Ahwo nọ “A Wo Emamọ Eva” A ti Kurẹriẹ Ze

1. Ma tẹ ta usi uwoma kẹ ahwo jọ, eme a re ru? (Iruẹru Ikọ 13:47, 48; 16:14, 15)

EVAỌ oke ikọ na, ahwo buobu a jẹ hai kri ekurẹriẹ hẹ nọ a tẹ ta usi uwoma kẹ ae. (Se Iruẹru Ikọ 13:47, 48; 16:14, 15.) Nọ ahwo jọ a tẹ nwani yo usi uwoma na, eme na e rẹ were ae. Makọ ahwo jọ nọ a rọwo yo usi uwoma Uvie na vẹre he, usi uwoma na o rẹ were ae uwhremu na, a ve kurẹriẹ. Kọ ma tẹ nyaku ahwo nọ “a wo emamọ eva” nọ ma be ta usi uwoma na, eme u fo nọ ma re ru?

2. Nọ ma be ta usi uwoma je wuhrẹ ahwo na, ẹvẹ ma rọ wọhọ ohwo nọ ọ rẹ kọ eware?

² Nọ ma be ta usi uwoma je wuhrẹ ahwo na, ma wọhọ ohwo nọ ọ rẹ kọ eware. Eware jọ nọ ọ kọ fihọ ofẹ jọ udhu na e sae mọ ibi, ibi na e vẹ ware no, rekọ o gbe bi kporo ofẹ nọ o kiọkọ udhu na jẹ be kọ eware fihọ iẹe. Kọ eme o ti ru? Ẹsejọhọ ọ te kọrọ enọ e ware na no, ọ te hẹrẹ bẹsenọ o re kporo udhu na kpobi re he, hayo bẹsenọ ọ rẹ kọ udhu na re he. Ẹme na họ, ma tẹ rrọ usi uwoma nọ ma jẹ ruẹ ohwo nọ ọ ginẹ gwọlọ yo ẹme Ọghẹnẹ, ma rẹ daoma fiobọhọ kẹe re ọ jọ olele Jesu. Ma rẹ hẹrẹ tao ha. Rekọ ma rẹ kpairoro vrẹ ahwo nọ i kiọkọ na gbe he. Ma rẹ hae gbẹ ta kẹ ae keme o sae dina kri re a tẹ te ruẹ epanọ eme nọ ma be ta kẹ ae na i wuzou te. (Jọn 4:35, 36) Ma te rri otọ mu, ma te riẹ oghẹrẹ nọ o mai woma nọ ma sai ro fiobọhọ kẹ ahwo nọ a bi yo usi uwoma na. Ma te ta ẹme kpahe oware nọ ma re ru nọ ohwo nọ ma be ta usi uwoma kẹ ọ tẹ gaviezọ kẹ omai, gbe epanọ ma sai gbe ro fiobọhọ kẹe re ọ nyaze te gọ Jihova.

NỌ MA TẸ NYAKU AHWO NỌ A GINẸ GWỌLỌ RIẸ ỌGHẸNẸ

3. Eme ma re ru nọ ma tẹ nyaku ohwo nọ ọ ginẹ gwọlọ wuhrẹ kpahe Ọghẹnẹ? (1 Ahwo Kọrint 9:26)

³ Nọ ma tẹ ruẹ ohwo nọ ọ ginẹ gwọlọ riẹ Ọghẹnẹ, ma rẹ daoma fiobọhọ kẹe re ọ sae ruọ edhere uzuazọ na, ma rẹ raha oke fihọ iẹe he. Etetẹe na nọ ma be jọ ta usi uwoma kẹ ohwo na, ma rẹ jọ nwane vuẹe nọ ma gwọlọ wuhrẹ iẹe Ebaibol, ma ve je zizie iei ziọ ewuhrẹ.—Se 1 Ahwo Kọrint 9:26.

