Obe Job O Sai Fiobọhọ kẹ Owhẹ Kẹ Ohwo Emamọ Ohrẹ

1-2. Eme o lẹliẹ akpọ gbe egbẹnyusu esa Job avọ Elaihu unu?

JOB ọ jọ ohwo nọ o fe gaga. Yọ ahwo a riẹ riẹ gaga evaọ unuakpọ nọ ọ jẹ rria. Ẹsiẹvo na usi u te do ze inọ Job nọ o fe vẹre na o gbe wo oware ovo ho. Egbẹnyusu esa Job nọ a re se Ẹlifaz, Bildad, gbe Zofa a te yo usi na. A tẹ ta nọ a re kpobọ Ọz nọ Job ọ jẹ rria re a sasa iẹe oma. Rekọ nọ a te obei, oware nọ a ruẹ u gbe rai unu.

² Dae rehọ iẹe nọ whọ rrọ etẹe be ruẹ eware nọ e be via kẹ Job na. Job o wo eware buobu. O wo igodẹ buobu, iruẹ, te ekamẹle, gbe eketekete. Rekọ ẹsiẹvo na, epanọ o wo erao na bu te na, enọ a kpe, a kpe no, enọ a tho, a tho no. A kpe idibo riẹ buobu no re. Uwou u te je kie ruru emọ riẹ kpe no. Uwou na u kporo kuotọ evaọ etẹe. O jọ etẹe kuhọ họ, ẹyao ọgaga ọ tẹ jẹ tehe Job. Eruẹso e rehọ e riẹ oma kpobi no yọ e be dae gaga. Egbẹnyusu esa Job a tẹ jọ ugbo ruẹ e riẹ nọ ọ keria enwo bi roro akpọ riẹ. Akpọ o gbizi rai enu. Aikpobi a tẹ fọ kpoko. Evaọ edẹ ihrẹ soso, a sae ta ẹme ọvo kẹe he. (Job 2:12, 13) Ọmoha jọ nọ a re se Elaihu ọ tẹ te nyaze te keria etẹe. Job o te mu ẹme họ. Ọ tẹ be bọwo ẹdẹ nọ a ro yẹe ehao, jẹ be ta nọ uwhu o mai woma. (Job 3:1-3, 11) O ginẹ gwọlọ nọ a rẹ tuduhọ Job awọ. Kọ egbẹnyusu esa riẹ na a te sae ta ẹme nọ ọ rẹ sasa iẹe oma kẹe wọhọ epanọ emamọ ogbẹnyusu o re ru? Ẹme nọ a te ta gbe oghẹrẹ nọ a te rọ tae oye ma te rọ riẹ sọ a ginẹ gwọlọ fiobọhọ kẹe.

3. Eme ma te ta ẹme kpahe evaọ uzoẹme nana?

³ Jihova ọ rọ Mosis kere eme nọ egbẹnyusu esa Job gbe Elaihu a ta gbe oware nọ a ru. Joma riẹ nọ eme jọ nọ Ẹlifaz ọ ta na, o wọhọ nọ obọ ẹzi ogbegbe jọ i no ze. Rekọ eme nọ Elaihu ọ ta yọ emamọ eme nọ Jihova ọ rọ ẹzi riẹ fiobọhọ kẹe ta. (Job 4:12-16; 33:24, 25) Oyejabọ nọ whọ rẹ rọ jọ obe Job ruẹ emamọ ehrẹ nọ i re fiobọhọ kẹ ohwo, whọ vẹ jẹ jariẹ ruẹ ehrẹ nọ i wotọ họ nọ ahwo jọ a kẹ. Ma te se obe Job, u re fiobọhọ kẹ omai kẹ ohwo emamọ ohrẹ. Fikiere ma te jọ uzoẹme nana ta ẹme te ehrẹ nọ egbẹnyusu esa Job a kẹ riẹ nọ i woma ha. Ma vẹ te ta kpahe emamọ ohrẹ nọ Elaihu ọ kẹ Job nọ ma sai wuhrẹ no ze. Nọ ma ti wuhrẹ kpahe ehrẹ nọ eko ahwo ivẹ na a kẹ na, ma te ruẹ epanọ o sae jọ nọ iku na i ro fiobọhọ kẹ ahwo Izrẹl gbe epanọ e sai ro fiobọhọ kẹ omai.

