ya Yehowa? Yehowa yulaka Yobi bangiufula kuluta 50 sambu na kusadisa yandi na kuzaba yandi mbote-mbote. (Yobi 38:1–41:34) Beto lenda yula mpi balongoki na beto ya Biblia bangiufula. Bangiufula ya mukanda Zinga Mvula na Mvula! ke sadisaka balongoki ya Biblia na kulonguka malembe-malembe bikalulu ya Yehowa. (Tala lupangu “Bangiufula Yina Ke Sadisaka Beto na Kulonga.”) Yo yina, yula longoki na nge ya Biblia bangiufula yai sambu na kusadisa yandi na kuzaba Yehowa mbote.
9-10. (a) Inki mutindu beto lenda sadisa balongoki na beto ya Biblia na kulonguka mambu mingi sambu na Yehowa ntangu bo ke tanga Biblia? (Yakobo 5:11) (b) Tubila bangiufula yina longoki ya Biblia lenda kudiyula sambu na kubakisa mambu yina ke sepedisaka Yehowa mpi yina ke sepedisaka yandi ve ntangu yandi ke tanga disolo ya Daniele.
9 Kaka ntangu beto ke yantika kulonguka Biblia ti balongoki na beto ya Biblia, beto fwete lomba bo na kubanda kutanga Biblia konso kilumbu.a Inki mutindu beto lenda sadisa bo na kulonguka mambu mingi sambu na Yehowa ntangu bo ke tanga Biblia? Beto lenda songa bo nde na konso mbala yina bo ke tanga Biblia, bo fwete yindula sambu na nki Yehowa tulaka baverse yina bo ke tanga na Ndinga na yandi mpi bikalulu ya Yehowa yina baverse yango ke longa bo. Mu mbandu, beto tala mutindu Yakobo salaka yo ntangu yandi tubilaka disolo ya Yobi. Yakobo tubilaka kaka ve kikalulu ya kukanga ntima ya Yobi kansi yandi tubilaka mpi bikalulu ya Yehowa, mu mbandu ntima-mbote ya Yehowa mpi kikalulu na yandi ya kuwila bantu mawa.—Tanga Yakobo 5:11.
10 Beto ke zolaka nde balongoki na beto ya Biblia kulonguka na konso disolo ya Biblia mambu yina ke sepedisaka Yehowa mpi yina ke sepedisaka yandi ve. Mu mbandu, longoki ya Biblia lenda sadila kitini “Mambu ya Nge Lenda Sala Sambu Nge Tanga Biblia ti Kiese” ya mukanda Zinga Mvula na Mvula! mpi yandi songa beto nde yandi me pona kutanga disolo ya Daniele na dibulu ya bantambu. Beto lenda lomba yandi na kudiyula bangiufula yai: ‘Sambu na nki Yehowa gulusaka Daniele? Yo ke longa mono nde Yehowa ke sepelaka ti mambu ya nki mutindu?’ (Dan. 6:10, 22) Yandi lenda kudiyula mpi nde: ‘Inki kuminaka bantu yina kusilaka Daniele makambu? Yo ke longa mono nde Yehowa ke sepelaka ve ti mambu ya nki mutindu?’ (Dan. 6:4, 5, 24) Diaka, beto lenda lomba yandi na kuyindula bikalulu ya nkaka ya Yehowa ya kele na disolo yina.—Dan. 6:26, 27.
11. Inki mutindu beto lenda sadisa longoki na beto ya Biblia na kubakisa nde Yehowa muntu ke longaka yandi?
11 Beto ke vandaka na kiese kana longoki ya Biblia ke sepela ti mutindu mambu yina yandi ke longuka ke natila yandi mambote. Kansi beto fwete sadisa yandi na kubakisa nde Yehowa Longi ya Nene muntu ke longa yandi mambu yango. (Yez. 30:20, 21) Longoki na beto ya Biblia lenda pesa beto mersi mpi kusikisa beto sambu na mutindu na beto ya kulonga. Yo kele mbi ve kana yandi me sikisa beto na masonga kansi beto fwete sadisa yandi na kupesa lukumu mpi mersi na Yehowa.
SADISA BALONGOKI NA NGE YA BIBLIA NA KUSADILA MAMBU YINA BO KE LONGUKA SAMBU NA YEHOWA
12-13. Inki mutindu nge lenda sadisa longoki na nge ya Biblia kana yandi me tanga disolo mosi ya Biblia yina yandi ke bakisa ve mbote? (Tala mpi kifwanisu.)