4. Gbiku jọ ze nọ u dhesẹ nọ o rẹ were ahwo jọ re a nwani mu ai Ebaibol họ ewuhrẹ.

⁴ Nọ ohwo na sọ o te were iẹe re who wuhrẹ iẹe Ebaibol. Ẹsejọ ma rẹ nyaku ahwo nọ a gwọlọ nọ a rẹ nwani mu Ebaibol họ ewuhrẹ. Oniọvo-ọmọtẹ jọ evaọ Canada ọ ruẹ ohwo otiọye na ẹdẹ jọ nọ ọ jọ usi uwoma. Ẹdẹ yena Edene-Oka. Oniọvo na o dikihẹ gba oware nọ a re fi ebe họ rọ ta usi uwoma. Ẹsiẹvo na, ọmọtẹ jọ ọ tẹ wẹriẹ, ọ tẹ tọlọ ibroshọ Reawere Uzuazọ Bẹdẹ Bẹdẹ! na. Oniọvo na ọ tẹ ta kẹe nọ ọ sae rehọ ibroshọ na, yọ ọ sai wuhrẹ iẹe Ebaibol ọvọvẹ. Ọmọtẹ na ọ tẹ rọwo, ọ tẹ kẹe inọmba riẹ. Ẹdẹdẹ yena, ọmọtẹ na o te vi uwou se oniọvo na be nọe kpahe ẹdẹ nọ a sai ro wuhrẹ. Oniọvo-ọmọtẹ na ọ tẹ nọe sọ ọ sae nyai wuhrẹ iẹe evaọ Ẹdẹ-Ọmaha hayo Ẹdoka. Ọmọtẹ na ọ tẹ ta nọ: “Kọ ma gbe wuhrẹ odẹ? Me wo uvẹ ọ.” A te gine wuhrẹ evaọ okiokiọ riẹ nọ o jọ Edisoi-Oka. Evaọ Ẹdoka yena, ọmọtẹ na o te kpohọ ewuhrẹ, oyena o jọ orọ ọsosuọ. Yọ anwọ oke yena ze, ọmọtẹ na ọ be daoma gaga.

5. Ma tẹ gwọlọ wuhrẹ ohwo Ebaibol, eme ma re ru nọ u re dhesẹ nọ ma bi rri otọ mu? (Rri iwoho na re.)

⁵ Ma riẹ nọ orọnọ ohwo kpobi ọ te nwani se eme Ọghẹnẹ gboja vẹrẹ te epanọ ọmọtẹ na o ru na ha. Ahwo jọ, o rẹ dina kri re eme na e tẹ te daruọ ae oma. Ẹsejọ re ẹme nọ ma te ta o sai te ohwo udu, ma rẹ ta ẹme kpahe oware nọ o were riẹ. Joma hai gbe rẹro nọ eme na i ti te ohwo na udu, re ma je dhesẹ nọ ma you rie. Ẹsejọhọ u ti kri hi re ọ tẹ te rọwo nọ ma wuhrẹ iẹe Ebaibol. Kọ whọ tẹ gwọlọ vuẹ ohwo inọ whọ gwọlọ wuhrẹ iẹe Ebaibol, ẹvẹ who re fi ẹme na họ kẹ ohwo na? Inievo jọ nọ e riẹ epanọ a re mu uwuhrẹ Ebaibol họ kugbe ahwo gaga, a nọ rai onọ yena. Kọ eme a ta?