OHRẸ NỌ EGBẸNYUSU ESA JOB A KẸ RIẸ

4. Fikieme eme nọ egbẹnyusu esa Job a ta kẹe e gbẹ rọ sasa Job oma ha? (Rri uwoho na re.)

⁴ Ebaibol ọ vuẹ omai nọ, nọ egbẹnyusu esa Job a yo kpahe uye nọ u te Job oma, a tẹ nya re a “lele Job weri jẹ sasa iẹe oma.” (Job 2:11) Rekọ a sae ta ẹme nọ ọ sasa e riẹ oma ha. Fikieme? U wo eware esa jọ nọ e wha riẹ ze. Ọrọ ọsosuọ, a nwane jọ uzou rai ku ei họ no nọ enẹ gbe enẹ o wha riẹ ze. A je roro nọ fiki eware iyoma nọ Job o ru uye na u ro tei oma na.a (Job 4:7; 11:14) Ọrọ avọ ivẹ, eme buobu nọ a ta kẹ Job na i wotọ họ, yọ e rẹ da ohwo te onwa. Who te rri eme jọ nọ aimasa na a ta, who re roro nọ emamọ eme, rekọ i wotọ họ. (Job 13:12) Isiava soso Bildad ọ ta nọ Job ọ be ta ẹme ga hrọ. (Job 8:2; 18:2) Zofa omariẹ ọ ta ẹme ọdada kẹ Job. Ọ ta ẹme nọ o dhesẹ Job fihọ “ohwo nọ ọ kare iroro.” (Job 11:12) Oware avọ esa họ, ẹsejọhọ a je doku Job hu, rekọ a jẹ rọ areghẹ lae eka yọ a jẹ ta eme nọ i re dhesẹ iẹe fihọ ohwo oyoma. (Job 15:7-11) Oware nọ o mae jarae oja họ re a dhesẹ kẹ Job nọ o ru eware iyoma jọ, orọnikọ epanọ a rẹ rọ sasa iẹe oma hayo ta ẹme nọ ọ rẹ lẹliẹ ẹrọwọ riẹ ga ha.

5. Ẹvẹ eme nọ egbẹnyusu esa Job a ta kẹe na e jariẹ oma, kọ eme o lẹliẹ e riẹ ru?

⁵ Eme nọ egbẹnyusu esa Job a ta kẹe na i fi obọ ọvo họ kẹe he. Eme na e da riẹ gaga. (Job 19:2) Oyejabọ nọ Job ọ jẹ rọ daoma ta ẹme nọ o re dhesẹ nọ ọ rrọ epanọ a bi rri rie na ha. O tẹ whae ze nọ o je ro roro kpahe omariẹ ga hrọ, u te je ru nọ ọ rọ ta eme jọ thọ. (Job 6:3, 26) Eme nọ egbẹnyusu Job a ta na i dhesẹ nọ a je rri eware epanọ Jihova o bi rri eware he. Yọ ohrọ Job o re rai dede he. U te ru nọ a rọ wọhọ ahwo nọ Ẹdhọ o je ro ru iruo. (Job 2:4, 6) Ẹvẹ o sae jọ nọ iku nana i ro fiobọhọ kẹ ahwo Izrẹl evaọ oke anwae? Kọ ẹvẹ e sai ro fiobọhọ kẹ omai nẹnẹ?