12 Beto fwete sadila mambu yina beto ke longuka sambu na kubakila yo mpenza mambote. Ebuna, nki mutindu nge lenda sadisa longoki na nge na kusadila mambu yina yandi ke longuka? Ntete, nge fwete longa yandi na kuyindula mambu yina yandi ke zaba sambu na Yehowa ntangu yandi ke tanga disolo mosi yina yandi ke bakisa ve mbote. Mu mbandu, ntangu yandi ke tanga masolo ya ke tadila lusambisu ya Nzambi, yandi lenda kudiyula sambu na nki Yehowa fwaka bantu ya nkaka mpi gulusaka bankaka. Inki mutindu nge lenda sadisa longoki na nge ya Biblia na kuzaba sambu na nki Yehowa salaka mutindu yina?
13 Nge lenda lomba longoki na nge na kuyindula mambu yina yandi me longuka sambu na Yehowa. Mu mbandu, nge lenda lomba yandi na kudiyula bangiufula yai: Inki Yehowa ke zolaka sambu na bantu? (2 Pie. 3:9) Inki yandi me salaka dezia sambu na kugulusa beto bantu ya masumu? (Baef. 2:4, 5) Keti Yehowa ke pesaka bantu ndola ata bo me sala mbi ve? Ebuna kana muntu mosi me sala mbi, keti yandi ke pesaka yandi ve ndola? (Kub. 34:6, 7) Bantangu ya nkaka, Biblia ke tubilaka ve bikuma yonso yina me pusa Yehowa na kubaka lukanu mosi buna. Ata mpidina, beto ke vandaka ve ti mfunu ya kuzaba bikuma yango sambu beto ke zabaka mbote Nzambi na beto mpi beto ke ndimaka nde yandi ke salaka ntangu yonso mambu ya mbote.
Longa longoki na nge ya Biblia na kuyindula mambu yina yandi ke zaba sambu na Yehowa ntangu yandi ke tanga disolo mosi yina yandi ke bakisa ve mbote (Tala baparagrafe 12-13)
14. Inki mutindu nge lenda sadisa longoki na nge ya Biblia kana yandi ke wakana ve ti mpangi mosi na dibundu?
14 Beto tubila mutindu ya zole yina beto lenda sadisa longoki na beto ya Biblia na kusadila mambu yina yandi me zaba sambu na Yehowa. Yindula nde longoki na nge ya Biblia me banda kukwenda na balukutakanu mpi ke wakana ve ti mpangi mosi na dibundu. Mbala ya nkaka, mpangi yango me tuba to me sala kima yina me pesa yandi makasi. Kana mpidina, sadisa longoki na nge na kuyindula mutindu Yehowa ke tadilaka bampangi. Mu mbandu, yandi lenda kudiyula nde: Inki kimenga Yehowa me pesaka sambu na kumonisa nde yandi ke zolaka bo? (Yoa. 3:16) Sambu na nki Yehowa ke zolaka nde beto zinga na bumosi? (Nk. 133:1) Inki mutindu Yehowa ke waka kana beto ke sala bikesa ya kutanina bumosi yango? (2 Bak. 13:11) Sadisa longoki na nge ya Biblia na kubakisa nde Yehowa ke vandaka na kiese kana beto ke tula dikebi na bikalulu ya mbote ya bampangi kansi ve na bifu na bo.
15-16. (a) Inki mutindu longoki ya Biblia lenda landa mbandu ya Yezu ntangu yo ke lomba nde yandi baka lukanu mosi ya nene? (Yoane 8:29) (b) Inki mutindu mpangi Marianne sadisaka longoki na yandi na kubaka lukanu ya mbote? (Tala mpi kifwanisu.)
15 Mutindu ya tatu yina beto lenda sadisa longoki na beto ya Biblia na kusadila mambu yina yandi me zaba sambu na Yehowa kele kusadisa yandi na kubaka balukanu ya mbote. Ntete, nge lenda benda dikebi na yandi na dilongi 35 ya mukanda Zinga Mvula na Mvula! ya kele ti ntu-diambu “Inki Ke Sadisaka Beto na Kubaka Balukanu ya Mbote?” Ebuna, nki nge lenda sala kana longoki na nge ya Biblia me samba Yehowa mpi me sala bansosa kansi yandi ke kuka ve kubaka lukanu ya mbote? Mbala ya nkaka yandi ke zaba ve verse ya Biblia yina yandi lenda sadila sambu na kubaka lukanu ya mbote. Nge lenda lomba yandi na kuyindula mbandu ya Yezu. Inki vandaka kusadisa Yezu na kubaka balukanu ya mbote? Yandi tubaka nde: “Mono ke salaka ntangu yonso mambu yina ke pesaka [Tata na mono] kiese.” (Tanga Yoane 8:29.) Lomba longoki na nge na kudiyula nde: ‘Inki mutindu mambu yina mono me longuka mpi me zaba sambu na Yehowa lenda sadisa mono na kubaka lukanu yina ke sepedisaka yandi?’ Sadisa yandi na kuzaba nde konso lukanu yina ke pesaka Yehowa kiese kele lukanu ya mbote.
