Obe Job O ti Fiobọhọ kẹ Owhẹ Thihakọ Ebẹbẹ

1-2. Eware jọ vẹ obe Job o sae lẹliẹ omai riẹ nọ u ro fo nọ ma hai sei?

KỌ WHO se obe Job kẹle? Nẹnẹ akpọ a ro kere obe Job hu. Oware wọhọ ikpe idu esa gbe egba isoi (3,500) nọ e vrẹ a ro kere iei. Rite inẹnẹ, ahwo buobu a rẹ gbẹ ta nọ o rrọ usu ebe nọ a mae riẹ kere evaọ akpọ na. Eme nọ a kere fihọ iẹe e rrọ lọlọhọ, ohwo ọ rẹ sae kake riẹ otọ rai. A te je ru onaa họ eme na ziezi evaọ oghẹrẹ nọ i re ro duobọte ohwo udu. A jọ obe jọ ta nọ, ohwo nọ o kere obe Job na, “ọ ginẹ riẹ epanọ a re kere obe.” Mosis họ ohwo nọ o kere i rie, rekọ ẹzi Jihova ọ wọ riẹ kere eme na.—2 Tim. 3:16.

² Obe Job u wuzou gaga evaọ Ebaibol na. Ẹvẹ ma rọ ta ere? Obe na u ru nọ ma rọ riẹ nọ okpẹme jọ ọ rrọ otọ nọ u te ahwo-akpọ gbe ikọ-odhiwu kpobi. Okpẹme yena họ, epanọ a ti ro ru odẹ Jihova fo. Oware ofa jọ re họ, obe Job na o rẹ lẹliẹ omai riẹ obọdẹ uruemu nọ Jihova o wo. O wo uyoyou, areghẹ, gbe ogaga, yọ o re bru uvioziẹ. A jọ obe Job se Jihova “Erumeru na” te isia ọgbagbọvo (31) soso. Who te kele unuẹse nọ a se Jihova ere evaọ ebe efa nọ e rrọ Ebaibol na, i bu te ere he. U te no ere no, obe Job na u re fiobọhọ kẹ omai riẹ iyo enọ jọ nọ i wuzou gaga. Onọ utioye jọ họ: Fikieme Ọghẹnẹ ọ jẹ kuvẹ re uye o bẹ omai? Ahwo buobu a riẹ uyo onọ yena ha.

3. Ma tẹ romatotọ se obe Job, eme u ti fiobọhọ kẹ omai riẹ kpahe ebẹbẹ mai?

³ Ohwo ọ tẹ gadiẹ oria nọ u kpehru, ọ rẹ ruẹ eware nọ e rrọ oria yena kpobi via. Ere ọvona re, ma te bi se obe Job, o rẹ wọhọ ẹsenọ ma gadiẹ oria ukpekpehru bi rri ebẹbẹ nọ i bi te omai. U re fiobọhọ kẹ omai riẹ oghẹrẹ nọ Jihova o bi rri ebẹbẹ mai na. Ma te jọ uzoẹme nana wuhrẹ epanọ obe Job o sai ro fiobọhọ kẹ omai nọ ebẹbẹ i te te omai. Ma te kaki wuhrẹ oghẹrẹ nọ iku Job na e hae sai ro fiobọhọ kẹ ahwo Izrẹl gbe epanọ e sai ro fiobọhọ kẹ omai nẹnẹ. Ma te jẹ ruẹ oghẹrẹ nọ ma sae rọ rehọ iku Job fiobọhọ kẹ ahwo.

ỌGHẸNẸ Ọ KUVẸ RE UYE U TE JOB

4. Ẹvẹ Job ọ gbẹ wọhọ ahwo Izrẹl nọ a jọ obọ Ijipti hi?

