Muẹrohọ Epanọ Whọ be Gaviezọ

1-2. (a) Eme Jihova o bi ru kẹ idibo riẹ nẹnẹ? (Olezi 23:1, 2, 5) (b) Eme ma te ta ẹme kpahe evaọ uzoẹme nana?

JIHOVA o bi wuhrẹ omai eware buobu nẹnẹ na. Devidi ọ ta nọ: “Jihova họ Othuru-igodẹ nọ ọ be rẹrote omẹ. Oware ovo o te kare omẹ hẹ.” Ma riẹ nọ uzẹme ọvo ọ ta na.—Se Olezi 23:1, 2, 5.

² Ewuhrẹ nọ ma rẹ nya na, yọ edhere jọ nọ Jihova o bi ro wuhrẹ omai. Eware buobu nọ ma re yo evaọ ewuhrẹ na, yọ eware nọ ma riẹ no vẹre. O tẹ make rọnọ ma “rrọ gaga evaọ uzẹme” na, eware nọ ma riẹ no vẹre nọ ma be wariẹ yo na, i re fiobọhọ kẹ omai. (2 Pita 1:12) Kọ who te kpohọ ewuhrẹ, nọ o jẹ rọnọ eware nọ a bi wuhrẹ ẹdẹ yena yọ eware nọ a ta ẹme kpahe gaga no, kọ o rẹ bẹ owhẹ re whọ gaviezọ? O tẹ rrọ ere, uzoẹme nana u ti fiobọhọ kẹ owhẹ. Ma te ta ẹme te oware nọ u ro fo re ma gaviezọ ziezi nọ ma te kpohọ ewuhrẹ. Ma te jẹ ta kpahe eware nọ inievo nọ i wo ẹme a re ru re ahwo a sae gaviezọ ziezi kẹ ẹme rai. Ma ve ti je dhunu te eware nọ e sai fiobọhọ kẹ omai gaviezọ ziezi. Rekọ joma kake ta kpahe Jihova nọ o wo eme nọ ma bi wuhrẹ na.

KAREGHẸHỌ NỌ JIHOVA HỌ ỌNỌ Ọ BE TA ẸME KẸ OMAI NA

3. Eme Jihova ọ be rọ ta ẹme kẹ omai, kọ ẹvẹ idibo Jihova a bi ru Ebaibol na?

³ Ebaibol na Jihova ọ be rọ ta ẹme kẹ omai. (2 Tim. 3:16, 17) Jesu ọ riẹ ere. Oye o wha riẹ ze nọ ọ jẹ rọ rehọ eme riẹ no Ikereakere na ze ẹsikpobi, yọ o je wuhrẹ ahwo evaọ oghẹrẹ nọ eme na e rẹ rọ daruọ ahwo oma. U te epanọ ahwo jọ a rọ ta nọ: “Ẹvẹ ọzae nana ọ sae rọ riẹ Ikereakere na te enẹ kpakiyọ o kpohọ isukulu egagọ họ?” (Jọn 7:15) Eva e were ahwo nọ i wo emamọ eva gaga fiki oghẹrẹ nọ o je ro wuhrẹ ai ẹme Ọghẹnẹ. Ileleikristi oke anwae a rọ aro kele Jesu. A jẹ rọ Ikereakere na wuhrẹ ahwo ziezi re. Ahwo jọ họ, Pọl avọ Apọlọs. (Iruẹru 17:2, 3; 18:24, 28) Ere omai re nẹnẹ, mai Isẹri Jihova, izoẹme nọ ma bi kere, eme nọ ma be ta evaọ JW Broadcasting^® kpobi, evuẹ ogbotu, gbe ividio nọ ma bi ru, Ebaibol na ma be rehọ eware na kpobi no ze. Yọ eva e rẹ were ahwo ọkpokpọ nọ a ziọ ewuhrẹ mai nọ a tẹ ruẹ nọ Ebaibol ọvo ma be rọ eme na kpobi no ze. Evaọ iwuhrẹ mai re, nọ ohwo o te wo ẹme, Ebaibol ọ rẹ rehọ ẹme na no ze. Orọnikọ o te se oria Ebaibol jọ no, o ve ruru ei ta ẹme ọfa vrẹ hẹ, rekọ o re ru oware nọ o se na vẹ kẹ ogbotu na je dhesẹ epanọ a sai ro fi ei họ iruo.—Luk 24:32.