6. Ma tẹ gwọlọ vuẹ ohwo inọ ma te hai wuhrẹ iẹe Ebaibol, oghẹrẹ vẹ ma sai fi ẹme na họ kẹ ohwo na?

⁶ Te ekobaro te inievo efa nọ a nọ epanọ a sae rọ vuẹ ohwo nọ a gwọlọ wuhrẹ iẹe Ebaibol a ta nọ evaọ erẹwho jọ, whọ tẹ be vuẹ ohwo nọ whọ gwọlọ wuhrẹ iẹe Ebaibol, whọ rẹ whaha ubiẹme “uwuhrẹ,” hayo “uwuhrẹ Ebaibol,” hayo ẹme wọhọ “mẹ gwọlọ wuhrẹ owhẹ,” gbe eme itieye na efa. Oghẹrẹ nọ a ta nọ who re fi ẹme na họ nọ o mae rọ were ohwo na họ, whọ tẹ ta kẹe nọ, “mẹ avọ owhẹ ma te hae ta ẹme,” hayo “ma te ta ẹme kpahe eware efa nọ u fo nọ ma rẹ riẹ evaọ Ebaibol na.” Kọ whọ tẹ gwọlọ vuẹ ohwo na nọ wha te hai gbe wuhrẹ Ebaibol ẹsikpobi, ẹvẹ who re fi ẹme na họ? Whọ sae ta kẹ ohwo na nọ, “Enọ nọ i wuzou gaga evaọ uzuazọ, ohwo ọ rẹ sae jọ Ebaibol ruẹ iyo rai. Oware riẹ u woma kẹhẹ!” Hayo whọ sae ta nọ, “Orọnikọ Ebaibol yọ obe egagọ jọ ọvo ho, rekọ eme riẹ i re fiobọhọ kẹ omai yeri emamọ uzuazọ.” Nọ whọ jẹ ta ere no, whọ sae ta nọ: “O tẹ make rọnọ iminiti ikpe hayo ikpegbisoi ọvo dede, whọ rẹ sae jọ Ebaibol wuhrẹ oware jọ nọ u re fiobọhọ kẹ owhẹ.” O gba họ nọ whọ rẹ ta kẹe nọ wha ti fi uzedhe oke jọ họ nọ wha te hai ro wuhrẹ hẹ, hayo inọ wha te hai wuhrẹ koka koka ha. Eme itieye na e rẹ lẹliẹ ozọ mu ahwo jọ inọ, ‘Kinọ oware nọ me ti fi omamẹ họ?’

7. Diẹse ahwo jọ a rẹ jọ kake ruẹ nọ egagọ uzẹme na a ruẹ no na? (1 Ahwo Kọrint 14:23-25)

⁷ Zizie ohwo na ziọ ewuhrẹ. Evaọ okenọ Pọl ọ jẹ rọ ta usi uwoma, nọ ahwo jọ a kpohọ ewuhrẹ nọ Ileleikristi a jẹ hai ru, ẹsiẹe a rọ ruẹ nọ egagọ uzẹme na ọye. (Se 1 Ahwo Kọrint 14:23-25.) Ere o be hae jọ kẹ ahwo buobu nẹnẹ re. Nọ a tẹ ziọ ewuhrẹ no, ẹsiẹe ẹnyaharo rai ọ mae rọ vẹrẹ. Kọ oke vẹ u fo nọ who re ro zizie ohwo ziọ ewuhrẹ? Evaọ obe Reawere Uzuazọ Bẹdẹ Bẹdẹ! na, who te rri uwuhrẹ avọ 10 riẹ, a jọ etẹe vuẹ ohwo nọ a bi wuhrẹ na nọ jọ ọ daoma ziọ ewuhrẹ. Rekọ whọ hẹrẹ bẹsenọ wha re wuhrẹ te etẹe taure who te ti zizie ohwo na ziọ ewuhrẹ hẹ. Ẹdẹ ọsosuọ nọ whọ be rọ ta usi uwoma kẹ ohwo na, whọ sai zizie iei ziọ ewuhrẹ Ẹdoka yena. Whọ sae vuẹe uzoẹme ovuẹ ogbotu oka yena. Hayo whọ sai dhunu te eware jọ evaọ Uwuhrẹ Uwou-Eroro oka yena.