⁴ Okenọ ahwo Izrẹl a jẹ ruẹ uye evaọ obọ Ijipti, u wo ọzae jọ nọ ọ jẹ rria ẹwho nọ a re se Ọz. Ẹsejọhọ ẹwho nana ọ jọ ofẹ ovatha-ọre Ẹkwotọ Eyaa na. O wọhọ nọ o jọ ofẹ ẹkpẹlobọ ovatha-ọre Arebia. Job ọ jẹ gọ Jihova ziezi, ọ wọhọ ahwo Izrẹl jọ nọ a mu emedhọ họ ẹgọ no evaọ obọ Ijipti hi. (Jos. 24:14; Izik. 20:8) Jihova ọ ta kpahe Job nọ, “Ohwo ọvo nọ ọ wọhọ e riẹ ọ rrọ otọakpọ na ha.”a (Job 1:8) Job o fe gaga, yọ a jẹ kẹe adhẹẹ gaga re. Ohwo ọvo nọ o fe tei evaọ obọ Ovatha-Ọre na kpobi ọ jariẹ hẹ. (Job 1:3) Ma riẹ nọ eva e dha Setan gaga nọ ọ ruẹ nọ ọzae nana nọ o fe yọ ahwo a be kẹe adhẹẹ gaga na ọ be gọ Jihova ziezi.

5. Fikieme Jihova ọ rọ kuvẹ re uye u te Job oma? (Job 1:20-22; 2:9, 10)

⁵ Setan ọ ta nọ a tẹ kẹ Job uvẹ re ọ ruẹ uye, ọ te gbẹ gọ Ọghẹnẹ hẹ. (Job 1:7-11; 2:2-5) Dede nọ Jihova o you Job gaga, ọ kẹ Setan uvẹ re o si uye se Job. Fikieme? Fikinọ ẹme nọ Setan ọ ta na o wha avro ologbo ze. U fo nọ a rẹ riẹ uzẹme ẹme na. (Job 1:12-19; 2:6-8) Setan ọ tẹ raha eware Job. O ru nọ a ro tho erao riẹ je ru nọ erae e rọ mahe ejọ. Ere ọvo ho, o kpe emọ ikpe Job. Ọ tẹ jẹ kẹ Job ẹyao, onọ u ru nọ eruẹso nọ e rẹ da gaga e rọ vọ Job oma no uzou ri duotọ. Eware nana kpobi e make via kẹe na, o kru ẹrọwọ riẹ. (Se Job 1:20-22; 2:9, 10.) Nọ u te oke jọ, Jihova o te siwi Job, o te ru nọ ọ rọ wariẹ fe gaga, je yẹ emọ ikpe efa. Ahwo a tẹ jẹ kẹe adhẹẹ. Jihova o ru nọ Job ọ rọ tọ te ikpe udhuhrẹ (140), o tẹ whae ze nọ ọ rọ ruẹ emọ-iruọmọ riẹ te ige ene dede. (Job 42:10-13, 16) Kọ iku Job na i fiobọhọ kẹ ahwo jọ evaọ oke nọ u kpemu? Kọ e sai fiobọhọ kẹ omai nẹnẹ?

6. Ẹsejọhọ ẹvẹ iku Job i ro fiobọhọ kẹ ahwo Izrẹl? (Rri uwoho na re.)

⁶ Oghẹrẹ nọ o sae jọ nọ iku Job i ro fiobọhọ kẹ ahwo Izrẹl. Okenọ ahwo Izrẹl a jọ igbo evaọ obọ Ijipti, akpọ ọ lọhọ kẹ ae vievie he. Joshua avọ Kelẹb a jọ igbo Ijipti na ikpe buobu. Uzioraha ahwo Izrẹl jọ u ru nọ aikpobi na a rọ rria udhude na ikpe udhuvẹ (40) soso. Otẹrọnọ ahwo Izrẹl a riẹ kpahe iku Job na, u fiobọhọ kẹ ae gbe emọ nọ a yẹ uwhremu na riẹ ohwo nọ ọ be wha uye-oruẹ ze. Yọ ẹsejọhọ iku na i ru nọ a rọ riẹ oware nọ o soriẹ nọ Jihova ọ rọ kuvẹ re ahwo a ruẹ uye. A tẹ jẹ riẹ nọ o rẹ were Jihova gaga nọ ohwo ọ gbẹ nyase iẹe ba ha nọ ọ tẹ be make ruẹ uye.