6. Re ekpako nọ e jọ Izrẹl a gbẹ jọ wọhọ egbẹnyusu esa Job hu, eme a re ru nọ ẹme jọ ọ tẹ rrọ otọ?

⁶ Oghẹrẹ nọ o sae jọ nọ iku Job i ro fiobọhọ kẹ ahwo Izrẹl. Nọ Jihova o koko ahwo Izrẹl fihọ orẹwho ọvo no, ọ tẹ rọ ekpako jọ nọ i te ziezi mu re a hai bruoziẹ ahwo na. Yọ izi riẹ a re rri ro bruoziẹ. (Izie. 1:15-18; 27:1) U fo nọ ahwo yena a rẹ gaviezọ ziezi re a tẹ te kẹ ohwo ohrẹ, yọ a rẹ gaviezọ ziezi re a te ti bruoziẹ. (2 Irv. 19:6) Ẹme jọ ọ tẹ rrọ otọ, a rẹ nwani roro nọ a riẹ oware kpobi nọ o via ha, rekọ a rẹ nọ enọ. (Izie. 19:18) Ohwo ọ tẹ wọ ẹme jọ bru ai, nọ a jẹ be kẹ ohwo na ohrẹ, a rẹ daoma re a gbe zue eme họ kẹ ohwo na ha. Keme o te whae ze nọ ohwo na ọ te gbẹ gwọlọ ta oware nọ o be kẹe uye kẹ ae he. (Ọny. 22:22-24) Ekpako nọ e jẹ kẹ ahwo ohrẹ evaọ Izrẹl oke yena a te se iku Job, a ti wuhrẹ eware nọ i ti fiobọhọ kẹ ae.

7. U te no ekpako nọ e jọ Izrẹl no, amono ọfa a rẹ sae kẹ ohwo ohrẹ, kọ ẹvẹ obe Job o hae sai ro fiobọhọ kẹ ae? (Itẹ 27:9)

⁷ Kọ ekpako nọ e jọ Izrẹl ọvo a rẹ sae kẹ ohwo ohrẹ? Ijo. Ohwo Izrẹl kpobi ọ rẹ sae kẹ ogbẹnyusu riẹ ohrẹ, te ọmaha te ọkpako, te ọzae te aye. Otẹrọnọ ogbẹnyusu riẹ o bi se egagọ Ọghẹnẹ gboja ha hayo o wo uruemu jọ nọ u woma ha, ọ sae kẹe ohrẹ nọ u re fiobọhọ kẹe. (Ol. 141:5) Yọ ere emamọ ogbẹnyusu ọ rẹ kẹ ogbẹnyusu riẹ emamọ ohrẹ nọ u re fiobọhọ kẹe nwene. (Se Itẹ 27:9.) Nọ ahwo Izrẹl a te se iku Job, a jẹ ruẹ oghẹrẹ nọ egbẹnyusu esa Job a rọ ta ẹme kẹe, a te riẹ oghẹrẹ eme nọ a rẹ ta ha gbe oware nọ a re ru hu nọ a tẹ be kẹ ohwo ohrẹ.

8. Eware jọ vẹ ma re ru hu nọ ma tẹ be kẹ ohwo ohrẹ? (Rri iwoho na re.)

⁸ Epanọ iku na e sai ro fiobọhọ kẹ omai. Mai Ileleikristi ma rẹ gwọlọ tuduhọ inievo mai awọ nọ ebẹbẹ i te te ai. Rekọ orọnọ oghẹrẹ nọ egbẹnyusu esa Job a rọ ta ẹme kẹe na, ere ma rẹ rọ ta ẹme kẹ ae he. U wo eware jọ nọ ma re muẹrohọ. Ọrọ ọsosuọ, ma rẹ jọ uzou mai roro nọ oware utiona oye o be kẹ ohwo na uye na ha, yọ ẹme nọ ma te ta o rẹ jọ uzẹme. Ọrọ avọ ivẹ, orọnikọ eriariẹ obọmai ma rẹ rọ kẹ inievo mai ohrẹ hẹ. Oware nọ Ẹlifaz o ru na oye evaọ eme buobu nọ ọ ta. Ebaibol ma rẹ rehọ ẹme mai no ze keme a re fievahọ eme riẹ. (Job 4:8; 5:3, 27) Orọ avọ esa, ma rẹ whaha eme nọ e rẹ da ohwo gbe eme nọ i re dhesẹ nọ ohwo na ọ be riẹ ru hu. Binọ eme jọ nọ Ẹlifaz avọ egbẹnyusu riẹ a ta na uzẹme. A dhunu te ẹme rai jọ evaọ oria ofa Ebaibol na. (Rri Job 5:13 re whọ rehọ iẹe wawo 1 Ahwo Kọrint 3:19.) Rekọ eme buobu nọ a ta kpahe Ọghẹnẹ e thọ, yọ e kẹ Job uye. Oyejabọ nọ Jihova ọ rọ ta nọ aimasa na a ta uzẹme na kpahe iẹe he. (Job 42:7, 8) Ma wuhrẹ nọ ma tẹ be kẹ ohwo ohrẹ, ma tẹ ta ẹme nọ o dhesẹ nọ Jihova ọ be daezọ ohwo na ha hayo inọ ọ sai you rie he, kiyọ emamọ ohrẹ hẹ. Obọnana ma te ta ẹme kpahe ohrẹ Elaihu gbe oware nọ ma sai wuhrẹ noi ze.