8. Ma te bi zizie ohwo ziọ ewuhrẹ, eware jọ vẹ ma sae vuẹe kpahe ewuhrẹ mai? (Aizaya 54:13)

⁸ Who te bi zizie ohwo ziọ ewuhrẹ, vuẹe eware nọ ọ rẹ rọ riẹ nọ ewuhrẹ mai ọ wọhọ oghẹrẹ nọ a re ru evaọ obọ egagọ efa ha. Ohwo jọ nọ a je wuhrẹ Ebaibol ọ ziọ ewuhrẹ, yọ oyena o jọ orọ ọsosuọ nọ ọ rọ jariẹ nọ a bi ru Uwuhrẹ Uwou-Eroro na. Nọ a kuhọ no, ọ tẹ nọ ohwo nọ o je wuhrẹ iẹe nọ, “Ohwo nọ o je ru ewuhrẹ na ọ riẹ odẹ ohwo kpobi vẹre?” Oniọvo na ọ tẹ ta kẹe nọ mai kpobi evaọ ukoko na inievo, yọ ma rẹ daoma riẹ odẹ ohwohwo wọhọ epanọ ahwo nọ a rrọ uviuwou ọvo a re ru. U gbe ohwo nọ a je wuhrẹ Ebaibol na unu gaga keme ere a re ru evaọ obọ ichọche riẹ hẹ. Oware ofa họ, ẹjiroro nọ ma be hai ro kpohọ ewuhrẹ u wo ohẹriẹ no ẹjiroro nọ egagọ efa a be hai ro kokohọ. (Se Aizaya 54:13.) Ma bi kpohọ ewuhrẹ re ma gọ Jihova, re o wuhrẹ omai, ma vẹ jẹ tuduhọ ohwohwo awọ. (Hib. 2:12; 10:24, 25) Oyejabọ a rọ ruẹrẹ ewuhrẹ mai họ evaọ oghẹrẹ nọ ma sai ro wuhrẹ oware jọ noi ze. Orọnikọ thakpinọ ma nya fiki eware jọ nọ a rẹ jọ egagọ ru hu. (1 Kọr. 14:40) A bọ Egwa Uvie mai evaọ oghẹrẹ nọ ma sae rọ jarae gaviezọ ziezi kẹ eme nọ a bi wuhrẹ omai. Ma te kpohọ ewuhrẹ, ma rẹ ta epanọ utu esuo jọ u ro woma vi ọfa ha keme ma wobọ kugbe esuo akpọ na ha. Yọ ma re kpohọ etẹe kpohọ avro hayo ikẹ-isio ho. Who te bi zizie ohwo ziọ ewuhrẹ, whọ sai dhesẹ ividio Eme A rẹ Jọ Ọgwa Uvie Ru? rọkẹe. Ọ vẹ rọ enẹ riẹ epanọ ewuhrẹ na ọ te jọ.

9-10. Ma te bi zizie ohwo ziọ ewuhrẹ, eme ma rẹ vuẹe re ozọ u gbe mu ei hi? (Rri uwoho na re.)

⁹ Re ahwo jọ a kpama ziọ ewuhrẹ mai, ozọ u re mu ai keme a roro nọ a tẹ nyaze, yọ a zihe ruọ Isẹri Jihova no ye. Ohwo na o te bi roro ere, vuẹe nọ ma tẹ ruẹ ahwo nọ a nyaze ewuhrẹ mai obọ, eva e rẹ were omai gaga, yọ orọnọ ma rẹ gba ae họ re a kpahe ẹme fihọ ewuhrẹ na hayo re a ru eware jọ họ. Ma gwọlọ nọ ohwo kpobi ọ nyaze, te esẹgbini avọ emọ rai. Ma wo oria jọ sa nọ a re jo wuhrẹ emaha na ha nọ ma te kpohọ ewuhrẹ. Eme evona nọ esẹgbini na a bi yo na, eye emọ rai a re yo re, yọ a rẹ keria oria ọvo. Fikiere esẹgbini a rẹ riẹ oria nọ emọ rai a rrọ evaọ ewuhrẹ na, yọ a rẹ riẹ oware nọ emọ rai a bi yo fihọ ezọ. (Izie. 31:12) Ma re mi ahwo igho ho nọ a tẹ ziọ ewuhrẹ yọ ma re ghoro umudo ho. Oware nọ Jesu ọ ta kẹ ilele riẹ ọye ma bi ru lele inọ: “Ọvọvẹ a kẹ owhai, wha kẹ ọvọvẹ.” (Mat. 10:8) Whọ sae jẹ vuẹ ohwo na nọ o re ku ewu ọghaghae jọ họ re ọ tẹ te sae ziọ ewuhrẹ hẹ. Obọ udu ohwo Ọghẹnẹ o re rri, orọnikọ iwu nọ o kuhọ họ.—1 Sam. 16:7.