4. A tẹ ta nọ ma “yo ẹme” hayo ma “gaviezọ,” eme u dhesẹ?

⁴ Evaọ ẹsibuobu a tẹ jọ Ebaibol ta nọ ma “yo ẹme” hayo “gaviezọ,” u dhesẹ nọ ma re ru oware nọ a be ta kẹ omai. Nọ ma te bi se Ebaibol hayo nọ ma tẹ rrọ obọ ewuhrẹ, o wọhọ ẹsenọ Jihova ọ be ta ẹme kẹ omai. Fikiere ma rẹ gaviezọ ziezi, ma vẹ riẹ otọ oware nọ ọ be vuẹ omai na, ma vẹ sai ru ei. Ma riẹ nọ ma te ru ere, eva mai e te were Jihova gaga.—Itẹ 27:11.

OWARE NỌ U RO FO RE MA GAVIEZỌ ZIEZI NỌ MA TẸ RRỌ OBỌ EWUHRẸ

5. Eme ma re ru fikinọ ma you Jihova? (Jọn 4:23, 24; 1 Jọn 5:3)

⁵ Ma rẹ gaviezọ evaọ ewuhrẹ fikinọ ma you Jihova. (Mat. 22:37) Epanọ ma wuhrẹ kpahe Jihova te, ere ma re you rie te. Yọ ma te you Jihova gaga, ma te gwọlọ gaviezọ kẹe, ma ti ru oware nọ ọ ta, jẹ gọe oghẹrẹ nọ ọ jọ Ebaibol ta nọ a rẹ rọ gọe.—Se Jọn 4:23, 24; 1 Jọn 5:3.

6. Eme ma be hai wuhrẹ evaọ obọ ewuhrẹ nọ u re fiobọhọ kẹ omai wuhrẹ ahwo ziezi?

⁶ Ma rẹ gaviezọ evaọ ewuhrẹ fikinọ ma you amọfa. (Mat. 22:39) Ma te kpohọ ewuhrẹ, Jihova o re wuhrẹ omai epanọ ma sai ro fiobọhọ kẹ inievo mai gbe ahwo nọ a ri mu ei họ ẹgọ họ. Wọhọ oriruo, ma te kpohọ ewuhrẹ, a rẹ jọ ibroshọ You Ahwo—Fiobọhọ kẹ Ae Jọ Ilele na wuhrẹ omai eware nọ i re fiobọhọ kẹ omai sae ta usi uwoma je wuhrẹ ahwo ziezi. Kọ o rẹ bẹ owhẹ re whọ rọ ẹme gheghe mu ẹme họ kugbe ohwo, jẹ rọ ere mu usi uwoma họ ẹta kẹe? O tẹ rrọ ere, evaọ ewuhrẹ udevie-oka na, gaviezọ ziezi, je rri inievo nọ i ti ru odhesẹvia usi uwoma ota na. Who ti wuhrẹ oware jọ mi ae.

7. Eme o jẹ roja re ma hae gbẹ gaviezọ kẹ Jihova?

⁷ Ma rẹ gaviezọ evaọ ewuhrẹ fikinọ ma gwọlọ siwi uzuazọ mai. Nọ ma te bi ru oware nọ Ẹme Ọghẹnẹ ọ ta, ma ti wo uzuazọ. Yọ ere Jihova ọ ta kẹ idibo riẹ evaọ oke anwae. (Izie. 32:44-47) Nọ ma tẹ be gaviezọ ziezi evaọ obọ ewuhrẹ, o rẹ lẹliẹ omai kru udu ga nọ ebẹbẹ i te te omai, ma vẹ sai thihakọ hẹrẹ akpọ ọkpokpọ na. (Rom 8:25) U gine wuzou re ma gaviezọ kẹ Jihova gaga re ma sai ru oware nọ ọ gwọlọ nọ okenọ a be te rọ raha akpọ na ọ kẹle no na.—Mat. 24:42-44; Evia. 1:3.