7-8. Ẹvẹ obe Job o sai ro fiobọhọ kẹ ahwo nọ eware iyoma e via kẹ? Gbiku ohwo jọ ze.

⁷ Epanọ iku na e sai ro fiobọhọ kẹ omai. Nẹnẹ na, ahwo buobu a riẹ oware nọ o soriẹ nọ ikpehre eware e be rọ via kẹ emamọ ahwo ho. Fikiere a bi roro nọ Ọghẹnẹ ọ rrọ oria ọvo ho. Ejọ e be ta nọ Ọghẹnẹ ọ be daezọ ahwo-akpọ họ. Joma ta kpahe oware nọ o via kẹ Hazelb evaọ obọ Rwanda. Okenọ ọ jọ ọmaha ọ rọwo nọ Ọghẹnẹ ọ rrọ, rekọ eware iyoma jọ nọ e via kẹe e tẹ lẹliẹe nwene iroro. Orọo ọsẹgboni riẹ o fa. Oni riẹ o te kpohọ orọo ọfa. Ọzae oni riẹ ọ jẹ lahiẹe gaga. Ere ọvo ho, nọ ọ jọ ikpe ikpegbọ, a tẹ gbae họ lele iei wezẹ. Hazel o te dhugbe kpobọ egagọ riẹ sọ ọ sai yo ẹme jọ nọ o te sasa iẹe oma. Rekọ o yo ẹme ọvo nọ ọ sasa e riẹ oma ha. Ọ tẹ ta nọ o re kere ileta se Ọghẹnẹ. O kere nọ: “O Ọghẹnẹ, mẹ be hae lẹ se owhẹ, yọ mẹ be daoma ru oware nọ o rẹ were owhẹ. Rekọ epanọ mẹ daoma te na, who te ru nọ eware iyoma e rọ via kẹ omẹ. Fikiere enẹna mẹ kpairoro vrẹ owhẹ no. Oware kpobi nọ u je omẹ me ti ru enẹna.” Ahwo buobu a rrọ akpọ nana nọ a wọhọ Hazel nọ a bi roro nọ Ọghẹnẹ ọ be wha ebẹbẹ rai ze. O rẹ kẹ omai uye kẹ ahwo otiọnana.

⁸ Rekọ ma riẹ nọ orọnikọ Ọghẹnẹ họ ọnọ ọ be wha uye nọ ọ rrọ akpọ na ze he, rekọ Setan họ ohwo na. Ere ma jọ iku Job wuhrẹ. Ma jọ iku na wuhrẹ re nọ ma tẹ ruẹ ohwo nọ oware uyoma o via kẹ, ma du roro nọ fiki ekpehre oware jọ nọ o ru oware na o rọ via kẹe na ha. Ebaibol ọ vuẹ omai nọ “oke gbe eware nọ a rẹro rai hi” o rẹ sae so ẹe ze nọ oware uyoma o sae rọ via kẹ oghẹrẹ ohwo kpobi. (Ọtausi. 9:11; Job 4:1, 8) Ma jọ iku Job wuhrẹ re nọ ma te thihakọ te urere, Jihova ọ te ruẹ ẹme kpahe kẹ Ẹdhọ nọ ọ be poviẹe na. A vẹ te ruẹ nọ kpakọ Ẹdhọ họ ohwo nọ o bi gu ọrue, orọnikọ Jihova ha. (Job 2:3; Itẹ 27:11) Eware nọ ma jọ obe Job wuhrẹ na, ma se rai gboja gaga keme eye i ru nọ ma rọ riẹ oware nọ uye o be rọ bẹ omai gbe ahwo mai nẹnẹ na. Uwhremu na, Hazel nọ ma ta ẹme te ẹsiẹ na, ọ tẹ te riẹ uzẹme na nọ Isẹri Jihova a mu ei Ebaibol họ ewuhrẹ no. Ọ tẹ te riẹ nọ kpakọ orọnọ Ọghẹnẹ ọ wha riẹ ze nọ eware iyoma e rọ via kẹe na ha. Ọ ta nọ: “Uwhremu na mẹ tẹ wariẹ lẹ se Ọghẹnẹ. Mẹ tẹ vuẹe oware nọ o ginẹ rrọ omẹ udu. Mẹ vuẹ Jihova nọ oke ẹdẹ nọ mẹ make ta kẹe nọ mẹ be kpairoro vrẹ riẹ na, orọnikọ ẹme na o gine no omẹ eva ze he. Ibiaro ogbori mẹ rọ ta ẹme yena. Enẹna mẹ riẹ Jihova no, mẹ riẹ nọ o you omẹ, yọ eva e be were omẹ gaga enẹna.” Eva e were omai gaga nọ ma rọ riẹ oware nọ Ọghẹnẹ ọ rọ kuvẹ re uye o bẹ ahwo-akpọ. Obọnana ma te ta ẹme kpahe epanọ iku Job e sai ro fiobọhọ kẹ omai nọ ebẹbẹ i te te omai.