OGHẸRẸ NỌ ELAIHU Ọ RỌ KẸ JOB OHRẸ

9. Nọ egbẹnyusu esa Job a make ta ẹme kẹe no, ẹvẹ Job ọ jọ ghele, kọ ẹvẹ Jihova o ro fiobọhọ kẹe?

⁹ Nọ Job avọ egbẹnyusu esa riẹ a te rọ eme zere ohwohwo bẹ no, a te fibo. Ẹsejọhọ aikpobi a te mu ovao họ. Eme nọ Job avọ egbẹnyusu esa riẹ na a ta e rehọ izou udhegberee (28) soso evaọ Ebaibol na. Yọ evedha a rọ ta eme na buobu. Edele eme nọ egbẹnyusu Job a ta na, i fi obọ ọvo họ kẹ Job hu. Ọ gbẹ jọ ọkọkora ghele, yọ o gwọlọ nọ ohwo jọ ọ rẹ kpọe họ re. Kọ ono Jihova ọ rọ ta ẹme nọ u fiobọhọ kẹ Job? Elaihu họ ohwo na. Kọ eme ọ be hẹrẹ anwẹsiẹ nọ ọ gbẹ re kpahe ẹme he? Elaihu ọ ta nọ: “Ọmaha mẹ rrọ yọ whai ezae nana wha kpako no. Fikioye mẹ rọ kẹ owhai adhẹẹ be gba omamẹ.” (Job 32:6, 7) Ẹme nọ Elaihu ọ ta na o dhesẹ nọ ọ riẹ nọ ohwo nọ ọ kpako no o re wo areghẹ vi ọmaha fiki eware nọ ọ ruẹ no evaọ akpọ. Yọ ahwo buobu a rọwo nọ ere o ginẹ rrọ. Anwẹsiẹ nọ ahwo nọ i kiọkọ a be ta ẹme na, yọ Elaihu ọ be gba omariẹ ọvo. Rekọ o te ti rovie unu riẹ, ọ tẹ ruọ ẹme. Anọ: “Orọnikọ ikpe ibuobu ọvo i re ru ohwo wo areghẹ hẹ, yọ orọnikọ ezae nọ e kpako no ọvo a rẹ riẹ oware nọ u kiehọ họ.” (Job 32:9) Kọ eme ọfa ọ ta, kọ oghẹrẹ vẹ ọ rọ ta ẹme na?

10. Taure Elaihu ọ tẹ te kẹ Job ohrẹ, eme o ru? (Job 33:6, 7)

¹⁰ Taure Elaihu o te ti mu Job ohrẹ họ ẹkẹ, ọ daoma gba omariẹ re ọ gbẹ rọ ofu ta ẹme kẹe he, re ẹme nọ ọ te ta ọ sai tei udu. Ẹvẹ ma rọ riẹ nọ ọ gba omariẹ? Ebaibol ọ ta nọ eva e jẹ dha Elaihu. (Job 32:2-5) Rekọ ọ rọ evedha yena ta ẹme ọvo kẹ Job hu. Eme nọ e rẹ lẹliẹ oma sasa Job ọ jẹ ta kẹe. Ọ ta kẹ Job nọ: “Rri! Mẹ avọ owhẹ epọvo na evaọ aro Ọghẹnẹ uzẹme na.” (Se Job 33:6, 7.) Elaihu ọ tẹ ta nọ anwẹsiẹ nọ Job ọ be ta ẹme na, ọ be gaviezọ ziezi. O tube dhunu te igogo eme nọ Job ọ ta evaọ isiazeza nọ ọ rọ ta ẹme na. (Job 32:11; 33:8-11) Elaihu ọ wariẹ ta ẹme te eme jọ nọ Job ọ ta no vẹre okenọ ọ jẹ kpọ Job họ.—Job 34:5, 6, 9; 35:1-4.