¹⁰ Ohwo nọ who zizie na ọ tẹ ziọ ewuhrẹ, dede iei rehọ sasasa. Dhesẹ iẹe kẹ ekpako na gbe inievo efa. Ohwo na ọ tẹ ruẹ nọ ma be whẹtiẹe họ oma, ẹsejọhọ ọ te gwọlọ nọ ọ rẹ ziọ ewuhrẹ ẹdẹfa. Otẹrọnọ o wo Ebaibol ho, a tẹ ta nọ a rovie Ebaibol, hai dhesẹ ọra kẹe. Who ve je fiobọhọ kẹe re ọ sae riẹ otọ ẹme nọ ohwo nọ o bi ru ẹme na ọ be ta hayo oware nọ ma bi wuhrẹ na.

NỌ WHO TE MU OHWO NA EBAIBOL HỌ EWUHRẸ NO

11. Ẹvẹ who re ro dhesẹ nọ whọ rọ oke nọ ohwo nọ who bi wuhrẹ Ebaibol o fihọ kẹ owhẹ zaro ho?

¹¹ Eme u fo nọ ma re ru nọ ma te mu ohwo Ebaibol họ ewuhrẹ no? Nya lele oke nọ ohwo na ọ ta nọ o ti ro wo uvẹ na, who ru vrẹ oke yena ha. Whẹ avọ ohwo na wha te fi oke jọ họ, ruẹ nọ who re te etẹe ẹruoke. O tẹ make rọnọ evaọ oria ra, ahwo a re lele oke nọ a gbẹ ta mu hu, whọ rọ aro kele ae he. Evaọ oke ọsosuọ nọ who ti ro wuhrẹ ohwo na, who ru uwuhrẹ na thethei hi, wha wuhrẹ umutho. Inievo jọ nọ e riẹ epanọ a re wuhrẹ ahwo gaga a ta nọ o tẹ make rọnọ ohwo na ọ gwọlọ nọ wha gbe wuhrẹ vrẹ ọvo, who wuhrẹ iẹe kri hi. Whọ ta eme bu hrọ họ. Kẹ ohwo na uvẹ re ọ ta oware nọ o riẹe eva.—Itẹ 10:19.

12. Eme o rẹ mae jọ omai oja nọ ma te bi wuhrẹ ohwo Ebaibol?

¹² Nọ whọ tẹ nwani mu ohwo họ ewuhrẹ no, oware nọ o rẹ mae jọ owhẹ oja họ, epanọ whọ sai ro fiobọhọ kẹe re ọ riẹ Jihova gbe Jesu ziezi, o ve you rai. Edhere jọ nọ whọ sai ro ru ere họ, hai dhesẹ oware nọ Ebaibol ọ ta kẹe, orọnikọ eriariẹ obọra whọ rẹ rọ ta ẹme kẹe he, yọ who re ru re o rri owhẹ nọ whọ riẹ Ebaibol lafi hi. (Iruẹru 10:25, 26) Pọl ukọ na o te bi wuhrẹ ahwo, ọ jẹ hae ta ẹme kpahe Jesu Kristi gaga, keme ọye họ ohwo nọ Jihova o vi ze ti wuhrẹ omai kpahe iẹe re ma you rie. (1 Kọr. 2:1, 2) Pọl ọ tẹ jẹ ta epanọ u wuzou te re a fiobọhọ kẹ ahwo nọ a kurẹriẹ obọ re a wo emamọ uruemu nọ o wọhọ isiliva, igoru, gbe itho eghaghae. (1 Kọr. 3:11-15) Eware jọ nọ e wọhọ isiliva gbe igoru họ ẹrọwọ, areghẹ, orimuo, gbe ozodhẹ Jihova. (Ol. 19:9, 10; Itẹ 3:13-15; 1 Pita 1:7) Who te bi fiobọhọ kẹ ahwo nọ who bi wuhrẹ Ebaibol re ẹrọwọ rai ọ ga, re a jẹ jọ egbẹnyusu ekpekpe Jihova Ọsẹ obọ odhiwu rai, kiyọ whọ be rọ aro kele Pọl.—2 Kọr. 1:24.