OWARE NỌ MA RE RU RE INIEVO NA A SAE GAVIEZỌ ZIEZI EVAỌ OBỌ EWUHRẸ

8. Fikieme u je wuzou re inievo nọ i re ru ẹme a gbẹ daoma wo onaa ẹme ziezi?

⁸ U fo re inievo nọ i re ru ẹme, maero kọ enọ e rẹ kẹ ovuẹ ogbotu, a daoma gbẹ riẹ epanọ a re ru ẹme ziezi. Ohwo ọ tẹ ruẹrẹ oma kpahe kẹ ẹme riẹ ziezi, jẹ nabi ru eria ikere nọ o se vẹ, o rẹ sai fiobọhọ kẹ inievo na kru ukoko na ga. O vẹ jẹ lẹliẹ ahwo nọ a ziọ ewuhrẹ mai obọ riẹ nọ egagọ uzẹme na ọna. Fikiere otẹrọnọ who wo ẹme, who rri ẹme na vo ho keme o rẹ sai ru okpoware evaọ oma ahwo. Otẹrọnọ a kẹ owhẹ ẹme, u ti woma re who ru eware nọ ma be te fodẹ evaọ idhe-eme nọ ma ti te na. Eware na e mai kiekpahe inievo nọ e be kẹ ovuẹ ogbotu. Rekọ inievo nọ i wo eme efa, a sai ru eware evona re.—2 Tim. 4:2; Tait. 1:9.

9. Fikieme o jẹ roja re oniọvo nọ o bi ru ẹme ọ ruẹrẹ ẹme na họ othotha?

⁹ Ruẹrẹ ẹme ra họ othotha re u koko uzou họ. Who te bi ru ẹme, u fo re ẹme na o vẹ ogbotu na ẹro, a vẹ jẹ ruẹ epanọ eme nọ whọ be ta e rọ jẹhọ ohwohwo. Otẹrọnọ ẹme ra ọ rrọ ragha ragha, ogbotu na o ti reghe no. Re whọ sae ruẹrẹ ẹme ra họ othotha, eware jọ nọ who re ru ena: Ọrọ ọsosuọ, jọ emuhọ ẹme na vuẹ ogbotu na igogo eware nọ whọ gwọlọ ta kpahe. Ọrọ avọ ivẹ, ru igogo eme na vẹ ọvuọvo. Nọ who bi ru ẹme na, who te ru ugogo ẹme jọ vẹ no, u ti woma re whọ dina dhizu, whọ vẹ fodẹ ugogo ẹme ọfa nọ whọ gwọlọ ta kpahe. Ọrọ avọ esa, nọ who te bi ku ẹme ra họ, wariẹ dhunu te igogo eme na kpẹkpẹe.

10. Eme u je wuzou re ẹme nọ whọ gwọlọ ru o daruọ owhẹ oma?

¹⁰ Jọ ẹme ra na ọ ruọ owhẹ oma. Nọ ẹme ra na ọ tẹ ruọ owhẹ oma, whọ te rọ ọwhọ ta ẹme na kẹ ogbotu na. (Itẹ 2:4, 5; Iruẹru 4:20) Oware jọ nọ o te lẹliẹ ẹme na ruọ owhẹ oma họ, nọ who te roro kpahe ẹme na avọ eria Ebaibol nọ e riẹe eva ziezi. U wo oniọvo-ọmọzae jọ nọ ọ rrọ obọ United States nọ ọ kpako vrẹ ikpe udhosa-gbikpe (70) no. Ẹme jọ nọ a ru okenọ ọ jọ ọmaha ọ rẹ thọrọ iẹe ẹro ho. Ọ ta nọ: “Oniọvo nọ o je ru ẹme na, ọ vuẹ omai nọ ma daoma re ma hai roro didi nọ ma te bi se Ebaibol. O dhesẹ oghẹrẹ nọ ma sai ro ru ei kẹ omai. Yọ ọwhọ nọ ọ jẹ rọ ta ẹme na, o rẹ lẹliẹ ẹme na ruọ ohwo oma. No umuo ẹdẹ yena vrẹ, oghẹrẹ nọ me je ro se Ebaibol u te nwene. Usu mẹ avọ Jihova o tẹ te ga vi epaọ ọsosuọ.”