11. Oghẹrẹ vẹ Elaihu ọ rọ kẹ Job ohrẹ? (Job 33:1)

¹¹ Okenọ Elaihu ọ jẹ kẹ Job ohrẹ, ọ ta ẹme kẹe avọ adhẹẹ. (Se Job 33:1.) Yọ nọ ọ jẹ ta ẹme kẹ Job na, ọ ta kẹ Job nọ o te wo ẹme jọ, ọ sae tae. Ẹsejọhọ Elaihu ọ kareghẹhọ nọ okenọ ahwo nọ i kiọkọ a jẹ ta ẹme na, ọyomariẹ ọ jẹ gwọlọ ta ẹme, rekọ ọ jẹ sai wo uvẹ ta ẹme he, fikiere ọ gwọlọ ru Job ere he. (Job 32:4; 33:32) Elaihu ọ vuẹ Job vevẹ nọ oghẹrẹ eme jọ nọ ọ jẹ ta na i woma ha. Ọ tẹ jẹ kareghẹhọ Job nọ Jihova o wo areghẹ gaga, o wo ogaga, o re bru uvioziẹ, yọ uyoyou riẹ o rẹ hiẹ hẹ. (Job 36:18, 21-26; 37:23, 24) Ma riẹ nọ emamọ ohrẹ nọ Elaihu ọ kẹ Job na u fiobọhọ kẹ Job nọ ọ sae rọ gaviezọ kẹ ohrẹ nọ Jihova ọ kẹ riẹ uwhremu na. (Job 38:1-3) O sae jọ nọ iku Elaihu i fiobọhọ kẹ ahwo Izrẹl. Evaọ oghẹrẹ vẹ? Kọ ẹvẹ iku riẹ e sai ro fiobọhọ kẹ omai?

12. Eme Jihova ọ jẹ hai vi eruẹaro riẹ nyai ru, kọ ẹvẹ o sae jọ nọ iku Elaihu i ro fiobọhọ kẹ ahwo Izrẹl?

¹² Oghẹrẹ nọ o sae jọ nọ iku Job i ro fiobọhọ kẹ ahwo Izrẹl. Jihova ọ jẹ hai vi eruẹaro riẹ nyae ta ẹme kẹ ahwo Izrẹl re a riẹ oware nọ ọ gwọlọ nọ a ru. Evaọ oke jọ, Jihova ọ jẹ rọ ibruoziẹ mu nọ i je su ahwo Izrẹl. Oke yena Debora ọ jọ ọruẹaro-aye, yọ Jihova ọ jẹ hae rehọ iẹe vuẹ ahwo Izrẹl oware nọ a re ru. Ohwo ọfa jọ họ Samuẹle. No oke emaha riẹ ze, Jihova ọ rehọ e riẹ ta ẹme kẹ ahwo riẹ. (Ibr. 4:4-7; 5:7; 1 Sam. 3:19, 20) U te ti te okenọ ivie i je ro su Izrẹl. Jihova ọ jẹ hai vi eruẹaro riẹ nyae ta ẹme kẹ ahwo na re a ru oware nọ o rẹ were iẹe. Yọ otẹrọnọ ahwo na a nyathọ, eruẹaro na a jẹ hae kẹ ae ohrẹ re a zihe bru Jihova ze. (2 Sam. 12:1-4; Iruẹru 3:24) Otẹrọnọ ahwo yena nọ Jihova ọ jẹ rọ ta ẹme kẹ idibo riẹ na a te se iku Elaihu, nọ a jẹ ruẹ epanọ Elaihu ọ rọ kẹ Job ohrẹ, u ti fiobọhọ kẹ ae. U ti ru nọ a te rọ riẹ oghẹrẹ eme nọ a rẹ ta gbe oghẹrẹ nọ a rẹ rọ tae nọ a tẹ gwọlọ kẹ ahwo Izrẹl ohrẹ.

13. Eme ma re ru re ma sai fiobọhọ kẹ inievo mai kru udu ga?

¹³ Epanọ iku na e sai ro fiobọhọ kẹ omai. Nẹnẹ na, mai Ileleikristi ma be vuẹ ahwo oware nọ Ọghẹnẹ ọ gwọlọ. Yọ eme nọ e rrọ Ebaibol ma bi dhesẹ kẹ ae. Edhere ọfa nọ ma be rọ vuẹ ahwo oware nọ Ọghẹnẹ ọ gwọlọ họ, ma be ta emamọ ẹme nọ ọ rẹ lẹliẹ inievo mai kru udu ga. (1 Kọr. 14:3) U fo nọ ekpako ukoko a rẹ daoma gaga re a “ta eme omosasọ” kẹ inievo rai. Otẹrọnọ eva e be were oniọvo jọ họ, hayo ebẹbẹ riẹ i te epanọ ọ be rọ ta “eme izuehọ,” ekpako na a rẹ ta eme nọ e rẹ sasa iẹe oma kẹe.—1 Tẹs. 5:14; Job 6:3.