13. Ẹvẹ ma re ro dhesẹ nọ ma wo odiri je bi roro kẹ ohwo nọ ma bi wuhrẹ Ebaibol? (2 Ahwo Kọrint 10:4, 5) (Rri uwoho na re.)

¹³ Hai wo odiri nọ who te bi wuhrẹ ohwo, who ve je roro kẹ ohwo na keme ere Jesu ọ jẹ hai ru. Whọ nọ ohwo na enọ nọ e te lẹliẹ oma vuọ ẹe he. Whọ tẹ ruẹ nọ oware jọ nọ who bi wuhrẹ ohwo na u bi vẹe ẹro ho, wha sai kpohọ ọfa tao, re ẹdẹfa wha wariẹ wuhrẹ oware na. Nọ ohwo na ọ gbẹ be rọwo fihọ oware jọ nọ ma bi wuhrẹ iẹe he, ma gbae họ re ọ rọwo oware na ha. Thihakọ kẹe keme nọ eme Ọghẹnẹ i te gine tei udu ziezi no, ọ te rọwo fihọ oware na. (Jọn 16:12; Kọl. 2:6, 7) Ebaibol ọ ta ẹme nọ o dhesẹ nọ iwuhrẹ erue nọ ahwo na a rọwo na e wọhọ uwou ukpehru. Yọ ma be daoma fiobọhọ kẹ ae ruẹ nọ iwuhrẹ yena e thọ. (Se 2 Ahwo Kọrint 10:4, 5.) Whọ gba ohwo na họ re ọ kpairoro vrẹ eware nọ ọ riẹ anwẹdẹ na ha. Rekọ fiobọhọ kẹe re o fievahọ Jihova je rri rie fihọ oria adhẹzọ riẹ, ọ vẹ te sae nyasiọ iwuhrẹ erue na ba.—Ol. 91:9.

NỌ AHWO NỌ A RE ZIỌ EWUHRẸ VẸRE HE A TẸ NYAZE

14. Nọ ahwo nọ a re ziọ ewuhrẹ vẹre he a tẹ ziọ ewuhrẹ, ẹvẹ ma re ru ahwo otiọye na?

¹⁴ Jihova ọ gwọlọ nọ ma riẹ ohwo kpobi ru, makọ ẹwho kpobi nọ o no ze kẹhẹ, te o fe te o yogbe. (Jem. 2:1-4, 9) Kọ ẹvẹ ma sai ro dhesẹ nọ ma you ahwo nọ a ziọ ewuhrẹ mai nọ a be hae nyaze vẹre he?

15-16. Nọ ahwo a tẹ ziọ ewuhrẹ mai, ẹvẹ ma sai ro dhesẹ nọ ma dede i rai rehọ?