EPANỌ IKU JOB E SAI RO FIOBỌHỌ KẸ OMAI THIHAKỌ

9. Okenọ Job ọ keria enwo na, ẹvẹ eware e jọ kẹe? (Jemis 5:11)

⁹ Dae rehọ iẹe nọ whọ be ruẹ Job nọ ọ keria enwo. Ọye ọvo ọ rrọ etẹe. Eruẹso na e rehọ e riẹ oma kpobi no. Ọ keria zulẹ, yọ oma na kpobi o be dae. Ohọroma riẹ u bi fihọ no fiki ẹyao na. Eware nọ i mu rie oma na i bi ku, yọ ọ dọ fihọ no. Ẹgba ọvo ọ gbẹ riẹe oma ha. Ọ keria etẹe be rọ ẹmẹwẹ-othẹ fọrọ oma riẹ, yọ eme nọ ọ be ta, whọ rẹ nwane ruẹ nọ eva e be were iẹe he. Rekọ o bi thihakọ ẹbẹbẹ na. (Se Jemis 5:11.) Kọ eme o lẹliẹ Job je thihakọ na?

10. Eme Job ọ ta nọ u dhesẹ nọ ọ ta eva riẹ kẹ Jihova?

¹⁰ Job ọ vuẹ Jihova oghẹrẹ nọ eware nọ e via kẹe na e be kẹe uye te. (Job 10:1, 2; 16:20) Who te rri obe Job izou 3, whọ rẹ ruẹ nọ Job ọ ta eme nọ i dhesẹ nọ eware iyoma nọ e via kẹe na e be kẹe uye gaga. Yọ o je roro nọ Ọghẹnẹ ọ wha ebẹbẹ na ze, rekọ orọnọ ere o rrọ họ. Yọ ẹsenọ egbẹnyusu riẹ a tẹ ta oghẹrẹ eme jọ kẹe no, ọ vẹ ta ẹkẹ riẹ kẹ ae re a riẹ nọ ọyomariẹ o ru oware ovo thọ họ. Yọ Jihova ọ jẹ mae ta ẹme riẹ rri. Ọ tubẹ ta eme jọ nọ i dhesẹ nọ o wọhọ nọ ọ jẹ kaki rri omariẹ nọ o kiẹrẹe vi Ọghẹnẹ. (Job 10:1-3; 32:1, 2; 35:1, 2) Rekọ Job ọvo ọ rọ unu riẹ ta nọ eme jọ nọ ọ be ta re o gu ẹkẹ-unu riẹ na, yọ “eme izuehọ.” (Job 6:3, 26) Evaọ obe Job izou 31, Job ọ jọ etẹe ta nọ ọ gwọlọ nọ Ọghẹnẹ ọ rẹ kẹe uyo re ohwo kpobi ọ ruẹ nọ o ru oware ovo nọ ebẹbẹ itieye na i re ro tei hi. (Job 31:35) Rekọ ẹme yena nọ ọ ta inọ Ọghẹnẹ ọ kẹe uyo na o kiehọ họ.