11. Eme ohwo nọ o bi ru ẹme o re ru re ahwo a sae ruẹ oware jọ kru họ obọ? (1 Timoti 4:13-16)

¹¹ Roro kpahe ahwo nọ whọ te ta ẹme na kẹ, whọ vẹ jẹ fodẹ eware jọ nọ a rẹ sai ru. Ukpenọ whọ rẹ ta ẹme na ehruehru, ta ẹme te eware jọ dẹẹ nọ a rẹ sai ru, who ve je dhesẹ iẹe no Ebaibol ze. Pọl ukọ na o ru oware utioye na. Ọ vuẹ Timoti eware jọ dẹẹ nọ o re ru re ọ sai gbe dikihẹ ga evaọ obọ Ẹfisọs nọ a vi rie nya oke yena. (Se 1 Timoti 4:13-16.) Daoma roro kpahe oware nọ u ti fiobọhọ kẹ ahwo nọ whọ te ta ẹme na kẹ. Whọ vẹ ta ẹme te eware jọ dẹẹ nọ a rẹ sai ru, nọ u re dhesẹ nọ a bi ru oware nọ a wuhrẹ no ẹme na ze.

12. Eme u je woma gaga re ohwo nọ o bi ru ẹme ọ ta ẹme na wọhọ ẹme obọriẹ?

¹² Ru ẹme na do via evaọ obọ uwou, re ẹme na ọ jọ wọhọ ẹme obọra nọ whọ be ta. U fo re whọ ta ẹme na wọhọ ẹme obọra orọnikọ who re kere ubiẹme kpobi nọ whọ te ta fihotọ re who sei no obe ze he. Ọ tẹ ginẹ wọhọ ẹme obọra, ẹsiẹe ahwo a te mae gaviezọ, ẹme na o ve te ae udu. Ibroshọ Romakẹ Isase Ẹgbede avọ Ewuhrẹ na ọ ta nọ: “Ta ẹme na oghẹrẹ nọ whọ be hae ta ẹme kẹdẹ kẹdẹ, ta ẹme na no eva ra ze evaọ oghẹrẹ nọ u re dhesẹ epanọ oware nọ whọ be ta na gbe ahwo nọ a be gaviezọ kẹ owhẹ na a rrọ owhẹ oma.” Whọ tẹ be ginẹ ta ẹme na wọhọ ẹme nọ whọ be ta no uzou ze, o gbẹ rrọ wọhọ oware nọ a bi se no obe ze he, ẹme na ọ te jaja, ọ te were, yọ o ti te ahwo udu.

13. Eme u je fo re inievo nọ i re ru ẹme a ta kẹ inievo nọ e riẹ ẹme eru gaga re a fiobọhọ kẹ ae? (Rri uwoho na re.)

¹³ Ta kẹ oniọvo nọ ọ riẹ ẹme eru ziezi re o fiobọhọ kẹ owhẹ. Kọ eme whọ te ta kẹe na? Whọ sai dhesẹ eware nọ who kere fihotọ nọ whọ gwọlọ fihọ ẹme ra na kẹe. Kẹsena whọ vẹ ta kẹe nọ ọ vuẹ owhẹ eware nọ who re ru re ẹme na o gbe woma viere, who ve ku ai kugbe ẹme na. Ru ẹme na kẹe. Yọ who bi ti ru ei kẹe na, vuẹe nọ jọ o muẹrohọ eware jọ nọ whọ riẹ ru tere he nọ u fo nọ whọ rẹ gbẹ daoma fihọ. (Itẹ 1:5) Mai kpobi na ma wo eware jọ nọ ma be riẹ ru tere he nọ ma te bi ru ẹme, rekọ ma rẹ riẹ hẹ. Rekọ nọ omọfa ọ tẹ gaviezọ kẹ omai, ọ sai dhunu te eware itieye na jẹ vuẹ omai epanọ ma sai ro ru ẹme na vẹ ziezi re u fiobọhọ kẹ ahwo. Joma daoma gbẹ riẹ epanọ a re ru ẹme ziezi je wuhrẹ ahwo ziezi, re ahwo nọ ma bi wuhrẹ a sae ruẹ emamọ eware nọ e rrọ Ẹme Ọghẹnẹ, i ve fiobọhọ kẹ ae.a