14-15. Kẹ oriruo jọ nọ u dhesẹ oghẹrẹ nọ ọkpako ọ sae rọ rehọ aro kele Elaihu nọ ọ tẹ nyae tuduhọ oniọvo jọ awọ.

¹⁴ Ma dae rehọ iẹe nọ eva e be were oniọvo-ọmọtẹ jọ họ. Ọkpako ukoko jọ o te muẹrohọ iẹe. Tei te oniọvo-ọmọzae ọfa a tẹ nya re a tuduhọ oniọvo-ọmọtẹ na awọ. Nọ a nya, oniọvo na ọ tẹ vuẹ ae nọ ewuhrẹ gbe usi uwoma e gbẹ be were iẹe oma tere he, ọ be duọ oma họ nya. Kọ eme ọkpako na o ti ru na?

¹⁵ Ọrọ ọsosuọ, ọ rẹ kake daoma riẹ oware nọ o soriẹ ze nọ eva e gbẹ be rọ were oniọvo na ha. Re ọ sae riẹ oware nọ o be ginẹ kẹ oniọvo na uye, ọ rẹ nọe, ọ vẹ jẹ romatotọ gaviezọ kẹe. O te ru ere, ọ te riẹ sọ oniọvo na o bi rri omariẹ nọ Jihova o you rie he hayo sọ “awaọruọ uzuazọ” oye o be whae ze nọ eva e gbẹ be rọ were iẹe he na. (Luk 21:34) Ọrọ avọ ivẹ, nọ oniọvo na ọ be ta ẹme na ze na, ọkpako na ọ rẹ daoma re ọ ruẹ oware jọ nọ ọ sae rọ fiki riẹ jiri ei. Ọ sai jiri ei kẹ epanọ ọ gbẹ be rọ duọ oma họ kpohọ ewuhrẹ gbe usi uwoma dede nọ eva e be were iẹe he na. Ọrọ avọ esa, nọ ọkpako na ọ tẹ riẹ oware nọ o be ginẹ so ẹe ze nọ eva e gbẹ be rọ were oniọvo na ha no, ọ vẹ rọ Ebaibol tuduhọ iẹe awọ inọ Jihova o you rie.—Gal. 2:20.

HAI GBE WUHRẸ EWARE EFA EVAỌ OBE JOB

16. Eme ma re ru re ma gbe wuhrẹ eware efa no obe Job ze?

¹⁶ Ma wuhrẹ emamọ eware buobu no obe Job ze no. Ma wuhrẹ oware nọ Ọghẹnẹ ọ rọ kuvẹ kẹ uye nọ ọ rrọ akpọ na nẹnẹ na gbe epanọ ma sai ro thihakọ. Uzoẹme nukpo ma jọ wuhrẹ eware yena. Yọ evaọ uzoẹme nana, ma wuhrẹ epanọ ma sae rọ kẹ ohwo ohrẹ nọ u re tei udu. Ma wuhrẹ nọ re ma sae kẹ ohwo emamọ ohrẹ, ma rẹ rọ aro kele oghẹrẹ nọ egbẹnyusu esa Job a rọ kẹe ohrẹ na ha. Rekọ oghẹrẹ nọ Elaihu ọ rọ kẹ Job ohrẹ ma rẹ rọ aro kele. Whọ tẹ gwọlọ kẹ ohwo ohrẹ, kọ u gbe ti woma re whọ wariẹ rri eware nọ ma wuhrẹ evaọ obe Job na? Yọ otẹrọnọ u kri no nọ who se obe Job, u ti woma re whọ wariẹ sei keme emamọ eware e vọ riẹ nọ i ti fiobọhọ kẹ owhẹ. Dede nọ u kri no nọ a ro kere iei na, eware nọ e riẹe i re gbe fiobọhọ kẹ omai nẹnẹ.