11. Eme Jihova ọ ta kẹ Job hu ghelọ eme nọ ọ ta na kpobi?

¹¹ Ma te rri oghẹrẹ eme nọ Job ọ jẹ ta kẹ Jihova na, ma rẹ ruẹ nọ ọ kẹle Jihova gaga, oye o kẹ riẹ udu nọ ọ jẹ rọ ta eme yena. Yọ eme riẹ na i dhesẹ nọ u mu rie ẹro gaga inọ Ọghẹnẹ o ti ru oware nọ u kiehọ rọkẹe fikinọ ọ be daoma ru oware nọ o rẹ were iẹe. Uwhremu na, Jihova ọ tẹ ginẹ ta ẹme kẹ Job evaọ okenọ ofou-owhre o je fou. Rekọ orọnọ Jihova ọ vuẹ Job oware nọ ebẹbẹ na i ro tei hi. Yọ Jihova o se rie ekpehre ohwo ho fikinọ ọ ta eware nọ e jẹ kẹe uye hayo fikinọ ọ jẹ ta nọ o ru oware ovo thọ họ. Rekọ Jihova ọ nabe ta ẹme kẹ Job wọhọ epaọ ẹsenọ ọsẹ ọ be ta ẹme kẹ ọmọ riẹ. Yọ oware nọ u gine fiobọhọ kẹ Job oye Jihova o ru na. Keme nọ Jihova ọ ta ẹme kẹe no, ọ tẹ ta nọ kpakọ ọyomariẹ ọ riẹ oware ovo dede he, ọ tẹ jẹ ta nọ o da riẹ inọ ọ ta eme nọ o roro te he. (Job 31:6; 40:4, 5; 42:1-6) Kọ o sae jọ nọ iku nana i fiobọhọ kẹ ahwo Izrẹl evaọ oke anwae? O tẹ rrọ ere, evaọ oghẹrẹ vẹ? Kọ ẹvẹ iku na e sai ro fiobọhọ kẹ omai nẹnẹ?

12. Oghẹrẹ vẹ o sae jọ nọ iku Job i ro fiobọhọ kẹ ahwo Izrẹl?

¹² Oghẹrẹ nọ o sae jọ nọ iku Job i ro fiobọhọ kẹ ahwo Izrẹl. O sae jọ nọ iku Job i fiobọhọ kẹ ahwo Izrẹl. Ohwo Izrẹl jọ nọ o sae jọ nọ iku na i fiobọhọ kẹ họ Mosis. Ebẹbẹ jọ i te rie nọ o sae jọ nọ iku Job i fiobọhọ kẹe thihakọ rai. Wọhọ oriruo, okenọ Mosis o je su ahwo Izrẹl, ẹsibuobu ahwo Izrẹl a jẹ hai ru eware nọ e rẹ dha Jihova eva, yọ a jẹ hai ru Mosis eva dha re. Ẹsejọ nọ oware jọ o tẹ rrọ otọ, ahwo Izrẹl nọ e jẹ rọ uzou kpotọ kẹ Ọghẹnẹ hẹ a vẹ be ta ikpehre eme kpahe Jihova. Rekọ Mosis ọ rẹ nyae vuẹ Jihova ẹbẹbẹ nọ ọ rrọ otọ na. (Ọny. 16:6-8; Ik. 11:10-14; 14:1-4, 11; 16:41, 49; 17:5) Ẹbẹbẹ ọfa nọ o te Mosis họ ọwhọkuo nọ Ọghẹnẹ ọ whọku ei fiki oware jọ. Okenọ ahwo Izrẹl a wohọ Kedẹsh, oware jọ o via nọ o lẹliẹ Mosis “rọ igbenu riẹ duwu eme họ kẹ” ahwo Izrẹl, o ru oware nọ o rẹ wha orro se Jihova ha. (Ol. 106:32, 33) O wọhọ nọ oware na o via evaọ ukpe avọ udhuvẹ (40) nọ o jọ ukpe urere nọ ahwo Izrẹl a ti ro ghoro evaọ udhude na. Fiki oware nọ Mosis o ru na, Jihova ọ gbẹ kẹe uvẹ ruọ Ẹkwotọ Eyaa na ha. (Izie. 32:50-52) Ma riẹ nọ oware na o da Mosis gaga. Rekọ o gbe je ru oware nọ Jihova ọ ta kẹe keme o wo omaurokpotọ. Amọfa jọ nọ o sae jọ nọ iku Job i fiobọhọ kẹ họ, emọ nọ ahwo Izrẹl a yẹ. O sae jọ nọ iku na i fiobọhọ kẹ ae thihakọ ebẹbẹ nọ i te rai. Enọ e jẹ gọ Jihova ziezi evaọ usu rai a te roro kpahe iku Job ziezi, a te ruẹ nọ a sae ginẹ ta oware nọ o be kẹ ae uye kẹ Jihova wọhọ epanọ Job o ru na. Yọ a te ruẹ nọ u fo ho re a rri omarai nọ a kiẹrẹe vi Ọghẹnẹ. O sae jẹ jọ nọ iku na i wuhrẹ i rai nọ Jihova ọ tẹ whọku ai, u fo re a wo omaurokpotọ, a ve ru oware nọ Jihova ọ ta kẹ ae.