EPANỌ MA SAE RỌ GAVIEZỌ ZIEZI

14. Eme u je fo re ma roro kpahe ohwo nọ o kere Olezi 119 na? (Olezi 119:24, 111, 167)

¹⁴ Eware nọ Jihova ọ be kareghẹhọ omai e tẹ were omai gaga, ma te gaviezọ ziezi nọ a tẹ be ta kpahe ae. Eware nọ ma riẹ no vẹre nọ Jihova ọ be hae kareghẹhọ omai na i re fiobọhọ kẹ omai. E rẹ kẹ omai ẹgba thihakọ ebẹbẹ nọ ma wo fikinọ ma be rria “oke obẹbẹ nọ o rẹ bẹ ẹria.” (2 Tim. 3:1) Otẹrọnọ oware nọ ma riẹ no vẹre a be ta ẹme kpahe, joma roro kpahe ohwo nọ o kere Olezi 119 na. Whọ te ruẹ nọ o rri eware nọ Ọghẹnẹ ọ be kareghẹhọ omai ghaghae gaga.—Se Olezi 119:24, 111, 167.

15. Eme ma re ru re ma hai gbe rri eware nọ a bi wuhrẹ omai evaọ obọ ewuhrẹ na ghaghae?

¹⁵ Ma rẹ hae kareghẹhọ ẹsikpobi nọ eware nọ a bi wuhrẹ omai na i re fiobọhọ kẹ omai. Nọ ahwo Izrẹl a jọ udhude na, Jihova ọ jẹ kẹ ae emana nọ a rẹ re. (Ọny. 16:15, 31) Ma riẹ nọ oke ọsosuọ, emana na e jẹ were ae, a je rri rie nọ ọye họ emu nọ Jihova ọ be kẹ ae. U te je ru nọ ohọo u gbe kpe ae whu hu. Rekọ nọ u te oria jọ no, ejọ i gbe je rri emana na fihọ emamọ oware ovo ho fikinọ a be re iẹe kẹdẹ kẹdẹ, o tẹ bẹ ae no. (Ik. 21:5) Ere ọvona re, eware nọ a bi wuhrẹ omai na, joma rri rai nọ, ‘Eme ọ rrọ etẹe nọ ma re riẹ hẹ?’ hẹ, hayo inọ okpoware ovo o rrọ etẹe hẹ hẹ fikinọ ma yo eme na gaga no. Ma rẹ kareghẹhọ nọ Jihova ọye o bi wuhrẹ omai eware na. Ma riẹ nọ ukoko Jihova o be romatotọ kiẹ eware na ziezi re a tẹ te rehọ ae wuhrẹ omai. Jọ o thọrọ omai ẹro ho inọ eware nọ ma bi wuhrẹ na e be kpọ omai họ re ma gbe ru oware nọ u re si omai no edhere uzuazọ na ha.—Itẹ 3:13, 16-18; Jọn 17:3.

16. Eme inievo jọ nọ e gọ Jihova kri no a bi ru re a sae gaviezọ ziezi evaọ obọ ewuhrẹ? (Rri ẹkpẹti na re “Eware jọ nọ E rẹ Lẹliẹ Owhẹ Gaviezọ Ziezi.”)

¹⁶ Ma te gaviezọ ziezi nọ ma te bi ru eware jọ nọ u fo nọ ma re ru. Inievo jọ nọ e gọ Jihova kri no a ta ẹme te eware jọ nọ i bi fiobọhọ kẹ ae gaviezọ ziezi nọ a te kpohọ ewuhrẹ. Oniọvo jọ nọ a re se Ashley nọ ọ gọ Jihova vrẹ ikpe ọgba (30) no ọ ta nọ: “Ohwo ọ tẹ ruẹrẹ oma kpahe no obọ uwou ze u re fiobọhọ kẹe gaga. Ẹdẹ nọ mẹ ruẹrẹ oma kpahe he, mẹ rẹ kake ruẹ uyo kẹ hẹ, yọ iroro mẹ e rẹ jọ ewuhrẹ na tere he.” Oniọvo ọfa nọ a re se József nọ ọ gọ Jihova te ikpe udhuvẹ gbe ikpegbivẹ (52) no ọ ta nọ: “A tẹ be ta ẹme kpahe oware nọ mẹ riẹ no vẹre, mẹ rẹ gwọlọ gaviezọ ziezi, keme mẹ riẹ nọ a sae kpọ ovao ẹme na rri ofẹ ọfa nọ me ri roro kpahe he. U ve ru nọ mẹ rẹ rọ riẹ oware na vi epanọ mẹ riẹ riẹ vẹre.” Ọ ta re nọ: “O tẹ make rọnọ oniọvo nọ o bi ru ẹme na ọ riẹ ẹme eru tere he, me re roro sọ ẹme na ọ were hayo ọ were he he. Rekọ oware nọ oniọvo na ọ be ta no Ebaibol ze na me re roro kpahe.”

