Kọ U Te Epanọ Mẹ rẹ rọ Siọ Omoto Ba Ẹdhẹ No?
WHỌ dhẹ omoto hayo emẹshini kri no. Yọ o reria owhẹ oma no. Whọ tẹ gwọlọ kpohọ oria jọ, whọ tọlọ omoto hayo emẹshini ra whọ vẹ dhẹ vrẹ. Who re kpohọ oria nọ a rẹ jọ ruọ imoto hẹrẹ hẹ. Rekọ ahwo uviuwou gbe egbẹnyusu ra a be vuẹ owhẹ nọ whọ siọ omoto ba ẹdhẹ fikinọ whọ kpako no. Ẹsejọhọ who bi roro nọ ‘Kọ eme a be rọ fiki riẹ ruawa na? Mẹ gbẹ riẹ omoto ẹdhẹ.’
Kọ a be vuẹ owhẹ nọ whọ siọ omoto ba ẹdhẹ fikinọ whọ be kpako no? Kọ ẹvẹ whọ te rọ riẹ sọ u te epanọ whọ rẹ rọ seba ẹdhẹ no?
Nọ ohwo ọ tẹ kpako te oria jọ no evaọ erẹwho jọ, yọ ọ gwọlọ wariẹ ru obe-udu nọ ọ rẹ rọ dhẹ omoto, a rẹ vuẹe re ọ nyabru edọktọ re a riẹ sọ ọ gbẹ sae dhẹ omoto. U re woma re inievo nọ e be rria erẹwho yena a ru oware nọ ahwo nọ a bi su a ta na. (Rom 13:1) Nọ o tẹ make rọnọ whọ be rria oria utioye he, eware jọ e riẹ nọ i ti fiobọhọ kẹ owhẹ riẹ sọ whọ gbẹ sae dhẹ omoto.
RORO KPAHE OGHẸRẸ NỌ EDHADHẸ RA E RRỌ
Utu ahwo jọ nọ a re se National Institute on Aging (NIA) evaọ obọ United States a ta nọ u woma re ohwo ọ nọ omariẹ enọ nana re ọ riẹ sọ ọ gbẹ sae dhẹ omoto:
Kọ eka nọ e rẹ jọ edhere nọ i re fiobọhọ kẹ ohwo dhẹ ziezi na e be bẹ omẹ evuhu? Hayo kọ o rẹ bẹ omẹ re mẹ ruẹ ude ziezi evaọ aso nọ mẹ tẹ be dhẹ?
Kọ oma mẹ na o muhọ ẹgre ku no, o tẹ be whae ze nọ mẹ gbẹ be sae rehọ ighẹgbe omoto na rri obọ emu vẹrẹ hẹ? Kọ o be bẹ omẹ re me rri oria nọ ughẹgbe o rẹ ruẹ hẹ re mẹ riẹ oware nọ o rrọ etẹe?
Kọ o be bẹ omẹ re me ru eware jọ vẹrẹ? Kọ o rẹ bẹ omẹ ẹsejọ re me thihi ibreki vẹrẹ nọ o tẹ gwọlọ ere?
Kọ mẹ be dhẹ lẹlẹlẹ te epanọ me bi ro di aro ahwo no nọ a be hae rọ hẹrẹ omẹ?
Kọ o rẹ via kẹ omẹ gaga inọ kiọkọ omojọ re mẹ jamo ohwo hayo oware jọ? Hayo kọ omoto mẹ o si isi hayo eria jọ e nẹ ro eva fikinọ me bi kpomahọ eware?
Kọ ipolisi i kru omẹ no ẹdẹjọ fikinọ mẹ be riẹ dhẹ evaọ edhere he?
Kọ owezẹ u re su omẹ ẹsejọ nọ mẹ tẹ be dhẹ?
Kọ imu jọ e riẹ nọ mẹ be lọ nọ u fo nọ mẹ tẹ lọ ae no mẹ rẹ dhẹ omoto ho?
Kọ ahwo uviuwou hayo egbẹnyusu mẹ a be ruawa fiki mẹ, inọ u te epanọ mẹ rẹ rọ siọ omoto ba ẹdhẹ no?