13. Ẹvẹ iku Job e sai ro fiobọhọ kẹ omai thihakọ? (Ahwo Hibru 10:36)

¹³ Epanọ iku na e sai ro fiobọhọ kẹ omai. O roja re mai Ileleikristi ma thihakọ. (Se Ahwo Hibru 10:36.) Fikieme o jẹ roja re ma thihakọ? Keme ebẹbẹ buobu i bi te omai. Ẹsejọhọ ma be mọ, hayo ma bi roro iroro fiki oware jọ. O sae jọ nọ ma wo ẹbẹbẹ jọ evaọ uviuwou mai, hayo ẹsejọhọ ohwo mai jọ o whu, hayo ma wo ẹbẹbẹ ọfa jọ. Ẹsejọhọ ahwo jọ a ve ru oware jọ hayo a vẹ ta oghẹrẹ ẹme jọ nọ o rẹ jẹ da omai kugbe ọnọ ma rrọ na. (Itẹ 12:18) Obe Job o sai fiobọhọ kẹ omai thihakọ nọ eware e tẹ rrọ ere kẹ omai. Ma jariẹ wuhrẹ nọ ma sae vuẹ Jihova oware kpobi nọ o be kẹ omai uye keme ma riẹ nọ ọ te gaviezọ kẹ omai. (1 Jọn 5:14) O tẹ make rọnọ ẹsejọ oghẹrẹ eme jọ nọ ma te ta kẹ Jihova nọ ma tẹ be lẹ sei e te wọhọ “eme izuehọ,” Jihova o ti mu ofu kẹ omai hi. Job ọ ta oghẹrẹ eme itieye na re. Jihova ọ te kẹ omai ẹgba nọ ma re ro thihakọ gbe areghẹ nọ ma rẹ rọ riẹ oware nọ u fo nọ ma re ru. (2 Irv. 16:9; Jem. 1:5) U te no ere no, ma wuhrẹ nọ ma te ru oware nọ u fo nọ a rẹ rọ whọku omai, Jihova ọ te whọku omai te epanọ u fo. Nwanọ ere ọ whọku Job re. Ma jọ obe Job wuhrẹ re nọ ma re thihakọ je ru oware nọ u fo nọ Jihova ọ tẹ whọku omai. Ọ sae rọ eme Ebaibol na hayo ukoko riẹ whọku omai. Ọ sae jẹ rọ oniọvo jọ nọ o kruga ziezi nọ ọ kẹle omai rọ whọku omai. (Hib. 12:5-7) Nọ Job o lele ohrẹ nọ Jihova ọ kẹ riẹ, Jihova ọ ghale riẹ. Ere Jihova ọ te ghale omai re nọ ma te lele ohrẹ nọ a kẹ omai. (2 Kọr. 13:11) Kinọ ma wuhrẹ emamọ eware buobu no obe Job ze no na, ẹvẹ ma sae rọ rehọ iku Job fiobọhọ kẹ ahwo?