¹⁵ Ahwo jọ nọ a rẹ ziọ ewuhrẹ na, a nyaze re a riẹ oghẹrẹ nọ ma re ru ewuhrẹ mai. Hayo oniọvo jọ nọ ọ be rria oria ọfa ọye ọ ta kẹ ae nọ jọ a daoma kpohọ ewuhrẹ. Fikiere nọ ohwo otiọye na ọ tẹ ziọ ewuhrẹ, ma rẹ nyabru ei, ma ve dede iei rehọ. Rekọ joma nwani ru ei vrẹta ha re oma o gbẹ vuọ ohwo na ha. Ta kẹe nọ ọ keria gba owhẹ. A te bi se Ebaibol, dhesẹ oria na kẹe evaọ ọra hayo dhesẹ obe nọ a bi ro ru ewuhrẹ na kẹe. Hayo whọ sae tubẹ kẹe Ebaibol gbe ebe efa nọ a bi ro ru ewuhrẹ na. Ere ọvo ho, roro epanọ whọ sai gbe ro ru re oma o gbẹ vuọ ohwo na ha. Ọzae jọ nọ o kpohọ ewuhrẹ ọ ta kẹ oniọvo-ọmọzae jọ nọ o dede i rie rehọ nọ oma o be vuọ ẹe fikinọ oghẹrẹ iwu nọ a rẹ wha evaọ uwou ọ wha ziọ ewuhrẹ na. Oniọvo na ọ tẹ daoma ru re oma o gbẹ vuọ ọzae na ha. Ọ ta kẹe nọ dede nọ mai Isẹri Jihova ma rẹ sẹ ziezi kpohọ ewuhrẹ na, ma re ku iwu gheghe họ re wọhọ epanọ amọfa a re ru na. Ẹme yena o thọrọ ọzae na ẹro ho. Uwhremu na ọ tẹ te họ-ame. Joma kareghẹhọ nọ ma maki bi dede ohwo nọ ọ ziọ ewuhrẹ rehọ sasasa na, orọnikọ ma rẹ nwane nọe enọ nọ e rẹ wọhọ ẹsenọ ma be kiotọ riẹ hẹ.—1 Pita 4:15.

¹⁶ Edhere ọfa nọ ma re ro dede ahwo nọ a ziọ ewuhrẹ rehọ họ, ma tẹ be ta ẹme kpahe ahwo nọ a rrọ Isẹri Jihova ha gbe eware nọ a bi wuhrẹ, ma tae wọhọ ẹsenọ ma be la ae eka ha. Ma rẹ ma ẹme na te ziezi o tẹ make rọnọ uyo ma be kẹ, ẹme ma bi ru, hayo ẹme gheghe ma bi lele ohwo ta evaọ obọ ewuhrẹ. Ma du ta ẹme nọ ọ rẹ kẹ ahwo nọ a rrọ Isẹri Jihova ha uye he. (Tait. 2:8; 3:2) Ma rẹ whaha eme nọ i re dhesẹ nọ ma bi rri eware nọ a bi wuhrẹ vo. (2 Kọr. 6:3) Oyejabọ u ro fo re inievo nọ e be kẹ ovuẹ ogbotu a ma ẹme rai te ziezi. A rẹ jẹ kareghẹhọ nọ ahwo nọ a rrọ Isẹri Jihova ha a sae jọ ewuhrẹ na. Fikiere, oghẹrẹ eme jọ nọ i ti vẹ ahwo otiọye na ẹro ho, a re ru eme itieye na vẹ nọ a bi ru ẹme na.

17. Ma tẹ ruẹ ahwo nọ “a wo emamọ eva,” eme ma re ru ro fiobọhọ kẹ ae?

¹⁷ Nọ oke u bi kpo jẹ ke na, yọ ekuhọ akpọ na o bi si kẹle ọvo. Fikiere o roja gaga enẹna re ma wuhrẹ ahwo re a zihe ruọ ilele Jesu. Ma rẹ gbẹ gwọlọ ahwo nọ “a wo emamọ eva, nọ a ti wo uzuazọ ebẹdẹ bẹdẹ.” (Iruẹru 13:48) Ma tẹ ruẹ oghẹrẹ ahwo otiọye na, joma nwane vuẹ ae nọ ma gwọlọ wuhrẹ ae Ebaibol, ma ve je zizie ae ziọ ewuhrẹ. Ma te ru ere, yọ ma bi se ae ziọ “edhere nọ o bi su kpohọ uzuazọ” na.—Mat. 7:14.