17. Eware jọ vẹ whọ sai ru re whọ sae gaviezọ ziezi evaọ ewuhrẹ? (Rri uwoho na re.)

¹⁷ Eware nọ ma ti dhunu te na e sai fiobọhọ kẹ owhẹ gaviezọ ziezi. Orọ ọsosuọ, whọ tẹ gwọlọ re emu re who te ti kpohọ ewuhrẹ, re umutho re o gbẹ lẹliẹ owezẹ su owhẹ hẹ. Orọ avọ ivẹ, kaki te obei re whọ keria, whọ vẹ sai dhomamu taure a te ti muhọ. Orọ avọ esa, ru ifonu hayo etablẹte ra fihọ oghẹrẹ nọ u gbe ro ru edo ho. Whọ kuvẹ re ifonu i si iroro ra no ẹme nọ a be ta ha. Orọ avọ ene, roro kpahe eware nọ a bi ti wuhrẹ ẹdẹ yena. Orọ avọ isoi, hai rri ohwo nọ o bi ru ẹme na. Orọ avọ ezeza, hai kere ẹmẹme jọ fihotọ, hayo drọ iwoho jọ nọ i re fiobọhọ kẹ owhẹ kareghẹhọ eware jọ nọ i wuzou nọ a ta ẹme te. Orọ avọ ihrẹ, roro kpahe eria Ebaibol nọ e ta ẹme kpahe eware jọ nọ i wuzou gaga nọ a se, gbe epanọ a rọ ta ẹme kpahe ae unọjọ utọjọ. Orọ avọ eree, nọ omara nọ, ‘Ẹvẹ mẹ sae rọ rehọ oware nọ a bi wuhrẹ na tuduhọ oniọvo jọ awọ hayo rehọ iẹe ta usi uwoma?’ Orọ avọ izii, otẹrọnọ whọ gwọlọ kpohọ okokohọ ọsese hayo ologbo, rri uzoẹme nọ a te rọ ta ẹme evaọ ẹdẹ ọvuọvo, eme nọ a ti ru, gbe eria Ebaibol nọ a rehọ eme na no ze. Orọ avọ ikpe, who lele ahwo gbiku hayo ru eware efa ha okenọ a ti kporo ividio gbe ile nọ a ti ro muhọ na, rekọ keria oria ọvo re whọ gaviezọ. Onana o te lẹliẹ iroro ra jọ eme nọ a te ta.

GBẸ HAE GAVIEZỌ KẸ JIHOVA

18. Fikieme u je wuzou re ma hae gbẹ gaviezọ evaọ ewuhrẹ?

¹⁸ Joma hae gbẹ gaviezọ ziezi nọ ma te kpohọ ewuhrẹ. Ma te ru ere, Jihova o ti su omai “nya idhere ẹrẹreokie.” (Ol. 23:3; 31:3) Eware nọ a bi wuhrẹ omai na e rẹ kpọ omai họ re ma gbe ghoro no edhere uzuazọ na ha wọhọ okọ nọ ofou o bi fou rri obọfa. Fikiere, joma “muẹrohọ epanọ [ma] be gaviezọ” nọ ma te kpohọ ewuhrẹ, ma ve je ru eware nọ a wuhrẹ omai. (Luk 8:18) Ma tẹ be gbẹ gaviezọ kẹ Jihova, eva e te were omai enẹna, yọ evaọ ẹdẹfa, ma ti wo uzuazọ ebẹdẹ bẹdẹ.—Ol. 119:2, 14.