EPANỌ WHỌ SAE RỌ REHỌ OBE JOB FIOBỌHỌ KẸ AHWO

14. Ma tẹ gwọlọ vuẹ ohwo oware nọ uye o rọ rrọ akpọ na, eme ma sae ta kẹe?

¹⁴ Kọ who kpohọ usi uwoma ẹdẹ jọ, ohwo jọ ọ tẹ nọ owhẹ nọ eme o wha riẹ ze nọ uye-oruẹ o rọ rrọ akpọ na? O tẹ rrọ ere, eme whọ ta kẹ ohwo na? Ẹsejọhọ who gbiku oware nọ o via evaọ ọgbọ Idẹn kẹe. Ẹsejọhọ whọ kake ta kẹe nọ ukọ-odhiwu jọ o zihe ruọ Ẹdhọ, o te gu ọrue kẹ ọzae-avọ-aye ọsosuọ na, u te ru nọ a rọ wọso Ọghẹnẹ. (Emu. 3:1-6) O sae jọ nọ whọ ta kẹe re nọ fikinọ Adamu avọ Ivi a yoẹme he na, uye-oruẹ gbe uwhu e tẹ rrọ otọ kẹ ohwo-akpọ. (Rom 5:12) Ẹsejọhọ whọ tẹ ta kẹ ohwo na nọ Ọghẹnẹ ọ kuvẹ re ahwo-akpọ a su omarai evaọ oke krẹkri re a ruẹ nọ ẹme nọ Ẹdhọ ọ ta inọ a sai su omarai na ọrue. Yọ uvẹ yena u ru nọ ahwo buobu a be rọ riẹ epanọ Ọghẹnẹ o ti ro ku ebẹbẹ na họ, ahwo a vẹ rria bẹdẹ bẹdẹ. (Evia. 21:3, 4) Otẹrọnọ ere whọ ta kẹ ohwo na, u kiehọ ere. O sae lẹliẹ ẹme na vẹ ohwo na ẹro.

15. Ohwo ọ tẹ nọ omai oware nọ uye o rọ rrọ akpọ na, ẹvẹ ma sae rọ rehọ iku Job kẹ ohwo na uyo onọ na? (Rri iwoho na re.)

¹⁵ U wo oghẹrẹ ọfa nọ whọ sai je ro ru ẹme na vẹ kẹ ohwo na. Whọ sae rọ obe Job kẹ ohwo na uyo onọ na. Whọ sae kaki jiri ohwo na inọ, ‘Onọ ra na o rrọ ziezi gaga. Emamọ onọ.’ Whọ vẹ ta kẹe nọ ọzae jọ nọ a re se Job nọ ọ jẹ gọ Ọghẹnẹ ziezi, uye o bẹ riẹ gaga, yọ o je roro kpahe oghẹrẹ onọ otiọye na re. O je roro nọ Ọghẹnẹ ọ wha uye nọ u te rie na ze. (Job 7:17-21) Whọ tẹ ta ere, ẹsejọhọ ohwo nọ ọ nọ owhẹ onọ na ọ te ruẹ nọ kpakọ u kri akpọ no nọ ahwo a bi ro roro kpahe onọ yena. Whọ vẹ ta kẹ ohwo na nọ orọnikọ Ọghẹnẹ họ ọnọ ọ wha ebẹbẹ nọ i je te Job na ze he, rekọ Ẹdhọ. Setan Ẹdhọ na o si uye na se Job re o dhesẹ nọ ẹjiroro ọvo nọ ahwo-akpọ a be rọ gọ Ọghẹnẹ họ fiki eware iwoma nọ o bi ru kẹ ae, eware e tẹ nwane ga, yọ a siọ Ọghẹnẹ ba ẹgọ no. Whọ vẹ ta kẹ ohwo na nọ Ọghẹnẹ ọ kuvẹ re ebẹbẹ i te Job keme o fievahọ Job inọ o ti thihakọ te urere, o ve dhesẹ nọ ọrue Ẹdhọ ọ ta na. Ere ọvona Ọghẹnẹ o fievahọ ahwo nọ a be gọe nẹnẹ re. Whọ vẹ vuẹ ohwo na oghẹrẹ nọ Jihova ọ rọ ghale Job uwhremu na fikinọ o thihakọ te urere. Ma te bi wuhrẹ ahwo re a riẹ nọ orọnọ Ọghẹnẹ ọ be wha uye nọ ọ rrọ akpọ na ze he, eva e te were ae.