16 Nkento mosi na Chili vandaka kulonguka Biblia mpi yo lombaka nde yandi baka lukanu mosi ya nene. Bampangi na yandi ya dibuta pusaka yandi na kundima kisalu yina bo vandaka kufuta bantu mbongo mingi ata yo zolaka kukanga yandi nzila ya kukwenda na balukutakanu. Mpangi-nkento Marianne, ya vandaka kulonguka ti yandi Biblia, ke tuba nde: “Mono songaka yandi na kuyindula kana lukanu yango ta pesa Yehowa kiese to mpasi. Mono songaka yandi mpi na kusamba Yehowa sambu na lukanu yango mpi na kutula dikebi na mvutu yina Yehowa ta pesa yandi. Yandi buyaka kisalu yina mpi ntangu fioti na nima, yandi zwaka kisalu ya nkaka yina vandaka kupesa yandi nzila ya kukwenda na balukutakanu.” Simba nde mpangi Marianne songaka ve longoki na yandi mambu ya kusala kansi yandi sadisaka yandi na kuyindula mutindu ya kusadila mambu yina yandi longukaka dezia sambu na Yehowa. Yo yina, mambu yai ya longoki na yandi kutanaka ti yo kumisaka ngolo kinduku na yandi ti mpangi Marianne mpi Yehowa. Mpangi Marianne ke tuba diaka nde: “Longoki na mono ya Biblia me bakisaka nde Yehowa ke lungisaka bampusa na beto kana beto ke tula lusambu na yandi na kisika ya ntete.”
Sadisa longoki na nge ya Biblia na kubaka balukanu yina ke sepedisaka Yehowa (Tala baparagrafe 15-16)b
MAMBOTE YINA BANTU YA KE ZABAKA YEHOWA MBOTE KE BAKAKA
17. Inki kele kima ya kuluta mfunu yina balongoki na beto ya Biblia fwete longuka?
17 Balongoki na beto ya Biblia ke longukaka mambu mingi ya mfunu ntangu bo ke longukaka Biblia. Bo ke longukaka malongi yai ya mfunu ya Biblia, mu mbandu: Mambu yina ke kuminaka muntu kana yandi me fwa, kimenga ya Yezu mpi Kimfumu ya Nzambi. Bo ke longukaka mpi mambu mingi ya nkaka sambu na dibundu ya Yehowa mu mbandu mutindu beto ke salaka balukutakanu, mukumba ya bankuluntu mpi ya Nto-Kimvuka. Kansi beto ke zolaka nde balongoki na beto ya Biblia kuzaba mambu yai mpi mambu mingi ya nkaka. Mu mbandu, yo kele mfunu mingi kuluta nde bo zaba Yehowa mbote.
18. Inki balusakumunu bantu yina ke zabaka Yehowa mbote ke bakaka?
18 Beto kele ti dibaku ya nene ya kusadisa bantu na kuzaba Yehowa mbote. Bantu yina ke zabaka Yehowa mbote mpi ke sadilaka yandi ke vandaka na kiese ya mingi banda bubu yai. (Nk. 25:12-15) Diaka, na bilumbu ke kwisa, bantu yonso yina ke bakaka “nzayilu ya muntu yina kele muntu ya kieleka,” disongidila Yehowa, ta baka luzingu ya mvula na mvula. (1 Yoa. 5:20) Kansi bo ke bakaka mpi balusakumunu ya nkaka. Mu mbandu, Biblia ke tuba nde bantu yonso yina ke salaka bikesa ya kuzaba yandi mbote mpi ya kuzola yandi me “zabana na yandi.” (1 Bak. 8:3) Ya kieleka, Nzambi Nkwa-Ngolo Yonso ke tudilaka beto dikebi mpi ke ndimaka nde beto kuma banduku na yandi. Yai kele lusakumunu ya kuluta nene yina kuzaba Nzambi mosi kaka ya kieleka ke natilaka beto.
NKUNGA 84 Kuzola
a Kitini mambu ya kusala na dilongi 05 ya mukanda Zinga Mvula na Mvula! ke tuba nde: “Yantika kutanga Biblia konso kilumbu mpi sadila mambu ya kele na kitini, ‘Mambu ya Nge Lenda Sala Sambu Nge Tanga Biblia ti Kiese.’”
b NTENDULA YA KIFWANISU: Kifwanisu ya ke monisa mutindu mambu salamaka na disolo ya longoki ya Biblia ya mpangi Marianne yina buyaka kisalu.