Otẹrọnọ ‘Ee’ who yo kẹ onọ ọvo hayo ivẹ jọ, koyehọ u ti woma re who ru oware jọ kpahe iẹe. Wọhọ oriruo, whọ sae ta nọ whọ te gbẹ dhẹ omoto kẹdẹ kẹdẹ hẹ, maero evaọ aso. Hae daoma nọ omara enọ re whọ riẹ sọ whọ gbẹ sae dhẹ omoto. Whọ sae tubẹ ta kẹ ohwo uwou ra hayo ogbẹnyusu ra jọ re ọ vuẹ owhẹ oghẹrẹ nọ whọ be hae dhẹ. Yọ re who gbe wo asidẹnte he, whọ sae nyabru ahwo nọ a re wuhrẹ ahwo re a wuhrẹ owhẹ epanọ a rẹ dhẹ. Rekọ otẹrọnọ ‘Ee’ họ uyo ra kẹ ibuobu enọ na, u ti woma re whọ siọ omoto ba ẹdhẹ.a
RRI EME NỌ EBAIBOL Ọ TA RỌ JIRORO NA
Ẹsejọ ma re roro nọ ma gbẹ be dhẹ ziezi. Rekọ who te rri rie ziezi, ere o rrọ họ. Eva e rẹ were ohwo ho nọ a tẹ be vuẹe inọ ọ siọ omoto ba ẹdhẹ fikinọ ọ be kpako no. Yọ iroro yena e rẹ bẹ ohwo ẹjẹ. Rekọ Ebaibol ọ ta eme jọ nọ i ti fiobọhọ kẹ owhẹ riẹ oware nọ who re ru. Ma ta ẹme te ivẹ.
Riẹ ọnyaba ra. (Itẹ 11:2) Nọ ohwo ọ be kpako na ọ rẹ gbẹ nwane ruẹ ude je yo ẹme tere he. Iriẹ-oma na e rẹ lọhọ no re. Oyena u re ru nọ ohwo na ọ gbẹ sae kaki ru oware nọ u fo ho nọ oware jọ o tẹ gwọlọ via nọ ọ be dhẹ omoto na. O rẹ were ahwo jọ re a zaharo nọ u re ru oma rai jaja. Rekọ uwhremu na nọ a tẹ kpako te oria jọ no a vẹ siọ arozaha yena ba. Keme a ruẹ nọ eku hayo oria jọ u ti ru ae oghẹrẹ jọ nọ a tẹ be zaha arozaha yena. Ere o rrọ kẹ ohwo nọ ọ be dhẹ omoto re. Ẹsejọ ohwo nọ ọ riẹ ọnyaba riẹ ọ rẹ ta nọ ọ gbẹ be dhẹ hẹ re ọ siọ asidẹnte ba ewo. (Itẹ 22:3) Ahwo nọ a you omai a rẹ sae vuẹ omai nọ ma seba ẹdhẹ fikinọ ma kpako no. Ohwo nọ ọ riẹ ọnyaba riẹ ọ rẹ gaviezọ je ru oware nọ a be vuẹe na.—Je rri 2 Samuẹle 21:15-17.
Whaha abe-ọriọ azẹ. (Izie. 22:8) Re a dhẹ omoto u woma. Rekọ omoto o re kpe ohwo kufiẹ nọ ma gbẹ riẹe dhẹ hẹ. Nọ ohwo ọ tẹ gbẹ be dhẹ omoto ghele, yọ ọ gbẹ be sae riẹe dhẹ te epaọ ọsosuọ họ, yọ o bi fi uzuazọ riẹ họ ọza, te orọ amọfa dede. Nọ ohwo na ọ gbẹ riẹ ru hu, ọ tẹ jamo ohwo kpe, yọ o kpe azẹ fihọ uzou no.
O rẹ bẹ ohwo re ọ ta nọ ọ rẹ siọ omoto ba ẹdhẹ fikinọ ọ kpako no. Rekọ who roro kpahe oghẹrẹ nọ ahwo a ti rri owhẹ hẹ nọ whọ tẹ seba. Jihova o you owhẹ, yọ eva ra e be were iẹe fikinọ who wo emamọ uruemu, whọ riẹ ọnyaba ra, je wo omaurokpotọ. Eva e be were iẹe inọ who bi roro kpahe omobọ ra ọvo ho. Fikiere whọ ruawa ha. Jihova ọ ya eyaa inọ ọ te rẹrote owhẹ, je ru eva were owhẹ. (Aiz. 46:4) Ọ te nyasiọ owhẹ ba ha. Lẹ sei re o fiobọhọ kẹ owhẹ rri eware epanọ e ginẹ rrọ, re ọ jẹ kẹ owhẹ areghẹ re who rri eware epanọ ohwo nọ ọ be gọ Ọghẹnẹ o re rri eware. Oyena u ve ti ru nọ whọ te rọ riẹ sọ whọ rẹ siọ omoto ba ẹdhẹ fikinọ whọ kpako no.
a Re whọ gbẹ riẹ eware efa, se uzoẹme na “Automobile Accidents—Are You Safe?” ọrọ Oyibo evaọ Awake 2002, August 22.