16. Gbiku jọ ze nọ u dhesẹ nọ ma sae rọ obe Job fiobọhọ kẹ ohwo nọ uye o be bẹ.

¹⁶ Joma ta ẹme te epanọ obe Job u ro fiobọhọ kẹ Mario. Evaọ ukpe 2021, ẹdẹ jọ oniọvo jọ ọ jẹ rọ ifonu se ahwo ta usi uwoma kẹ. Ohwo nọ ọ kaki se họ Mario. Oniọvo na o te se oria Ebaibol jọ kẹe. Ọ tẹ vuẹe nọ Ọghẹnẹ ọ gwọlọ nọ ma wo ẹruore inọ eware i ti woma kẹ omai evaọ obaro, yọ o re yo olẹ mai. Oniọvo na ọ tẹ nọe oghẹrẹ nọ o rri ẹme na. Mario ọ tẹ ta nọ whaọ ọ gwọlọ kpe omariẹ no vẹre, yọ o bi kere eme fihọ omobe jọ kẹ ahwo riẹ nọ a ti se nọ a tẹ ruẹ nọ o whu no. Ọ ta re nọ: “Mẹ riẹ nọ Ọghẹnẹ ọ rrọ, rekọ ohiohiẹ inẹnẹ na, me je roro nọ Ọghẹnẹ ọ kpairoro vrẹ omẹ no, ọ gbẹ be daezọ mẹ hẹ.” Ẹdẹfa, oniọvo na ọ tẹ wariẹ je sei. Aimava a tẹ ta ẹme kpahe uye nọ o bẹ Job. Mario ọ tẹ ta nọ o re se obe Job no emuhọ te ekuhọ. Oniọvo na o te vi ilinki nọ ọ sae rọ danlodu Ebaibol Efafa Akpọ Ọkpokpọ ọrọ Ikereakere Efuafo Na ro sei. Kọ whọ riẹ oware nọ o via? Mario ọ tẹ rọwo nọ a wuhrẹ iẹe Ebaibol. Ọ gwọlọ nọ o re gbe wuhrẹ kpahe Jihova keme Jihova o muẹrohọ iẹe, o te fiobọhọ kẹe.

17. Fikieme eva e rọ were omai nọ Jihova o ru nọ a ro kere iku Job fihọ Ebaibol? (Job 34:12)

¹⁷ Eware nọ ma wuhrẹ na i dhesẹ nọ Ẹme Ọghẹnẹ o re fiobọhọ kẹ ahwo gaga. U re fiobọhọ kẹ ahwo nọ a be ruẹ uye. (Hib. 4:12) Eva e were omai gaga inọ Jihova o ru nọ a ro kere iku Job fihọ Ebaibol kẹ omai. (Job 19:23, 24) Ma jọ obe Job wuhrẹ nọ “u muẹro nọ Ọghẹnẹ o re ru oware uyoma ha.” (Se Job 34:12.) Obe Job u te je ru nọ ma rọ riẹ oware nọ ebẹbẹ e rọ rrọ akpọ na nẹnẹ na gbe epanọ ma sai ro thihakọ. Ma sae jẹ rọ obe Job fiobọhọ kẹ ahwo nọ uye o be bẹ. Kọ ma sae jọ obe Job wuhrẹ eware nọ i re fiobọhọ kẹ omai kẹ ohwo ohrẹ nọ u re tei udu? Kọ eware efa e gbẹ riẹ nọ ma sai wuhrẹ? Uzoẹme notha o te vuẹ omai.